Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

SZTUKA ANTYKU GRECJA RZYM autor. O SZTUCE GRECKIEJ… Twórczo ść artystyczna Greków dzieli si ę na 3 okresy, ka ż dy z nich na kolejne 3 podokresy: 1) okres.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "SZTUKA ANTYKU GRECJA RZYM autor. O SZTUCE GRECKIEJ… Twórczo ść artystyczna Greków dzieli si ę na 3 okresy, ka ż dy z nich na kolejne 3 podokresy: 1) okres."— Zapis prezentacji:

1 SZTUKA ANTYKU GRECJA RZYM autor

2 O SZTUCE GRECKIEJ… Twórczo ść artystyczna Greków dzieli si ę na 3 okresy, ka ż dy z nich na kolejne 3 podokresy: 1) okres archaiczny: wczesnoarchaiczny p.n.e. dojrza ł y archaizm (orientalizuj ą cy) p.n.e. pó ź noarchaiczny p.n.e. 2) okres klasyczny: wczesnoklasyczny p.n.e. klasyczny p.n.e. pó ź noklasyczny p.n.e 3) okres hellenistyczny: wczesnohellenistyczny p.n.e. ś redniohellenistyczny p.n.e. pó ź nohellenistyczny p.n.e. Poprzedniczk ą sztuki staro ż ytnej Grecji jest sztuka egejska, której ostatni etap stanowi ł a sztuka myke ń ska. Br ą z z Riace, pos ą g wojownika - atlety, 1. po ł owa V. w. p.n.e NAST Ę PNA STRONA NAST Ę PNA STRONA

3 OKRES ARCHAICZNY reprezentuje ceramika malowana w ró ż ne wzory geometryczne, drobne figurki z terakoty, br ą zu i ko ś ci s ł oniowej. Pojawi ł y si ę ju ż wtedy prymitywne sanktuaria bez kolumnady i najstarsze greckie ś wi ą tynie, zw. predoryckimi, budowane z drewna i ceg ł y. Szczytowym osi ą gni ę ciem tego okresu w zakresie ceramiki by ł y wazy dipylo ń skie ( p.n.e.) z warsztatów attyckich. W okresie dojrza ł ego archaizmu rozwija ł a si ę pod wp ł ywem kultur Wschodu, np. architektura egipskich sal hypostylowych mia ł a wp ł yw na kszta ł t ś wi ą ty ń greckich, wschodnie motywy ro ś linne i zoomorficzne stosowano w zdobnictwie, w rze ź bie pojawi ł y si ę kurosy i kory. W VI wieku p.n.e. pojawi ł y si ę w rze ź bie tendencje do prze ł amania panuj ą cych zasad symetrii i frontalizmu oraz do prawid ł owego oddawania ruchu, powsta ł y szko ł y rze ź biarskie (m.in. na Eginie). W okresie pó ź noarchaicznym powsta ł y na Wschodzie pierwsze wielkie ś wi ą tynie jo ń skie: Artemizjon w Efezie i Herajon na Samos. Rozwija ł a si ę te ż rze ź ba i relief, tematy brano z mitologii (gigantomachia, centauromachia, czyny Heraklesa). Pó ź no archaiczne malarstwo wazowe (technika czarno- i czerwonofigurowa) dosz ł o do perfekcji. NAST Ę PNA STRONA NAST Ę PNA STRONA waza dipylo ń ska

4 OKRES KLASYCZNY Rozwija ł a si ę rze ź ba, która d ąż y ł a do oddania ruchu, modelunku cia ł a i stanów emocjonalnych. Rozpocz ął si ę te ż rozwój monumentalnego malarstwa ś ciennego. W Atenach, po zwyci ę skich wojnach perskich rozpocz ęł y si ę wielkie inwestycje budowlano-artystyczne. Perykles ś ci ą gn ął najwybitniejszych architektów, malarzy i rze ź biarzy; powstaj ą : Hefajstejon, budowle na Akropolu (Partenon, Propyleje, Klasyczn ą doskona ł o ść osi ą gn ęł a rze ź ba archaiczna oraz wolno stoj ą ca (Atena Partenos i Zeus Olimpijski Fidiasza) wykonywana w stylu mi ę kkim i p ł ynnym, tzw. mokrych szat. Równocze ś nie z Fidiaszem na Peloponezie prowadzi ł sw ą szko łę Poliklet. W malarstwie sztalugowym wprowadziono perspektyw ę linearn ą i ś wiat ł ocie ń. Malarstwo wazowe wesz ł o w okres tzw. stylu bogatego (technika czerwonofigurowa i bia ł o gruntowana). Sztuka pó ź noklasyczna mia ł a charakter bardzo laicki. Popularne by ł y ś wi ą tynie na rzucie ko ł a zwane tolosami. Rozwija si ę monumentalne budownictwo u ż yteczno ś ci publicznej, m.in. powstaj ą pierwsze kamienne teatry (np. w Epidauros - dzie ł o Polikleta M ł odszego). O rozwoju rze ź by zadecydowali Praksyteles, Skopas i Lizyp, którzy stworzyli now ą, laick ą wizj ę bogów. Malarstwo sztalugowe rozwija ł o si ę w szkole ate ń skiej; malowano sceny historyczne rodzajowe, portrety. NAST Ę PNA STRONA NAST Ę PNA STRONAdyskobol

