Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Etniczność i naród w socjologii (WDS 2008/2009 nr 13)

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Etniczność i naród w socjologii (WDS 2008/2009 nr 13)"— Zapis prezentacji:

1 Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Etniczność i naród w socjologii (WDS 2008/2009 nr 13)

2 Etniczność i naród w socjologii (WDS 2008/2009 nr 13) 1.Przykłady: Społeczne kryteria polskości (OBOP, Warszawa, październik 2008): -stałość i zmiana kryteriów polskości w okresie : -poczucie, że się jest Polakiem; -znajomość języka polskiego; -posiadanie obywatelstwa polskiego; -posiadanie przynajmniej jednego z rodziców narodowości polskiej; -znajomość kultury i historii Polski; -mieszkanie na stałe w Polsce; -przestrzeganie polskich obyczajów; -urodzenie się w Polsce; -szczególne zasługi dla Polski wiara katolicka; -warunki konieczne do uznania kogoś za Polaka.

3 Etniczność i naród w socjologii (WDS 2008/2009 nr 13) 2. Pojęcia etniczności i narodu w socjologii: –ważne pojęcia związane z etnicznością i narodem: społeczeństwo narodowe, państwo narodowe, ojczyzna, patriotyzm, nacjonalizm, tożsamość narodowa, mniejszość narodowa, konflikty etniczne, stereotypy etniczne itp.; –różnice w podejściu do zjawisk etnicznych (narodu) w socjologii polskiej i zachodniej (światowej); –problemy używania pojęcia narodu- naród a grupa etniczna, społeczeństwo, państwo i kultura; –ożywienie etniczne w latach 90-tych XX wieku i eksplozja badań nad etnicznością - przyczyny: konflikty etniczne i zmiany geopolityczne; prawa człowieka; migracje i nowe mniejszości.

4 Etniczność i naród w socjologii (WDS 2008/2009 nr 13) 3. Etniczność - grupa (zbiorowość) etniczna: etniczność to świadomość podziału my i oni oraz poczucie tożsamości grupowej (przekonanie o własnej odrębności); elementy grupy etnicznej (etniczności): –nazwa grupy (etnonim); –przekonanie (mit) o wspólnym pochodzeniu (wspólna genealogia); –wspólna pamięć historyczna (świadomość historyczna wspólnych dziejów); –własna, odrębna kultura (język, religia, obyczaje itp.); –związek z określonym terytorium (ojczyzna ideologiczna i prywatna); –poczucie solidarności i tożsamości.

5 Etniczność i naród w socjologii (WDS 2008/2009 nr 13) 4. Rodzaje grup etnicznych (duże zróżnicowanie): grupy etniczne (etno-regionalne); mniejszości narodowe i etniczne; migracyjne: –nowe mniejszości; –diaspory; –miejskie mniejszości etniczne. ludy tubylcze (autochtoniczne); proto-narody (narody bez państwa).

6 Etniczność i naród w socjologii (WDS 2008/2009 nr 13) 5. Naród a grupa etniczna: grupy etniczne a uznane narody-podobieństwo z narodami pod względem: –rozwoju i charakteru swojej kultury etnicznej (kultura narodowa): naród to rozwinięta i jednolita własna kultura (wyższa), język narodowy i potrzeba posiadania własnego państwa (organizacji politycznej), naród może być uznany za ideologiczną emanację etniczności; –definiowanie swojej tożsamości: w etniczności patrzy się na to, co odróżnia nas od innych (kim nie jesteśmy?), a w narodowości na kontynuację (kim jesteśmy?), ale w etniczności liczy się ostatecznie nie to, co jest obiektywne, lecz przekonanie ludzi o tym, że są grupą i ich wola wytrwania. –naród a państwo: grupy etniczne jako zalążki narodów, a uznanie danej grupy etnicznej za naród niesie ze sobą skutki polityczne (prawo do suwerenności); przykłady współczesnego wybijania się na naród: Baskowie, Kurdowie, Palestyńczycy oraz (w Polsce) Łemkowie, Ślązacy i Kaszubi.

7 Etniczność i naród w socjologii (WDS 2008/2009 nr 13) 6. Trudności w definiowaniu narodu: kryteria: –obiektywne, niezależne od woli jednostki (pochodzenie, język, miejsce urodzenia, trwałe więzi etniczne itp.); –subiektywne, wynikające z decyzji jednostki (identyfikacja z grupą, wola przynależności do niej, poczucie solidarności, wspieranie swoich itp.); naród jako organizacja uczuć i związane z nim zobowiązania moralne (Max Weber – pojęcie narodu należy do sfery wartości); naród a polityka: –naród a państwo; –problemy zróżnicowania narodowego; –polityka wielokulturowości.

8 Etniczność i naród w socjologii (WDS 2008/2009 nr 13) 7. Paradoksy idei (ideologii) narodu: istnienie narodów jest skutkiem podziału świata społecznego na swoich i obcych (podział ten zawsze istniał, a narody są jedną z form tego podziału); myślenie kategoriami narodu jest jednocześnie efektem uniwersalizacji procesu historycznego, jak i świadczy o jego różnorodności; narody nowożytne są tworami współczesnymi, ale w swoich ideologiach jawią się one jako wspólnoty o starożytnym pochodzeniu; uniwersalności narodu odpowiada różnorodność jego społecznych (kulturowych) manifestacji na świecie; doniosłości społecznej idei narodu odpowiada słabość jego podstaw filozoficznych i teoretycznych; relacja narodu z państwem jest nadal bardzo ważna (idea państwa narodowego, suwerenność polityczna).

