Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Michał Beim Bogusz Modrzewski Adam Radzimski Waldemar Ratajczak Uniwersytet im. Adama Mickiewicza Poznań Scenariusze rozwoju Wielkopolski 2020 i 2050 Problematyka.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Michał Beim Bogusz Modrzewski Adam Radzimski Waldemar Ratajczak Uniwersytet im. Adama Mickiewicza Poznań Scenariusze rozwoju Wielkopolski 2020 i 2050 Problematyka."— Zapis prezentacji:

1 Michał Beim Bogusz Modrzewski Adam Radzimski Waldemar Ratajczak Uniwersytet im. Adama Mickiewicza Poznań Scenariusze rozwoju Wielkopolski 2020 i 2050 Problematyka przyszłości regionów. W poszukiwaniu nowego paradygmatu Warszawa, 24 kwietnia 2008

2 WIELKOPOLSKA to REGION O UTRWALONEJ TOŻSAMOŚCI Maior Polonia Polska Najstarsza Wielkopolska Znaczące wydarzenia historyczne: początek państwa Polskiego XIII w. pierwszy porozbiorowy król Polski – Przemysł II oraz inicjacja procesu scalania państwa. Poznań stolicą. XVIII w. praca organiczna – wykształcenie mechanizmów, które pozwoliły być Wielkopolsce regionem KONKURENCYJNYM w gospodarce i kulturze przy jednoczesnym zachowaniu TOŻSAMOŚCI NARODOWEJ w warunkach pruskiej niewoli Początek XX w. odrodzenie się państwa polskiego – Powstanie Wielkopolskie – jedyne zwycięskie w historii Polski 1956 pierwszy w PRL bunt przeciwko zniewoleniu i zakłamaniu Czasy współczesne – jeden z 3 najlepiej rozwiniętych regionów Polski

3 Udział w poznaniu świata: Gaspar da GAMA (1440 – 1520?) ochrzczony przez Vasco da GAMĘ – poznaniak był w 1500 r. współodkrywcą Ameryki Południowej (dzisiejszej Brazylii).

4 Wielkopolska na tle kraju znajduje się w czołówce największych i najsilniejszych województw, posiada względnie korzystną sytuację demograficzną - oczekiwane trwanie życia (71,4 lat) powyżej średniej krajowej (70,9 lat), stanowi silny ośrodek akademicki w Poznaniu z dużą liczbą studiujących. Liczba osób z wyższym wykształceniem - 9,3 % (por. Strategia Rozwoju Województwa s. 35), jest głównym korytarzem komunikacyjnym wschód-zachód. II. KRÓTKA CHARAKTERYSYKA WIELKOPOLSKI

5 L.p.Region Lata Dolnośląskie109,9%111,9%111,3%110,5%112,6% 2Łódzkie97,8%99,0%100,3%99,8%100,1% 3Mazowieckie169,7%167,3%168,9%165,3%172,7% 4Małopolskie91,2%92,8%93,4%92,6%93,0% 5Śląskie116,5%118,0%118,3%121,9%117,6% 6Lubelskie77,1%76,4%76,8%75,2%74,4% 7Podkarpackie76,4%76,0%76,8%75,7%75,3% 8Świętokrzyskie82,4%83,6%84,8%83,8%81,5% 9Podlaskie84,0%83,8%82,5%80,9%80,7% 10Wielkopolskie115,0%112,4%113,8%116,6% 11Zachodniopomorskie107,7%106,3%103,0%100,7%101,2% 12Lubuskie95,9%95,2%94,0%96,9%98,3% 13Opolskie88,5%87,5%86,2%93,1%90,3% 14Kujawsko-Pomorskie99,3%98,8%97,4%96,9%95,1% 15Warmińsko-Mazurskie82,3%82,7%85,7%84,2%83,4% 16Pomorskie106,2%108,2%106,9%105,9%107,1% POLSKA100% Tab.1. PKB w euro wg parytetu siły nabywczej. Źródło: Eurostat 2006.

