Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

1 Witam Państwa na wykładzie z MAKROEKONOMII II, :)…

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "1 Witam Państwa na wykładzie z MAKROEKONOMII II, :)…"— Zapis prezentacji:

1

2 1 Witam Państwa na wykładzie z MAKROEKONOMII II, :)…

3 2 POLITYKA GOSPODARCZA W GOSPODARCE OTWARTEJ I

4 3 Badając skutki polityki gospodarczej w gospodarce otwartej, roz- różnimy krótki i długi okres. W krótkim okresie ceny są lepkie, a w długim - giętkie.

5 4 1. POLITYKA GOSPODARCZA W GOSPODARCE OTWAR- TEJ - KRÓTKI OKRES Na razie ograniczymy się do krótkiego okresu, w którym gospo- darka jest keynesowska (wolne moce wytwórcze, lepkie ceny). Pozwoli nam to wykorzystać model IS/LM. Przeanalizujemy dwa przypadki: a) Sytuację, w której KAPITAŁ MIĘDZYNARODOWY JEST NIEMOBILNY. b) Sytuację, w której ów KAPITAŁ JEST MOBILNY.

6 5 Otóż kapitał jest MOBILNY, JEŚLI KAPITAŁ MOŻE NA DUŻĄ SKALĘ PRZEMIESZCZAĆ SIĘ Z KRAJU DO KRAJU. Kapitał jest mobilny, kiedy żadne ograniczenia np. wysokie koszty transakcyjne) nie przeszkadzają podmio- tom zagranicznym kupować aktywów krajowych.

7 MODEL IS/LM W GOSPODARCE OTWARTEJ: NIEMO- BILNY KAPITAŁ

8 7 Nawet jeśli kapitał nie jest mobilny, gospodarka otwarta zasadni- czo różni się od gospodarki zamkniętej. W gospodarce otwartej pojawiają się nowe zmienne, od których zależy poziom wydatków, AE PL, i produkcji, Y (AE PL =Y), odpo- wiadające danej stopie procentowej, i.

9 8 W gospodarce otwartej wydatki AE PL zależą nie tylko od wydat- ków podmiotów krajowych na dobra wytwarzane w kraju: A=C+I+G, których poziom określony jest przez produkcję krajową, Y, i kra- jową stopę procentową, i, lecz także OD SALDA BILANSU HAN- DLOWEGO, NX, na które wpływają: produkcja krajowa, Y, pro- dukcja za granicą, Y z, oraz realny kurs walutowy, ε r. AE PL =Y=A(Y, i) + NX (Y, Y z, ε r ).

10 9 Y = A(Y, i) + NX (Y, Y z, ε r ). PRZYKŁADY: Wpływ spadku Y z i (lub) wzrostu ε r na NX. W obu wypadkach – ceteris paribus – NX w naszym kraju maleje A. Na odpowiednim rysunku z modelem IS-LM w lewo przesuwa się linia IS. Zmniej- sza się produkcja, Y, i stopa procentowa, i * Po pierwsze, s padek Y z powoduje spadek eksportu, X, który jest prze- cież importem zagranicy. Po drugie, wzrost ε r oznacza, że towary krajowe drożeją w porównaniu z zagranicznymi, co - znowu - powoduje spadek eksportu, X. i 0 Y LM IS E E

11 10 Y = A(Y, i) + NX (Y, Y z, ε r ). PRZYKŁADY: Wpływ wzrostu Y z i (lub) spadku ε r na NX. W obu wypadkach – ceteris paribus – rośnie NX A i linia IS przesuwa się w prawo. Wzrastają produkcja, Y, i stopa procentowa, i A Po pierwsze, wzrost Y z powoduje zwiększenie się eksportu, X. Po dru- gie, spadek ε r oznacza, że towary krajowe tanieją w porównaniu z zagra- nicznymi. i 0 Y LM IS E E

12 11 Y = A(Y, i) + NX (Y, Y z, ε r ). Wynika stąd, że przy niemobilnym kapitale skutki krajowej polityki gospodarczej są inne niż w gospodarce zamkniętej. Mianowicie: poprzez handel zagraniczny to, co dzieje się w jednej gospodarce, wpływa na sytuację innych gospodarek. Politycy gospodarczy powinni brać to pod uwagę, tym bardziej, że ICH DZIAŁANIA WPŁYWAJĄ NA SYTUACJĘ GOS- PODARCZĄ ZA GRANICĄ, A SYTUACJA ZA GRANICĄ ZWROTNIE WPŁYWA NA SYTUACJĘ W NASZYM KRAJU. i 0 Y LM IS E E E

13 MODEL IS/LM W GOSPODARCE OTWARTEJ: MOBILNY KAPITAŁ

14 13 Kiedy kapitał jest DOSKONALE MOBILNY, o przepływach kapi- tału między krajami decydują – w uproszczeniu - różnice poziomu zagranicznej i krajowej stopy procentowej (i z –i). Kapitał płynie tam, gdzie stopa procentowa, a więc i przychód z zainwestowanego kapi- tału, jest największy. W praktyce poza poziomem stóp procentowych na skalę przepływów kapitału wpływają m. in.: a) OCZEKIWANIA właścicieli kapitału CO DO POZIOMU PRZYSZ- ŁYCH KURSÓW WALUTOWYCH, b) RYZYKO (kursowe i polityczne), c) ZRÓŻNICOWANIE SYSTEMÓW PODATKOWYCH.

