Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Wybrane problemy socjologii etniczności (nr 12): Etniczność a postawy i stereotypy.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Wybrane problemy socjologii etniczności (nr 12): Etniczność a postawy i stereotypy."— Zapis prezentacji:

1 Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Wybrane problemy socjologii etniczności (nr 12): Etniczność a postawy i stereotypy etniczne (na przykładzie stosunku Polaków wobec innych narodów)

2 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Badanie nastawień badań wobec innych narodów: znaczenie tej problematyki: –istotne cechy myślenia o społeczeństwie (świadomość podziałów my i oni); –źródło tożsamości społecznej i kultury zbiorowości; –podstawy relacji i konfliktów między grupami społecznymi: tradycja i historycznie ukształtowana sympatia lub niechęć; zmiany geopolityczne świata; środki masowego przekazu (analiza dyskursu); sytuacja polityczna w kraju (sytuacja gospodarcza, nastroje polityczne); społeczne przemiany – pamięć historyczna i wiek (pokolenia); demokracja – postawy otwarte i zamknięte.

3 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Badania nastawień Polaków wobec innych narodów: badanie 2010 r. (ranking sympatii i niechęci wobec narodowości); zmiany nastawień Polaków wobec innych narodów 1993 – 2010 r. : –widoczna jest tendencja do powolnego i niesystematycznego wzrostu sympatii do prawie wszystkich narodowości; –w ostatnich kilkunastu latach zaszły pozytywne zmiany w stosunku Polaków do wszystkich naszych sąsiadów. zmiany nastawień Polaków wobec innych narodów r.;

4 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Próba wyjaśnienia (I) – właściwości ocenianych narodów oraz ich relacji z Polakami: poziom rozwoju gospodarczego; podobieństwo cywilizacyjne i systemów polityczno- ideologicznych; świadomość historycznych związków (związki kulturalne i dynastyczne, zabory i II wojna światowa i pamięć konfliktów); podobieństwo wyznaniowe i kulturowe (językowe); bycie mniejszością na terytorium Polski (niegdyś lub obecnie); postrzeganie odmienności cech kulturowo-etnicznych; odległość geograficzna; liczba wyjazdów Polaków do danego kraju; częstość ukazywania danego kraju (narodu) w środkach masowego przekazu (w jakim świetle, z jakich przyczyn?

5 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Próby wyjaśnienia (II) - cechy respondentów: płeć; wykształcenie; wielkość miejsca zamieszkania; region zamieszkania; wiek; religijność; dochody (poczucie stabilizacji zawodowej).

6 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Próby wyjaśnienia (III) – różnicowanie postaw wobec innych narodów (trwałość i zmienność postaw etnicznych): –trwałość znaku; –stereotypowość dzieci; –sytuacyjność nastawień; –podtrzymywanie nastawień: środki masowego przekazu - filmy; książki – czytanki; rodzice; dyskurs prowadzony w prasie i RTV.

7 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Metody i problemy zmian nastawień wobec innych narodów: –możliwości zmiany nastawień: –indywidualizacja innych; –poszukiwanie podobieństwa; –rozszerzanie kategorii my; –kontakty dobrowolne, o silnych emocjach (pozytywnych). rola edukacji w tym procesie: –uświadomienie i refleksja nad my i oni ; –rola wiedzy; –kształtowanie dyskursu publicznego (kulturowa poprawność). umacnianie nastawień: –negatywne emocje, rywalizacja i wzory negatywne.

8 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Badanie stereotypów etnicznych: badaniami stereotypu nie polegają na tym, że ktoś nim tak myśli, ale dlaczego on się rozprzestrzenia i jest trwały społecznie; znaczenie problematyki stereotypu: –istotne cechy myślenia o społeczeństwie – potoczna wiedza społeczna i uproszczone sądy na temat innych; –źródła tożsamości społecznej – fakt utożsamiania się z jakąś grupą powoduje, że podzielamy z innymi podobne stereotypy na temat innych; –podstawy kultury zbiorowości – stereotypy tworzą pewniki społeczne, czyli sądy uważane przez członków za oczywiste i nie podlegające dyskusji; –podstawa konfliktów między grupami.

9 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Pojęcie stereotypu: z języka greckiego – stereo, czyli trwała forma (w rzeźbiarstwie); –W. Lippmana z 1922 r. – obraz w głowie jednostek - akcentował jego funkcjonalność, ale później podkreślał jego ułomność. główne cechy stereotypu: –nadmierne uogólnienie; –wywołuje irracjonalne procesy poznawcze, nieuzasadniony; –sztywny (czyli niezmienny) i trwały społecznie; –nieprawidłowe wzory atrybucji (przypisania) i błędne postrzeganie przyczynowe; –racjonalizacja uprzedzeń i dyskryminacji; –znaczenie słowa- rodzi emocje; –jest emocjonalny (element afektywny).

