Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Uzale ż nienia. Lekomania, narkomania, alkoholizm i nikotynizm to choroby utajone, które s ą trudniej wykrywalne, gdy ż osoby uzale ż nione cz ę sto ż

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Uzale ż nienia. Lekomania, narkomania, alkoholizm i nikotynizm to choroby utajone, które s ą trudniej wykrywalne, gdy ż osoby uzale ż nione cz ę sto ż"— Zapis prezentacji:

1 Uzale ż nienia

2 Lekomania, narkomania, alkoholizm i nikotynizm to choroby utajone, które s ą trudniej wykrywalne, gdy ż osoby uzale ż nione cz ę sto ż yj ą w nie ś wiadomo ś ci jej posiadania.

3 Objawy bywaj ą niezauwa ż alne przez najbli ż sze otoczenie.

4 Granica mi ę dzy kontrolowanym u ż ywaniem, a uzale ż nieniem jest trudna do wytyczenia.

5 Bywaj ą osoby, które charakteryzuj ą si ę samotnym, potajemnym braniem ś rodków uzale ż niaj ą cych, czego osoby w najbli ż szym otoczeniu równie ż nie s ą w stanie zauwa ż y ć.

6 Fizjologiczne konsekwencje spo ż ycia alkoholu i branie narkotyków ró ż ni ą si ę w zale ż no ś ci od rodzaju substancji.

7 Wi ę kszo ść z nich (alkohol, nikotyna, marihuana, inne narkotyki, ś rodki halucynogenne) działaj ą niemal natychmiast. Najcz ęś ciej zmieniaj ą one poczucie rzeczywisto ś ci i jej ocen ę oraz modyfikuj ą doznania zmysłowe.

8 Efekty działania jednych ś rodków odurzaj ą cych (np. alkoholu) odczuwalne s ą przez kilka godzin i innych (marihuana) przez kilka dni.

9 Wiele tragicznych wydarze ń to bezpo ś redni skutek spo ż ywania ś rodków odurzaj ą cych. Zbyt cz ę sto dochodzi do przedawkowania narkotyków i wypadków drogowych spowodowanych jazd ą po pijanemu.

10 Lekomania Co to jest?

11 Uzale ż nienie lekowe to stan wywołanym dłu ż szym stosowaniem leku.

12 Lek powoduje przestrojenie czynno ś ci psychicznych oraz lub somatycznych do tego stopnia, ż e nagłe jego przerwanie stosowania wywołuje objawy abstynencji.

13 Najcz ęś ciej i najszybciej wytwarza si ę zale ż no ść psychiczna od leku, rzadziej i pó ź niej zale ż no ść somatyczna, charakteryzuj ą ca si ę zmianami w narz ą dach po odstawieniu leku, np. zaburzeniami ci ś nienia krwi, czynno ś ci serca, oddychania, układu pokarmowego.

14 Istotn ą cech ą zale ż no ś ci lekowej jest nieodparta potrzeba za ż ywania leku, a w konsekwencji wytworzenia si ę zachowania, którego celem jest poszukiwanie po żą danego leku za wszelk ą cen ę.

15 Lek uzale ż niaj ą cy jest to substancja, która za ż ywana przez wystarczaj ą co długi czas mo ż e wywoła ć stan zale ż no ś ci lekowej.

16 Nazwa "lekoman lub "narkoman", niezale ż nie od tocz ą cej si ę dyskusji co do wła ś ciwo ś ci u ż ywania takiego terminu, niew ą tpliwie dotyczy osób zale ż nych od leków, wzgl ę dnie narkotyków.

17 Stosowane w lecznictwie ś rodki s ą mniej lub bardziej skomplikowane pod wzgl ę dem składu lub budowy chemicznej. Spotykamy w ś ród nich zarówno pojedyncze pierwiastki, proste zwi ą zki nieorganiczne, jak i skomplikowane poł ą czenia organiczne, zło ż one układy fizykochemiczne lub subtelne zespoły biochemiczne.

18 Post ę p chemii i nauk biologicznych doprowadził w dobie obecnej do lawinowego wzrostu liczby preparatów farmaceutycznych.

19 Lekomania obejmuje w znacznym stopniu leki nasenne, które pocz ą tkowo stosowane s ą w celu wywołania snu. Pó ź niej staj ą si ę narz ę dziem, przy pomocy którego leczy si ę nie tylko brak snu, ale i napi ę cie nerwów, l ę k, niezadowolenie lub uczucie niezrównowa ż enia.

