Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Socjologiczne uwarunkowania funkcjonowania rynku pracy w regionie w świetle projektu: „Badanie ukrytego potencjału lokalnego rynku pracy - Monitoring Plus”

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Socjologiczne uwarunkowania funkcjonowania rynku pracy w regionie w świetle projektu: „Badanie ukrytego potencjału lokalnego rynku pracy - Monitoring Plus”"— Zapis prezentacji:

1 Socjologiczne uwarunkowania funkcjonowania rynku pracy w regionie w świetle projektu: „Badanie ukrytego potencjału lokalnego rynku pracy - Monitoring Plus”

2 Wybrane wyniki projektu realizowanego w ramach układu partnerskiego UMK, Instytut Socjologii, Zakład Interesów Grupowych - Kierownik Zakładu i Koordynator Projektu: prof. Andrzej Zybertowicz oraz ASM – Centrum Badań i Analiz Rynku Sp. z o. o. z Kutna - Dyrektor Generalny: Małgorzata Walczak

3 Niniejsza prezentacja wykorzystuje wyniki prac następujących uczestników projektu: Przemysław Dębowski Karolina Grabowska-Garczyńska Radosław Sojak Marcin Spławski Piotr Stankiewicz Joanna Szalacha Daniel Wicenty

4 Struktura prezentacji Uwagi metodologiczne Elementy diagnozy „Pułapkowe” województwo? Szkolenia, szkolenia… Szkolnictwo wyższe w pułapce „rynkowości” „Miękkie” czynniki rozwoju Wybrane rekomendacje Konkluzja

5 Uwagi metodologiczne Analiza danych zastanych – ADZ Socjologiczna wartość dodana - SWD Idea ukrytego potencjału rynku pracy - UP Kluczowe pojęcie: kapitał społeczny

6 Uwagi metodologiczne: Analiza Danych Zastanych Dane a informacje: dane stają się informacjami dopiero wtedy, gdy mogą wystąpić w roli przesłanek działania konkretnych podmiotów. Żyjemy w czasach ciągłej nadprodukcji danych i stałego niedoboru informacji. Podstawowym zadanie to ADZ to przetwarzanie danych w informacje. Wielu badaczom, nie tylko początkującym, łatwiej jest zrobić kolejne badania pierwotne (np. ankietowe), niż dokonać interesującej interpretacji danych już posiadanych. Jest tak m.in. dlatego, iż nastąpiła daleko idąca automatyzacja procesu badawczego – są gotowe schematy, procedury sporządzania kwestionariuszy, doboru próby, kodowania, etc. i niemal automatycznego (dzięki programom komputerowym) uzyskiwania korelacji między czynnikami. Natomiast interpretacja danych wymaga wyobraźni teoretycznej, kompetencji interdyscyplinarnych, umiejętności konkretyzacji abstrakcyjnych modeli teoretycznych do poziomu zjawisk lokalnych – w sumie wymaga podejścia twórczego.

7 Uwagi metodologiczne: ADZ – c.d. Inne ważkie powody przeprowadzania ADZ: Pojawiają się nowe zjawiska, które prowadzą do nowych hipotez trudnych lub niemożliwych do sformułowania podczas planowania wcześniejszych badań. ADZ jest niezbędna, gdy chcemy skonfrontować wcześniej nie kojarzone ze sobą zjawiska, obalić lub potwierdzić przypuszczenia o nowych, niedostrzeganych wcześniej zależnościach - np. między wyjazdami zagranicznymi „za pracą” a lukami kadrowymi w niektórych branżach. ADZ pozwala odejść od optyki badawczej lub/i praktycznej charakterystycznej dla wykonawców badań pierwotnych. Koszty ponownych, niekiedy tylko pozornie bardziej aktualnych, badań empirycznych, mogą być bardzo wysokie. W ostatnich latach coraz powszechniejsza staje się elektroniczna archiwizacja danych, co ułatwia ich transfer i obróbkę.

8 Uwagi metodologiczne: Socjologiczna Wartość Dodana Ogromna większość danych, gromadzonych na temat rynku pracy wytworzona jest w ramach nie- socjologicznych perspektyw badawczych. W ramach badań ekonomicznych, demograficznych, prawnych, badań z zakresu geografii ekonomicznej itd. Badania takie – mówiąc bardzo wiele o interesujących nas zjawiskach społecznych – zazwyczaj nie uwzględniają tych istotnych wymiarów życia społecznego, które wiążą się z „miękkimi” czynnikami rozwoju - rzadko wyłapywanymi statystycznie i z trudem poddającymi się obróbce matematycznej. Tym właśnie czynnikom analitycy naszego projektu poświęcili sporo uwagi – uruchamiając wyobraźnię socjologiczną.