15 14 DYGRESJA CZY KAPITAŁ JEST DOSKONALE MOBILNY - PARADOKS FELDSTEINA-HORIOKI? Na początku XXI w. bezwzględna wielkość międzynarodowych przepływów kapitału była ogromna: np. dzienne obroty na świato- wych rynkach walutowych równały się rocznemu PKB we Wło- szech. (Już u schyłku XIX w. relacja tych przepływów do wielkości PKB we wchodzących w grę krajach była bardzo duża! ). Jeśliby kapitał był doskonale mobilny, inwestycje w wielu krajach w bardzo znacznej części finansowane byłyby oszczędnoś- ciami ZAGRANICZNYMI. Jednak badania pokazują, że wielkość inwestycji w różnych krajach jest bardzo silnie skorelowana z po- ziomem oszczędności NARODOWYCH [S+(NT-G)] w tych krajach. Zaprzecza to tezie o doskonałej mobilności kapitału w skali między- narodowej. Ten PARADOKS FELDSTEINA-HORIOKI świadczy o tym, że w praktyce istnieją SILNE OGRANICZENIA MIĘDZY- NARODOWEJ MOBILNOŚCI KAPITAŁU. Niemniej analiza skutków doskonałej mobilności kapitału przyczynia się do lepszego zrozumienia działania gospodarki otwartej. DYGRESJA

16 15 Kiedy kapitał jest doskonale mobilny, odchylenia krajowej stopy procentowej, i, od stopy zagranicznej, i z, powodują masowe prze- pływy kapitału, (ang. capital flows, CF) między krajem, a zagra- nicą. Przywracają one równość stóp procentowych, i=i z. Dotyczy to zarówno GOSPODARKI ZE STAŁYM, jak i Z PŁYNNYM KURSEM WALUTOWYM.

17 16 STAŁY KURS WALUTOWY i>i z CF M S i i=i z lub i

18 17 PŁYNNY KURS WALUTOWY i>i z CF ε r NX Y M D i i=i z lub i

19 18 A zatem, kiedy kapitał jest doskonale mobilny, gospodarka znaj- duje się w jednym z punktów linii BP=0 (zob. rysunek). Prze- pływy kapitału sprawiają, że krajowa stopa procentowa, i - nie- zależnie od wielkości Y – równa się zagranicznej stopie procen- towej, i z. i 0 Y iziz BP=0 JAKIE SKUTKI MA W TAKIEJ SYTUACJI POLITYKA GOSPODARCZA?

20 19 MODEL MUNDELLA-FLEMINGA Stały kurs walutowy Ekspansywna polityka pieniężna (kurs stały) i 0 Y iziz LM IS BP=0 E E

21 20 Restrykcyjna polityka pieniężna (kurs stały).YAEMCFCF Y M S PL S i i i 0 Y iziz LM IS BP=0 E E

22 21 Ekspansywna polityka fiskalna (kurs stały).YAEMCMY NT G PL SD ii i 0 Y iziz LM IS BP=0 E E IS E LM F

23 22 Restrykcyjna polityka fiskalna (kurs stały).YAEMCFCFMY NT G PL SD ii i 0 Y iziz LM IS BP=0 E E IS E

24 23 STAŁY KURS WALUTOWY MODEL MUNDELLA-FLEMINGA: WNIOSKI Okazuje się, że w gospodarce otwartej z kursem stałym polityka pieniężna jest zupełnie nieskuteczna. (Podaż pieniądza w gospo- darce, M S, jest określona przez wymóg utrzymywania danego poziomu kursu walutowego, ε r ). Wzrasta natomiast skuteczność polityki fiskalnej.

25 24 Płynny kurs walutowy Ekspansywna polityka pieniężna (kurs płynny) i 0 Y iziz LM IS BP=0 E E IS E.YAENXCFCF Y AE M PL S r i

26 25 Restrykcyjna polityka pieniężna (kurs płynny).YAENXCFCF Y AE M PL S r i i 0 Y iziz LM IS BP=0 E E IS E

27 26 Ekspansywna polityka fiskalna (kurs płynny).YAENXCFCFMYAE NT G PL D r i i 0 Y iziz LM IS BP=0 E E IS

28 27 Restrykcyjna polityka fiskalna (kurs płynny).YAENXCFCF MYAE NT G PL D r i i 0 Y iziz LM IS BP=0 E E IS

29 28 PŁYNNY KURS WALUTOWY MODEL MUNDELLA-FLEMINGA: WNIOSKI Okazuje się, że w gospodarce otwartej z kursem płynnym polityka pieniężna nabiera skuteczności. Traci skuteczność polityka fiskalna.

30 29 Nadal badamy skuteczność polityki gospodarczej w gospodarce ot- wartej. Dokonamy analizy procesów, które zachodzą w takiej gos- podarce w długim okresie (usuwamy założenie o stałości cen w gos- podarce). Tym razem posłużymy się modelem AD/AS. Rozróżnimy PRZYPADEK STAŁEGO i PRZYPADEK PŁYNNEGO KURSU WALUTOWEGO. 2. POLITYKA GOSPODARCZA W GOSPODARCE OTWARTEJ - DŁUGI OKRES

31 30 Rozpatrzmy przypadek kraju, w którym trwa RECESJA i istnieje DEFICYT BILANSU PŁATNICZEGO GOSPODARKA OTWARTA – STAŁY KURS WALUTOWY KLASYCZNY PROCES DOSTOSOWAWCZY

32 31 Krótkookresowa równowaga gospodarki otwartej przy giętkich cenach Widoczny na rysunku WYKRES RÓWNOWAGI BILANSU HAN- DLOWEGO, NX=0, składa się z punktów (kombinacji P i AE PL ), w których bilans handlowy, NX, jest zrównoważony. [ Ten wykres jest ujemnie nachylony: kiedy produkcja, Y, rośnie, zwiększa się import, Z, i tylko spadek cen, P, pozwala za- chować równowagę bilansu handlowego. 0 AD P Y NX=0 LAS E E Y* Yp P* SAS

33 32 Krótkookresowa równowaga gospodarki otwartej przy giętkich cenach 1. W punkcie E w gospodarce opisywanej modelem AD/AS panuje krótkookresowa równowaga wewnętrzna. Wszak znajdujemy się na przecięciu linii krótkookresowej podaży zagregowanej, SAS, oraz linii zagregowanego popytu, AD. 0 AD P Y NX=0 LAS E E Y* Yp P* SAS

