Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2008/2009 nr 12)

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2008/2009 nr 12)"— Zapis prezentacji:

1 Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2008/2009 nr 12)

2 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2008/2009 nr 12) 1. Przykład: -Znaczenie religii w życiu Polaków (CBOS, 2006): -auto-deklaracje religijności; -wartość religii w życiu codziennym Polaków; -istota niektórych obrzędów religijnych; -przemiany społecznego znaczenia religii (proces sekularyzacji w społecznej świadomości). -dwa procesy: instytucjonalizacja i prywatyzacja religii: -prywatyzacja religii - czyli wiara dla siebie, indywidualna, prywatna, subiektywna, niewidoczna, odłączona w dużym stopniu od instytucji religijnych; -instytucjonalizacja religii - rola wartości religijnych w życiu publicznym: państwo, polityka i religia (kościół).

3 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2008/2009 nr 12) 2. Socjologiczne rozumienie religii: trudności w socjologicznej definicji religii - dlaczego?: –wpływ doświadczenia zachodniego chrześcijaństwa a odmienność innych kultur - religii; –wiara a struktury instytucjonalne. Emil Durkheim (1912): –podział na sacrum (to, co nadprzyrodzone) i profanum (to, co zwyczajne i codzienne) oraz rytuały (formy kontaktu ze sferą świętości); –religia jako system wierzeń i rytuałów dotyczących obszaru świętości. Joachim Wach ( ) religia jako doświadczenie sacrum; Zofia Zdybicka – religia to dziedzina poznania opartego na źródłach nadprzyrodzonych (wiara) i działania ludzkiego skierowanego ku rzeczywistości transcendentnej.

4 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2008/2009 nr 12) 3. Różnorodność religii (ze względu na treść wiary): nadnaturalizm (wiara w zjawiska nadprzyrodzone wokół nas); animizm (witalizm – wiara w duchy istniejące wokół nas i odpowiedzialne za określone sfery życia); teizm (greckie θεoς theos – bóg) wiara w istnienie Boga/bogów, ingerujących w losy świata, który jest ich dziełem – główne podziały: –panteizm (utożsamienie Boga z naturą); –politeizm; –monoteizm; –ateizm - zaprzeczenie istnienia Boga/bogów. idealizm transcendentny (religia świecka); główne podziały religijne świata (schemat).

5 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2008/2009 nr 12) 4. Formy organizacji zbiorowości religijnych: kościół (struktura trwała, biurokratyczna, zintegrowana ze społeczeństwem, utrzymująca, że jest jedyną drogą do prawdy religijnej) - kościoły: –episkopalny; –prezebiteriański; –kongregacyjny. sekta (niewielka i izolowana, odłącza się od uznanego kościoła, przywództwo oparte na charyzmie; potoczne użycie słowa sekta); wyznanie (duża sekta, dostosowana do społeczeństwa, akceptująca pluralizm religijny); kult (luźna i otwarta organizacja religijna); kościół elektroniczny (kulty audytoryjne). nowe ruchy religijne (problemy nazewnictwa i definiowania).

6 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2008/2009 nr 12) 5. Nowe ruchy religijne: nazewnictwo i charakter społeczny: –sekta, nowe religie, religie nietradycyjne, ruchy parareligijne itp. socjologiczny charakter nowego ruchu religijnego: –izolacja od otoczenia, niezależność, charyzmatyczne przywództwo, silna wewnętrzna integracja grupy, lojalność członków; typy nowych ruchów religijnych: –ruchy afirmujące świat (np. ruch New Age); –ruchy odrzucające świat (tzw. destrukcyjne); –ruchy przystosowawcze. regulacje prawne a nowe ruchy religijne.

7 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2008/2009 nr 12) 6. Typy religijności (osobiste związki z religią, stopniowalność religijności): –przeżywana: związek emocjonalny z religią; –rytualna: uczestnictwo w praktykach religijnych, modlitwach i obrzędach; –intelektualna: znajomość doktryny; –ideologiczna: zaangażowanie w system wartości danej religii; –realizowana w życiu; –religijność selektywna; –socjologiczne korelaty religijności.

8 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2008/2009 nr 12) 7. Funkcje religii: –egzystencjalna: religia nadaje sens w życiu, podejmuje problemy życia i śmierci, odpowiada na główne pytania egzystencjalne; –udziela wsparcia psychicznego: szczególnie w chwilach trudnych, pozwala przetrwać w trudnej i złożonej rzeczywistości. ; –nadaje spójność społeczeństwu: poprzez tworzenie i narzucanie wspólnego systemu wartości (kultura), tworzy wspólnotę. –kontrola społeczna: nakłada normy i stosuje sankcje, wiele norm prawnych i społecznych bezpośrednio lub pośrednio odwołuje się do przekonań religijnych. –konserwatywna i konfliktowa.