9 Uwagi metodologiczne: Ukryty Potencjał (UP) UP danej całości społecznej identyfikujemy zawsze pod kątem celów – w tym przypadku rozwóju regionalnego rynku pracy. UP wybranej struktury społecznej, administracyjnej, organizacyjnej, terytorialnej etc. (tu: województwa kujawsko-pomorskiego) stanowią te już istniejące - choć zazwyczaj niedostrzegane – cechy lub zasoby, które sprzyjają osiąganiu wyznaczonych celów. UP może polegać na istnieniu zasobów, które gdy rozdzielone, nie funkcjonują rozwojowo – do tego niezbędne jest ich rozpoznanie i skojarzenie. UP a SWD - wieloznaczność zjawisk społecznych a niedojrzałość nauk społecznych. Nieuchronność częściowej arbitralności diagnoz i rekomendacji – jeśli wykraczają poza obszar banału.

10 Kapitał społeczny Mikrosonda Ogólnie rzecz biorąc, czy uważa Pan(i), że można ufać większości ludzi, czy też sądzi Pan(i), że w postępowaniu z ludźmi ostrożności nigdy nie za wiele? 1.Można ufać 2. Ostrożności nigdy nie za wiele

11 Kapitał społeczny (nie mylić z pojęciem kapitału ludzkiego) Kapitał społeczny - definicja (uproszczona): więzi społeczne między ludźmi, którzy mają do siebie zaufanie. Kapitał społeczny a: –klimat inwestycyjny (koszty transakcji) –wskaźniki przestępczości –skłonność do podejmowania działalności gospodarczej –style poszukiwania pracy (tzw. piramida pracy)

12 Kapitał społeczny a style poszukiwania pracy Niska skuteczność praktyk poszukiwania pracy przez osoby bezrobotne/poszukujące pracy - tzw. piramida pracy: Pracodawcy wykorzystują przede wszystkim własny kapitał społeczny, a więc sieć kontaktów wśród bliższych i dalszych znajomych, własnych pracowników, partnerów biznesowych etc. (czyli wykorzystują tzw. słabe więzi społeczne). Dla bezrobotnych/poszukujących pracy jest to najrzadziej wykorzystywany sposób. Powód: wątłe kontakty międzyśrodowiskowe.

13 ELEMENTY DIAGNOZY – wybrane specyficzne cechy województwa Kujawsko-pomorskie w porównaniu do województw ościennych jest: bardziej zurbanizowane (niż warmińsko-mazurskie i pomorskie); w mniejszym stopniu zdominowane przez jeden ośrodek miejski - inaczej niż mazowieckie, wielkopolskie, łódzkie i pomorskie; bardziej zróżnicowane, jeśli chodzi o ścieżki potencjalnego rozwoju - rolnictwo, turystyka, transport, edukacja; wyposażone w niezłą infrastrukturę naukowo-badawczą - w odróżnieniu od warmińsko-mazurskiego i pomorskiego; sprzyjające ruchowi tranzytowemu zarówno na osi wschód- zachód, jak i północ-południe - inaczej niż pomorskie i warmińsko-mazurskie; w wielu statystykach kujawsko-pomorskie nie wypada dużo gorzej od województw sąsiednich; ALE: zaniedbana sieć transportu publicznego, zbyt niskie nakłady na badania i rozwój i nieprzyciąganie na dłużej osób z wyższym wykształceniem, oznacza marnotrawienie istniejącego już potencjału.

14 Elementy diagnozy – c.d. Zacofanie regionu? –Z naszych badań wynika, że ciągle jeszcze dla wielu pracodawców i pracowników znajomość obsługi komputera nie jest czymś oczywistym. –Umiejętność pracy z komputerem POWOLI staje się jedną z fundamentalnych kwalifikacji - przy rekrutacji osoby na stanowisko robotnika wykwalifikowanego tylko ponad 40% przedsiębiorców oczekuje od kandydatów tego rodzaju kwalifikacji. Prowincjonalność regionu? –W przypadku pracodawców zatrudniających specjalistów lub kierowników jednostki wewnętrznej, lub przedsiębiorstwa znajomość języka obcego nie ma znaczenia dla nieco ponad niż 50% osób decyzyjnych – dla pozostałych jest umiejętnością pożądaną (zwł. angielski).