6 Ryc.1. Udział produkcji wyrobów nowych i zmodernizowanych w produkcji sprzedanej przemysłu w 2003 r. według województw Źródło: Chojnicki Z., Czyż T. 2006

7 Ryc.2. Potencjał ludności z wyższym wykształceniem. Źródło: Chojnicki Z., Czyż T. 2006

8 Wielkopolska na tle Europy posiada możliwości rozwoju współpracy z metropolią Berlina (spill-over), konkuruje z regionami podobnej rangi, np. Saksoński Trójkąt Lipsk-Drezno-Chemnitz, położena jest na osi Paryż-Berlin-Warszawa-Moskwa jest laboratorium polityki spójności w latach (i następnych?) - region o dużym potencjale konwergencji, PKB (PPP) na głowę mieszkańca Wielkopolski wynosi 55% PKB na głowę mieszkańca 27 krajów UE.

9 Ryc.3. Pilot RCI – rozkład indeksu konkurencyjności regionów Źródło: Opracowanie własne

10 Ryc.4. Pilot RESI – rozkład indeksu zrównoważonego wykorzystania środowiska Źródło: Opracowanie własne

11 II. PRZYSZŁOŚĆ WIELKOPOLSKI jako REGIONU EUROPY NIE ISTNIEJE TAKA NAUKA, KTÓRA POZWOLIŁABY CZŁOWIEKOWI UZMYSŁAWIAĆ SOBIE, JAK REALIZOWAĆ SWOJE ZAMIERZENIA John Stuart Mill ( ) dlatego PRZYSZŁOŚCI NIKT NIE ZNA – TRZEBA JĄ ZATEM WYMYŚLIĆ

12 NAUKOWE SPOSOBY WYMYŚLANIA PRZYSZŁOŚCI REGIONU Ryc.5. Ekonomiczne teorie wzrostu regionalnego Źródło: Opracowanie własne

13 MASST MAcroeconomic Sectoral, Social and Territorial Model Ryc.6. Średni przyrost ludności w latach Źródło: Capello i inni. 2008

14 Ryc.7. Rola aglomeracji we wzroście regionalnym. Źródło: Capello i inni MASST MAcroeconomic Sectoral, Social and Territorial Model

15 Stan regionu w czasie t, który jest przewidywalny w czasie t–1 nazywa się Zależnym od PRZESZŁOŚCI Stan regionu w czasie t, który jest przewidywalny na podstawie sekwencji stanów wcześniejszych występujących w okresach t–n jest ZALEŻNY OD ŚCIEŻKI Antonelli C Zależność od ścieżki (Path dependency), a przewidywanie przyszłości regionu

16 Jako że każdemu, kto ma, będzie dane i będzie miał obfitość, ale temu, kto nie ma, będzie zabrane nawet to, co ma. Św. Mateusz 25:29 Ryc.8. Cykl życia trajektorii Źródło: Davice C. 2004

17 Ryc.9. Monomorficzny proces ewolucyjny. Źródło:Poleszczuk J. 2004

18 Ryc.10. Proces ewolucyjny cyklu stabilnego. Źródło:Poleszczuk J. 2004

19 Ryc.11. Proces ewolucyjny w kierunku chaosu. Źródło:Poleszczuk J. 2004

20 Ryc.12. Ścieżka nowej ekonomii w kierunku uwarunkowań antropogenetycznych Źródło: Boyer R. 2004

21 III. Rozwój przez INNOWACJE Ryc.13. Kreacja regionu własnej aktywności innowacyjnej. Źródło: Opracowanie własne

22 INNOWACJA to – stosowanie wiedzy do wytwarzania nowej wiedzy. Wymaga: systematyczności wysiłku intelektualnego wysokiego stopnia organizacji decentralizacji różnorodności

