Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Zagadnienia wstępne (WDS 2013/2014 nr 1). Organizacja wykładu celem wykładu jest wprowadzenie do podstawowych pojęć, problemów i koncepcji badawczych.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Zagadnienia wstępne (WDS 2013/2014 nr 1). Organizacja wykładu celem wykładu jest wprowadzenie do podstawowych pojęć, problemów i koncepcji badawczych."— Zapis prezentacji:

1 Zagadnienia wstępne (WDS 2013/2014 nr 1)

2 Organizacja wykładu celem wykładu jest wprowadzenie do podstawowych pojęć, problemów i koncepcji badawczych w socjologii: ma przygotować studentów do bardziej wyspecjalizowanych przedmiotów socjologicznych prowadzonych w Instytucie Socjologii; szczególny nacisk będzie położony jest na prezentację złożoności (pluralizmu) perspektywy badawczych i teoretycznych w socjologii; ukazanie głównych sporów toczących się między określonymi podejściami teoretycznymi w zakresie analizy i wyjaśniania podstawowych zjawisk społecznych, jak np. społeczeństwo, państwo, rynek, kultura itp.

3 Warunki zaliczenia podręcznik: Barbara Szacka, Wprowadzenie do socjologii, Oficyna Naukowa, Warszawa 2003 (lub nowsze wydania) następujące rozdziały: I –III (s ) oraz VIII-XVIII (s ). warunki zaliczenia wykładu i egzamin: obowiązkowe uczęszczanie na wykład (dopuszczalne są dwie nieobecności, a nieusprawiedliwione nieobecności należy zaliczyć na dyżurze). wykład kończy się egzaminem pisemnym w semestrze zimowym (ma on formę testu składającego się z 50 pytań oraz wymaga napisania dwóch krótkich – jednostronicowych - esejów, których temat jest wybierany z 6 propozycji).

4 Plan wykładów 1. Zagadnienia wstępne. Przedmiot i zarys programu wykładu, literatura i organizacja zajęć, sposób zaliczenia zajęć i przeprowadzenia egzaminu. Przykład analizy socjologicznej: stosunek Polaków wobec innych narodów w latach Rzeczywistość społeczna (I) – socjalizacja, role społeczne i kontrola społeczna. Mechanizmy i stadia procesu socjalizacji. Pozycje i role społeczne. Instytucje i mechanizmy kontroli społecznej. Systemy normatywne i sankcje, konformizm i dewiacja. Stabilność i zmiana w porządku społecznym. 3. Rzeczywistość społeczna (II) - rodzina i pokrewieństwo. Pokrewieństwo. Małżeństwo i strategie zawierania małżeństw. Pojęcie rodziny, struktura i funkcje, podziały. Przemiany współczesnej rodziny. Rodzina we współczesnym społeczeństwie polskim. 4. Rzeczywistość społeczna (III) - grupa społeczna i kapitał społeczny. Pojęcie grupy i więzi społecznej. Zbiorowość a grupa społeczna. Typy i odmiany grup społecznych. Grupy formalne i nieformalne, pierwotne i wtórne. Społeczność lokalna. Kapitał społeczny.

5 Plan wykładu (cdn.) 5. Rzeczywistość społeczna (IV) – kultura: wartości, normy, symbole. Naukowe i potoczne rozumienie kultury. Pojęcie i sfery kultury. Kategorie kultury, kultura masowa i popularna. Kultura symboliczna - wartości, normy i symbole. Wartości materialistyczne i post-materialistyczne. 6. Religia. Religia w ujęciu socjologicznym. Teorie religii i religijności. Zjawisko indywidualizacji i prywatyzacji religii, nowe ruchy religijne. Religijność i Kościół katolicki we współczesnym społeczeństwie polskim. 7. Naród i etniczność. Kategorie swój i obcy w życiu społecznym. Etniczność i jej przejawy. Grupa etniczna i naród. Problemy państwa narodowego. 8. Organizacje i instytucje społeczne (model biurokracji). Instytucja a organizacja. Socjologiczne rozumienie instytucji, typy i rodzaje instytucji. Podejście instytucjonalne w socjologii. Teoria biurokracji Maxa Webera, ograniczenia racjonalności i dysfunkcje biurokracji.

