Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Dr hab. Ewa Leś prof. UW PODYPLOMOWE STUDIA ZARZĄDZANIA GOSPODARKĄ SPOŁECZNĄ.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Dr hab. Ewa Leś prof. UW PODYPLOMOWE STUDIA ZARZĄDZANIA GOSPODARKĄ SPOŁECZNĄ."— Zapis prezentacji:

1 Dr hab. Ewa Leś prof. UW PODYPLOMOWE STUDIA ZARZĄDZANIA GOSPODARKĄ SPOŁECZNĄ

2 I. Okres Staropolski

3 Formy organizacyjne inicjatyw obywatelskich:  Fundacje szpitalne, posagowe, zapomogowe, kulturalne, stypendialne (m.in. Akademii Krakowskiej i Biskupów)  Domy sierot  Cechy, bractwa czeladnicze, gildie kupieckie  Miejskie stowarzyszenia religijne, bractwa cerkiewne, szpitalne, szkolne, dobroczynne,  Patronat monarchów i miast nad twórcami (m.in. zatrudnianie w kancelariach królewskich i urzędach w roli sekretarzy, zamawianie kronik)  Legaty pobożne, zapisy i darowizny

4

5

6 II. OKRES ZABORÓW

7 KONTAKTY MIĘDZYGRUPOWE/MIĘDZYWARSTWOWE SPECYFIKA REGIONALNYCH TRADYCJI: WIELKOPOLSKI SOLIDARYZM („KAŻDY NALEŻY TU DO JAKIEGOŚ STOWARZYSZENIA”) POSTAWY LEGALIZMU I UMIARKOWANIA, OBRONA WARTOŚCI NARODOWYCH PRZEZ ROZWOJ GOSPODARCZY – SAMOMODERNIZACJA („W POZNAŃSKIEM PALCAMI WYTYKAJĄ I SOBKIEM NAZYWAJĄ TAKIEGO, KTÓRY NIE NALEŻY DO KÓŁKA”)

8 Nurt gospodarczy: Spółdzielczość kredytowa, zrzeszenia kredytowe, kółka rolnicze, spółdzielnie spożywców, kasy zapomogowo- oszczędnościowe, spółki ziemiańskie

9 Nurt dobroczynny/filantropijny/oświatowy: Ochronki, domy sierot, domy schronienia, tanie kuchnie, warsztaty nauki rzemiosła (szwalnie ewangelickie i żydowskie), sale zajęć, szkoły ludowe

10  Socjalistyczny  Liberalny  Chrześcjański

11  Edward Abramowski - pankooperatysta  Wizja republiki spóldzielczej (demokracji bezpaństywowej, prawdziwej i nieprzymusowej) - rzeczpospolitej kooperatywnej. W miejsce ustroju kapitalistycznego  Spółdzielczość inspirowana ideami socjalistycznymi uwzględniała przede wszystkim interesy niżej zamożnych grup społecznych  Wzorcowa wies spółdzielcza Lisków k/Kalisza

12  Karol Marcinkowski – inicjator spółki ziemiańskiej – Hotel „Bazar” w Poznaniu  Na podstawie pierwszego niemieckiego prawa spółdzielczego, uznającego spółdzielnie jako zrzeszenia osób, a nie kapitału, działające zgodnie z zasadą jeden członek jeden głos, otwarte na nowych członków (Herman Schultze-Delitzsch)  powstawały w Wielkopolsce instytucje spółdzielcze uwzględniające przede wszystkim interesy grup średniozamożnych (Poznańskie Towarzystwo Pożyczkowe)  Spółdzielnie oszczędnośiowo-kredytowe- Banki Ludowe

13

14  Związek spółek polskich i bankowość spółdzielcza –ks Augustyn Samarzewski  Kółka rolnicze i wiejskie spółdzielnie rolniczo-handlowe „Rolniki” – ks. Piotr Wawrzyniak (zaopatrzenie gospodarstw rolnych i posrednictwo w zbycie produktów)  Specyfika wielkopolskiego systemu spółdzielczego był solidaryzm międzygrupowy mający na celu utrzymamie polskości 

15  Friedrich Wilhelm Raiffeisen – kasy pozyczkowe i rolnicze spółdzielnie uwzględniające interesy mniej zamoznych rolnków  Niskie udziały członkowskie, niskie dywidendy,,nadwyzki przeznaczane na niepodzielne rezerwy, społeczne pełnienie funkcji kierowniczych.