5 OKRES HELLENISTYCZNY kultura grecka w wyniku podbojów Aleksandra Wielkiego rozprzestrzeni ł a si ę na ca ł ym Bliskim Wschodzie, sama za ś nabra ł a cech uniwersalnych i zaasymilowa ł a elementy orientalne. Rozwija ł a si ę urbanistyka i budownictwo u ż ytkowe. zak ł adano nowe miasta lub przebudowywano ju ż istniej ą ce na tzw. planie Hippodamosa z Miletu (Aleksandria, Priene). Perfekcja techniki znalaz ł a wyraz w latarni morskiej na Faros. Powstawa ł y wielkie ś wi ą tynie w porz ą dku jo ń skim lub korynckim, porz ą dek dorycki przeszed ł do budownictwa ś wieckiego (Olimpiejon w Atenach). Rze ź ba rozwija ł a si ę w trzech kierunkach: barokowa (patetyczna i dynamiczna), rokokowa (finezyjna, delikatna) i klasycyzuj ą ca (ch ł odna, akademicka). nowe o ś rodki rze ź biarskie powsta ł y w Aleksandrii, Pergamonie i na Rodos. Rozwija ł si ę portret rze ź biarski, który osi ą gn ął pe ł ni ę realizmu i psychologicznej g łę bi. W hellenistycznym malarstwie sztalugowym pojawi ł si ę pejza ż, niebo, chmury (znane jest g ł ównie z rzymskich kopii i mozaik). NAST Ę PNA STRONA NAST Ę PNA STRONA Hipoteczna pompeja ń ska kopia portretu aleksandra wielkiego apellesa

6 Literatura grecka Architektura grecka Architektura grecka Malarstwo greckie Malarstwo greckie Rze ź ba grecka Rze ź ba grecka Teatr grecki Teatr grecki Muzyka grecka Muzyka grecka Strona g ł ówna

7 Muzyk ę uwa ż ana za odbicie matematycznego ł adu ś wiata. Przypisywano jej etyczne oddzia ł ywanie na cz ł owieka. Rytm muzyki by ł ś ci ś le zwi ą zany z rytmem poezji. Najstarsze jej formy to hymny i dzi ę kczynne peany na cze ść Apollina, dytyramby na cze ś c Dionizosa i inne: ODA - utwór o uroczystym charakterze, opiewaj ą cy bogów lub wa ż ne narodowe wydarzenia RAPSOD - utwór wolny o schematycznej budowie, maj ą cy charakter improwizacji, recytowany przez rapsodów, najcz ęś ciej przy wtórze lity EPITHALAMIUM - chóralne pie ś ni weselne, ś piewano je przy wtórze aulosu, harfy i innych instrumentów ELEGIA - pierwotnie pie śń ż a ł obna, pó ź niej pie śń patriotyczna, cz ę sto wykonywana przy wtórze aulosu (kszta ł tem przypomina ł d ł ugi flet prosty zaopatrzony w podwójny stroik, tak jak wspó ł czesny bój). Instrumenty: - szarpane (forminga, lira, kitara, harfa), - aerofony (aulos, syrinks, salpinks), - perkusyjne (tympanon, kymbala, krotala). muzyka

8 architektura Kolumna jo ń ska z Parge Koryncki porz ą dek architektoniczny Partenon na Akropolu w Atenach Zabytki staro ż ytnych Aten podzielone by ł y na trzy g ł ówne zespo ł y: - najwa ż niejszy Akropol z Partenonem i budowle u stóp wzgórza - m.in. teatr Dionizosa, pomnik Lizykratesa, pozosta ł o ś ci 2 rynków (tj. greckiego - Agory i rzymskiego z Wie żą Wiatrów) oraz dzielnica garncarzy Keramejkos i wielka nekropolia - grupa budowli na miejscu dzielnicy Hadrianopolis (m.in. ś wi ą tynia Zeusa Olimpijskiego.

