Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

1 KRZYWA PHILLIPSA I OCZEKIWANIA INFLACYJNE 2 Pamiętasz? 1. BARDZO DŁUGIEGO OKRESU (kilkadziesiąt lat) dotyczy mo- del wzrostu gospodarczego. Opisuje.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "1 KRZYWA PHILLIPSA I OCZEKIWANIA INFLACYJNE 2 Pamiętasz? 1. BARDZO DŁUGIEGO OKRESU (kilkadziesiąt lat) dotyczy mo- del wzrostu gospodarczego. Opisuje."— Zapis prezentacji:

1

2 1 KRZYWA PHILLIPSA I OCZEKIWANIA INFLACYJNE

3 2 Pamiętasz? 1. BARDZO DŁUGIEGO OKRESU (kilkadziesiąt lat) dotyczy mo- del wzrostu gospodarczego. Opisuje on zmiany produkcji poten- cjalnej, Yp, wywołane zmianami ilości i produkcyjności zasobów. 2. KRÓTKIEGO OKRESU (1-2 lata?) dotyczy model IS/LM. W krótkim okresie możliwości produkcyjne nie są w pełni wyko- rzystane, więc zagregowany popyt decyduje o wielkości produkcji, Y (i bezrobocia). Jego zmiany powodują, że rzeczywista produkcja, Y, odchyla się od produkcji potencjalnej, Yp. Ceny są stabilne. 3. DŁUGIEGO OKRESU (5-8 lat?) dotyczy model AD/AS. W długim okresie rzeczywista produkcja, Y, odchyla się i powraca do wielkości produkcji potencjalnej, Yp. Ceny się zmieniają, a za- sób czynników produkcji jest stały, więc – zwykle – produkcja po- tencjalna jest stała. Y (PKB) Czas Cykl koniunkturalny Recesja Dno Szczyt Ekspansja Recesja Ekspansja

4 3 Poznaliśmy już dotyczące bardzo długiego okresu modele wzrostu gospodarczego (neoklasyczny i endogeniczny). Znamy także wyjaś- niający krótkookresowe zmiany koniunktury model IS/LM. Pora na analizę dotyczącego długiego okresu MODELU KRZYWEJ PHILLIPSA. Modele: AD/AS i KRZYWEJ PHILLIPSA opisują waha- nia rzeczywistej produkcji, Y, wokół produkcji potencjalnej, Yp. Tym fluktuacjom towarzyszą zmiany poziomu BEZROBOCIA i tempa INFLACJI.

5 4 Zacznijmy od krótkiego przypomnienia sposobu działania gospodarki opisywanej modelem AD/AS…

6 5 ZADANIE W gospodarce Hipotecji (keynesowskiej w krótkim, a klasycz- nej w długim okresie) panuje równowaga. Produkcja poten- cjalna wynosi 1000, linię AD opisuje równanie: P = Y a linię SAS równanie: P = 1. Produkcja potencjalna maleje o 10%. a) Narysuj tę sytuację. Podaj wielkość pro- dukcji i cen w krótkim okresie.

7 6 ZADANIE W gospodarce Hipotecji (keynesowskiej w krótkim, a klasycz- nej w długim okresie) panuje równowaga. Produkcja poten- cjalna wynosi 1000, linię AD opisuje równanie: P= Y+ 4.0 a linię SAS równanie: P=1. Produkcja potencjalna male- je o 10%. a) Narysuj tę sytuację. Podaj wielkość produkcji i cen w krótkim okresie. Zob. rysunek. Y=1000; P=1. b) Podaj wielkość produkcji i cen po długim okresie P Y LAS AD 1,3 1 E E

8 7 ZADANIE W gospodarce Hipotecji (keynesowskiej w krótkim, a klasycz- nej w długim okresie) panuje równowaga. Produkcja poten- cjalna wynosi 1000, linię AD opisuje równanie: P = Y a linię SAS równanie: P = 1. Produkcja potencjalna maleje o 10%. a) Narysuj tę sytuację. Podaj wielkość pro- dukcji i cen w krótkim okresie. Zob. rysunek. Y=1000; P=1. b) Podaj wielkość produkcji i cen po długim okresie. Y=900; P=1,3. c) Stała nominalna podaż pieniądza, M SN jest równa 130, a realny popyt na pieniądz to: M D = 0,5 Y – 1000 i. O ile pun- któw procentowych zmieni się stopa procentowa, i, po upły- wie długiego okresu? P Y LAS AD 1,3 1 E E

