Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Wybrane problemy socjologii etniczności (nr 9): Naród - nacjonalizm - grupa etniczna.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Wybrane problemy socjologii etniczności (nr 9): Naród - nacjonalizm - grupa etniczna."— Zapis prezentacji:

1 Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Wybrane problemy socjologii etniczności (nr 9): Naród - nacjonalizm - grupa etniczna

2 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr 9 1. Naród a nacjonalizm: nacjonalizm jako polityczna ideologia narodu (potrzeba dookreślenie narodu poprzez nacjonalizm); zasada nacjonalizmu: –podziały narodowe winne pokrywać się z politycznymi, a ludzie sprawujący władzę winni należeć do tego samego narodu, co ich poddani. powiązanie idei tworzenia (odzyskania) państwa narodowego z nacjonalizmem (ideologią narodową); nacjonalizm nie może się obyć bez koncepcji narodu, tożsamości narodowej oraz uczuć narodowych.

3 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr 9 2. Ideologia (treść) nacjonalizmu – główne zasady: naród jest grupą najważniejsza i naturalną; przynależność do narodu nie jest kwestią jej wolnego wyboru, lecz jest zdeterminowana pochodzeniem (urodzeniem); naród jest jedynym źródłem władzy politycznej, stąd genetyczny związek między nacjonalizmem a ideą suwerennością narodu; każdy naród jest niepowtarzalny, który należy chronić i zachowywać; interesy narodowe są nadrzędne w stosunku do innych interesów zbiorowych i jednostkowych; naród jest z natury grupa homogeniczną, cechuje go jedność i solidarność; w narodzie to, co rodzinne jest postrzegane jako lepsze od tego, co obce.

4 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr 9 3. Naród a nacjonalizm - zróżnicowania: różnice semantyczne pojęcia nacjonalizm: –kraje anglosaskie jako neutralne, zaś na wschodzie Europy jako coś złego i nagannego (szowinizm - patriotyzm). wiązanie nacjonalizmu z ideą suwerenności ludu (i państwem narodowym): –różnice między Francją (republika demokratyczna i mobilizacja równości) oraz Niemcami (odwołanie się do wspólnoty zakorzenionej w historii). porównanie z etnocentryzmem i trybalizmem; nacjonalizm jako zjawisko zmienne historycznie i geograficznie; nacjonalizm jako ideologia jest niekompletna, stąd tendencja do łączenia się z innymi ideologiami.

5 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr 9 4. Kulturowe wymiary nacjonalizmu: podobieństwo nacjonalizmu do religii: –nacjonalizm jako zastępcza świecka religia; –rytuał y narodowe - imitacja form kultur religijnego; –naród i nacjonalizm - wchodzenie w społeczeństwie nowoczesnym na puste miejsce po kryzysie tradycyjnej religijności. różnorodność nacjonalizmu jest wywołana rozmaitością ideałów politycznych i warunków, w jakich rodziły się i rozwijały ideologie narodowe (nacjonalizmy); nacjonalizm jako zjawisko ogólnoświatowe (XIX wiek i I polowa XX wieku); nacjonalizm a zjawisko nowoczesności – jako przeszkoda i przyczyna modernizacji (rozwoju).

6 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr 9 5. Typologie (rodzaje) nacjonalizmu: naród pojmowany jako demos lub etnos; nacjonalizm obywatelski i etniczny; lokowanie narodu na mapie świata innych narodów – eksponowanie wzoru braterstwa lub walki o byt; nacjonalizm integralny; nacjonalizm społeczeństw o głębokim poczuciu narodowym a nacjonalizm społeczeństwa o słabej tożsamości narodowej (nacjonalizm elity); nacjonalizm państw narodowych i nacjonalizm narodów bez państw; druga młodość nacjonalizmu (po 1989 r.) – zaskoczenie odrodzeniem nacjonalizmu mimo przekonania, że narody (państwa narodowe) tracą na znaczeniu z powodu globalizacji gospodarczej, uniwersalizacji kultury oraz dominacji subiektywnej perspektywy analizy narodu.