20 Lekomania najcz ęś ciej obejmuje leki przeciwbólowe, nasenne, dopinguj ą ce i euforyzuj ą ce (wywołuj ą ce stan błogiego podniecenia).

21 Leki hormonalne równie ż kryj ą w sobie szereg niebezpiecze ń stw dla zdrowia. Stosowanie hormonów tarczycy na odchudzenie mo ż e spowodowa ć nadczynno ść tarczycy, a hormonów kobiecych na przedłu ż enie młodo ś ci - guzy macicy.

22 Wiele osób stosuje ś rodki przeczyszczaj ą ce jako lek na odchudzenie lub przy zaparciach i nie zdaje sobie sprawy z tego, ż e stałe przyjmowanie ich powoduje zmiany chorobowe jelit oraz zaburzenia w równowadze mineralnej ustroju.

23 Na podstawie bada ń i ankiet korespondencyjnych w ś rodowisku lekarskim i farmaceutycznym ustalono list ę leków, których domagaj ą si ę pacjenci w gabinetach lekarskich lub w aptekach. Najcz ęś ciej wymieniane leki to leki przeciw bólowi głowy i ogólnie przeciwbólowe.

24 Jednoczesne stosowanie kilku leków mo ż e by ć przyczyn ą wielu niebezpiecznych interakcji (wzajemnych oddziaływa ń ) ś rodków leczniczych w organizmie, zaciemnienia obrazu choroby oraz opó ź nienia wła ś ciwego rozpoznania i leczenia.

25 Za ż ycie silnych ś rodków przeciwbólowych utrudnia chirurgowi rozpoznanie ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego, urologowi kamicy układu moczowego, a interni ś cie - zawału mi ęś nia sercowego

26 Mo ż e wyst ą pi ć np. uszkodzenie powierzchni gałek ocznych u chorego, który z powodu chorób tarczycy, otyło ś ci lub trudno goj ą cych si ę ran, zastosuje równocze ś nie leki zawieraj ą ce zwi ą zki jodu i ma ść do chorych oczu ze zwi ą zkami rt ę ci (w łzach chorego powstaje toksyczny jodek rt ę ci).

27 W ś ród zale ż no ś ci lekowych odró ż nia si ę ci ęż sz ą posta ć zwan ą uzale ż nieniem - chorob ą i l ż ejsz ą zwan ą przyzwyczajeniem.

28 Znane s ą te ż przypadki za ż ywania od kilku do kilkunastu i wi ę cej tabletek od bólu głowy, Gardanu, Pabialginy, Veramidu, itp. lub wypijania kilku butelek kropli ż oł ą dkowych, walerianowych, czy nasercowych w ci ą gu dnia.

29 Je ś li temu długotrwałemu u ż ywaniu leków towarzyszy ć b ę d ą objawy wzrastaj ą cego zatrucia lub ogólnego wyczerpania organizmu - to nałogu tego nie mo ż na ju ż nazwa ć lekomani ą, lecz toksykomani ą. Toksykomanie mog ą prowadzi ć do powstania nałogu, nawyku, czyli uzale ż nienia.

30 Historia Lekomania, czyli lekozale ż no ść, jest stosunkowo nowym nałogiem. P ę d za cudownymi specyfikami rozpocz ą ł si ę na Zachodzie w latach sze ść dziesi ą tych XX wieku wraz z odkryciem nowych leków uspokajaj ą cych. Najpierw było valium (lek na bezsenno ść ), które stało si ę najcz ęś ciej wypisywanym przez lekarzy specyfikiem na ś wiecie.

31 Pó ź niej ta sama sytuacja powtórzyła si ę z relanium (lekiem uspokajaj ą cym). Obecnie najcz ęś ciej uzale ż niaj ą benzodiazepiny, czyli leki uspokajaj ą ce i nasenne, szczególnie relanium oraz jeszcze silniejsze barbiturany, których obrót jest na szcz ęś cie ograniczony przez prawo.

32 Terapia uzale ż nienia lekowego

33 Terapia uzale ż nienia lekowego prowadzona jest według pewnych ogólnie przyj ę tych zasad. Opiera si ę na: 1.Objawowym wyprowadzeniu z ostrego stanu, tzw. detoks lekowy. 2.Likwidacji fizycznych i psychicznych skutków przewlekłego za ż ywania leków. 3.Diagnozie problemowej. 4.Wła ś ciwej terapii odwykowej. 5.Rehabilitacji i samorealizacji.