9 8 ZADANIE W gospodarce Hipotecji (keynesowskiej w krótkim, a klasycz- nej w długim okresie) panuje równowaga. Produkcja poten- cjalna wynosi 1000, linię AD opisuje równanie: P = Y a linię SAS równanie: P = 1. Produkcja potencjalna ma- leje o 10%. a) Narysuj tę sytuację. Podaj wielkość produkcji i cen w krótkim okresie. Zob. rysunek. Y=1000; P=1. b) Podaj wielkość produkcji i cen po długim okresie. Y=900; P=1,3. c) Stała nominalna podaż pieniądza, M SN jest równa 130, a realny popyt na pieniądz to: M D = 0,5 Y – 1000 i. O ile pun- któw procentowych zmieni się stopa procentowa, i, po upły- wie długiego okresu? O 2 p. proc P Y LAS AD 1,3 1 E E

10 9 1. KRZYWA PHILLIPSA KRZYWA PHILLIPSA stanowi rozwinięcie modelu AD/AS i po- kazuje związek stóp inflacji (π) i bezrobocia (U) w gospodarce. Wyprowadżmy wzór krzywej Phillipsa.

11 10 Nominalny poziom płac w gospodarce, W, zależy od stopy bezro- bocia, U, na rynku pracy. W szczególności: W t+1 = W t - α(U - U*)W t, gdzie α to dodatni parametr opisujący wrażliwość nominalnych wynagrodzeń, W, na zmiany odchylenia stopy bezrobocia, U, od naturalnej stopy bezrobocia, U*.

12 11 W t+1 = W t - α(U - U*)W t, Zauważmy, że: U W t. Aby płace zaczęły rosnąć (W t+1 >W t ), rzeczywista stopa bezrobocia, U, musi spaść poniżej naturalnej stopy bezrobocia, U*. Wszak kiedy U W t. W takiej sytuacji niedobór rąk do pracy na rynku pracy powoduje stopniowy wzrost płac.

13 12 W t+1 = W t - α(U - U*)W t, Zauważmy, że: U > U* to W t+1 < W t. Aby płace zaczęły spadać ( W t+1 U*, wyrażenie (U-U*) jest dodatnie i - przy dodatnim pa- rametrze α - W t+1

14 13 Skoro: (1) W t+1 =W t -α(U-U*)W t = W t[1-α(U-U*)] i (2) π W =(W t+1 -W t )/W t, to: π W =(W t+1 –W t )/W t ={W t[1–α(U-U*)]–W t }/W t = 1-α(U-U*)– 1=-α(U-U*). (3) π W = -α(U-U*). Wyprowadziliśmy oto wzór takiej KRZYWEJ PHILLIPSA, KTÓRA DOTYCZY ZMIAN POZIOMU PŁAC, CZYLI INFLACJI PŁACOWEJ, π W.

15 14 A zatem: (3) π W = -α(U-U*). Ceny zmieniają się tak jak koszty. Koszty (w przybliżeniu) zmie- niają się tak, jak płace, ponieważ głównym składnikiem kosztów są płace. Zatem CENY ZMIENIAJĄ SIĘ TAK JAK PŁACE. Więc: π W = π, gdzie π W to stopa inflacji płacowej, a π to stopa infla- cji cenowej. π W =π π W =-α(U-U*) (4) π=-α(U-U*). Wyprowadziliśmy oto wzór takiej KRZYWEJ PHILLIPSA, KTÓRA DOTYCZY INFLACJI CENOWEJ, π. π=-α(U-U*).

16 15 π=-α(U-U*) Jak widać, warunkiem pojawienia się INFLACJI, π>0, jest spadek rzeczywistej stopy bezrobocia, U, poniżej naturalnej stopy bezrobo- cia, U* (π>0 U

17 16 π=-α(U-U*) Natomiast warunkiem pojawienia się DEFLACJI, π U*).

18 17 Skonfrontujmy prostą krzywą Phillipsa [π=-α(U-U*)] z wyni- kami obserwacji. Inflacja i bezrobocie w USA w latach Krzywa Phillipsa Za: R. Dornbusch, S. Fischer, R. Startz, Macroeconomics, s. 119.