15 Nieruchliwi? Pracujący mieszkańcy województwa cechują się niewielką mobilnością przestrzenną - rozumianą jako podejmowanie zatrudnienia w miejscowości innej niż miejscowość zamieszkania. Przeszło 80% badanych pracuje w miejscowości zamieszkania; kolejne 12% - dojeżdża na odległość do 15 km. Według subiektywnych ocen badanych decydującą rolę przy stymulowaniu mobilności odgrywają czynniki socjalne: wysokość wynagrodzenia, możliwości zakwaterowania lub rodzaj umowy o pracę (preferowana umowa na czas nieokreślony). Tymczasem badaczom kluczowe wydaje się znaczenie infrastruktury komunikacyjnej.

16 Elementy diagnozy – c.d. ZŁA WIADOMOŚĆ! Poziom kapitału społecznego w naszym województwie – najniższy w kraju!

17 „Najniższy w kraju” – coś więcej niż ciekawostka Na pytanie (próba ogólnopolska): „Ogólnie rzecz biorąc, czy uważa Pan(i), że można ufać większości ludzi, czy też sądzi Pan(i), że w postępowaniu z ludźmi ostrożności nigdy nie za wiele?„ tylko 10.9% badanych stwierdziło, że większości ludzi można ufać, 80,1% odpowiedziało, że ostrożności nigdy nie za wiele. W kujawsko-pomorskim tak obliczany wskaźnik zaufania wyniósł zaledwie 6,2 %. Źródło: Antoni Sułek, Stan społeczeństwa obywatelskiego, w: Diagnoza społeczna Warunki i jakość życia Polaków,

18 Obawa: paradoks rozwoju Czy nie grozi województwu „paradoks rozwoju regionalnego”? Regiony zapóźnione technologicznie wymagają wysokich nakładów inwestycyjnych, których później nie są wchłonąć – w znacznej mierze właśnie z powodu niskiego poziomu kapitału społecznego. Bez odpowiedniego poziomu kapitału społecznego nawet dobre wyjściowo regulacje prawne są wypaczane. Inwestycje, miast promieniować pozytywnymi skutkami, oddziałują jedynie punktowo, a środki unijne albo nie są w pełni wykorzystane, albo nie wywołają spodziewanego efektu mnożnikowego.

19 Nie można go importować! Kapitał społeczny jest kluczowy również z tego względu, iż nie można go importować - inaczej niż w przypadku siły roboczej, kapitału ekonomicznego lub nowoczesnych rozwiązań technologicznych. Podnoszenie poziomu kapitału społecznego należy widzieć długofalowo. Nawet jeśli świadoma polityka mająca podnosić poziom kapitału społecznego nie wytworzy szybkich, bezpośrednich efektów w gospodarce regionu oraz na rynku pracy, to stopniowe podnoszenie kapitału społecznego regionu można traktować jako dobro samo w sobie, gdyż znany jest dobroczynny wpływ kapitału społecznego na sfery takie jak funkcjonowanie społeczności lokalnych i ograniczanie pospolitej przestępczości.

20 Dobra wiadomość W naszym województwie są zasoby umożliwiające rozwój kapitału społecznego. Zacznijmy od rzeczy niepozornych…

21 Lekceważony zasób Zawody bez większego znaczenia? - parkingowy pobierający opłaty za parkowanie przy chodniku; - sklepik osiedlowy (sprzedaż „na zeszyt”); - osoba ze znakiem stop przeprowadzająca dzieci. Efekt obecności takich zawodów i miejsc: Dezanonimizacja przestrzeni miejskiej, która staje się bardziej przyjazna i bezpieczna. Przyjazność przestrzeni miejskiej a skłonność do inwestycji.

22 Stara, „fałszywa” świadomość Badanie ukazało „fałszywą świadomość” młodzieży – m.in. tzw. „własne zainteresowania” jako wyznacznik wybieranego kierunku kształcenia. Rekomendacje: –Potrzebna wczesna KONFRONTACJA młodzieży z nowoczesnymi sektorami rynku - np. paradokumentalne filmy edukacyjne konfrontujące stare i nowe ścieżki karier, wyświetlane w ostatnich klasach gimnazjów, po których następuje dyskusja prowadzona przez ekspertów od rynku pracy. –Krótkie kontakty z firmami nie w stylu typowych praktyk zawodowych, ale typu job shadowing, np. dla wyróżniających się uczniów z klas maturalnych.

