Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2012/2013 nr 7 )

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2012/2013 nr 7 )"— Zapis prezentacji:

1 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2012/2013 nr 7 )

2 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2012/2013 nr 7) 1. Pojęcie kultury w ujęciu socjologicznym (powtórzenie): pojęcie kultury w najszerszym sensie odgranicza to, co jest domeną natury od ludzkiego świata celościowej intencjonalności; kultura jako wiedza społeczna: kultura to wiedza kulturowa: normy, wartości itp., które nadają sens naszej rzeczywistości (dają nam model czegoś) oraz podpowiadają mentalnie wzory dla naszych zachowań (dają nam modele dla czegoś) - aspekt mentalny kultury (wyobrażenia, normy, wartości jako przewodniki dla naszych zachowań) oraz same zachowania i ich efekty. kultura to także społecznie akceptowana wiedza danej grupy: przekazywana i utrwalana w jej obrębie, powodująca że dana grupa funkcjonuje jako odrębna całość i zachowuje zdolność do odtwarzania się. Posiadać kulturę (i grupę przynależności tym samym) to posiadać adres w naszym świecie (kultura tożsamościowa).

3 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2012/2013 nr 7) 2. Raport o stanie i zróżnicowaniu kultury miejskiej w Polsce (Warszawa, marzec 2009): gust estetyczny – czy rewolucja kulturowa u bram?: sprzeciw wobec podziału na kulturę wyższą i niższą (deklaracje a rzeczywiste uczestnictwo); zmiana formy uczestnictwa w kulturze (wzrastająca aktywność twórców kultury oraz aktywny udział biernych odbiorców – imprezy masowe itp., ale możliwa jest plebeizacja gustu?; przesuwanie akcentu z kultury na rozrywkę (ma to wpływ na zmianę preferencji estetycznych); aktywność galeryjna w centrach handlowych jako forma aktywności kulturalnej; znaczenie dochodów (ludzie uczestniczą w tym, na co ich stać) oraz zróżnicowanie regionalne (wschodnia i zachodnia ściana Polski).

4 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2012/2013 nr 7) 3. Aktywność kulturalna (typy odbiorców kultury): typy ludzi aktywnych w kulturze: parakulturalni (partycypanci imprez oskaropodobnych oraz pseudokulturalni); przylepieni (sfanatyzowane małolaty); poszukiwacze nowości i selekcjonerzy; dzieci z autobusu; mieszczanie z wyrzutami sumienia: emeryci na etacie; grona towarzyskie; zabłąkani; lokalni odbiorcy akademiccy; getto obeznanych.

5 4.Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2012/2013 nr 7 4. Czym jest Obserwatorium Żywej Kultury? Obserwatorium Żywej Kultury (OŻK) jest ogólnodostępnym systemem wiedzy o polskiej kulturze, budowanym z ogólnopolskich i regionalnych baz danych, istniejących bądź stworzonych na potrzeby systemu. baz danych OŻK prezentuje dane na platformie repozytorium danych społecznych Moja Polis, w postaci map, wykresów lub tabel oraz umożliwia porównywanie danych w przestrzeni (na poziomie gmin, powiatów lub województw) i w czasie (w latach).daneMoja Polisgmin powiatówwojewództw

6 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2012/2013 nr 7) 5. Wprowadzenie - religia i religijność w socjologii: religia i religijność a początki socjologii; religia i religijność we współczesnych badaniach socjologicznych. główne problemy badawcze (i wyzwania): - prywatyzacja religii: czyli wiara dla siebie, indywidualna, prywatna, odłączona w dużym stopniu od instytucji religijnych (indywidualizacja). instytucjonalizacja religii: rola wartości religijnych w życiu publicznym: państwo, polityka i religia (kościół). procesy sekularyzacji: emancypacja różnych dziedzin życia społecznego od wpływów religii; efekt modernizacji społeczeństwa; religia – przejście od świętego baldachimu do parasola.

7 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2012/2013 nr 7) 6. Socjologiczne rozumienie religii: trudności w socjologicznej definicji religii - dlaczego?: wpływ doświadczenia zachodniego chrześcijaństwa a odmienność innych kultur i religii; problem idei Boga osobowego; wiara a struktury instytucjonalne. propozycja definicji - Emil Durkheim (1912): podział na sacrum (to, co nadprzyrodzone) i profanum (to, co zwyczajne i codzienne) oraz rytuały (formy kontaktu ze sferą świętości); religia jako system wierzeń i rytuałów dotyczących obszaru świętości. Joachim Wach ( ) - religia jako doświadczenie sacrum; Zofia Zdybicka – religia to dziedzina poznania opartego na źródłach nadprzyrodzonych (wiara) i działania ludzkiego skierowanego ku rzeczywistości transcendentnej.