19 18 Skonfrontujmy prostą krzywą Phillipsa [π=-α(U-U*)] z wyni- kami obserwacji. Inflacja i bezrobocie w USA w latach Te dane empiryczne tylko DO PEWNEGO STOPNIA potwierdza- ją nasze ustalenia... Na rysunku widzimy, że w USA w 6. dekadzie XX w. (na- turalna stopa bezrobocia, U*, wynosiła wtedy ok. 5%) zmniejsze- nie się rzeczywistej stopy bezrobocia do poziomu U U* powodował SPADEK TEMPA INFLACJI, π (A NIE SPADEK POZIOMU CEN, P, CZYLI DE- FLACJĘ). Krzywa Phillipsa Za: R. Dornbusch, S. Fischer, R. Startz, Macroeconomics, s. 119.

20 19 Inflacja i bezrobocie w USA w latach Tak, czy owak, obserwatorom gospodarki USA u schyłku lat 60. XX w. wydawało się, że za pomocą stabilizacyjnej polityki gospodarczej można wybrać jedną spośród wielu kombinacji poziomu stopy bez- robocia i stopy inflacji, czyli punktów na krzywej Phillipsa. Np. na rysunku stopie bezrobocia równej ok. 3.5% towa- rzyszy inflacja równa ok. 5,0%, a stopie bezrobocia 7.0% towarzy- szy inflacja 1,0%. Krzywa Phillipsa

21 20 Inflacja i bezrobocie w USA w latach Jednak w latach wyraźna regularność zmian tempa inflacji i stopy bezrobocia w USA zanikła... Za: R. Dornbusch, S. Fischer, R. Startz, Macroeconomics, s W przypadku prostej krzywej Phillipsa negatywne wyniki testu empirycznego zmuszały do odrzucenia lub zmiany modelu prostej krzywej Phillipsa.

22 21 O B S E R W A C J A PRZEJŚCIOWA WAŻNOŚĆ TEORII ZASTĄPIENIE TEORII INNĄ TEORIĄ Zmiana języka i (lub) hipotez Usunięcie błędu logicznego Poprawność logiczna Niespójność logiczna Brak falsyfikacji Falsyfikacja TEORIA JĘZYK (m. in. wyrazy, definicje, klasyfikacje) Uogólnienia obserwacji, czyli hipotezy ( INDUKCJA ) Wyprowadzenie wniosków (DEDUKCJA) TEST LOGICZNY poprawności wnioskowania (KRYTYKA NAUKOWA) TEST EMPIRYCZNY – konfrontacja z rzeczywistością (KRYTYKA NAUKOWA) Maszyna do produkcji wiedzy

23 22 W obliczu empirycznego zaprzeczenia twierdzenia Phillipsa, chcąc pogodzić krzywą Phillipsa z rzeczywistym obrazem gospodarki, ekonomiści uzupełnili teorię opisującą związki produkcji, bezrobo- cia i cen o hipotezę oczekiwań inflacyjnych, a w szczególności ADAPTACYJNYCH OCZEKIWAŃ INFLACYJNYCH. 2. KRZYWA PHILLIPSA I ADAPTACYJNE OCZEKIWANIA IN- FLACYJNE

24 23 Ludzie mają ADAPTACYJNE OCZEKIWANIA INFLACYJ- NE, jeśli sądzą, że TEMPO INFLACJI W PRZYSZŁOŚCI (π e ) BĘDZIE PODOBNE DO OBECNEGO TEMPA INFLACJI (π). Zmiana obecnego tempa inflacji, π, powoduje wtedy POWOLNĄ zmianę oczekiwanego tempa inflacji, π e.

25 24 Teorię krzywej Phillipsa uzupełniono o hipotezę oczekiwań infla- cyjnych, w szczególności zaś: adaptacyjnych oczekiwań inflacyj- nych. Powstała w ten sposób KRZYWA PHILLIPSA UZUPEŁNIONA O OCZEKIWANIA INFLACYJNE (ang. inflation expectations aug- mented Phillips curve)

26 25 Mianowicie: skoro ludzie zdają sobie sprawę z istnienia infla- cji, a nawet mają konkretne oczekiwania inflacyjne, w czasie negocjacji płacowych dążą do ustalenia poziomu REALNEJ, NIE NOMINALNEJ, podwyżki płac. To on zależy od skali odchylenia rzeczywistej stopy bezrobocia, U, od naturalnej stopy bezrobocia, U*. Jest nie tak: π w =-α W(U-U*), czyli nie tak: π = -α(U-U*), a tak: (π w –π e )=-α(U-U*), czyli tak: (π–π e )=-α(U-U*).