23 Ryc.14. Regionalny System Innowacji Źródło: Wolf D.A. 2002

24 Klastry Wielkopolski - klaster motoryzacyjny (istniejący; pojazdy użytkowe: MAN, VW, Solaris, Groclin) - klaster meblarski (w trakcie tworzenia; różne typy produkcji: VOX, liczne małe i średnie przedsiębiorstwa ze Swarzędza) - klaster chemiczny (w trakcie tworzenia; różne gałęzie: Baiersdorf, Bridgestone-Stomil, GSK, Dramers, UNIA, ZCh Luboń) - klaster spożywczy (w trakcie przekształceń; głównie branża cukiernicza: Terravita, Jutrzenka, Millano, Kraft, Unilever, wielu innych małych i średnich przedsiębiorców) - klaster biotechnologiczny (potencjalny; silna baza naukowa, jednak obecnie niewiele przedsiębiorstw) - klaster bio-energetyczy (potencjalny, duże możliwości ze względu na dobrze rozwinięte różne gałęzie rolnictwa)

25 Ryc.15. Synergia programów ramowych 7PR i CIP oraz funduszy strukturalnych. Źródło: Bąkowski A. i inni. 2007

26 IV. Scenariusze rozwoju Wielkopolski Ryc.16. Struktura Nowej Futurologii. Źródło: Kukliński A ABC – Scenariusze DEF – Scenariusze – Diagnoza – Wizja i diagnoza 2020 Jeden – Diagnostyczne tło dla Scenariusza D – pole pomiędzy Scenariuszem A i B Dwa – Diagnostyczne tło dla Scenariusza E – pole pomiędzy Scenariuszem B i C Trzy – Diagnostyczne tło dla Scenariusza F – pole pomiędzy Scenariuszem C i A 2050 – Wizja 2050

27 WSPÓŁCZESNE MEGATRENDY GOSPODARKI ŚWIATOWEJ I EUROPEJSKIEJ Globalizacja gospodarki Integracja międzynarodowa Zrównoważony rozwój – ekokapitalizm Zanik przewagi komparatywnej w gospodarce Nowa Strategia Lizbońska Wzrost liczby ludności i mobilności, starzenie się społeczeństw Gospodarka SAMOORGANIZUJĄCA SIĘ Toffler A. 1998, Drucker P.F. 1999, Thurow L.C. 1996

28 ZASADY NOWEJ EKONOMII (1) Potęga decentralizacji (2) Zwiększające się zyski (Increasing Returns) (3) Powszechność a nie rzadkość (4) Niech wszystko będzie za darmo (5) To co dobre dla Sieci jest dobre dla jej użytkowników (6) Po sukcesie krok do tyłu (7) Przestrzeń zamiast miejsca (8) Żadnej harmonii – wszystko jest płynne (9) Technologia relacji niematerialnych (10) Możliwość jest ważniejsza od wydajności Kelly K. 2001

29 Ryc.17. Czynniki kreujące dobrobyt regionalny. Źródło: Sherman H.

30 Ryc.18. Model konceptualny rozwoju zrównoważonego Źródło: Opracowanie własne

31 Ryc.19. Nowe podejście do ochrony środowiska Źródło: Opracowanie własne

32 Ryc.20. Konceptualny model ekokapitalizmu. Źródło: Opracowanie własne

33 WSKAŹNIK ATRAKCYJNOŚCI REGIONU gdzie: O i – ocena aktualnego stanu czynnika i-tego, G i – waga i-tego czynnika, M – maksymalna możliwa ocena (wartość stała). Pozwala ocenić: Atrakcyjność otoczenia regionu (WAOR) Atrakcyjność czynników wewnętrznych regionu (WAWR)