9 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2008/2009 nr 12) 8. Sekularyzacja życia społecznego: sekularyzacja jako spadek znaczenia religii w życiu społecznym – wymiary sekularyzacji: spadek liczebności wyznawców religii instytucjonalnych (kościołów); spadek religijności (indywidualizacja życia religijnego); spadek znaczenia społecznego religii jako instytucji. dyskusja na temat sekularyzacji: etapy sekularyzacji: od-kościelnienie (rozdział państwa i kościoła); zjawisko wiary bez przynależności (prywatyzacja religii); samowystarczalny humanizm (Charles Taylor). pytanie badawcze: jakich religii i kręgów geograficznych dotyczy sekularyzacja?

10 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2008/2009 nr 12) 9. Religia a zmiana społeczna: Max Weber Etyka protestancka a duch kapitalizmu (1906): –religia jako bodziec i element zmiany społecznej; –religia protestancka a powstawanie kapitalizmu. fundamentalizm religijny ( fundamentalizm to tradycja, która się broni w sposób tradycyjny): –ścisłe przestrzeganie zasad tradycyjnej wiary i zwyczajów; –powrót do tradycji (starej, klasycznych czasów). fundamentalizm a nowoczesność: –czy to reakcja na współczesną racjonalizację życia społecznego i indywidualizację? fundamentalizm religijny w innych wyznaniach (islamski, chrześcijański itp.).

11 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2008/2009 nr 12) 10. Przyszłość religii: znaczenie społeczne i ludzkie religii (wartości religijnych); sakralizacja profanum: kult ciała ; kult pracy i konsumpcji; kult jednostki. religijny świat – czy sekularna Europa stanowi wyjątek na mapie religizującego się szybko świata?; fundamentalizm religijny, a w świecie - wojna kultur?; religia a społeczeństwo obywatelskie: religia a aktywność społeczna; instytucje religijne a samo-organizacja obywatelska.

12 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2008/2009 nr 12) 11. Religia i religijność we współczesnym społeczeństwie polskim: struktura wyznaniowa społeczeństwa polskiego: jednolitość i zróżnicowanie; prawosławie, kościoły i wyznania protestanckie; Świadkowie Jehowy; wyznawcy islamu. inne wyznania religijne. instytucjonalizacja religii w Polsce powojennej (rola Kościoła katolickiego): dziedzictwo historyczne (zabory i okres międzywojenny); związek z tożsamością narodową (kościół ludu); katolicyzm jako religia obywatelska (jako forma politycznej kontestacji i obrońca praw człowieka); poza-religijne funkcje kościoła.

13 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2008/2009 nr 12) religia w Polsce po 1989 roku – zaskakująca stabilność: –wysokie auto-deklaracja wiary; –wysoki poziom praktyk religijnych; –zróżnicowanie regionalne; –porównanie do innych krajów; –stabilność poziomu religijności w Polsce – dlaczego?: religia jako forma społecznej kultury (rytuału odświętności); silne więzy społeczne wynikające z raczej rzadkich zmian zamieszkania; dynamika bogacenia się - raczej powolna, przez co nie wpływa na jeszcze na zmiany religijności; pamięć o Janie Pawle II. –dokonujące się obecnie zmiany – pokolenie JP2 a reszta społeczeństwa: selektywność wiary (prywatyzacja wiary); de-instytucjonalizacja ideologicznego wymiaru religii.

14 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym ( WDS 2007/2008 nr 12) religia w sferze publicznej po 1989 roku: –stosunek do roli Kościoła katolickiego jako instytucji publicznej (poparcie na rzecz nie ingerowania Kościoła w życie publiczne kraju); –zaufanie do Kościoła katolickiego (bardzo niskie na początku lat 90. XX wieku, a obecnie jest duże); –silny związek z parafią; –religijność a zmienne społeczne: płeć (religijne są bardziej kobiety); miejsce zamieszkania (bardziej religijnie są mieszkańcy wsi i małych miast); dochód i wykształcenie (im wyższe, tym raczej niższa religijność); region (województwo) - podkarpackie, małopolskie i opolskie są najbardziej religijnymi częściami kraju; –religijność a aktywność publiczna (kapitał społeczny) – im wyższa religijność tym większy udział w wyborach lokalnych i krajowych oraz w stowarzyszeniach pozarządowych.


Pobierz ppt "Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2008/2009 nr 12)"

Podobne prezentacje


Reklamy Google