27 26 (π–π e )=-α(U-U*) WNIOSKI: 1. Jeśli zatem rzeczywista stopa bezrobocia, U, spadnie po- niżej stopy naturalnej, U 0, więc π>π e, czyli ceny zaczną rosnąć SZYBCIEJ NIŻ SIĘ SPODZIEWANO. (Tak dzieje się w przypadku ekspansywnej polityki gospo- darczej).

28 27 (π–π e )=-α(U-U*) WNIOSKI: 2. Natomiast jeśli U>U*, to (π–π e )< 0, więc π<π e, czyli ceny zaczną rosnąć WOLNIEJ NIŻ SIĘ SPODZIEWANO. (Tak dzieje się w przypadku restrykcyjnej polityki gospo- darczej).

29 28 (π–π e )=-α(U-U*) ZAUWAŻMY: Inaczej niż model AD-AS i model prostej krzywej Phillipsa model krzywej Phillipsa uzupełnionej o adaptacyjne oczeki- wania inflacyjne przepowiada, że skutkiem ekspansywnej i restrykcyjnej polityki gospodarczej nie będzie – odpowied- nio – inflacja i deflacja, lecz – odpowiednio – wzrost rzeczy- wistego tempa inflacji powyżej tempa oczekiwanego (π>π e ) oraz spadek rzeczywistego tempa inflacji poniżej tempa oczekiwanego (π<π e ).

30 29 ZADANIE W gospodarce panuje równowaga. Bank centralny zmniejszył no- minalną podaż pieniądza, M SN. a) Za pomocą rysunku z modelem AD/AS pokaż, jak zmienią się ceny po upływie długiego okresu.

31 30 ZADANIE W gospodarce panuje równowaga. Bank centralny zmniejszył no- minalną podaż pieniądza, M SN. a) Za pomocą rysunku z modelem AD/AS pokaż, jak zmienią się ceny po upływie długiego okresu. Ceny obniżą się z poziomu P 2 do poziomu P 1. b) Za pomocą krzywej Phillipsa uzupełnionej o (adaptacyjne) ocze- kiwania inflacyjne pokaż, jak zmienią się ceny po upływie długie- go okresu. Y P LAS AD 2 1 E 2 E 1 SAS Y P B P1P1 P2P2

32 31 ZADANIE W gospodarce panuje równowaga. Bank centralny zmniejszył no- minalną podaż pieniądza, M SN. a) Za pomocą rysunku z modelem AD/AS pokaż, jak zmienią się ceny po upływie długiego okresu. Ceny obniżą się z poziomu P 2 do poziomu P 1. b) Za pomocą krzywej Phillipsa uzupełnionej o (adaptacyjne) oczekiwania inflacyjne pokaż, jak zmienią się ceny po upływie dłu- giego okresu. π-π e =-α(U-U*). W wyniku negatywnego makroekonomicznego szoku po- pytowego spowodowanego zmniejszeniem nominalnej podaży pie- niądza przez bank centralny w krótkim okresie dochodzi do spad- ku rzeczywistego tempa inflacji, π, poniżej oczekiwań inflacyjnych, π e. W długim okresie powoduje to spadek oczekiwań inflacyjnych, π e, a zatem rownież spadek rzeczywistego tempa inflacji, π. c) Którą z tych prognoz uważasz za bardziej realistyczną? Dlacze- go? Y P LAS AD 2 1 E 2 E 1 SAS Y P B P1P1 P2P2

33 32 ZADANIE W gospodarce panuje równowaga. Bank centralny zmniejszył no- minalną podaż pieniądza, M SN. a) Za pomocą rysunku z modelem AD/AS pokaż, jak zmienią się ceny po upływie długiego okresu. Ceny obniżą się z poziomu P 2 do poziomu P 1. b) Za pomocą krzywej Phillipsa uzupełnionej o (adaptacyjne) oczekiwania inflacyjne pokaż, jak zmienią się ceny po upływie dłu- giego okresu. π-π e =-α(U-U*). W wyniku negatywnego makroekonomicznego szoku popytowego spowodowanego zmniejszeniem nominalnej podaży pieniądza przez bank centralny w krótkim okresie dochodzi do spadku rze- czywistego tempa inflacji, π, poniżej oczekiwań inflacyjnych, π e. W długim okresie powoduje to spadek oczekiwań inflacyjnych, π e, a zatem rownież spadek rzeczywistego tempa inflacji, π. c) Którą z tych prognoz uważasz za bardziej realistyczną? Dla- czego? Oczywiście bardziej realistyczna jest prognoza (b). We współczes- nych gospodarkach deflacja jest bardzo rzadkim zjawiskiem. Y P LAS AD 2 1 E 2 E 1 SAS Y P B P1P1 P2P2