9 c.d. architektury PORZ Ą DEK DORYCKI Jest najstarszym porz ą dkiem, ukszta ł towa ł si ę w okresie archaicznym (VII-VI wiek p.n.e.) w zwi ą zku z przej ś ciem od pierwotnego budownictwa z gliny, drewna i trzciny do architektury kamiennej. Cechuj ą go ci ęż kie proporcje, surowo ść i monumentalno ść. np. Partenon na Akropolu w Atenach, ś wi ą tynia Ateny na Eginie, ś wi ą tynia Zeusa w Olimpii. PORZ Ą DEK JO Ń SKI Powsta ł w tym samym okresie co dorycki, na terenie Azji Mniejszej (Jonia). Cechuje go lekko ść proporcji, smuk ł o ść formy i dekoracyjno ść. Kolumny jo ń skie s ą smuklejsze od doryckich st ą d te ż stosuje si ę ich wi ę cej. Styl jo ń ski okre ś lany jest cz ę sto jako kobiecy. np. ś wi ą tynia Nike Apteros i Erechtejon na Akropolu w Atenach, ś wi ą tynia Apollina w Didymach ko ł o Miletu w Azji Mniejszej, PORZ Ą DEK KORYNCKI Wykszta ł ci ł si ę na prze ł omie V i IV wieku p.n.e. w Atenach, a rozwin ął si ę w okresie panowania rzymskiego. Jest wzbogacon ą, bardziej dekoracyjn ą odmian ą porz ą dku jo ń skiego; g ł ówna ró ż nica polega na innym ukszta ł towaniu g ł owicy kolumny. np. ate ń ska Wie ż a Wiatrów, pomnik Lizykratesa, ś wi ą tynia Apollina w Milecie

10 Wi ę kszo ść rze ź b greckich powsta ł a w zwi ą zku z potrzebami religijnymi. Do rze ź biarzy nale ż a ł o wykonanie pos ą gów kultowych bóstw, p ł askorze ź b zdobi ą cych ś wi ą tynie, nagrobków. Zwi ą zek z kultem mia ł istotne znaczenie dla charakteru i tematyki dzie ł a ż do po ł owy IV w. n.e. kiedy to powstanie sztuka nie s ł u żą ca bogom ale zwrócona ku cz ł owiekowi. Na charakter greckiej rze ź by wp ł yn ął w sposób decyduj ą cy sport, przyzwyczajaj ą cy Hellenów do ogl ą dania nagich cia ł. Pod jego wp ł ywem ukszta ł towa ł a si ę konwencja, wedle której postacie m ę skie zarówno bogów jak i ludzi przedstawiano nago. "Obna ż anie" natomiast pos ą gów kobiecych nast ą pi ł o pó ź niej, poczynaj ą c od IV w. p.n.e. rze ź ba Odpocztwaj ą ca Atena 460 p. n. e. Ateny, Grupa Laokoona Dyskobol - myron

11 Arty ś ci greccy pos ł ugiwali si ę zarówno br ą zem jak i rozmaitymi rodzajami kamieni, zw ł aszcza marmurem. Grecka rze ź ba przesz ł a wielk ą ewolucj ę w VI w p.n.e. Pierwsze dzie ł a by ł y sztywne i nieporadne, rze ź biarze jednak szybko osi ą gn ę li umiej ę tno ść swobodnego i dok ł adnego przedstawiania ludzkich postaci. Od po ł owy V w. p.n.e. fascynowa ł rze ź biarzy problem przedstawiania cz ł owieka w ruchu. Jednym z najwcze ś niejszych a zarazem najwybitniejszym dzie ł ś wiadcz ą cych o poszukiwaniach w tym kierunku by ł Dyskobol Myrona. Innym efektem ewolucji rze ź by greckiej by ł a stopniowa indywidualizacja twarzy; w miar ę up ł ywu czasu rós ł stopie ń szczegó ł owo ś ci i poprawno ś ci przedstawie ń. Bardzo d ł ugo postacie by ł y nacechowane godno ś ci ą, powag ą, spokojem. Razem z gwa ł townym ruchem na twarzach pos ą gów pojawi ł y si ę te ż uczucia: ekstaza, ból, rado ść, nienawi ść. c.d. rze ź by greckiej kuros stela grobowa z Keramejkos,V w. p.n.e.