6 Plan wykładu (cdn.) 9. Nierówności i struktura społeczna. Zróżnicowanie społeczne i struktura społeczna. Wielkie i małe struktury społeczne. Nierówności społeczne – geneza i funkcje nierówności. Pojęcie klasy społecznej. Ruchliwość społeczna. 10. Ubóstwo, płeć i wiek w społeczeństwie. Bogactwo i bieda w społeczeństwie, miary ubóstwa. Pojęcia wykluczenia społecznego i marginalizacji społecznej. Płeć jako kategoria zróżnicowania społecznego oraz kategoria kulturowa (płeć biologiczna i kulturowa - pojęcie gender). Wiek jako kategoria zróżnicowania społecznego oraz kategoria kulturowa. 11. Polityka w społeczeństwie (demokracja i państwo). Władza w społeczeństwie. Socjologiczne rozumienie polityki, demokracja oraz jej zróżnicowanie. Społeczeństwo obywatelskie, partie polityczne i grupy nacisku. Struktura oraz funkcje państwa. Państwo opiekuńcze. 12. Rynek w społeczeństwie (porządek ekonomiczny w społeczeństwie). Instytucja rynku w myśli społecznej. Rynek i gospodarka rynkowa w społeczeństwie. Max Weber i duch kapitalizmu. Produkcja i konsumpcja, życie w społeczeństwie konsumpcyjnym (macdonaldyzacja i disneizacja życia).

7 Plan wykładu (cdn.) 13. Nowoczesność i rozwój społeczny. Klasyczne socjologiczne teorie rozwoju i zmiany społecznej Kryteria rozwoju społecznego (Human Development Index). Nowoczesność w ujęciu socjologicznym. Socjologia a nowoczesność. 14. Globalizacja i późna nowoczesność. Globalizacja i procesy globalizacji w różnych dziedzinach. Pojęcie nowej lokalności. Koncepcje społeczeństwa ponowoczesnego: późna i płynna nowoczesność, społeczeństwo ryzyka i społeczeństwo sieciowe. 15. Podsumowanie wykładu - charakter socjologii i historyczne warunki jej powstania. Podsumowanie wykładu. Socjologia jako nauka. Przedmiot socjologii, główne pojęcia i koncepcje. Nowe koncepcje i wyzwania badawcze w socjologii współczesnej. Specyfika rozwoju socjologii w Polsce.

8 Przykład analizy socjologicznej: stosunek Polaków wobec innych narodów w latach Badanie nastawień społecznych wobec innych narodów: znaczenie tej problematyki: istotne cechy myślenia o społeczeństwie (świadomość podziałów my i oni); źródło tożsamości społecznej i kultury zbiorowości; podstawy relacji i konfliktów między grupami społecznymi: tradycja i historycznie ukształtowana sympatia lub niechęć; zmiany geopolityczne świata; środki masowego przekazu (analiza dyskursu); sytuacja polityczna w kraju (sytuacja gospodarcza, nastroje polityczne); społeczne przemiany – pamięć historyczna i wiek (pokolenie); demokracja – postawy otwarte i zamknięte.

9 Przykład analizy socjologicznej: stosunek Polaków wobec innych narodów w latach (cdn.) badanie styczeń 2013 r. (Stosunek Polaków do innych narodów, Komunikat CBOS BS/12/2013, Warszawa, luty 2013): ranking sympatii i niechęci wobec narodowości: badanie nastawienia wobec 36 narodów i grup etnicznych; wyrażanie stosunku do poszczególnych narodów na 7-punktowej skali: sympatia (od +3 do +1), obojętności (0) i niechęci (od -1 do – 3); sympatia i antypatia do innych narodów w 2013 r.; zmiany i stabilność nastawień wobec innych narodów w latach 1993 – 2013 r.: widoczna jest tendencja do unifikacji i powolnego (choć niesystematycznego) wzrostu sympatii do prawie wszystkich narodowości, pozytywne także zmiany do wszystkich sąsiadów Polski. analiza czynnikowa: czynnik I grupuje narody lubiane przez Polaków (wskaźnik sympatii co najmniej 0,44, wszystkie narody UE, Amerykanie i Japończycy), związek sympatii ze wskaźnikiem rozwoju społecznego (im wyższy poziom życia, tym większa sympatia); czynnik II grupuje narody mniej lubiane przez Polaków (narody państw postkomunistycznych i spoza Europy); podział na Wschód i Zachód (?).

