Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Andrzej Czyżewski Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 1.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Andrzej Czyżewski Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 1."— Zapis prezentacji:

1 Andrzej Czyżewski Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 1

2 Uwagi wstępne Specyfika czynnika ziemi jako podstawa rozważań Uniwersalne przesłanki badań makroekonomicznych w gospodarce żywnościowej Podstawowe relacje w badaniu sektora agrobiznesu, w tym wykorzystanie modelu input-output Opcje w polityce gospodarczej i ich wpływ na rolnictwo 2

3 wskazanie na podstawowe uwarunkowania i współzależności makroekonomiczne w obszarze gospodarki żywnościowej, determinowane niemobilnym ze swej natury czynnikiem ziemi, zaprezentowanie wpływu polityki gospodarczej na kształtowanie zrównoważonego rozwoju sektora rolnego. 3

4 4 BADANIA MAKROEKONOMICZNE dochód inwestycje bezrobocie konsumpcja inflacja bilans płatniczy oszczędności budżet

5 5 obraz gospodarki pozbawionej patologii oparta na ideologiach i politycznych credo jak powinno być niepełna znajomość wpływów i skutków ubocznych tworzy niepotrzebne iluzje, że zachowania ludzi są zawsze racjonalne, rynek doskonały, zaś system społeczny optymalny grzeszy naiwnym optymizmem EKONOMIA NORMATYWNA EKONOMIA POZYTYWNA VS świadomość ograniczeń mechanizmu rynkowego bierze pod uwagę rachunek skutków ubocznych siedem głównych patologii gospodarki: inflacja, bezrobocie, deficyt popytu bądź podaży, nadmierny dług publiczny, trudności wzrostu, szkodliwa nierównowaga, biurokracja leczenie jednej patologii powoduje nasilenie się innych Misja badań ekonomicznych, a w szczególności makroekonomicznych ma sens wówczas, gdy uczy skromności wobec nieznanego, trzyma z daleka od nadmiernej pewności, od profesorów cudotwórców i przyznaje się do ograniczeń własnej nauki!

6 Brak zrozumienia specyfiki czynnika ziemi rodzi dwa mity: Wsparcie finansowe rolnictwa jest nieuzasadnionym przywilejem sektora żywnościowego Rolnictwo można zostawić samoregulacji rynkowej 6

7 Przymus konsumpcji żywności Naturalne ograniczenia produkcji rolnej: brak mobilności czynnika ziemi długi okres zwrotu kapitału uzależnienie od warunków atmosferycznych i żyzności gleby ograniczona elastyczność popytu na produkty tego czynnika Z tym związana: Utrzymująca się dysproporcja dochodów rolniczych w relacji do dochodów spoza rolnictwa Konieczność retransferu nadwyżki (wartości dodanej) do rolnictwa 7

8 Źródło: Opracowanie własne na podstawie L. Goraj, Wpływ WPR na dochody polskich gospodarstw rolnych, IERiGŻ, Warszawa

9 Naturalne i ekonomiczne uwarunkowania produkcji rolnej implikują nieefektywną, w sensie Pareto, alokację czynników produkcji. Stąd, w celu utrzymania zdolności sektora rolnego do reprodukcji rozszerzonej, konieczna jest aktywna polityka państwa. Niewidzialna ręka rynku tego problemu nie rozwiąże. 9

10 Tendencja do spadku udziału rolnictwa w tworzeniu PKB i zatrudnieniu jednak Rola sektora rolno-żywnościowego w gospodarce nadal bardzo istotna Stąd wysoki zakres interwencji państwowej w stymulowaniu rozwoju sektora Poziom wsparcia wyższy dla krajów wysokorozwiniętych Żaden kraj nie zrezygnuje z produkcji żywności! 10

11 analiza przepływu nadwyżki ekonomicznej pomiędzy rolnictwem a pozostałymi sektorami gospodarki (problem retransferu nadwyżki) ocena procesu redystrybucji dochodów oraz realokacji zasobów poprzez zróżnicowanie cenowe (nożyce cen), regulacje podatkowe, instrumenty polityki handlowej; zbadanie wpływu otoczenia makroekonomicznego na sektor rolno- żywnościowy (poprzez opcję w polityce gospodarczej, kurs walutowy, terms of trade), jak i wpływu sektora rolno-żywnościowego na otoczenie makroekonomiczne. 11

12 relacja wartości dodanej wytworzonej w sektorze rolno- żywnościowym (VA R ) oraz sektorach pozarolniczych (VA N ) wpływ wymiany zagranicznej na gospodarkę żywnościową z podziałem na produkty podlegające zagranicznej wymianie ( H ) i krajowe – niepodlegające wymianie ( K ) 12