12 Teatr grecki Nie ma drogi dla ś miertelnych, by unikn ąć nieszcz ęś cia losu. Sofokles W V w. p.n.e. ukszta ł towa ł y si ę dwa podstawowe gatunki literackie dramatu: tragedia i komedia. W dramatach wyst ę powa ł chór z ł o ż ony z dwunastu lub pi ę tnastu m ł odych ludzi i aktorzy, pocz ą tkowo jeden pó ź niej dwóch, wreszcie trzech. Grywali oni wi ę cej ni ż jedn ą rol ę st ą d sztuki mia ł y wi ę cej ni ż trzy postacie. Aktorzy byli profesjonalistami chórzystów natomiast wybierano spo ś ród ate ń skiej m ł odzie ż y (tylko m ęż czyzn, kobiety nigdy pojawi ł y si ę na scenie). W czasie najwa ż niejszego ś wi ę ta, o najbogatszym programie spektakli, potrzebowano na przyk ł ad oko ł o dwustu pi ęć dziesi ę ciu chórzystów. Aktorzy tekst ś piewali lub ś piewanie recytowali, chóry ś piewa ł y i ta ń czy ł y. Dla przedstawie ń teatralnych szyto specjalne stroje, sporz ą dzano obuwie na grubych podeszwach (koturny). Aktorzy i chórzy ś ci nosili maski, które wykonywano z usztywnianego p ł ótna. By ł y one ś ci ś le zwi ą zane z okre ś lon ą rol ą i sygnalizowa ł y widz ą kim jest posta ć pojawiaj ą ca si ę na scenie. Przedstawienia odbywa ł y si ę najcz ęś ciej trzy razy w roku w czasie kolejnych kilku dni. Wystawiano sztuki kilku aktorów, a specjalna komisja ocenia ł a komu przyzna ć nagrod ę. Na widowiskach gromadzi ł y si ę t ł umy. Na wniosek Peryklesa niezamo ż nym obywatelom wyp ł acano kwoty, które umo ż liwia ł y im wst ę p do teatru.Wymaga ł y tego wzgl ę dy pobo ż no ś ci, by ł a to bowiem forma oddania czci Dionizosowi; sprawiedliwo ś ci spo ł ecznej, poniewa ż wszyscy winni mie ć udzia ł w przyjemno ś ci, jak ą dawa ł o widowisko.

13 c.d. teatru greckiego W V w. p.n.e. sztuki wystawiano w warunkach prymitywnych, buduj ą c drewniane trybuny na zboczach Akropolu lub na agorze. W IV w. p.n.e. nauczono si ę budowa ć teatry, w których wszyscy mogli dobrze widzie ć i dobrze s ł ysze ć to co si ę dzia ł o na okr ą g ł ym placyku dla chóru i na podium dla aktorów. W wielu punktach Grecji powsta ł y teatry (amfiteatry) z kamienn ą widowni ą. Najwspanialszy teatr powsta ł w ko ń cu IVw. p.n.e. w Epidauros - na pó ł nocnym-wschodzie Peloponezu, w centrum kultu Asklepiosa. Muszla widowni, "wci ś ni ę ta" malowniczo w zbocze wzgórza, ma ś rednic ę 120 m, a najwy ż sze rz ę dy le żą 24 metry powy ż ej orchestry (koliste miejsce przed scen ą u stóp widowni). Widownia wyra ź nie dzieli si ę na oryginaln ą, ni ż sz ą cz ęść (34 rz ę dy, 12 sektorów) z IVw. p.n.e. oraz zrekonstruowan ą wy ż sz ą, rzymsk ą (21 rz ę dów, 22 sektory). Na widowni mog ł o pomie ś ci ć si ę ponad widzów. Obiekt ten posiada niesamowit ą akustyk ę. Nawet z najwy ż szych rz ę dów widowni znakomicie s ł ycha ć cich ą rozmow ę, a nawet szepty ze sceny i orchestry. Wygl ą d teatru w Epidauros