10 Przykład analizy socjologicznej: stosunek Polaków wobec innych narodów w latach (cdn.) Próba wyjaśnienia (I) – właściwości ocenianych narodów oraz ich relacji z Polską i Polakami: poziom rozwoju gospodarczego, podobieństwo cywilizacyjne i systemów polityczno- ideologicznych; podobieństwo wyznaniowe i kulturowe (językowe); świadomość historycznych związków: związki kulturalne i dynastyczne; zabory i II wojna światowa, pamięć konfliktów. bycie mniejszością na terytorium Polski (niegdyś lub obecnie); postrzeganie odmienności cech kulturowo-etnicznych, odległość geograficzna; liczba i charakter wyjazdów (turystyczny, zarobkowy) Polaków do danego kraju; częstość ukazywania danego kraju (narodu) w środkach masowego przekazu (w jakim świetle, z jakich przyczyn?).

11 Przykład analizy socjologicznej: stosunek Polaków wobec innych narodów w latach (cdn.) Próby wyjaśnienia (II) - cechy społeczne respondentów: wykształcenie; dochody i poczucie stabilizacji zawodowej; miejsce i wielkość miejsca zamieszkania; region zamieszkania: bliskość granicy zachodniej lub wschodniej; religijność; płeć; wiek – problem pokolenia.

12 Przykład analizy socjologicznej: stosunek Polaków wobec innych narodów w latach (cdn.) Próby wyjaśnienia (III) – różnicowanie postaw wobec innych narodów ( trwałość i zmienność postaw etnicznych): trwałość i zmienność znaku; podtrzymywanie nastawień: środki masowego przekazu - filmy; książki – czytanki; rodzice; dyskurs prowadzony w prasie i RTV. sytuacyjność nastawień; stereotypowość dzieci (!).

13 Przykład analizy socjologicznej: stosunek Polaków wobec innych narodów w latach (cdn.) Problemy zmiany nastawienia wobec innych narodów: możliwości zmiany nastawień: indywidualizacja innych; poszukiwanie podobieństw; rozszerzanie kategorii my; kontakty dobrowolne, o silnych emocjach (pozytywnych). rola edukacji (szkoły) w tym procesie: uświadomienie i refleksja nad my i oni; rola wiedzy; kształtowanie dyskursu publicznego (kulturowa poprawność). umacnianie nastawień: negatywne emocje, rywalizacja i wzory negatywne.

14 Socjologia a wiedza potoczna wiedza potoczna - ma charakter naturalny, spontaniczny (przysłowia) i wartościujący (jest to wiedza emocjonalna, gorąca); opiera się na dychotomicznych ujęciach (dobrzy – źli) oraz pochopnych uogólnieniach i stereotypach. socjologia wobec wiedzy potocznej różni się użyciem : metod badawczych: nacisk na określenie problemu badawczego, zbieranie danych według uznanych reguł (warsztat socjologiczny) i odróżnianie domysłów od faktów. stawianiem pytań badawczych i prób odpowiedzenia na nie w sposób systematyczny: jak jest naprawdę?; dlaczego tak jest tak, jak jest?; co należy robić, aby zmienić daną sytuację?


Pobierz ppt "Zagadnienia wstępne (WDS 2013/2014 nr 1). Organizacja wykładu celem wykładu jest wprowadzenie do podstawowych pojęć, problemów i koncepcji badawczych."

Podobne prezentacje


Reklamy Google