13 zależności pomiędzy gospodarką żywnościową a narodową wyrażone za pośrednictwem relacji cenowych wpływ otoczenia zewnętrznego na rynek krajowy wyrażony przy pomocy realnego kursu walutowego (RKW) RKW = E 0 (P RH /P RK ) 13

14 14 Model przepływów międzygałęziowych pozwala na postrzeganie sektora rolno-żywnościowego w przestrzeni narodowej, regionalnej czy jako luźno zintegrowanego systemu żywnościowego

15 15 Konstrukcja macierzy może opierać się na konkurujących ze sobą paradygmatach: zależności – gdzie rolnictwo zaspakaja podstawowe potrzeby żywieniowe i zapewnia narodowe bezpieczeństwo, społeczną i polityczną stabilność, zatrudnienie na obszarach wiejskich; wielofunkcyjności – gdzie rolnictwo jest integralną częścią otoczenia i dostarcza także dóbr nierynkowych wspieranych przez rządowe dofinansowanie; produkcji globalnej – gdzie rolnictwo jest elementem globalnej podaży żywności występującym w pionowo zintegrowanym procesie przetwarzania surowców w drodze od pola do stołu. konkurencyjności – odpowiedzi na pytanie, czy rolnictwo w świetle bilansów zawartych w tabeli może być uznane jako niezależne od innych sektorów i czy może funkcjonować w międzynarodowym systemie handlu;

16 Cel: określenie pośredniego wpływu uwarunkowań makroekonomicznych na politykę rolną poprzez badania wpływu restrykcyjności lub ekspansywności polityki makroekonomicznej na koniunkturę gospodarczą kraju i dochody rolnicze, Metoda: model wahadła 6 wskaźników makroekonomicznych (PKB, bezrobocie, inflacja, realna stopa procentowa, deficyt budżetowy, terms of trade) 4 wskaźniki sektorowe (PSE, TSE, parytet dochodów, nożyce cen). Badano: Polskę, UE, USA, Japonię 16

17 Kluczowym parametrem polityki monetarnej jest długookresowa stopa procentowa (r), a w odniesieniu do polityki fiskalnej standaryzowany deficyt budżetowy wyznaczony jako procent PKB (d). Względną zmianę deficytu budżetowego i stopy procentowej wyliczono na podstawie następujących formuł: 17

18 Dokonano standaryzacji wskaźników, przy zastosowaniu wzorów: Syntetyczną ocenę polityki gospodarczej (P g ) określono jako wartość wypadkową opcji w polityce fiskalnej (P f ) i monetarnej (P m ) zgodnie z formułą: P g = P m - P f 18

19 Źródło: A. Czyżewski, P. Kułyk, Relacje między otoczeniem makroekonomicznym a rolnictwem w krajach wysokorozwiniętych i w Polsce w długim okresie ( ), Ekonomista (w druku) polityka fiskalna polityka monetarna ,0 -2,0 1,0 2,0 polityka ekspansywnapolityka restrykcyjna

20 Źródło: A. Czyżewski, P. Kułyk, Relacje między otoczeniem makroekonomicznym a rolnictwem w krajach wysokorozwiniętych i w Polsce w długim okresie ( ), Ekonomista (w druku) -1,0 -2,0 1,0 2, polityka ekspansywna polityka restrykcyjna polityka fiskalna polityka monetarna

21 Źródło: A. Czyżewski, P. Kułyk, Relacje między otoczeniem makroekonomicznym a rolnictwem w krajach wysokorozwiniętych i w Polsce w długim okresie ( ), Ekonomista (w druku) polityka fiskalna polityka monetarna -1,0 -2,0 1,0 2, polityka ekspansywnapolityka restrykcyjna

22 Źródło: A. Czyżewski, P. Kułyk, Relacje między otoczeniem makroekonomicznym a rolnictwem w krajach wysokorozwiniętych i w Polsce w długim okresie ( ), Ekonomista (w druku) 22 -1,0 -2,0 1,0 2, polityka ekspansywnapolityka restrykcyjna polityka fiskalna polityka monetarna

23 Tabela 1. Kierunek polityki gospodarczej Polski (część górna) i UE (część dolna) OkresPolityka fiskalnaPolityka monetarnaPolityka gospodarcza ,530 ex-0,300 ex-0,830 ex ,443 ex-0,089 ex-0,532 ex ,863 re-0,320 ex0,543 re ,045 ex-0,002 ex-0,046 ex ,154 re0,711 re 0,865 re Suma: 0 OkresPolityka fiskalnaPolityka monetarnaPolityka gospodarcza ,196 re-0,490 ex-0,294 ex ,234 re 0,126 re0,360 re ,276 re-0,721ex-0,446 ex ,153 ex0,575 re-0,577 ex ,214 re-0,582 ex-0,368 ex ,233 re1,092 re1,325 re Suma: 0 23