14 Inny, dobrze zachowany teatr z IIIw. p.n.e. znajduje si ę w Dodonie (Epir). Teatr móg ł pomie ś ci ć widzów - by ł jednym z najwi ę kszych w Grecji. Rzymianie przebudowali teatr na potrzeby walk zwierz ą t i gladiatorów. W atenach, u stóp Akropolu znajduj ą si ę nie odrestaurowane ruiny Teatru Dionizosa. Teatr Dionizosa pocz ą tkowo by ł konstrukcj ą ziemno-drewnian ą, wykut ą w po ł udniowym zboczu Akropolu. Nast ę pnie przebudowano go i wykonano z trwalszego materia ł u - kamienia. By ł on kolebk ą tragedii greckiej. Le żą cy w s ą siedztwie, znacznie pó ź niejszy, Odeon Herodesa Atticusa by ł ma ł ym rzymskim teatrem (na widzów) z cedrowym zadaszeniem - pozwala ł o to na urz ą dzanie spektakli przy ka ż dej pogodzie i jednocze ś nie zapewnia ł o lepsz ą akustyk ę. Konsul rzymski Herodes Atticus wybudowa ł go w II wieku n.e. na cze ść swojej zmar ł ej ż ony. c.d. teatru greckiego maska

15 Malarstwo w staro ż ytniej grecji to g ł ównie malarstwo wazowe. Naczynia ceramiczne wyrabiano z czerwonej gliny na ko ł ach garncarskich lub czasem wyciskano w formach. Po wyschni ę ciu malowano pokostem elementy dekoracyjne, a nast ę pnie wypalano w specjalnych piecach, w temperaturze oko ł o 950oC. W technice czarnofigurowej malowano pokostem postacie i motywy, za ś w czerwonofigurowej t ł o. Podczas wypalania zachodzi ł y procesy chemiczne, które sprawia ł y, ż e cz ęś ci naczy ń pokryte pokostem stawa ł y si ę czarne i szkliste, a ods ł oni ę te - czerwone. Czasem po wypaleniu niektóre detale z ł ocono lub malowano kolorowymi farbami, jednak te dodatkowe zdobienia by ł y znacznie mniej trwa ł e. W V wieku p.n.e. w Atenach stosowano jeszcze inn ą technik ę zdobnicz ą - ca ł e naczynia malowane by ł y na bia ł o i na takie t ł o nanoszono wielobarwne motywy dekoracyjne. Takie naczynia stosowane by ł y g ł ównie w zwi ą zku z kultem zmar ł ych i z tym wi ą za ł y si ę umieszczane na nich sceny. W zwi ą zku z dekoracj ą malarsk ą naczy ń greckich wyró ż nia si ę 5 podstawowych styli: protogeometryczny, geometryczny, orientalizuj ą cy, czarnofigurowy i czerwonofigurowy. malarstwo Waza grecka, zdobiona czarnym pokostem z VI w. p. n. e

16 c.d. malarstwa Archeolodzy klasyfikuj ą ponad 20 rodzajów naczy ń, z których najwa ż niejszymi by ł y: Naczynia sto ł owe: - do picia: kylix (czara) (14, 15), kantaros (11), skyfos (3) i ryton, - do czerpania: kyatos (2), - do nalewania: ojnochoe (9), - do mieszani wina i wody: krater (8, 18, 19), dejnos i stamnos (1), - do ch ł odzenia wina: psykter (20) (wstawiany do krateru), - do przechowywania wody: hydria (dzban) (10), - do przechowywani oliwy: lekyt (16) i askos, - do przechowywania innych p ł ynów: amfora (6, 7, 17) i pelike (4), Naczynia toaletowe: - do przechowywania perfum: aryballos (12) i alabastron (5), - szkatu ł ka do bi ż uterii: pyksis (13), Naczynia kultowe: - do ofiar p ł ynnych: fiala, - przy za ś lubinach: lutroforos i lebes gamikos, - w kulcie zmar ł ych: lekyt (16).