10 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Wprowadzenie do problematyki badań nad stereotypami: badanie stereotypów – od ułomnego narzędzia do neutralnego ujęcia - mogą być one: –negatywne i pozytywne; –trafne lub nietrafne (hipoteza jądra prawdy); –odporne na zmiany lub ulegające zmianom; –mogą wpływać na ludzkie sądy w pewnych sytuacjach społecznych, a w innych zaś w ogóle nie (dlaczego?); –wiążą się ze sferą poznawczą, ale też z motywacjami, emocjami i językiem. związek z innymi ważnymi pojęciami etniczności: etnocentryzmem, dyskryminacja, uprzedzenia, przesąd.

11 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Płaszczyzny badań stereotypów: poznawcze i afektywne cechy stereotypów: –afektywne – reakcje związane z ocenami; –poznawcze – informacje znaczeniowe (skojarzenie z określonymi cechami). kulturowe i indywidualne: –kulturowe – dotyczy powszechnych, społecznie podzielanych przekonań; –indywidualne – kojarzenie jednostki z określoną grupą społeczną. poziomy: –indywidualne – znaczenie dla jednostki; –zbiorowe – część kultury zbiorowości.

12 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Ujęcie poznawcze stereotypu (I): schemat poznawczy – organizuje i selekcjonuje informacje, tworzy oczekiwania oraz narzuca emocje; traktowany jest jako nadmierne uogólnienie, uproszczony obraz. struktura: –cecha kategorialna, która określa przynależność do grupy (najczęściej nazwa grupy); –zespół kojarzonych cech dotyczących wyglądu, charakteru itp. powstawanie stereotypu: –socjalizacja, tradycja, przekaz kulturowy; –iluzoryczna korelacja, powiązanie przynależności etnicznej oraz cech charakteru; –dostrzeganie cech dystynktywnych, ekonomika myślenia.

13 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Ujęcie poznawcze stereotypu (II): czynniki sprzyjające myśleniu stereotypami: –kategoryzacja społeczna (my i oni) i podkreślanie różnic między ludźmi; –faworyzowanie grupy własnej; –ujednolicanie obrazu członków danej grupy; –błąd atrybucyjny – przypisywanie pewnych zachowań; –o swoich mówimy w kategoriach osób, zaś o innych w kategoriach ich cech charakteru. trwałość stereotypu (jego społeczna bezwładność): –konformizm zewnętrzny; –selekcja informacji; –jest zautomatyzowany i pochodzi z naszej pamięci trwałej.

14 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Ujęcie poznawcze stereotypu (III): poznawcze ujęcie indywidualne: rodzaj wiedzy społecznej, spostrzeżenia na temat otoczenia – jak ludzie interpretują świat?: –trzy podejścia do analizy: schemat grupy – zbiór przekonań nt. cech charakteru danej grupy, oszczędza czas, wpływa na percepcję, interpretację oraz przechowywanie informacji, prowadzi do nad-przewidywań; prototyp grupy – podobny do schematu, ale na niskim poziomie. Skojarzenia między etykietami a cechami grupy; egzemplarze – konkretne osoby, które potwierdzają stereotyp lub mogą zaprzeczać jego określonym cechom (np. postacie znane z filmu, literatury itp.).

15 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Ujęcie poznawcze stereotypu (IV): kulturowe ujęcie poznawcze: –stereotypy są traktowane jako zbiór informacji o grupach społecznych upowszechnianych wśród członków mojej grupy; –pytania - jak są one uczone i przekazywane?, jak się one zmieniają w czasie?, przez kogo? itp.; nacisk na badanie: –sfery języka – stereotyp wychodzi poza jednostkę i powoduje, że ma szeroki konsensus społeczny: –dostarcza kategorii, nazw itp. do porównywania się z innymi; –dostarcza etykiet; –emocjonalność języka.

16 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Ujęcie poznawcze stereotypu (V) – badanie (cdn.): środków masowego przekazu – literatury, RTV, kina, gazet, ulotek, naklejek samochodowych itp.: tworzą informacyjną autostradę, po której upowszechniają się stereotypy; –tworzą dyskurs publiczny; –stanowią ważny składnik stereotypów grupowych; norm i ról społecznych: –dostosowanie do zwyczajów grupie. Normy tworzą klimat społeczny, w którym stereotypy są reprezentowane i utrzymywane u jednostek, grup, pokoleń itp.; –oczekiwania związane z stereotypami determinują reakcje społeczne na członków grup i ich zachowania.


Pobierz ppt "Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Wybrane problemy socjologii etniczności (nr 12): Etniczność a postawy i stereotypy."

Podobne prezentacje


Reklamy Google