34 WSKAŹNIK KONKURENCYJNOŚCI REGIONU

35 Diagnoza 2006 narastanie rozbieżności między rdzeniem a resztą regionu (por. Strategia Rozwoju Województwa s ), nasilenie migracji – z innych regionów i za granicę, Regionalne Programy Operacyjne: zwiększenie realnej siły regionu, społeczne i przestrzenne dysproporcje w dostępie do usług teleinformatycznych, suburbanizacja zamiast urbanistyki i dywersyfikacja rozwoju przestrzennego w obrębie regionu, rozkwit społecznej samoorganizacji i kryzys indywidualnej partycypacji

36 Wizja 2020 w kierunku równowagi demograficznej i migracyjnej, zagrożenie niekontrolowaną ekspansją miast (urban sprawl), wyzwanie metropolizacji i globalnej konkurencji miast dążenie do dywersyfikacji energetycznej, zielona energia, niwelowanie wykluczenia cyfrowego – nierówności w dostępie do usług teleinformatycznych, budowa społeczeństwa obywatelskiego – rozwój III sektora na polu integracji społecznej i aktywności kulturalnej, przejście od rozwoju indukowanego przez fundusze strukturalne do rozwoju samoistnego,

37 Wizja 2050 Gospodarka oparta na doświadczeniu (60+) odpowiedzią regionu na zaawansowany proces starzenia się społeczeństwa, nowe relacje w układzie UE – państwo – region: weryfikacja doktryny federalistycznej, wysoka zgodność struktury realnej i instytucjonalnej regionu – granice regionu zgodne z jego faktycznym zasięgiem, niewlowanie rozbieżności regionalnych. Wielkopolska zagłębiem zielonej energii i centrum biotechnologii, usprawnienie komunikacji dzięki sieci sieci, miasta – nośniki tożsamości i kultury w globalnej sieci

38 Przykład: Demografia Diagnoza 2006 potencjał demograficzny: społeczeństwo Wielkopolski jest młode (mediana wieku 2006 r. 35,4 lat; średnia krajowa 37 lat) a oczekiwanie życia długie (71,4 lat wobec 70,9 lat) niskie obciążenie demograficzne (spadek w l ), 65% osób w wieku produkcyjnym - podstawa wzrostu gospodarczego, migracje: korzystne saldo krajowe (w l ,7 promila), od 2006 r. fala emigracji do Europy Zachodniej, przyrost naturalny wciąż dodatni, ale reprodukcja bardzo zawężona (dzietność 1,37), szczególnie niekorzystna sytuacja wschodniej części regionu (Kalisz, Konin): mniej osób w wieku produkcyjnym, niższy przyrost naturalny, duże natężenie emigracji w 2006 r.

39 Przykład: Demografia Wizja 2020 SCENARIUSZ OPTYMISTYCZNY powolny, systematyczny wzrost dzietności (1,7-1,8 w 2020 r.) Wielkopolska nadal atrakcyjnym celem migracji z innych regionów (saldo 0,5 promila lub więcej), powrót dużej części emigrantów SCENARIUSZ REALISTYCZNY niewielki wzrost dzietności do poziomu 1,5-1,6 dziecka na kobietę odczuwalny wpływ drugiego przejścia demograficznego: spadek wielkości gospodarstw domowych, szczególnie w miastach, napływ z innych regionów Polski (do 0,5 promila), możliwy nieznaczny wzrost imigracji, większość emigrantów pozostaje zagranicą, SCENARIUSZ PESYMISTYCZNY reprodukcja nadal bardzo zawężona (1,3-1,4 dziecka na kobietę) zahamowanie napływu z innych regionów i brak migracji powrotnych z Europy zachodniej, pogarszanie sytuacji ludnościowej szczególnie we wschodniej części regionu