8 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2012/2013 nr 7) 7. Różnorodność typów religii (ze względu na treść ich wiary): nadnaturalizm (wiara w zjawiska nadprzyrodzone wokół nas); animizm (witalizm – wiara w duchy istniejące wokół nas i odpowiedzialne za określone sfery życia); teizm (greckie θεoς theos – bóg) wiara w istnienie Boga/bogów, ingerujących w losy świata, który jest ich dziełem – główne podziały: panteizm (utożsamienie Boga z naturą); politeizm; monoteizm; ateizm - zaprzeczenie istnienia Boga/bogów. idealizm transcendentny (religia świecka); główne podziały religijne świata.

9 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2012/2013 nr 7) 8. Funkcje religii: egzystencjalna: religia nadaje sens w życiu, podejmuje problemy ostateczne (życia i śmierci), odpowiada na główne pytania egzystencjalne. udziela wsparcia psychicznego: szczególnie w chwilach trudnych, pozwala przetrwać w trudnej i złożonej rzeczywistości. nadaje spójność społeczeństwu: poprzez tworzenie i narzucanie wspólnego systemu wartości (kultura), tworzy wspólnotę kultury i odczuwania. kontrola społeczna: nakłada normy i stosuje sankcje, wiele norm prawnych i społecznych bezpośrednio lub pośrednio odwołuje się do przekonań religijnych - a jednocześnie jest siłą konserwatywną i konfliktową.

10 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2012/2013 nr 7) 9. Formy organizacji zbiorowości religijnych: kościół (struktura trwała, biurokratyczna, zintegrowana ze społeczeństwem, utrzymująca, że jest jedyną drogą do prawdy religijnej, wiara skodyfikowana w dogmaty) – rodzaje kościołów: episkopalny; prezbiteriański; kongregacyjny. sekta (niewielka i izolowana, odłącza się od uznanego kościoła, przywództwo oparte na charyzmie, potoczne użycie słowa sekta); wyznanie (duża sekta, dostosowana do społeczeństwa, akceptująca pluralizm religijny); kult (luźna i otwarta organizacja religijna); kościół elektroniczny (kulty audytoryjne). nowe ruchy religijne (problemy nazewnictwa i definiowania).

11 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2012/2013 nr 7) 10. Nowe ruchy religijne: nazewnictwo i charakter społeczny: sekta, nowe religie, religie nietradycyjne, ruchy parareligijne itp. socjologiczny charakter nowego ruchu religijnego: izolacja od otoczenia, niezależność, charyzmatyczne przywództwo, silna wewnętrzna integracja grupy, lojalność członków, ale duża płynność uczestnictwa. typy nowych ruchów religijnych: ruchy afirmujące świat (np. ruch New Age); ruchy odrzucające świat (tzw. destrukcyjne); ruchy przystosowawcze. regulacje prawne a nowe ruchy religijne; ruchy antykultowe.

12 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2012/2013 nr 7) 11. Typy religijności (osobiste związki z religią, stopniowalność religijności): przeżywana: związek emocjonalny z religią; rytualna: uczestnictwo w praktykach religijnych, modlitwach i obrzędach; intelektualna: znajomość doktryny; ideologiczna: zaangażowanie w system wartości danej religii. realizowana w życiu; religijność selektywna; socjologiczne korelaty religijności.

13 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2012/2013 nr 7) 12. Sekularyzacja życia społecznego: sekularyzacja jako spadek znaczenia religii w życiu społecznym – wymiary sekularyzacji: spadek liczebności wyznawców religii instytucjonalnych (kościołów); spadek religijności (indywidualizacja życia religijnego); spadek znaczenia społecznego religii jako instytucji. dyskusja na temat sekularyzacji: etapy sekularyzacji: od-kościelnienie (rozdział państwa i kościoła); zjawisko wiary bez przynależności (prywatyzacja religii); samowystarczalny humanizm (Charles Taylor). główne pytanie badawcze: jakich religii i kręgów geograficznych dotyczy sekularyzacja?