34 O ile dwie pierwsze fazy leczenia opieraj ą si ę głównie na farmakoterapii, a trzecia jest ś ci ś le diagnostyczna, o tyle ostatnie fazy maj ą za zadanie wywołanie u pacjenta odpowiedniej motywacji do rzucenia nałogu i do odci ę cia si ę od mo ż liwo ś ci powrotu do nałogu.

35 Czwarta faza opiera si ę głównie na psychoterapii, a pi ą ta na zabiegach psychologicznych, pozwalaj ą cych czerpa ć rado ść z ż ycia bez ś rodków farmakologicznych.

36 Wi ę kszo ść autorów jest zdania, ż e pierwsze dwie fazy leczenia powinny przebiega ć w warunkach przymusowej hospitalizacji. Dla wielu dopiero ostatnie tygodnie (miesi ą ce) rehabilitacji i samorealizacji mog ą by ć realizowane poza specjalnym zakładem.

37 Psychoterapia uzale ż nienia lekowego, w porównaniu z innymi psychiatrycznymi kategoriami chorobowymi leczonymi równie ż psychoterapi ą, jest bardzo specyficzna. Przede wszystkim ze wzgl ę du na lekowy zespół abstynencyjny, rozwini ę ty po odstawieniu leków.

38 W tym okresie podejmuje si ę próby motywowania pacjenta do podj ę cia psychoterapii.

39 Kiedy zespół abstynencyjny znika nast ę puje stopniowe łagodzenie i zanikanie wielu uci ąż liwo ś ci fizycznych, a wyłaniaj ą si ę wła ś ciwe problemy. Najpierw jest to stan "wielkiej pustki". Pacjent, któremu odebrano lek, ma poczucie pustki, poniewa ż oprócz leków odebrano mu dotychczasowy tryb ż ycia i wiele rytuałów wypełniaj ą cych przedtem jego cały czas.

40 Lekarz, terapeuta, staje teraz wobec dwóch aspektów osobowo ś ci pacjenta - przed chorobowej i wtórnie zmienionej w wyniku nadu ż ywania leków.

41 Terapia musi zdecydowa ć, które z nich jest bardziej zagro ż one. Nie nale ż y umniejsza ć znaczenia atmosfery rodzinnej. Terapia, w wyniku diagnozy, powinna odpowiada ć i rozwi ą zywa ć problemy, z powodu których pacjent za ż ywał leki. Terapeuta wraz z pacjentem tworzy osobisty program terapii.

42 Od lekarza lub terapeuty lekoman oczekuje wsparcia i zaakceptowania go jako jednostki.

43 Komitet Ekspertów WHO ustalił 8 podstawowych typów toksykomanii:

44 1.Typ morfinowy - charakteryzuj ą cy si ę siln ą zale ż no ś ci ą psychiczn ą i fizyczn ą oraz zwi ę kszeniem tolerancji, jak równie ż wyra ź nymi objawami abstynencji (opium, heroina, metadon).

45 2.Typ barbituranowo- alkoholowy - o wyra ź nej zale ż no ś ci psychicznej, o ró ż nym nasileniu oraz o zale ż no ś ci fizycznej. Niewielkie zwi ę kszenie tolerancji oraz objawów abstynencji kwalifikuj ą ten zespół do nałogów (meprobomat, benzodiazepiny).

46 3.Typ kokainowy - charakteryzuj ą cy si ę siln ą zale ż no ś ci ą psychiczn ą i fizyczn ą, znacznym zwi ę kszeniem tolerancji oraz silnym zespołem abstynencji (kokaina, li ś cie e- coca).

47 4.Typ cannabis (alkaloidy konopi) - wyst ę puje umiarkowana lub silna zale ż no ść psychiczna i zale ż no ść fizycznej, w niektórych przypadkach du ż e zwi ę kszenie tolerancji (marihuana-suszone ziele, haszysz- ż ywica).

48 5.Typ amfetaminowy - wyra ż a si ę du żą zale ż no ś ci ą psychiczn ą i mniejsz ą zale ż no ś ci ą fizyczn ą. Wyra ź ne zwi ę kszenie tolerancji (deksamfetamina, metamfetamina).