23 K. Paris i S. Mason pojęcie job shadowing definiują tak: "Job shadowing is a work experience option where students learn about a job by walking through the work day as a shadow to a competent worker. The job shadowing work experience is a temporary, unpaid exposure to the workplace in an occupational area of interest to the student. Students witness firsthand the work environment, employability and occupational skills in practice, the value of professional training and potential career options. Job shadowing is designed to increase career awareness, help model student behavior through examples and reinforce in the student the link between classroom learning and work requirements. Almost any workplace is a potential job shadowing site. Job shadowing is limited in that allows students to observe only; direct work experience, responsibility and skills are not acquired. While integration of school and work is implied, there is little if any curriculum alignment between the school and occupational area." (s. 47; Planning and implementing youth apprenticeship and work-based learning. Madison, WI: University of Wisconsin, Center on Education and Work 1995.

24 Rekomendacja: Wprowadzenie w szkołach średnich do systemu nauczania obowiązkowego przedmiotu z „aktywnego poszukiwania informacji o rynku pracy”. Niewykorzystany zasób: „Teczki zawodoznawcze” – tylko ok. 40 rekordów w Googlu – stan na 10 maja 2006.

25 ELEMENTY DIAGNOZY - szkolenia W regionie najczęstsze szkolenia są z bhp i praktycznej umiejętności zawodu, czyli te obligatoryjne. Pracownicy niemal nie odbywają szkoleń z szybkiego czytania, kreatywnego myślenia, autoprezentacji itp.; rzadko wysyłani są na kursy językowe, co może mieć związek z: - niskim udziałem MŚP regionu w eksporcie - niskim poziomem innowacyjności tych firm. Niskie umiejętności nawiązywania kontaktów zagranicznych to poważne ograniczenie, gdyż kontakty te firmy muszą nawiązywać same, jako że instytucje rządowe nie są zbyt pomocne.

26 SZKOLENIOWA PUŁAPKA ROZWOJOWA? Blisko połowa badanych pracujących (48,6%) ma zamiar podnosić własne kwalifikacje na drodze kształcenia bądź dokształcania, przy czym najczęściej wskazywano na bezpośredni, osobisty udział w szkoleniach/kursach jako formę planowanego podnoszenia kwalifikacji; tylko nieco rzadziej wskazywano studia zaoczne (odpowiednio: 40,9% oraz 39,5% planujących kształcenie lub dokształcanie). Jednak szkolenia będą podejmowały głównie osoby młode, dobrze wykształcone, posiadające krótki staż pracy. Większą otwartością edukacyjną cechują się osoby i tak już lepiej wykształcone, posiadające większe szanse na rynku pracy.

27 Szkolenia – c.d. Z naszych badań wynika m.in., że najczęściej wskazywanym powodem, dla którego firmy nie organizowały szkoleń, był brak odczuwalnej potrzeby. Pracodawcy bowiem uważają, że: – ich pracownicy posiadają już odpowiednie kwalifikacje (73,5%); co się kłóci z obiegową opinią o niedopasowaniu strukturalnym popytu i podaży na pracę; – w związku z sytuacją na rynku, nie mieliby problemów ze znalezieniem nowych, już wyszkolonych, pracowników.

28 Szkolić na temat szkoleń? Wspomniana grupa pracodawców charakteryzuje się „ekonomicznym” podejściem do inwestycji w kapitał ludzki, traktując szkolenia jako „koszt personalny”, „wydatek na działalność kadrową” – nie zaś jako inwestycję, czyli długofalową oszczędność. Pytanie: czy niski poziom wykształcenia sporej części właścicieli MŚP nie jest jedną z przyczyn niechęci do szkolenia pracowników? Czy potrzebne są szkolenia na temat znaczenia szkoleń dla pracodawców/właścicieli?

29 Rekomendujemy szkolenia z zakresu: adekwatnej samooceny: (1) intelektualnej, (2) emocjonalnej i (3) społecznej, których efektem byłaby umiejętność określenia swoich słabych i mocnych stron (na 3 wyróżnionych płaszczyznach) i określania trwałych i tymczasowych barier własnego rozwoju; komunikacji międzypokoleniowej, międzykulturowej oraz zarządzania międzykulturowego (ale dopiero powstaje pierwszy polski podręcznik z tego zakresu); zdolności do działania w warunkach stresu, w tym szybkiego czytania

30 REKOMENDOWANE SZKOLENIA – C.D. umiejętności rozwiązywania testów umiejętności autoprezentacji umiejętności docierania do informacji i ich krytycznej analizy – w tym m.in. na temat polityk i procedur unijnych – nie tylko związanych z pozyskiwaniem funduszy podstaw prawa (zwł. gospodarczego) dla nie- prawników animacji życia kulturalnego i form aktywności w przestrzeni publicznej.