24 Tabela 2. Kierunek polityki gospodarczej USA (część górna) i Japonii (część dolna) OkresPolityka fiskalnaPolityka monetarnaPolityka gospodarcza ,164 ex-0,434 ex-1,598 ex ,209 ex-0,207 ex-0,417 ex ,058 re-0,456 ex-0,397 ex ,268 re-0,188 ex0,079 re ,423 re0,603 re1,026 re ,624 re0,682 re1,307 re Suma: 0 OkresPolityka fiskalnaPolityka monetarnaPolityka gospodarcza ,127 re-0,738 ex-0,611 ex ,262 re0,685 re0,947 re ,632 re-0,011 ex0,621 re ,227 ex-0,211 ex-1,438 ex ,155 re0,151 re0,306 re ,051 re0,124 re0,174 re Suma: -0,001 24

25 Państwa średniorocznie Nożyce cen (ceny produktów rolnych do cen produktów zaopatrzeniowych) Polska-102,2392,90100,397,5104,82 98,53 UE-1598,0199,0196,7699,8198,4598,91 98,49 USA97,7699,8395,0198,27 114,9 399,88 98,76 Japonia101,3696,9498,0197,25 100,0 1100,46 98,70 Parytet dochodów Polska-85,0780,1776,1175,7087,84 81,76 UE-1599,98106,598,98102,294,85101,54100,62 USA102,0101,33112,67110,8125,4124,8111,78 Japonia130,7130,75122,9121,9119,9112,9 116,48 Źródło: Obliczenia własne na podstawie: 25

26 Zarówno w UE, jak i w Polsce odnotowano przemienność opcji w polityce gospodarczej Większy poziom zmienności występował w polityce fiskalnej; stabilność opcji monetarnej związana z redukcją inflacji Łączne oddziaływanie polityki fiskalnej i monetarnej tworzyło podstawy wzrostu zrównoważonego – suma obu polityk dążyła do zera 26

27 udowodniono istotne powiązania pomiędzy wskaźnikami sektorowymi a wskaźnikami makroekonomicznymi; przykładowo, w UE występowała zależność pomiędzy wskaźnikiem nożyc cen a zmianami koniunktury i poziomem stopy procentowej w USA parytet dochodów rolniczych wykazywał silne powiązania z warunkami wymiany zagranicznej terms of trade oraz deficytem budżetowym zarówno w USA, UE, jak i Japonii zmiany wskaźnika nożyc cen były słabo związane z parytetem dochodów, gdyż ten drugi warunkowany był silnie poziomem i strukturą budżetowego wsparcia dzięki polityce interwencyjnej rządów wahania koniunktury zostały na tyle zniwelowane, że nie wywierały negatywnego wpływu na sytuację dochodową w rolnictwie (wyjątek – Polska). 27

28 Stosowanie optyki liberalnej w procesie równoważenia rynku deprecjonuje sektor rolno-żywnościowy Tylko aktywna polityka państwa z nieautomatycznymi stabilizatorami koniunktury może pokonać próg naturalnej słabości rolnictwa Kluczowa staje się właściwa relacja pomiędzy polityką makroekonomiczną państwa, w sferze kreacji pieniądza i wydatków budżetowych, a polityką rolną i jej efektami (zasada wahadła) Utrzymanie odpowiedniej kombinacji tych polityk daje szansę na równoważenie optimów makro i mikro w procesie globalizacji i pozytywnie wpływa na przemiany społeczne i środowiskowe na wsi 28

29 potrzeba określenia zakresu implementacji ogólnego postępu w badanych obszarach za pomocą badania miar efektywności i chłonności zasobów zaangażowanych w procesach reprodukcji, ocena struktury strumieni produktów zasilających sektor rolno- żywnościowy i struktury rozdysponowania jego produktów, ocena znaczenia eksportu produktów rolnych w łącznym, bądź końcowym popycie na produkty rolne, ocena efektywności makroekonomicznej sektora rolno- żywnościowego rozumiana jako udział wartości dodanej w produkcji globalnej, analiza wkładu akumulacyjnego sektora rolno-żywnościowego. 29

30 30


Pobierz ppt "Andrzej Czyżewski Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 1."

Podobne prezentacje


Reklamy Google