49 6.Typ khat (katyna, pochodna efedryny) - przewa ż a zale ż no ść psychiczna, słabsza zale ż no ść fizyczna przy braku zwi ę kszenia tolerancji ( ż ucie li ś ci i gał ą zek krzewu catha edulis).

50 7.Typ substancji halucynogennych - zale ż no ść psychiczna, przy mniejszej zale ż no ś ci fizycznej i braku zwi ę kszenia tolerancji (LSD, meskalina).

51 8.Typ lotnych rozpuszczalników (wziewna) - zale ż no ść psychiczna, silne objawy toksyczne (butaprem, TRI, eter, chloroform).

52 Istota zagadnienia lekomanii tkwi w samo leczeniu.

53 Dlatego ka ż dy lek powinien by ć obj ę ty nadzorem i wskazaniami lekarskimi, a ka ż da skłonno ść do samo leczenia powinna by ć zwalczana.

54 Tempo współczesnego ż ycia, przem ę czenie fizyczne i psychiczne, stresy, bezsenno ść lub uczucie l ę ku i zniech ę cenia skłaniaj ą wiele osób do szukania tzw. komfortu psychicznego po linii najmniejszego oporu.

55 Osoby te ch ę tnie si ę gaj ą po ka ż dy lek, który w jakimkolwiek stopniu mo ż e odmieni ć wszystko to, co zwi ą zane jest z napi ę ciem, bólem, niepokojem, zniech ę ceniem lub osłabieniem dynamizmu ż yciowego.

56 Najch ę tniej jednak przyjmowałyby stale taki lek, który mógłby pobudza ć radykalnie organizm rano, a wieczorem powodowałby szybkie zasypianie i mocny sen.

57 W celu profilaktyki nale ż y bardziej rygorystycznie przestrzega ć ogranicze ń i zakazów dotycz ą cych odr ę cznej sprzeda ż y leków bez recept lekarskich - ś rodków przeciwbólowych i uspokajaj ą cych, wypiera ć leki zabiegami fizykoterapeutycznymi, diet ą, wypoczynkiem, k ą pielami, masa ż em, akupresur ą, muzykoterapi ą, relaksacj ą, ć wiczeniami oddechowymi, chromo terapi ą (leczenie kolorami) lub autosugesti ą.

58 W przypadku uzale ż nienia dawniej uwa ż ano, żeże najlepsz ą metod ą jest podawanie choremu placebo (tabletki neutralnej) jako danego leku. Jednak takie post ę powanie skutkowało u małej grupy pacjentów, a u wi ę kszo ś ci nie przyniosło to po żą danych rezultatów.

59 Leczenie Obecnie najbardziej skuteczna jest terapia behawioralna z rozwini ę ciem aspektu duchowo ś ci, równoległa ze stopniowym schodzeniem z leku a ż do całkowitego odstawienia. Coraz cz ęś ciej spotykane jest uzale ż nienie krzy ż owe, np. alkohol - leki, z którego trudniej wyj ść, ale w wielu przypadkach ko ń czy si ę powodzeniem.

60 Leki a ludzie starsi Według ekspertów z WHO u ż ywanie leków wzrasta z wiekiem.

61 Badania wykazały, ż e w grupie osób po 65. roku ż ycia liczba za ż ywanych samowolnie leków wzrasta 12-krotnie w porównaniu z grup ą w wieku lat. Odsetek osób przyjmuj ą cych ró ż ne ś rodki farmakologiczne jest wy ż szy w ś ród kobiet ni ż m ęż czyzn. Leki stosowane z własnej inicjatywy stanowi ą 60% leków przyjmowanych dora ź nie i 15% u ż ywanych przewlekle.

62 Skłonno ść do samo leczenia w wieku starszym tłumaczy si ę szeregiem dolegliwo ś ci, poczuciem niepewno ś ci jutra, stał ą obaw ą o własne zdrowie.

63 Leki a ludzie młodzi U osób młodszych jest spowodowana praktyk ą leczenia ka ż dego objawu chorobowego odr ę bnym lekiem oraz stała pogo ń za najnowszym, rewelacyjnym medykamentem. Wpływ na t ę pogo ń ma równie ż błyskotliwa reklama, pi ę kne opakowanie i wysoka cena, które maj ą na celu wzbudzi ć u chorych przekonanie o jego niezwykłej skuteczno ś ci w działaniu.