34 33 Krótkookresowa równowaga gospodarki otwartej przy giętkich cenach 1. W punkcie E w gospodarce opisywanej modelem AD/AS panuje krótkookresowa równowaga wewnętrzna. Wszak znajdujemy się na przecięciu linii krótkookresowej podaży zagregowanej, SAS, oraz linii zagregowanego popytu, AD. 2. Jednocześnie w punkcie E moce produkcyjne nie są w pełni wyko- rzystane (Y E

35 34 Krótkookresowa równowaga gospodarki otwartej przy giętkich cenach 1. W punkcie E w gospodarce opisywanej modelem AD/AS panuje krótkookresowa równowaga wewnętrzna. Wszak znajdujemy się na przecięciu linii krótkookresowej podaży zagregowanej, SAS, oraz linii zagregowanego popytu, AD. 2. Jednocześnie w punkcie E moce produkcyjne nie są w pełni wyko- rzystane (Y E

36 35 Klasyczny proces dostosowawczy W takiej sytuacji (recesja plus deficyt handlowy) przy stałym kur- sie walutowym LINIE SAS i AD BĘDĄ SIĘ PRZESUWAĆ W DÓŁ, aż gospodarka odzyska równowagę długookresową w punk- cie E. Oto przyczyny tych procesów... 0 AD P Y NX=0 LAS E E Y* Yp P* SAS

37 36 Klasyczny proces dostosowawczy 1. Linia SAS przesuwa się w dół (w prawo), bo na rynku pracy panu- je bezrobocie, które powoduje stopniowy spadek płac. 0 AD P Y NX=0 LAS E E Y* Yp P* SAS

38 37 Klasyczny proces dostosowawczy 2. Linia AD przesuwa się w dół (w lewo), bo importerzy za walutę krajową skupują walutę zagraniczną, finansując w ten sposób NADWYŻKĘ importu, Z, nad eksportem, X. Powoduje to presję na spadek kursu waluty krajowej. Broniąc kursu, bank centralny musi sprzedawać waluty zagra- niczne, co powoduje zmniejszenie się podaży pieniądza krajowego, M SN, i pochodny spadek zagregowanych wydatków, AE PL. 0 AD P Y NX=0 LAS E E Y* Yp P* SAS

39 38 Klasyczny proces dostosowawczy DYGRESJA STERYLIZACJA interwencji na rynku walutowym polega na do- konaniu przez bank centralny operacji otwartego rynku w celu ZNEUTRALIZOWANIA zmiany podaży pieniądza, M S, spowodo- wanej tą interwencją banku centralnego na rynku walutowym. Sterylizacja umożliwia istnienie trwałego deficytu bilan- su płatniczego. Przestaje działać opisany przed chwilą automatycz- ny mechanizm dostosowawczy (NX<0 ε r M S i AE PL ). M S nie maleje, bo bank centralny sterylizuje interwencję, skupu- jąc papiery wartościowe na otwartym rynku. Oczywiście w takiej sytuacji planowane wydatki zagrego- wane, AE P, się nie zmniejszają a linia zagregowanego popytu, AD, nie przesuwa się w dół. KONIEC DYGRESJI 0 AD P Y NX=0 LAS E E Y* Yp P* SAS

40 39 Klasyczny proces dostosowawczy W takiej sytuacji (nie dochodzi do sterylizacji!) przy stałym kursie walutowym linie SAS i AD będą się przesuwać w dół, aż gospo- darka odzyska równowagę długookresową w punkcie E... Wadą tego KLASYCZNEGO PROCESU DOSTOSO- WAWCZEGO jest jego powolność, równoznaczna z PRZEWLEK- ŁOŚCIĄ RECESJI). 0 AD P Y NX=0 LAS E E Y* Yp P* SAS

41 40 Alternatywą dla działającego automatycznie KLASYCZNEGO PROCESU DOSTOSOWAWCZEGO jest POLITYKA GOSPO- DARCZA państwa. Jej celem jest osiągnięcie równowagi zewnętrznej dzięki ZMNIEJ SZENIU IMPORTU PRZY JEDNOCZESNYM ZWIĘK- SZENIU WYDATKÓW NA DOBRA KRAJOWE. Narzędziem ta- kiej polityki gospodarczej może być DEWALUACJA. DEWALUACJA ALTERNATYWĄ DLA KLASYCZNEGO PRO- CESU DOSTOSOWAWCZEGO

42 41 W wyniku dewaluacji zmniejsza się nominalny, ε n, a więc również realny, ε r, kurs walutowy, ε r = ε n P k /P z (ceteris paribus) (P z i P k to – odpowiednio – cena tej samej porcji dóbr za granicą i w kraju). Wyrażone w pieniądzu zagranicznym ceny dóbr krajo- wych ( ε n P k ) maleją w porównaniu z cenami dóbr zagranicznych ( P z ). Za daną sumę wydaną na dobra krajowe można teraz kupić mniej takich samych dóbr zagranicznych. W efekcie dewaluacja może skłonić nabywców do przestawienia się z dóbr zagranicznych na krajowe.

43 42 Skutkiem dewaluacji jest wzrost opłacalności eksportu, X, i spadek opłacalności importu, Z. Dewaluacja (deprecjacja) zwiększa zatem saldo bilansu handlowego, przyczyniając się do wzrostu eksportu netto, NX, i zagregowanych wydatków planowanych, AE PL, więc - w gospodarce keynesowskiej – również produkcji, Y.

44 43 Przyjrzyjmy się uważniej skutkom dewaluacji (deprecjacji) waluty krajowej...