14 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2012/2013 nr 7) 13. Religia a zmiana społeczna: Max Weber Etyka protestancka a duch kapitalizmu (1906): religia jako bodziec i element zmiany społecznej; religia protestancka a powstawanie kapitalizmu (duch kapitalizmu). fundamentalizm religijny ( fundamentalizm to tradycja, która się broni w sposób tradycyjny): ścisłe przestrzeganie zasad tradycyjnej wiary i zwyczajów; powrót do tradycji (do starych, klasycznych czasów). fundamentalizm a nowoczesność: czy to reakcja na współczesną racjonalizację życia społecznego i indywidualizację? fundamentalizm religijny w innych religiach i wyznaniach (islamski, chrześcijański itp.).

15 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2012/2013 nr 7) 14. Przyszłość religii: duże znaczenie społeczne i ludzkie religii (wartości religijnych); ekspansja na nie-religijne obszary życia (sakralizacja profanum): kult ciała; kult pracy i konsumpcji; kult jednostki. religijny świat: czy sekularna Europa stanowi wyjątek na mapie religizującego się szybko świata?; wzrost fundamentalizmu religijnego, a w świecie – czy wojna kultur?; religia a społeczeństwo obywatelskie (religia a aktywność społeczna, instytucje religijne a samo-organizacja obywatelska); zmiana religijności, czy zmiana samego sacrum: religia wąska – wobec Boga, czy religia szeroka – wobec sacrum.

16 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2012/2013 nr 7) 15. Religia i religijność w społeczeństwie polskim: struktura wyznaniowa społeczeństwa polskiego: jednolitość i zróżnicowanie; prawosławie, kościoły i wyznania protestanckie; Świadkowie Jehowy; wyznawcy islamu; inne wyznania religijne. instytucjonalizacja religii w Polsce powojennej (rola Kościoła katolickiego): dziedzictwo historyczne (zabory i okres międzywojenny); związek z tożsamością narodową (kościół ludu); katolicyzm jako religia obywatelska (jako forma politycznej kontestacji i obrońca praw człowieka, okres stanu wojennego); poza-religijne funkcje kościoła.

17 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2012/2013 nr 7) 16. Religia w Polsce po 1989 roku – mapa społeczna: wysokie auto-deklaracje wiary i wysoki poziom praktyk religijnych, ale zachodzi proces społecznego różnicowania religijności; zróżnicowanie regionalne (wg. województw), porównanie do innych krajów; skutki emigracji. stabilność poziomu religijności w Polsce – dlaczego?: religia jako forma społecznej kultury (rytuał odświętności); silne więzy społeczne (obyczajowe) wynikające z raczej rzadkich zmian miejsca zamieszkania; dynamika bogacenia się - raczej powolna, dlatego nie wpływa na jeszcze na radykalne zmiany (odrzucenie) religijności; silna nadal pamięć społeczna o Janie Pawle II. dokonujące się obecnie zmiany – pokolenie JP2 a reszta społeczeństwa: de-konfesjonalizacja – wiara zmienia się z dziedziczonej w zdobywaną i konstruowaną; selektywność wiary (prywatyzacja wiary); de-instytucjonalizacja ideologicznego wymiaru religii.

18 Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2012/2013 nr 7) 17. Religia w sferze publicznej po 1989 roku: stosunek do roli Kościoła katolickiego jako instytucji publicznej (poparcie na rzecz nie ingerowania Kościoła w życie publiczne kraju) – oczekiwanie apolitycznej polityki; ogólne zaufanie do Kościoła katolickiego (niskie na początku lat 90. XX wieku, obecnie jest nadal duże); związki z parafią (nadal model piramidy); religijność a zmienne społeczne: płeć (bardziej religijne są kobiety); miejsce zamieszkania (bardziej religijnie są mieszkańcy wsi i małych miast); dochód i wykształcenie (im wyższe, tym raczej niższa religijność); region (województwo) - podkarpackie, małopolskie i opolskie są najbardziej religijnymi częściami kraju; religijność a aktywność publiczna (kapitał społeczny): im wyższa religijność tym większy udział w wyborach lokalnych i krajowych, a także w stowarzyszeniach pozarządowych.


Pobierz ppt "Religia i religijność w ujęciu socjologicznym (WDS 2012/2013 nr 7 )"

Podobne prezentacje


Reklamy Google