17 Literatura grecka Literatura w staro ż ytno ś ci zaczyna si ę od Homera. Osiem wieków przed nasz ą er ą Homer stworzy ł pierwsze eposy - pie ś ni o bohaterach spod Troi, o bogach zamieszanych w sprawy ludzkie. Homer nie zapisywa ł swoich strof. Jego eposy przekazywano ustnie, a ż wreszcie spisali je pó ź niej Grecy. Homera uwa ż a si ę za ojca literatury. Homer, Homeros (VIII w. przed Chr.) - grecki epik, o którego ż yciu mamy niewiele informacji. Uwa ż any za autora Iliady i Odysei, reprezentuj ą cych najstarszy epicki gatunek literacki - epos bohaterski. Prawdopodobnie urodzi ł si ę w Smyrnie w Azji Mniejszej. Legenda mówi, ż e by ł Ś lepym Ś piewakiem w ę drownym (aojdem). Po nim pojawili si ę nast ę pni twórcy: Poeci - jak Tyreteusz czy Safona, Twórcy tragedii greckiej - jak Sofokles czy Ajschylos Ich wiersze, eposy, tragedie - to ju ż literatura. Niektóre s ą nie ś miertelne i wci ąż nale żą do kanonu lektur. Wi ążą si ę z mitologi ą : postacie z mitów bywaj ą bohaterami literatury.

18 Literatura rzymska Literatura rzymska Architektura rzymska Architektura rzymska Rze ź ba rzymska Rze ź ba rzymska Teatr rzymski Teatr rzymski Muzyka rzymska Muzyka rzymska Malarstwo rzymskie Malarstwo rzymskie Strona g ł ówna

19 architektura Pod wp ł ywem sztuki greckiej w II-I w. p.n.e. dokona ł si ę prze ł om w sztuce rzymskiej. Zak ł adane miasta posiada ł y regularn ą siatk ę brukowanych i skanalizowanych ulic, budowle u ż yteczno ś ci publicznej: kuria, bazylika, termy, ś wi ą tynie, akwedukty, mosty. Rzymskie domy budowano najcz ęś ciej w stylu grecko-rzymskim (z atrium i perystylem) lub te ż jako wille (villa urbana). W miastach istnia ł typ wielokondygnacyjnej kamienicy czynszowej (insula). W architekturze monumentalnej królowa ł porz ą dek koryncki i kompozytowy. Stosowano na szerok ą skal ę arkady, ró ż ne rodzaje sklepie ń i ł uków. Najbardziej okaza ł a by ł a fasada budowli, w której cz ę sto stosowano porz ą dek spi ę trzony ( łą czenie trzech porz ą dków architektonicznych). Rzymianie byli mistrzami w komponowaniu uk ł adów przestrzennych (sanktuarium Fortuny w Praeneste). W okresie cesarstwa szczególnie rozwija ł a si ę architektura i urbanistyka. Ł uk Hadriana Teatr rzymski w Aspendos

20 C.D architektury Rzym zosta ł przebudowany. Rozbudowywano akwedukty i system kanalizacyjny. Miasta otacza ł y mury obronne z wie ż ami i bramami. Wzd ł u ż dróg wychodz ą cych z miast ros ł y nekropole z kolumbariami (publiczne lub prywatne grobowce zbiorowe), mauzoleami (np. grobowiec Cecylii Metelii, Mauzoleum Hadriana - obecnie Zamek Ś w. Anio ł a) lub katakumbami (cmentarz podziemny lub skalny), np. Droga Grobów w Pompejach, Via Appia w Rzymie. Budowano okaza ł e pa ł ace cesarskie (Z ł oty Dom Nerona, pa ł ac Flawiuszów). Wprowadzenie nowego w ą tku murów (cement i ceg ł a palona) przyczyni ł o si ę do du ż ych zmian w budownictwie, niektóre budowle ceglane licowano marmurem. Rozpowszechni ł a si ę kopu ł a, pojawi ł si ę kapitel figuralny. Budowle u ż yteczno ś ci publicznej uzyska ł y ogromne rozmiary i by ł y bogato ozdabiane (np. termy Karakalli w Rzymie).