16  Franciszek Stefczyk twórca „Kas Stefczyka” – wiejskie spóldzielnie oszczędnościowo-kredytowe  Cechy szczególne: lokalność, jednakowe oprocentowanie wszystkich udzielanych pożyczek, niskie udziały i wpisowe.  Po II wojnie światowej te Kasy Stefczyka, które przetrwały zostały włączone do podporządkowanego państwu systemu bankowego- do ich tradycji nawiązują obecnie Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe (SKOK) największa z nich nosi nazwę Stefczyka.

17 Warszawskie Towarzystwo Dobroczynności hr. Zofii Zamoyskiej Towarzystwo Kolonii Letnich Bolesława Prusa Mokotowski Instytut Moralnie Zaniedbanych Dzieci –Fryderyka Skarbka Towarzystwo Gniazd Sierocych Kazimierza Jeżewskiego Sieć organizacji wincentyńskich- hr. Łubieńskiego Opieka nad bezdomnymi i nauka zawodu – malarza Alberta Chmielowskiego

18

19

20

21

22

23 Gospodarka społeczna w okresie II Rzeczypospolitej Polskiej ( )

24  Aktywna rola państwa w rozwoju samoorganizacji i samowystarczalności ekonomicznej obywateli w II RP:  FUNKCJA NORMATYWNA: Ustawa spółdzielcza z 1920 r. Prawo o stowarzyszeniach w 1932 r.  MODEL SPOŁECZNY OPARTY NA WSPÓŁDZIAŁANIU ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ I ORGANIZACJI SPOŁECZNYCH (WYSOKI UDZIAŁ W REALIZACJI ŚWIADCZEŃ SPOŁECZNYCH  DOCENIANIE PRZEZ PAŃSTWO AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ (m.in. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski i Honorowe Obywatelstwo Warszawy dla Eugenii Kierbedziowej)

25  INSTYTUCJE GOSPODARKI SPOŁECZNEJ: FUNDACJE, STOWARZYSZENIA, ZWIĄZKI DOBROCZYNNE ŚWIECKIE I RELIGIJNE, KÓŁKA ROLNICZE, SPÓŁDZIELNIE KREDYTOWE (BANKI LUDOWE), KASY STEFCZYKA, KASY ZAPOMOGOWO- POŻYCZKOWE, SPÓŁDZIENIE ROLNICZE I MIESZKANIOWE.  FORMY DZIAŁALNOŚCI:  PROWADZENIE DZIAŁALNOŚCI SPOŁECZNO- GOSPODARCZEJ, PROWADZENIE SZPITALI, ZAKŁADÓW OPIEKUŃCZYCH, DOMÓW NOCLEGOWYCH, SANATORIÓW, BURS, CZYTELNI, WSPOMAGANIE DZIAŁALNOŚCI KULTURALNEJ, OŚWIATOWEJ, BADAŃ NAUKOWYCH,.