45 44 PO PIERWSZE... Pomyśl o grupie krajów, (regionie gospodarczym), KTÓRE HAN- DLUJĄ PRAWIE WYŁĄCZNIE ZE SOBĄ... Zauważmy, że dewaluacja (deprecjacja) zmienia jedynie STRUK- TURĘ takiego regionalnego popytu. KOSZTEM HANDLOWYCH PARTNERÓW zyskują kraje, których waluty słabną. To się nazywa POLITYKA ZUBOŻANIA SĄSIADA (ang. beggar-thy-neighbour policy) i (lub) WALKA NA KURSY (ang. com- petitive depreciation). Natomiast CAŁKOWITA WIELKOŚĆ regio- nalnego (światowego) popytu nie zmienia się na skutek dewaluacji (deprecjacji).

46 45 WIELKOŚĆ regionalnego (światowego ) popytu nie zmienia się na skutek dewaluacji (deprecjacji)... Wynika stąd, że – z punktu widzenia takiej grupy krajów – w sytuacji, kiedy dla całej tej grupy YYp, dewaluacja (depre- cjacja) nie jest skutecznym narzędziem polityki stabilizacyjnej. Jej skutkiem nie okaże się wszak zmiana łącznej WIELKOŚCI AE PL w tej grupie krajów, lecz zmiana ROZKŁADU danych AE PL między członków tej grupy. Jednak z punktu widzenia pojedynczego kraju może się to okazać korzystne...

47 46 Inaczej jest w sytuacji, kiedy w skali regionu Y=Yp, lecz różne kraje są w różnych fazach cyklu koniunkturalnego. W takiej sytuacji dewaluacja może przesunąć popyt z krajów, którym grozi przegrzanie koniunktury, do krajów, które tkwią w recesji. Oto jeden z powodów powstania w Europie Unii Mone- tarnej. W obliczu umiędzynarodowienia cyklu koniunkturalnego, które wyklucza sytuacje drugiego rodzaju, zamiast manipulować kursem walutowym, kraje członkowskie Unii usiłują koordynować politykę fiskalną i pieniężną.

48 47 PO DRUGIE... Skuteczność dewaluacji spada, kiedy WZROST KRAJOWYCH CEN, P k, kompensuje skutki zmniejszenia się nominalnego kursu walutowego, ε n, i kurs realny, ε r =ε n P k /P z, się nie zmienia. Czy nominalna dewaluacja spowoduje realną dewaluację waluty, zależy wtedy m. in. od sposobu ustalania płac w gospodarce i prawdopodobieństwa pojawienia się w efekcie dewaluacji SPI- RALI PŁAC I CEN. Uruchomiony podwyżką płac i cen dóbr im- portowanych ogólny wzrost cen może wtedy skompensować skutki zmiany nominalnego kursu walutowego.

49 48 PEŁZAJĄCA DEWALUACJA (ang. crawling peg) jest sposo- bem wymuszenia realnej dewaluacji waluty mimo wzrostu cen krajowych. Na przykład, po dewaluacji kurs waluty krajowej w regularnych odstępach czasu jest zmniejszany w tempie zbliżonym do różnicy między inflacją krajową a inflacją za granicą. Jednak ceną za taką pełzającą dewaluację może się okazać kosztowa inflacja (drożeją dobra importowane!), której hamowanie wymaga restrykcyjnej polityki gospodarczej.

50 49 PO TRZECIE... Skuteczność dewaluacji osłabia EFEKT KRZYWEJ J: w krót- kim okresie (½ roku?) następuje raczej pogorszenie wyrażonego w pieniądzu krajowym salda bilansu handlowego, NX! Przyczyną jest KONIECZNOŚĆ ZREALIZOWANIA ZAWARTYCH WCZEŚ- NIEJ KONTRAKTÓW EKSPORTOWYCH I IMPORTOWYCH. Jeśli mierzona w jednostkach fizycznych wielkość X i Z początkowo się nie zmienia, a za jednostkę waluty obcej trzeba pła- cić więcej waluty krajowej, WYRAŻONA W PIENIĄDZU KRA- JOWYM wartość X i Z się zwiększa, co sprawia, że rośnie wartość ich różnicy, czyli NX. Jeśli początkowo różnica ta była ujemna (NX<0), deficyt bilansu handlowego rośnie, nie maleje! Dopiero w długim okresie reakcja mierzonej w jednost- kach fizycznych wielkości eksportu i importu na zmianę kursu staje się odpowiednio silna, X rośnie, Z maleje i NX zaczyna się zwięk- szać...

51 50 EFEKT KRZYWEJ J Bezpośrednio po dewaluacji konieczność wywiązania się z już zawartych kontraktów eksportowych i importowych sprawia, że wyrażona w walucie krajowej wielkość ewentualnego deficytu handlowego wzrasta, nie maleje. Dopiero potem saldo wymiany z zagranicą się poprawia. Czas Saldo bilansu handlowego, NX

52 51 PO CZWARTE... Równiez HISTEREZA (pol. efekt zapadki) osłabia działanie dewa- luacji... Np. po aprecjacji złotego pojawia się deficyt bilansu handlowego. W efekcie stopniowo wykształcają się nowe powiązania handlowe i przyzwyczajenia konsumentów. Ich zmiana i zrównoważenie bilan- su handlowego wymaga nie tylko powrotu złotego do kursu pier- wotnego, lecz jego długookresowego niedowartościowania. Innymi słowy, deficyt bilansu handlowego sam się utrwala i jego likwidacja wymaga naprawdę dużej realnej dewaluacji waluty A Termin histereza (gr. hysteresis) oznacza, że reakcje układu na bodźce zależą od historii tego układu.

53 52 A zatem... WALKA NA KURSY, SPIRALA CEN I PŁAC, EFEKT KRZYWEJ J oraz HISTEREZA zmniejszają skuteczność dewaluacji, jako alternatywy dla klasycz- nego procesu dostosowawczego.