31 Nowe szkolenia, ale… Nie ma nadmiaru profesjonalnych kadr przygotowanych do prowadzenia szkoleń we wskazanych zakresach. Niskie kompetencje we wskazanych wyżej wymiarach tworzą barierę korzystania z wielu już dostępnych czasem prawie darmowych szkoleń. Uwaga domykająca (w minorowej tonacji): w istocie zadaniem wskazanego typu szkoleń jest kompensowanie słabości systemu „normalnego” szkolnictwa. Pociecha: niektóre amerykańskie stanowe uczelnie wyższe (odpowiedniki naszych WSP) oferują studentom pierwszego roku specjalne kursy gramatyki i ortografii.

32 Szkolnictwo wyższe w pułapce „rynkowości” Dwie „rynkowości” – płytka i głęboka Oferta kierunkowa szkół prywatnych a wyzwania rynku! Nadmierna homogeniczność edukacyjna absolwentów szkół wyższych niepublicznych. Specyfika działania instytucji szkoleniowych, które są podmiotami quasi-rynkowymi, powoduje analogiczną jak w przypadku uczelni wyższych, koncentrację aktywności w większych miejscowościach. Oferta, w ogólnej perspektywie dość bogata i zróżnicowana, w przypadku mieszkańców mniejszych miejscowości jest znacznie zawężona. REKOMENDACJA: wsparcie szkół wyższych niepublicznych w celu poszerzania oferty o kierunki mniej „rynkowe”, nie zawsze subiektywnie postrzegane jako atrakcyjne dla młodzieży, ale istotne rozwojowo. Uwaga marginesowa: wiara w automatyzm dostosowań rynkowych do potrzeb rozwoju musi być powściągnięta przez krytyczny namysł zakładający, że pewne rodzaje wyzwań rozwoju „rozum” rozpozna wcześniej niż „niewidzialna ręka rynku”.

33 Rekomendacje – c.d. Założenie: subiektywnie postrzegana różnorodność kulturowa jest czynnikiem sprzyjającym bezpośrednim inwestycjom zagranicznym. Rekomendacja 1: uczelnie regionu, zwł. obydwa uniwersytety, winny przyjmować więcej studentów zagranicznych i zatrudniać więcej zagranicznych wykładowców. Rekomendacja 2: w głównych miastach regionu i jego strefach wypoczynkowych (np. pojezierze brodnickie) trzeba tworzyć miejsca publicznych spotkań, debat, rekreacji, aktywności kulturalnej. Rekomendacja 3: należy rozwinąć programy młodzieżowej wymiany zagranicznej (np. w stylu Rotary Club).

34 Problem: dysproporcje w poziomie bezrobocia w miastach i na wsi (różnica sięgająca 20%), pogłębiane przez trudności z dojazdami do pracy w mieście (wysokie ceny biletów, słaba sieć transportu publicznego) Rekomendacje: –wprowadzenie przez Urzędy Pracy dopłat do biletów miesięcznych dla osób dojeżdżających do pracy w innym mieście –dla osób gotowych do przeprowadzki udostępnienie mieszkania socjalnego lub dopłata do wynajmu mieszkania pod warunkiem znalezienia pracy; –informatyzacja urzędów powinna wykorzystać zbudowany system gromadzenia i przetwarzania informacji pochodzących z urzędów pracy i doprowadzić do powszechnego dostępu do informacji o poszukujących pracy oraz o ofertach pracy w całym regionie, a nie tylko jednym powiecie.