40 Przykład: Demografia Wizja 2050 SCENARIUSZ OPTYMISTYCZNY gospodarka oparta na doświadczeniu (60+): wykorzystanie kapitału doświadczenia starszych pracowników, szczególnie w usługach wyższego rzędu (aktywna strategia wobec starości), ograniczony wpływ obciążenia demograficznego na system emerytalny dzięki efektom polityki prorodzinnej wcześniejszych lat (do 2020 roku), SCENARIUSZ REALISTYCZNY częściowe wykorzystanie kapitału doświadczenia (grupa 60+), głównie w Poznaniu i bezpośrednim sąsiedztwie (strategia aktywna), możliwy konflikt pokoleń z generacją wchodzącą na rynek pracy, w 2006 r. było w Wielkopolsce 403 tys. osób powyżej 65 lat (w większości emerytów) i 589 tys. osób w wieku lat. W 2050 większość z nich będzie liczyć od 64 do 73 lat i w dużej mierze będzie wciąż aktywna zawodowo. SCENARIUSZ PESYMISTYCZNY niewykorzystanie kapitału doświadczenia pracowników, bierna strategia wobec starości (głównie świadczenia socjalne, opieka zdrowotna). niewydolność systemu emerytalnego.

41 DziedzinaCzynnikCharakter DemografiaReprodukcja ludnościwewnętrzny DemografiaObciążenie demograficznewewnętrzny EdukacjaEdukacja kulturalnawewnętrzny EdukacjaJakość nauczania (edukacja praktyczna)wewnętrzny EkonomiaEmigracja zarobkowa/kulturowawewnętrzny EkonomiaSamoorganizacja społecznawewnętrzny Ekonomia/kulturaOtwartość na asymilację kapitału kreatywnegowewnętrzny GospodarkaKonkurencyjność i innowacyjnośćwewnętrzny HistoriaTożsamość lokalnawewnętrzny InfrastrukturaInformatyzacja społecznościwewnętrzny Infrastruktura komunalnaGospodarka ściekowawewnętrzny Infrastruktura komunalnaGospodarka wodnawewnętrzny SpołeczeństwoWykluczenie społecznewewnętrzny TelekomunikacjaTelefonia i internetwewnętrzny TransportPodział zadań przewozowychwewnętrzny UrbanistykaKlimat inwestycyjnywewnętrzny UrbanistykaPlanowanie przestrzenne/rewitalizacjawewnętrzny UrbanistykaJakość przestrzeni publicznychwewnętrzny Uwarunkowania instytucjonalneIntegralność regionuwewnętrzny Uwarunkowania instytucjonalneFundusze strukturalnewewnętrzny Tab.2. Czynniki oceny sytuacji strategicznej regionu Wielkopolskiego (1) Źródło: Opracowanie własne

42 DziedzinaCzynnikCharakter DemografiaMigracjezewnętrzny EkonomiaKryzys energetycznyzewnętrzny InfrastrukturaDostępność w sieci miast kluczowychzewnętrzny Infrastruktura komunalnaenergetykazewnętrzny KulturaGlobalna unifikacja kulturyzewnętrzny PrawoJakość prawodawstwa planistycznegozewnętrzny TransportUwarunkowania technicznezewnętrzny UrbanistykaGlobalna konkurencja miastzewnętrzny Uwarunkowania instytucjonalnePolityka spójnościzewnętrzny Tab.2. Czynniki oceny sytuacji strategicznej regionu Wielkopolskiego (2) Źródło: Opracowanie własne

43 Ryc.21. Strategiczna tablica rozwoju Wielkopolski. Źródło: Opracowanie własne

44 Ryc.22. Centra i obszary nowoczesnej gospodarki. Źródło: Opracowanie własne

45 1848

46 Wielkopolska jest nie tylko regionem w którym wzrost gospodarczy występuje, ale jest także lokomotywą rozwoju dla SAMEJ SIEBIE

47 Dziękujemy za uwagę


Pobierz ppt "Michał Beim Bogusz Modrzewski Adam Radzimski Waldemar Ratajczak Uniwersytet im. Adama Mickiewicza Poznań Scenariusze rozwoju Wielkopolski 2020 i 2050 Problematyka."

Podobne prezentacje


Reklamy Google