54 53 Pamiętamy, że przy PŁYNNYM KURSIE WALUTOWYM polity- ka fiskalna traci skuteczność GOSPODARKA OTWARTA – PŁYNNY KURS WALUTOWY

55 54 Pamiętamy, że przy PŁYNNYM KURSIE WALUTOWYM polity- ka fiskalna traci skuteczność. Ekspansywna polityka fiskalna (kurs płynny).YAENXCFCFMYAE NT G PL D r i i 0 Y iziz LM IS BP=0 E E IS

56 55 NASZE ZAINTERESOWANIE procesami zachodzącymi w gospo- darce otwartej z płynnym kursem walutowym OGRANICZYMY ZATEM DO ANALIZY SKUTKÓW POLITYKI PIENIĘŻNEJ.

57 56 Procesy, które zachodzą w długim okresie w gospodarce otwartej ze STAŁYM KURSEM WALUTOWYM, badaliśmy, od- wołując się do przykładu kraju trapionego – jednocześnie - recesją (Y

58 57 Jak pamiętamy, w gospodarce z płynnym kursem waluty W KRÓTKIM OKRESIE ekspansywna polityka pieniężna ma nastę- pujące skutki: NEUTRALNOŚĆ PIENIĄDZA W DŁUGIM OKRESIE

59 58 Oto te same procesy, przedstawione za pomocą modelu Mundella- Fleminga. Krótkookresowe skutki ekspansywnej polityki pieniężnej. i 0 Y iziz LM IS BP=0 E E IS E YpYp

60 59 W DŁUGIM OKRESIE odchylenie się rzeczywistej wielkości produkcji, Y E, w górę od wielkości produkcji potencjalnej, Y P, powoduje WZROST CEN KRAJOWYCH, P K. Długookresowe skutki ekspansywnej polityki pieniężnej. i 0 Y iziz LM IS BP=0 E E IS E YpYp

61 60 W DŁUGIM OKRESIE odchylenie się rzeczywistej wielkości produkcji, Y E, w górę od wielkości produkcji potencjalnej, Y P, powoduje WZROST CEN KRAJOWYCH, P K. Długookresowe skutki ekspansywnej polityki pieniężnej. W efekcie – PO PIERWSZE - maleje realna podaż pieniądza, M SN /P k, i – cofa się linia LM. i 0 Y iziz LM IS BP=0 E E IS E YpYp

62 61 Maleje realna podaż pieniądza, M SN /P, cofa się linia LM... PO DRUGIE, wraz z linią LM cofa się linia IS. Powo- dem jest wzrost realnego kursu walutowego, ε r, i pogorszenie się salda bilansu handlowego, NX. REALNY KURS WALUTOWY ( ε r =ε n P k /P z ) rośnie na skutek: i 0 Y iziz LM IS BP=0 E E IS E YpYp

63 62 Maleje realna podaż pieniądza, M SN /P, cofa się linia LM... PO DRUGIE, wraz z linią LM cofa się linia IS. Powo- dem jest wzrost realnego kursu walutowego, ε r, i pogorszenie się salda bilansu handlowego, NX. Realny kurs walutowy ( ε r =ε n P k /P z ) rośnie na skutek: 1.WZROSTU CEN KRAJOWYCH, P K ; i 0 Y iziz LM IS BP=0 E E IS E YpYp

64 63 Maleje realna podaż pieniądza, M SN /P, cofa się linia LM... PO DRUGIE, wraz z linią LM cofa się linia IS. Powo- dem jest wzrost realnego kursu walutowego, ε r, i pogorszenie się salda bilansu handlowego, NX. Realny kurs walutowy ( ε r =ε n P k /P z ) rośnie na skutek: 1. WZROSTU CEN KRAJOWYCH, P K ; 2. NAPŁYWU, PRZYCIĄGANEGO PRZEZ ROSNĄCĄ STOPĘ PROCENTOWĄ, i, KAPITAŁU ZAGRANICZNEGO, CF, I SPOWODOWANEGO TYM NAPŁYWEM WZROSTU NOMI- NALNEGO KURSU WALUTOWEGO, ε n. i 0 Y iziz LM IS BP=0 E E IS E YpYp

65 64 Zatem wzrost cen, P k, sprawia, że cofają się linie LM i IS... Po zakończeniu tych procesów z punktu E gospodarka powraca do punktu E. Wszak tylko wtedy: 1.Rzeczywista produkcja, Y, zrównuje się z produkcją poten- cjalną, Yp. i 0 Y iziz LM IS BP=0 E E IS E YpYp

66 65 Zatem wzrost cen, P k, sprawia, że cofają się linie LM i IS... Po zakończeniu tych procesów z punktu E gospodarka powraca do punktu E. Wszak tylko wtedy: 1.Rzeczywista produkcja, Y, zrównuje się z produkcją poten- cjalną, Yp. 2. Krajowa stopa procentowa, i, zrównuje się ze światową stopą procentową, i z. i 0 Y iziz LM IS BP=0 E E IS E YpYp

67 66 Zatem wzrost cen, P k, sprawia, że cofają się linie LM i IS... Po zakończeniu tych procesów z punktu E gospodarka powraca do punktu E. Wszak tylko wtedy: 1.Rzeczywista produkcja, Y, zrównuje się z produkcją poten- cjalną, Yp (Y=Yp). 2. Krajowa stopa procentowa, i, zrównuje się ze światową stopą procentową, i ż (i=i z ). NIESPEŁNIENIE KTÓREGOŚ Z TYCH WARUNKÓW PO- WODOWAŁOBY DALSZE PROCESY DOSTOSOWAWCZE, PRZYBLIŻAJĄCE Y DO Y P ORAZ i DO i Z. i 0 Y iziz LM IS BP=0 E E IS E YpYp