9 Etniczność i naród w socjologii (WDS 2008/2009 nr 13) 8. Pochodzenie terminu naród: - czasy greckie: polis i ethnos oraz czasy rzymskie: (natio i civitas); - z czasem natio zaczęło oznaczać tożsamość opartą na miejscu urodzenia (nascere – rodzić się); - średniowiecze – użycie słowa naród: –korporacje studentów oparte na zasadzie pochodzenia; –zbiorowości połączone wspólnymi poglądami na kwestie teologiczne; –stanowe rozumienie natio (szlachta polska – natio polonica). Rewolucja Francuska (1789) - łączy pojęcie ludu z narodem: –idea braterstwa i równości ludzi; –demokratyzacja i upowszechnienie słowa naród; –powiązanie idei narodowych (nacjonalizmu) z ideą suwerenności ludu: różnice między Francją (republika demokratyczna i mobilizacja równości) oraz Niemcami (odwołanie się do wspólnoty zakorzenionej w historii).

10 Etniczność i naród w socjologii (WDS 2008/2009 nr 13) 9. Rozumienie terminu naród: Tadeusz Łepkowski: –naród to dynamiczna wspólnota ponadstanowa, ponadwarstwowa i ponadklasowa o charakterze historycznym, wyposażona w cechy (warunki) obiektywne (takie jak, terytorium, państwo, język itp.) oraz cechy subiektywne,,wyrażające się w świadomości przynależności do wspólnoty; Max Weber: –naród to grupa ludzi połączona przekonaniem o wspólnocie swojego pochodzenia, dążąca do uzyskania lub utrzymania swego niezależnego państwa; (żartobliwe!!!) naród to grupa ludzi połączona wspólnym błędnym przekonaniem co do swoich przodków i wspólną niechęcią do swych sąsiadów;

11 Etniczność i naród w socjologii (WDS 2008/2009 nr 13) 10. Modele kształtowania się narodów: –model europejski: model państwo - naród (zachodnio-europejski, rola szlachty i mieszczaństwa); model kultura - naród (wschodnio-europejski, duża rola inteligencji i chłopstwa; dodaje się tutaj także model południowo-europejski); przykład Polski. – model afro-azjatycki: model naród – kultura – religia (Chiny, Indie i Japonia); model państwo – naród (imitacja klasycznego modelu europejskiego i trudności w budowie narodu).

12 Etniczność i naród w socjologii (WDS 2008/2009 nr 13) 11. Naród a nowoczesność (naród nowożytny/ naród współczesny): –zniesienie podziałów stanowych i zrównanie wobec prawa (obywatelstwo i prawa obywatelskie); –modernizacja a upowszechnienie idei narodowych przez oświatę i kulturę masową (rozwój języka narodowego i tworzenie narodu jako wspólnoty wyobrażonej); –industrializacja i urbanizacja (potrzeba zakorzenienia jednostki we wspólnocie kulturowej/narodowej); –laicyzacja społeczeństwa (nacjonalizm jako namiastka religii, kult religijny a kult narodowy); –tożsamość społeczna (naród nadaje jednostkom / nam podstawową tożsamość).

13 Etniczność i naród w socjologii (WDS 2008/2009 nr 13) 12. Typy narodów: –naród etniczny (oparty na pochodzeniu jednostki); –naród kulturowy (oparty na ciągłości kultury); –naród obywatelski (oparty na przynależności politycznej/ obywatelskiej – civic); –tradycyjny (zamknięty i etnocentryczny) i nowoczesny (masowy i oparty na wspólnocie komunikowania); –ethnos i demos (naród etniczny i polityczny).

14 Etniczność i naród w socjologii (WDS 2008/2009 nr 13) 13. Współczesne spory w naukach społecznych o naród: –naród jest naturalny, czy jest wytworem historii?: kwestia datowania genezy narodu; pry(i)mordialiści a zwolennicy interpretacji historycznej. –genetyczne (co zadecydowało o jego powstaniu? co składa się na powstanie narodu?; jakie czynniki?): konstruktywiści (instrumentaliści, którzy uważają, że narody są tworzone) a zwolennicy podejścia społeczno-ewolucyjnego (narody powstają); Ernest Gellner: naród jest tworzony przez nacjonalizm. –strukturalne (co charakteryzuje grupę określaną narodem?; jakie elementy świadomości narodowej?): naród jako wspólnota organiczna czy stowarzyszenie; naród jako ważna instytucja społeczna (obywatelstwo).

15 Etniczność i naród w socjologii (WDS 2008/2009 nr 13) 14. Współczesna socjologia narodu: rezygnacja z pytania co to jest naród (jako zbiorowości realnej) na rzecz pytań o zjawiska związane z narodem (antropologia narodu); kultura popularna a naród (społeczne podtrzymywanie narodu): –Michael Billig (nacjonalizm banalny), w jaki sposób kultura popularna i banalna codzienność utrzymują poczucie narodowej przynależności (edukacja i sztuka, prognoza pogody, sport, ikoniczne krajobrazy narodowe, kuchnia); funkcjonowaniu idei narodu w praktyce społecznej -badanie: –instytucji narodu (państwa narodowego), idei (ideologii narodowej) i postaw/tożsamości (narodowej); naród (nacjonalizm) wobec: –wyzwań imigracji i wielokulturowości; –integracji europejskiej (tworzenie nad-narodu?) i decentralizacji unitarnych państw (zwiększona rola regionów); –globalizacji gospodarczej i kulturowej.


Pobierz ppt "Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Etniczność i naród w socjologii (WDS 2008/2009 nr 13)"

Podobne prezentacje


Reklamy Google