64 Rozmiary lekomanii W sumie ponad 80% dorosłych mieszka ń ców USA za ż ywa w ka ż dym tygodniu lek tego samego typu, a połowa z nich bierze leki na recept ę.

65 Około 8% ludno ś ci przyjmuje pi ęć lub wi ę cej leków na recept ę w ka ż dym tygodniu, a 30% - pi ęć lub wi ę cej leków ró ż nego typu: w tym leki na recept ę, sprzedawane bez recepty leki przeciwbólowe oraz na przezi ę bienie, suplementy ziołowe oraz suplementy z witaminami i minerałami. Powstaj ą kliniki specjalizuj ą ce si ę w nielegalnym handlu receptami na opiaty, który przynosi krocie.

66 Negatywne reakcje na leki nale żą do g ł ównych przyczyn hospitalizacji i zgonów w tym kraju.

67 Ró ż ni ą si ę one od siebie objawami przewlekłego zatrucia, nasileniem i typem zale ż no ś ci, stopniem tolerancji, szkodliwo ś ci ą społeczn ą. Wszystkie prowadz ą stopniowo do degeneracji psychicznej, gł ę bokich zaburze ń najwy ż szych czynno ś ci umysłowych, charakteru, my ś lenia, pami ę ci oraz do wyniszczenia organizmu.

68 W rezultacie u ż ywania nadmiernie długo i w zbyt du ż ych dawkach pewnych leków (np. uspokajaj ą cych) mo ż e nast ą pi ć uszkodzenie wielu narz ą dów wewn ę trznych w ą troby, nerek) oraz ró ż ne zaburzenia ze strony układu nerwowego.

69 Zdarzaj ą si ę te ż sytuacje paradoksalne, np. przewlek ł e stosowanie ś rodków nasennych mo ż e spowodowa ć bezsenno ść.

70 Nałóg charakteryzuje si ę niezwykle nasilon ą potrzeb ą za ż ywania leku, bardzo silnym uzale ż nieniem psychicznym i fizycznym, ci ęż kimi objawami abstynencji po nagłym zaprzestaniu za ż ywania, du żą szkodliwo ść dla jednostki, a nawet spowodowa ć ś mier ć.

71 Przyzwyczajenie jest potrzeb ą ci ą głego za ż ywania leku, słabym uzale ż nieniem, niezbyt nasilonymi objawami abstynencji tylko psychicznej, przejawiaj ą cej si ę ś rednio nasilonym złym samopoczuciem.

72 Zale ż no ś ci lekowej cz ę sto towarzyszy tolerancja na za ż ywany lek.

73 W procesie powstawania lekomanii zasadnicze znaczenie maj ą trzy elementy: lek, u ż ytkownik i ś rodowisko, w którym ma miejsce za ż ywanie leku.

74 Konsekwencje psychospołeczne

75 W dzieci ń stwie i okresie dorastania prowadzi do powa ż niejszych problemów w wieku dorosłym. W wieku dorastania silnie koreluje z takimi zjawiskami, jak wczesna inicjacja seksualna, wczesne wst ę powanie w zwi ą zek mał ż e ń ski, zaniechanie dalszej edukacji, wczesne podejmowanie pracy zawodowej lub wczesne bezrobocie.

76 Warto?

77 Pomy ś l! Mo ż e jeszcze nie jest za pó ź no!

78 Czas po ś wi ę cony dzieciom bywa zbawienny i dlatego w miar ę mo ż liwo ś ci nale ż y po ś wi ę ca ć go im jak najwi ę cej. Powinny czu ć si ę kochane, rozumiane i wspierane przez rodzin ę pomimo trudno ś ci i egzaminów z ż ycia z jakimi przyjdzie im si ę zetkn ąć.

79 Rodzice winni by ć dla swych pociech podpor ą i nie da ć si ę zwie ść pozorom, ż e przecie ż wychowane jest w dobrej, szanowanej rodzinie gdzie takiego problemu nie było, wi ę c nie powinien si ę zdarzy ć. Nale ż y by ć ich oczami i uszami, a wówczas sytuacja nie wymknie si ę spod kontroli.

80

81 Przygotowały: Klaudia Galbarczyk kl. 1b Roksana Karbowiak kl. 1b


Pobierz ppt "Uzale ż nienia. Lekomania, narkomania, alkoholizm i nikotynizm to choroby utajone, które s ą trudniej wykrywalne, gdy ż osoby uzale ż nione cz ę sto ż"

Podobne prezentacje


Reklamy Google