35 Problem: niewykorzystany potencjał studentów i wyższych uczelni w regionie - względnie nieduża ilość osób SPOZA regionu studiujących w województwie; duży odpływ absolwentów po ukończeniu studiów. Rekomendacje: - stworzenie systemu zachęt przyciągających studentów do uczelni wyższych regionu i zachęcających ich do pozostawania w regionie po ukończeniu studiów (np. ulgi w instytucjach kulturalnych i sportowych dla meldujących się w danym mieście po raz pierwszy studentów; współpraca ze zrzeszeniami absolwentów); - zagospodarowanie ostatnich roczników absolwentów z boomu, którzy teraz wyjeżdżają za granicę; w następnych latach będzie ich coraz mniej, i najzdolniejszych będzie trzeba ściągać z zagranicy, co teraz już robi Wrocław; - poszerzenie współpracy urzędów pracy z uczelniami wyższymi w celu wspólnego monitorowania i wpływania na dalsze losy absolwentów; - stworzenie systemu monitorowania przepływu studentów przez województwo (obecnie, ponieważ studenci nie muszą się meldować w miejscu studiowania, nie ma żadnych statystyk dotyczących studentów, ich miejsca pochodzenia i dalszych losów; rozwiązaniem byłoby wprowadzenie wymogu meldunkowego bądź współpraca z uczelniami i korzystanie z ich danych).

36 Rekomendacje dotyczące pośrednio lub bezpośrednio tworzenia kapitału społecznego ●Budowa szybkiej kolejki oraz drogi dwupasmowej łączącej Bydgoszcz z Toruniem (wzajemnie dopełniający się potencjał miast - oferta kulturowa i akademicka Torunia - infrastruktura komunikacyjna i przemysłowa Bydgoszczy; dotowanie przez gminy tych form działalności kulturalnej i artystycznej, które angażują obywateli w charakterze aktywnych uczestników, nie zaś widzów (np. chóry lub teatry amatorskie); wprowadzenie ułatwień w funkcjonowaniu urzędu wojewódzkiego dla cudzoziemców zamieszkujących tymczasowo na terenie województwa kujawsko- pomorskiego (przede wszystkim studentów); poszerzenie oferty przedmiotowej uczelni wyższych dla studentów-cudzoziemców;

37 Rekomendacje dotyczące tworzenia kapitału społecznego – c.d. Towarzyszące różnym projektom związanym z innowacyjnością konferencje maja w dużej mierze rytualny charakter i słabo sprzyjają powstawaniu sieci nieformalnych kontaktów między przedstawicielami władz samorządowych, ludźmi nauki, polityki oraz przedsiębiorcami zainteresowanych innowacyjnością w regionie. Zatem: tam, gdzie współorganizatorami podobnych projektów są władze samorządowe lub wojewódzkie, konferencje należałoby zastąpić innymi formami wymiany myśli (np. wspólne warsztaty z komunikacji interpersonalnej samorządowców, naukowców i przedsiębiorców); Przestrzeń miejską trzeba projektować tak, aby sprzyjała ona spontanicznemu kontaktowaniu się obywateli (place zabaw dla dzieci, parki i placyki z ławkami, stolikami dla dorosłych itd.).

38 Rekomendacje dotyczące tworzenia kapitału społecznego – c.d. Jeśli celem miałoby być wzmocnienie kapitału społecznego i poczucia lokalnej wspólnotowości to przydatna byłaby być inwestycja w lokalne media (radio, telewizja, portale informacyjne – nie tylko portale miast, ale też informacyjne generowane przez organizacje pozarządowe z regionu). Przełamanie monopolu medialnego na poziomie lokalnym i umocnienie lokalnego charakteru mediów już działających - np. radio typu „talk-fm”, gdzie nadaje się głównie rozmowy ze słuchaczami z regionu, przyczyniłoby się do większej świadomości lokalnej i może byłoby przyczynkiem do obywatelskich inicjatyw.

39 Podsumowanie „Miękkie” czynniki rozwoju kontra wąski ekonomizm i racjonalność technologiczna. Do pogłębionych dalszych analiz: –Rola zarządzania pośredniego. –Problem nie/obecności i możliwości regionalnego przywództwa.

40 KONKLUZJA OGÓLNA Kapitał społeczny winien być traktowany jako dobro samo w sobie, niezależnie od jego pozytywnego wpływu na innowacyjność regionu. Należy przeto dążyć do takiego projektowania przestrzeni społecznej – obywatelskiej, miejskiej, szkolnej, rekreacyjnej, które będzie sprzyjało spontanicznemu kontaktowaniu się obywateli i nawiązywaniu więzi; poczynając od tak „trywialnych” elementów jak place zabaw dla dzieci, parki i placyki z ławkami, stoliki do gry w szachy dla dorosłych itd., przechodząc przez kluby dyskusyjne do organizacji pozarządowych.


Pobierz ppt "Socjologiczne uwarunkowania funkcjonowania rynku pracy w regionie w świetle projektu: „Badanie ukrytego potencjału lokalnego rynku pracy - Monitoring Plus”"

Podobne prezentacje


Reklamy Google