21 malarstwo rzymskie W malarstwie panowa ł styl egiptyzuj ą cy, a od po ł owy I w. n.e. - iluzjonistyczny. Malarstwo rzymskie znane jest przede wszystkim z dekoracji ś ciennych. Przedstawiano sceny mitologiczne, krajobrazy, sceny z lud ź mi w bujnej zieleni, martwe natury i egzotyczne zwierz ę ta oraz architektur ę. Arty ś ci w mistrzowski sposób stosowali perspektyw ę i ś wiat ł ocie ń. Posadzki domów, a niekiedy równie ż ś ciany, zdobiono mozaikami. Uk ł adano je z kostek kamiennych, terakotowych i szklanych. W I w. p.n.e. pojawi ł a si ę mozaika dwubarwna (czarne motywy na jasnym tle), a w III w. n.e. utrwali ł si ę podzia ł posadzki na kwatery z pojedynczymi motywami figuralnymi. Rzemios ł o artystyczne obejmowa ł o ceramik ę, gliptyk ę, jubilerstwo, szklarstwo i sztuk ę mennicz ą (srebrne naczynia z Boscoreale, szk ł a millefiori, wazy murre ń skie) Malarstwo okresu cesarstwa jest w ł a ś ciwie nieznane. Zachowa ł y si ę nieliczne przyk ł ady fresków z II wieku wykonanych w grobowcach oraz kilka przyk ł adów z III wieku zdobie ń wn ę trz mieszkalnych odnalezionych w Rzymie i Ostii. W ł ochy, Pompeje, malarstwo pompeja ń ski e z willi Wettiuszów, I w. Mozaika rzymska

22 Literatura rzymska Rozkwit literatury rzymskiej przypad ł na czasy panowania Oktawiana Augusta. W ś ród licznych twórców nale ż y zwróci ć uwag ę na czterech: Wergiliusz by ł autorem "Eneidy", epopei opiewaj ą cej tradycyjnego protoplast ę Rzymian, Troja ń czyka Eneasza, Horacy tworzy ł drobniejsze formy poetyckie, by ł autorem m.in. "Satyr" i "Pie ś ni", Owidiusz by ł najwybitniejszym przedstawicielem poezji mi ł osnej, autorem "Mi ł ostek", "Listów mi ł osnych" i "Sztuki kochania", które by ł y poradnikiem dla uwodzicielek i uwodzicieli, Tytus Liwiusz napisa ł monumentalne "Dzieje Rzymu od za ł o ż enia miasta". Niezb ę dnym warunkiem zrobienia kariery w Rzymie by ł a sztuka wymowy. Niekwestionowanym mistrzem w tej dziedzinie by ł Cyceron. By ł on tak ż e teoretykiem wymowy; uwa ż a ł, ż e mówca musi by ć wszechstronnie wykszta ł cony i musi zna ć literatur ę, histori ę, prawo i filozofi ę. Na jego "Mowach" uczy ł y si ę sztuki wypowiedzi pokolenia rzymskich polityków. Warto jeszcze zwróci ć uwag ę na najs ł ynniejszego literata w ś ród polityków jakim by ł Gajusz Juliusz Cezar. Pozostawi ł on utwory, w których relacjonowa ł prowadzone przez siebie kampanie wojenne: "O wojnie galijskiej" i "O wojnie domowej".

23 Rze ź ba rzymska Szczególnie rozwin ęł a si ę w czasach Cesarstwa rze ź ba portretowa i typ "oficjalnego portretu" panuj ą cych. Obok idealizuj ą cych, wzorem greckim, wygl ą d twarzy i sylwetki, rze ź biono równie ż popiersia portretowe, w których bardzo wiernie oddawano rysy twarzy, uwypuklaj ą c wszelkie deformacje i oszpecenia spowodowane chorob ą lub podesz ł ym wiekiem. Rzymianie na wielk ą skal ę kopiowali arcydzie ł a rze ź by greckiej. W Grecji, a od I w. p.n.e. równie ż w Rzymie, powstawa ł y specjalne warsztaty rze ź biarzy-kopistów. Kopie wykonywano z marmuru, cz ę sto odtwarzaj ą c rze ź by wykonane z br ą zu, co wymusi ł o pewne modyfikacje w technice rze ź bienia. Rozwin ął si ę relief dekoracyjny o tematyce historycznej. Umieszczano go na ś cianach budowli publicznych, pomnikach, ł ukach triumfalnych i kolumnach. Upami ę tniano w ten sposób wa ż ne wydarzenia, b ę d ą ce dum ą Rzymian. Juliusz Cezar, I w. p. n. e. Oktawian August