68 67 1. Np.: Y>Yp, więc ceny krajowe, P K, rosłyby nadal, zmniej- szając realną podaż pieniądza, M S /P, i podnosząc realny kurs wa- lutowy, ε r =ε n P k /P z ; i (lub): 2. Np.: i>i z, więc trwałby napływ kapitału do kraju, wzrost no- minalnego i realnego kursu waluty. W efekcie w końcu: Y=Yp oraz i=i z. i 0 Y iziz LM IS BP=0 E E IS E YpYp

69 68 Długookresowe skutki ekspansywnej polityki pieniężnej Po zakończeniu się tych procesów okazuje się, że: 1. Ceny, P k, wzrosły o tyle samo, o ile zwiększyła się nominalna po- daż pieniądza, M SN (INACZEJ LINIA LM NIE POWRÓCI- ŁABY DO PIERWOTNEGO POŁOŻENIA, LM!). i 0 Y iziz LM IS BP=0 E E IS E YpYp

70 69 Długookresowe skutki ekspansywnej polityki pieniężnej Po zakończeniu się tych procesów okazuje się, że: 1. Ceny, P k, wzrosły o tyle samo, o ile zwiększyła się nominalna podaż pieniądza, M SN (inaczej linia LM nie powróciłaby do pier- wotnego położenia, LM!). 2. Nominalny kurs walutowy, ε n, zmniejszył się o tyle samo, o ile wzrosły ceny, P k. INACZEJ LINIA IS NIE POWRÓCIŁABY DO POCZĄTKOWEGO POZIOMU!). i 0 Y iziz LM IS BP=0 E E IS E YpYp

71 70 Długookresowe skutki ekspansywnej polityki pieniężnej Po zakończeniu się tych procesów okazuje się, że: 1. Ceny, P k, wzrosły o tyle samo, o ile zwiększyła się nominalna podaż pieniądza, M SN (inaczej linia LM nie powróciłaby do pier- wotnego położenia, LM!). 2. Nominalny kurs walutowy, ε n, zmniejszył się o tyle samo, o ile wzrosły ceny, P k. Inaczej linia IS nie powróciłyby do początko- wego poziomu!). Zmienne realne (M S, ε r ) nie uległy zatem zmianie. Pie- niądz okazał się w pełni NEUTRALNY. i 0 Y iziz LM IS BP=0 E E IS E YpYp

72 71 W punkcie E ε n, był niższy niż po powrocie gospodarki do punktu E. Wszak, KIEDY CENY, P k, ROSŁY, KURS, ε n, TEŻ RÓSŁ, BO ZWIĘKSZAJĄCA SIĘ STOPA PROCENTOWA PRZYCIĄGAŁA KAPITAŁ ZAGRANICZNY. PRZESTRZELENIE KURSU WALUTOWEGO i 0 Y iziz LM IS BP=0 E E IS E YpYp

73 72 W punkcie E ε n, był niższy niż po powrocie gospodarki do punktu E. Wszak gdy ceny, P k, rosły, kurs, ε n, też rósł, bo zwiększająca się stopa procentowa przyciągała kapitał zagraniczny. A jednak po upływie długiego okresu okazało się że spadek ε n był taki sam jak wzrost cen krajowych, P k. (Inaczej kurs realny, ε r, uległby zmianie i linia IS nie powróciłaby do pierwotnego położe- nia…). POCZĄTKOWY SPADEK ε n BYŁ ZATEM BARDZO DUŻY (WIĘKSZY OD OSTATECZNEGO WZROSTU CEN, P k !). PRZESTRZELENIE KURSU WALUTOWEGO i 0 Y iziz LM IS BP=0 E E IS E YpYp

74 73 Długookresowe skutki ekspansywnej polityki pieniężnej Tak NIEOCZEKIWANIE SILNĄ REAKCJĘ NOMINALNEGO KURSU WALUTY NA EKSPANSYWNĄ POLITYKĘ PIENIĘŻ- NĄ nazywamy efektem PRZESTRZELENIA KURSU WALUTO- WEGO (ang. exchange rate overshooting). PRZESTRZELENIE KURSU WALUTOWEGO i 0 Y iziz LM IS BP=0 E E IS E YpYp

75 74 Znaczną wrażliwość nominalnego kursu waluty na eks- panywną politykę pieniężną nazywamy PRZESTRZELE- NIEM KURSU WALUTOWEGO (ang. exchange rate overshooting). Zjawisko PRZESTRZELENIA KURSU WALUTOWEGO tłuma- czy część rzucającej się w oczy zmienności nominalnych kursów walutowych na światowych rynkach walutowych.

76 75 ZRÓB TO SAM! Tak czy nie? 1. Zgodnie z modelem Mundella-Fleminga arbitraż towarowy po- woduje, że w długim okresie realny kurs walutowy jest względnie stabilny. Nie. Model Mundella-Fleminga dotyczy skutków polityki budżeto- wej i pieniężnej w keynesowskiej gospodarce otwartej i nie wy- jaśnia zachowania realnego kursu walutowego w długim okresie. 2. Wykres równowagi bilansu handlowego, NX=0, jest dodatnio nachylony. Nie. Na przykład, wzrost cen powoduje zwyżkę realnego kursu walutowego, ε r =ε n P k /P z, i zmniejszenie się NX. Zachowanie rów- ności NX=0 wymaga wtedy zmniejszenia się produkcji, Y (Z=KSI Y). Zatem wzdłuż wykresu równowagi bilansu handlowego, NX=0, wzrostowi cen, P, towarzyszy spadek produkcji, Y. 3. Pełzająca dewaluacja (ang. crawling peg) służy powolnemu podwyższaniu realnego kursu walutowego, ε r =ε n P k /P z. Nie. Celem pełzającej dewaluacji jest ZWYKLE stabilizowanie realnego kursu walutowego w sytuacji względnie szybkiego wzros- tu cen w kraju.