7 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr 9 6. Współczesny nacjonalizm – od lat 80-tych XX wieku (właściwości): może on, ale nie musi być zorientowany na tworzenie własnego państwa narodowego (narody mogą pozostawać niezależne od państwa); nacjonalizm współczesny stawia mocno na rozróżnienie między nacjonalizmem starym (z XIX wieku) stawiającym na suwerenność ludów a nacjonalizmem stawiającym na samookreślenie kulturowe narodu; nacjonalizm współczesny nie musi być związany koniecznie z elitami, jest bardziej masowy i bywa częściej reakcją przeciwko elitom globalnym; współczesny nacjonalizm jest bardziej reaktywny niż aktywny, ma bardziej charakter kulturowy niż polityczny, jest bardziej skierowany na obronę swojej kultury niż budowę lub obronę państwa; nacjonalizm współczesny jest kulturowy - jest on bardziej nakierowany na zachowanie odrębności wspólnoty kulturowej jako esencji narodu.

8 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr 9 6. Naród a grupa etniczna: podobieństwa i różnice narodów i grup etnicznych: –kultura narodowa a etniczna; –sposób definiowania swojej tożsamości; –naród a państwo. wskazywania na pokrewieństwa między grupą etniczną a narodem (grupy etniczne uważa się za zalążki narodów); uznanie danej grupy etnicznej za naród ma daleko idące konsekwencje polityczne, gdyż to naród ma prawo do suwerenności politycznej; technologia narodu (jak tworzyć naród?) - od grupy etnicznej do narodu.

9 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr 9 7. Technologia narodu – przykłady z Polski: Łemkowie: –argumenty za: język i twórczość literacka, twórczość folklorystyczna i wspólnota losów; –podziały wewnętrzne i opcje etniczne, zróżnicowanie religijne i historia. Ślązacy: –Jo nie jest ani Polok, ani Niemiec, jo jest Ślonzok – 3 sposoby interpretacji tego zdania: podkreślenie swojej inności; naród śląski istnieje; nie ma narodu śląskiego; –tożsamość śląska: rodzina, miejsce – region, gwara i śląska krzywda. Kaszubi: –ewolucja terminologii : grupa etnograficzna, grupa etniczna, mniejszość etniczna, grupa narodowa, społeczność posługująca się językiem regionalnym, mały naród.

10 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr 9 8. Problemy technologii tworzenia narodów: dla określenia, co jest grupa etniczną, a co narodem liczy się ostatecznie nie to co jest obiektywnie istniejące, lecz przekonania ludzi o tym, że stanowią określoną grupę i ich wola wytrwaniu w tym postanowieniu; problemy tworzenia nowych narodów i idei narodowych - czynniki: –podstawowe (etniczność, terytorium, język, religia itp.); –generatywne (rozwój komunikacji i miast, nowoczesna armia itp.); –indukowane (kodyfikacja języka, narodowy system oświaty, administracja itp.); –reaktywne (obrona represjonowanej tożsamości i interesów, których obrona wyzwala poszukiwanie alternatywnej tożsamości w zbiorowej pamięci ludzi); –rola kontekstu historycznego, naród jest konstruowany kulturowo i politycznie w określonych warunkach, ale najważniejsze pozostaje to, jak, z czego, przez kogo i po co jest konstruowany?

11 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr 9 9. Zakończenie - problemy metodologiczne badania tworzenia nowych narodów: tworzenie wspólnot wyobrażonych czy wspólnotowych wyobrażeń?; jak opisywać zjawiska ujawniania się idei narodowych w małych zbiorowościach etnicznych?; strategiczne (i polityczne) znaczenie stosowanej terminologii etnicznej; jak wyjaśnić konflikt między identyfikacją narodową (etniczną) a przynależnością do określonego narodu (państwa)?; jak wyjaśnić żywotność idei narodowych?; podejście emic (od środka grupy) i etic (z zewnątrz grupy) w badaniu zjawisk etnicznych; problem przyszłości małych narodów w Europie: UE (Europa regionów) i potrzeba instytucjonalizacji statusu etnicznego.


Pobierz ppt "Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Wybrane problemy socjologii etniczności (nr 9): Naród - nacjonalizm - grupa etniczna."

Podobne prezentacje


Reklamy Google