24 Teatr rzymski Teatr rzymski wykszta ł ci ł si ę jako forma architektoniczna ostatecznie w I w. p.n.e. By ł o to po łą czenie teatru greckiego ze scen ą italsk ą. Sk ł ada ł si ę on z widowni (theatrum), sceny (pulpitum) i budynku scenicznego (scaena). Za budynkiem tym mie ś ci ł si ę zwykle du ż y, prostok ą tny dziedziniec otoczony portykiem, pozwalaj ą cy na wypoczynek w czasie przerw. Widownia na planie pó ł kola sk ł ada ł a si ę z amfiteatralnych rz ę dów siedze ń (cavea) i pó ł kolistego placyku (orchestra). Fasad ę widowni stanowi ł arkadowy mur o kilku kondygnacjach. Widownia podzielona by ł a horyzontalnymi przej ś ciami (praecinctiones) i wertykalnymi schodkami (scalaria) na sektory poziome (maeniana) i pionowe (cunei). Budowl ę wie ń czy ł a kryta galeria. Dost ę p do rz ę dów siedze ń dawa ł y wej ś cia pod arkadami fasady oraz wewn ę trzne kuluary i schody doprowadzaj ą ce do wylotów (vomitoria) na widowni ę.

25 c.d. teatru rzymskiego Przej ś cia na orchestr ę znajdowa ł y si ę pomi ę dzy cavea a scen ą. By ł y to dwa korytarze (confornicationes) kryte sklepieniem kolebkowym, które zarazem podtrzymywa ł o boczne lo ż e dla dy ż uruj ą cych urz ę dników (tribunalia). Orchestra i poszczególne sektory poziome opasane by ł y parapetami (baltei). Przedstawienie rozgrywa ł o si ę na scenie (pulpitum) wznosz ą cej si ę ok. 1,5 m. Front pulpitu ozdabiano niszami (prostok ą tnymi i pó ł okr ą g ł ymi). T ł o stanowi ł a fasada budynku scenicznego (scaenae frons) wznosz ą cego si ę na kilka pi ę ter. Z jego wn ę trza aktorzy wychodzili trojgiem drzwi. Drzwi ś rodkowe (valvae mediae lub valvae regiae) s ł u ż y ł y najwa ż niejszym bohaterom sztuki. Drzwi boczne (hospitalia) przeznaczano dla pozosta ł ych bohaterów. Budynek sceniczny posiada ł dwa skrzyd ł a boczne (parascaenia), którymi obejmowa ł prostok ą t pulpitu. Wn ę trze budynku pe ł ni ł o rol ę kulis. Fasada by ł a bardzo bogato zdobiona reliefami i pos ą gami w niszach. Oryginaln ą nowo ś ci ą by ł a kurtyna (aulaeum), wysuwana do góry z kana ł u biegn ą cego wzd ł u ż pulpitu, i opona p ł ócienna (velarium) rozpinana na masztach nad widowni ą w razie potrzeby. Teatr Wielki w Pompejach Rzymski amfiteatr - Koloseum w Rzymie

26 Muzyka rzymska Podobnie jak inne dziedziny kultury, tak ż e i muzyk ę Rzymianie przej ę li od Greków. Jednak inaczej ni ż w Grecji, tutaj muzyka mia ł a charakter u ż ytkowy, s ł u ż y ł a przyjemno ś ci s ł uchaczy. Mimo, i ż nie by ł a silnie zwi ą zana z religi ą, muzycy mieli wysoki status spo ł eczny. Grano i ś piewano na igrzyskach, widowiskach, przyj ę ciach, weselach i pogrzebach, a bogaci Rzymianie miewali niewolinków-muzyków. Muzyka ludowa rozwin ęł a si ę do tego stopnia, ż e w ł asne pie ś ni mieli przedstawiciele konkretnych zawodów. Najwi ę kszy rozwój dokona ł si ę jednak w muzyce wojskowej, zwi ą zanej z blaszanymi instrumentami d ę tymi. Instrumenty i zwroty melodyczne by ł y ś ci ś le zwi ą zane z dzia ł aniami wojskowymi oraz obrz ę dami na uroczysto ś ciach wojskowych. U ż ywano ró ż nego rodzaju tr ą b i rogów, wykonanych najcz ęś ciej z br ą zu.

27 PREZENTACJ Ę WYKONA Ł A: E WAEDEK F KL. I LM


Pobierz ppt "SZTUKA ANTYKU GRECJA RZYM autor. O SZTUCE GRECKIEJ… Twórczo ść artystyczna Greków dzieli si ę na 3 okresy, ka ż dy z nich na kolejne 3 podokresy: 1) okres."

Podobne prezentacje


Reklamy Google