77 76 ZRÓB TO SAM! Tak czy nie? 4. Dla kraju o stałym kursie waluty, w którym trwa recesja a bi- lans handlowy wykazuje deficyt, dewaluacja jest alternatywą dla klasycznego procesu dostosowaczego. Tak. Podobnie jak w przypadku klasycznego procesu dostoso- wawczego skutkiem dewaluacji jest także wzrost eksportu i kra- jowej produkcji oraz spadek importu. 5. W długim okresie ekspansywna polityka pieniężna powoduje wzrost płynnego nominalnego kursu waluty. Częściowo niweluje on początkowy spadek kursu. W efekcie po odzyskaniu przez gos- podarkę długookresowej równowagi okazuje się, że spadek nomi- nalnego kursu waluty i wzrost cen w pełni się kompensują. Tak.

78 77 Zadania 1.1. a) Dlaczego przy stałym kursie walutowym i mobilnym kapitale stopy pro- centowe: krajowa i zagraniczna wyrównują się ze sobą? a) Przy stałym kursie waluty krajowa stopa procentowa, i, nie może się od- chylić od światowej stopy procentowej, i z, bo powoduje to przepływy kapi- tału i interwencję broniącego kursu waluty banku centralnego. W efekcie zmienia się podaż pieniądza i krajowa stopa procentowa powraca do po- ziomu światowej stopy procentowej. Np. i>i z CF M S i i=i z. b) Czy podobnie jest w gospodarce z płynnym kursem walutowym? Rozpatrz przypadek: (i) restrykcyjnej polityki budżetowej; (ii) ekspansyw- nej polityki pieniężnej). Także w gospodarce z płynnym kursem waluty po krótkookresowym odchyleniu się krajowej stopy procentowej od stopy procentowej na świecie, będącym skutkiem polityki gospodarczej, krajowa stopa procentowa, i, powraca do poziomu światowej stopy procentowej, i z. Gdyby było inaczej, przepływy kapitału, CF, trwałyby, powodując zmianę kursu waluty, salda bilansu handlowego i wielkości produkcji. Zmieniający się popyt na pieniądz prędzej czy później doprowadziłby do wyrównania się krajowej i zagranicznej stóp procentowych... (i) Oto przykład restrykcyjnej polityki budżetowej: ( ii) A oto przypadek ekspansywnej polityki pieniężnej: c) Jakie czynniki, mimo mobilności kapitału, mogą przeciwdziałać wyrównywaniu się stóp procentowych w różnych krajach? Różnice opodatkowania zysków z lokat kapitałowych w różnych krajach; zróżnicowane ryzyko zmiany kursu waluty krajowej.

79 78 2. Usuń błędy (gospodarka, o którą chodzi, jest keynesowska). a) Kurs jest stały: (i) (ii) a) (i) CF M S i AE Y. (ii) CF M S i AE Y. b) Kurs jest płynny: (i) (ii) b) (i) Ten proces został opisany poprawnie. (ii) Skutkiem wzrostu stopy procentowej będzie przypływ, a nie od- pływ kapitału zagranicznego do kraju, a następnie wzrost kursu waluty krajowej. (Reszta rozumowania jest poprawna).

80 79 3. W Fantazji trwa pełzająca dewaluacja waluty krajowej. Jej tem- po równa się nadwyżce tempa inflacji krajowej nad inflacją zagra- niczną. a) Jak w efekcie zmienia się realny kurs waluty krajowej? Uzasadnij odpowiedź. b) Czemu zwykle służy pełzająca dewalu- acja? c) Wskaż główną wadę pełzającej dewaluacji jako narzę- dzia polityki gospodarczej. a) Realny kurs walutowy równa się: ε r =ε n P k /P z. Skoro nominalny kurs walutowy, ε n, maleje o tyle, o ile rośnie P k /P z, to realny kurs walutowy, ε r =ε n P k /P z, się nie zmienia. b) Pełzająca dewaluacja zwykle służy właśnie ustabilizowaniu re- alnego kursu walutoweg, ε r =ε n P k /P z, na określonym poziomie (np. po dewaluacji waluty). c) Tą wadą jest niebezpieczeństwo pojawienia się importowanej inflacji.

81 80 4. Czy to prawda, że skuteczność dewaluacji wzmacniają: a) Efekt krzywej J? b) Efekt histerezy? c) Sterylizacja? Za każdym razem uzasadnij swoją opinię. a) Nie. Bezpośrednio po dewaluacji konieczność wywiązania się z już zawartych kontraktów eksportowych i importowych spra- wia, że wyrażona w walucie krajowej wielkość ewentualnego de- ficytu handlowego wzrasta, nie maleje. Dopiero potem saldo wy- miany z zagranicą się poprawia. b) Nie. Istniejące kontakty handlowe i przyzwyczajenia nabywców osłabiają wpływ dewaluacji na bilans handlowy. c) Nie ma bezpośredniego związku między skutecznością dewalua- cji a sterylizacją.

82 81 b) W długim okresie rosną ceny, P k, redukując realną podaż pie- niądza, M S. Linia LM wraca zatem do pierwotnego położenia. i 0 Y iziz LM IS BP=0 E E IS E YpYp E a) LM przesuwa się do położenia LM, spadek stopy procentowej powoduje ucieczkę kapitału i deprecjację waluty krajowej. Rośnie eksport netto, NX, i IS też przesuwa się w prawo. Krótkookreso- wym skutkiem ekspansywnej polityki pieniężnej okazuje się silny wzrost produkcji, Y, przy nie zmienionej stopie procentowej (i=i z ). 5. W Hipotecji obowiązuje płyn- ny kurs walutowy, a bank cent- ralny prowadzi ekspansywną po- litykę pieniężną. a) Na rysunku wskaż krótkookresowe skutki ta- kiej polityki. b) Jak w długim ok- resie zmieni się położenie linii LM? Dlaczego? c) Jak w długim okresie zmieni się położenie linii IS? Dlaczego? d) Co to znaczy, że w długim okresie pieniądz jest neutralny? c) W trakcie tego procesu wzrasta realny kurs walutowy, ε r, bo pod- noszą się ceny krajowe, a rosnąca stopa procentowa przyciaga kapitał zagraniczny, co powoduje wzrost nominalnego kursu walu- ty krajowej, ε n. Wzrost realnego kursu waluty krajowej, ε r, zmniej- sza eksport netto, NX, więc linia IS także wraca do pierwotnego położenia, IS. d) Po zakończeniu tych procesow okazuje się, że żadna ze zmien- nych realnych (wielkość produkcji, realna stopa procentowa, realny kurs waluty) nie uległa zmianie. Wzrost cen w pełni skompensował skutki zwiększenia przez bank centralny nominalnej podaży pienią- dza, M SN.