26 W Polsce w końcu lat 30. było zarejestrowanych:  spółdzielni (pracy, spożywców, kredytowo- oszczędnościowych, mieszkaniowych)  Szacuje się, że w II RP 1/5 dorosłych obywateli była członkiem jakiejś spółdzielni  1/5 depozytów była ulokowana w bankach spółdzielczych i kasach Stefczyka.  10 tyś. stowarzyszeń  3 tyś. fundacji

27  57% placówek - stowarzyszenia i fundacje  Prawie 40% - zgromadzenia zakonne, związki wyznaniowe, fundacje i osoby prywatne  10% samorząd terytorialny

28  W 1935 r. ponad połowę przedszkoli prowadziły świeckie i wyznaniowe organizacje non-profit.  Przedszkola państwowe stanowiły: 11% ogólnej liczby placówek,  Samorządowe 19%,  Prywatne 16%,  Organizacje religijne (w tym nonprofit) 20%  Świeckie organizacje społeczne:  34% (Wróbel, 1967).

29 Centralne Towarzystwo Popierania Kredytu Bezprocentowego i Krzewienia Pracy Produkcyjnej wśród Ludności Żydowskiej (CEKABE): Zakładanie i nadzór nad żydowskimi kasami bezprocentowych pozyczek Subwencjonowanie przez „American Joint Distribution Committee” oraz źródła miejscowe, w tym wkłady prywatne, samorządów,MSW, MK. 1936: 5000 kas na terenie II RP

30 Pomoc materialna dla młodzieży szkolnej  (Fundacja im. J. hr Potockiego  Fundusz im. J. Piłsudskiego) Wspieranie finansowe działalności szkół powszechnych, jadłodajni dla młodzieży szkolnej, bibliotek, burs, towarzystw oświatowych i kulturalnych, badań naukowych i kultury (Fundacja Smogulecka hr. Hutten-Czapskiego, Fundacja Kórnicka rodziny Zamoyskich).

31

32  1940 – powstanie Rady Głównej Opiekuńczej reprezentującej organizacje polskiej dobrowolnej opieki społecznej świeckiej i religijnej  RGO: ratowanie kultury narodowej (wspieranie artystów, organizowanie koncertów dobroczynnych muzyki poważnej  Rola parafii

33  Rola parafii, zakonów i klasztorów w pomocy humanitarnej i opiece nad kulturą narodową  Tajna Organizacja Nauczycielska,  Konspiracyjna działalność związków księgarzy  1940 – Żydowska Samopomoc Społeczna  1940 – Ukraińska Rada Główna

34  Spółdzielczość, z ogromnymi stratami materialnymi i ludzkimi, przetrwała kataklizm II wojny światowej.  Organizacje spółdzielcze poddane kontroli niemieckich komisarzy i podporządkowane gospodarce wojennej (rozprowadzanie towarów reglamentowanych, skup kontyngentów),  Powszechnie angażowały się w działalność konspiracyjną – udzielały pomocy żywnościowej podziemiu,

35  Spółdzielczość oferowała nieraz fikcyjne zatrudnienie jej działaczom, a także ludziom nauki i kultury, co dawało im prawo do otrzymywania kartek żywnościowych i chroniło przed wywózką na przymusowe roboty do Rzeszy.

36  Spółdzielnie - miejscem konspiracyjnych kontaktów (tajne nauczanie na wszystkich szczeblach, imprezy kulturalne, ukrywanie Żydów i osób zagrożonych) aresztowaniem.  Pod pozorem legalnej działalności – zwłaszcza warszawskiego „Społem” i WSM– prowadzono prace koncepcyjne, snuto wizje przyszłej wolnej i demokratycznej Polski, w której spółdzielczość i gospodarka społeczna miały zachować kluczową pozycję.

37  Ewa Leś, Zarys historii dobroczynności i filantropii w Polsce, Prószyński i S-ka, Warszawa  Adam Piechowski, Gospodarka społeczna i przedsiębiorstwo społeczne w Polsce. Tradycje i przykłady, w: Gospodarka społeczna i przedsiębiorstwo społeczne. Wprowadzenie do problematyki, red. naukowa E. Leś, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa


Pobierz ppt "Dr hab. Ewa Leś prof. UW PODYPLOMOWE STUDIA ZARZĄDZANIA GOSPODARKĄ SPOŁECZNĄ."

Podobne prezentacje


Reklamy Google