83 82 6. Obowiązuje płynny kurs walu- towy, bank centralny prowadzi ekspansywną politykę pieniężną. a) Co to znaczy, że jej skutkiem jest przestrzelenie nominalnego kursu walutowego? b) Pokaż, że ekspansywna polityka pieniężna skutkuje przestrzeeniem kursu. c) Jak przestrzelenie ma się do teorii kursu walutowego oparte- go na parytecie siły nabywczej? a) To znaczy, że w krótkim okresie nominalny kurs walutowy, ε n, za- reagował bardzo silną obniżką na ekspansywną politykę pieniężną. b) Po długim okresie w punkcie E okazuje się, że realny kurs walutowy, ε r, powrócił do pierwotnego poziomu (inaczej linia IS nadal zmie- niałaby położenie). Oznacza to, że wzrost krajowych cen, P k, został w pełni skompensowany spadkiem ε n. (ε r =ε n P k /P z ). Stało się tak mi- mo trwającego między końcem krótkiego i długiego okresu wzrostu ε n. Zatem ten wzrost nominalnego kursu walutowego, ε n, skompen- sował tylko część spadku tego kursu, do którego doszło w krótkim okresie. Oznacza to, że w krótkim okresie ε n zareagował bardzo sil- ną obniżką na ekspansywną politykę pieniężną banku centralnego. c) Przestrzelenie przyczynia się do zmienności nominalnych, a więc także realnych, kursów walutowych. Tym samym przestrzelenie jest jednym z mechanizmów sprawiających, że nominalny kurs walutowy odchyla się od parytetu siły nabywczej. i 0 Y iziz LM IS BP=0 E E IS E YpYp E

84 83 Test (Plusami i minusami zaznacz prawdziwe i fałszywe odpowiedzi) 1. Bank centralny usiłuje nie dopuścić do deprecjacji nominalnego kursu walutowego. W tej sytuacji: A. Sterylizacja polega na skupowaniu przez bank centralny pa- pierów wartościowych na wolnym rynku. B. Na rynku walutowym występuje presja na wzrost realnego kur- su walutowego. C. Sterylizacja polega na sprzedawaniu przez bank centralny pa- pierów wartościowych na wolnym rynku. D. Na rynku walutowym występuje presja na spadek realnego kur- su walutowego. A. TAK. B. NIE. C. NIE. D. TAK. 2. Zgodnie z modelem Mundella-Fleminga w keynesowskiej gospo- darce z płynnym kursem walutowym: A. Polityka pieniężna okazuje się nieskuteczna. B. W przypadku ekspansywnej polityki budżetowej dochodzi do spadku kursu waluty krajowej. C. Polityka budżetowa okazuje się skuteczna. D. W przypadku restrykcyjnej polityki pieniężnej dochodzi do wzrostu krajowej podaży pieniądza. A. NIE. B. NIE. C. NIE. D. NIE.

85 84 3. Wzrost cen w kraju zmniejsza zagregowane wydatki, AE PL, ponie- waż: A. Wzrost cen powoduje wzrost realnego kursu waluty krajowej. B. Wzrost cen powoduje spadek konkurencyjności towarów krajo- wych w porównaniu z towarami zagranicznymi. C. Wzrost cen zmniejsza realną podaż pieniądza w gospodarce. D. Wzrost cen nie zmniejsza planowanych wydatków zagregowa- nych, AE PL. A. TAK. B. TAK. C. TAK. D. NIE. 4. Przy stałym kursie walutowym w kraju, który tkwi w recesji i ma deficyt bilansu handlowego, w długim okresie: A. Nastąpi obniżka cen. B. Nastąpi wzrost realnej podaży pieniądza. C. Nastąpi klasyczny proces dostosowawczy. D. Dewaluacja waluty krajowej przyczyni się do odzyskania równo- wagi wewnętrznej i zewnętrznej. A. TAK. B. NIE WIADOMO. C. TAK. D. TAK.

86 85 5. Dewaluacja może okazać się skutecznym narzędziem polityki stabi- lizacyjnej, jeśli: A. Regionalny YYp, a my przyjmujemy punkt widzenia całego re- gionu. B. Regionalny) Y=Yp, poszczególne kraje znajdują się w tych sa- mych fazach cyklu, a my przyjmujemy punkt widzenia całego re- gionu. C. Regionalny YYp, a my przyjmujemy punkt widzenia kraju, któ- ry dokonuje dewaluacji. D. Regionalny Y=Yp, poszczególne kraje znajdują się w różnych fa- zach cyklu, a my przyjmujemy punkt widzenia całego regionu. A. NIE. B. NIE. C. TAK. D. TAK. 6. Przy płynnym kursie waluty ekspansywna polityka pieniężna powo- duje: A. Spadek stopy procentowej w krótkim okresie. B. Deprecjację waluty w krótkim okresie. C. Wzrost stopy procentowej w długim okresie. D. Aprecjację waluty w długim okresie. A. TAK. B. TAK. C. TAK. D. TAK.


Pobierz ppt "1 Witam Państwa na wykładzie z MAKROEKONOMII II, :)…"

Podobne prezentacje


Reklamy Google