34 33 W przypadku zmodernizowanej krzywej Phillipsa uzupełnionej o adaptacyjne oczekiwania inflacyjne dane empiryczne dość dobrze potwierdzają teorię. Powiedzmy, że: π e t = π t-1. Wtedy: π t – π e t = -α(U t -U*) π e t = π t-1 (π t – π t-1 ) = -α(U-U*).

35 34 Tym razem obserwacja dość dobrze potwierdza teorię... π t – π t-1 = -α(U-U*) Za: R. Dornbusch, S. Fischer, R. Startz, Macroeconomics, s Inflacja i bezrobocie w USA w latach

36 35 Krzywa Phillipsa uzupełniona o adaptacyjne oczekiwania inflacyj- ne [π=π e -α(U-U*)]; analiza graficzna: 1.Parametr α kontroluje nachylenie krzywej Phillipsa. π U U=U* PC 2 PC 1 E π=πeπ=πe 0 π=π e -α(U-U*) π=π e -α(U-U*), to π=-αU+(π e +αU*).

37 36 Krzywa Phillipsa uzupełniona o adaptacyjne oczekiwania inflacyj- ne [π=π e -α(U-U*)]; analiza graficzna: 2. Wzrost oczekiwanej inflacji, π e, o 1 p.proc. podnosi rze- czywistą inflację, π, o 1 p. proc. Krzywa Phillipsa przesuwa się w górę, z położenia PC 1 do położenia PC 2. π U U=U* PC 2 PC 1 E π=πeπ=πe 0 π=π e -α(U-U*) π=π e -α(U-U*), to π=-αU+(π e +αU*).

38 37 Krzywa Phillipsa uzupełniona o adaptacyjne oczekiwania inflacyj- ne [π=π e -α(U-U*)]; analiza graficzna: 3. Rzeczywista stopa bezrobocia, U, zrównuje się ze stopą naturalną, U*, kiedy rzeczywista inflacja, π, zrównuje się z oczekiwaną inflacją, π e. [Skoro π–π e =-α(U-U*), to U=U* π–π e =0]. Innymi słowy krzywa Phillipsa przecina pionową linię wyznaczoną przez U* (czyli: U=U*) pod warunkiem, że: π=π e (dla ππ e UU*). Np. w punkcie E na rysunku π=π e, więc U=U*. π U U=U* PC 2 PC 1 E π=πeπ=πe 0 π=π e -α(U-U*)

39 38 Utrwalanie się inflacji Adaptacyjne oczekiwania inflacyjne sprawiają, że INFLACJA ŁATWO SIĘ UTRWALA. Np., kiedy po pozytywnym makroekonomicznym szoku popyto- wym gospodarka przesuwa się w górę po krzywej Phillipsa (np. z punktu E 1 do A), rośnie inflacja (z π 1 do π 2 ). Zgodnie z teorią adap- tacyjnych oczekiwań inflacyjnych PO PEWNYM CZASIE wzrost tempa inflacji, π (z π 1 do π 2 ) powoduje wzrost oczekiwań inflacyj- nych, π e (z π e 1 do π e 2 ). Krzywa Phillipsa przesuwa się wtedy w górę [przecież: π=π e -α(U-U*)]. U* A 0 π E2E2 E1E1 U π2π2 π1π1 WYBRANE WNIOSKI:

40 39 Utrwalanie się inflacji Adaptacyjne oczekiwania inflacyjne sprawiają, że INFLACJA ŁATWO SIĘ UTRWALA. Ostatecznie, w nowym punkcie, odpowiadającym stanowi długook- resowej równowagi, E 2, tempo inflacji wynosi: π 2 =π e 2 -α(U-U*). Oczywiście: π 2 >π 1 =π e 1 -α(U-U*). U* A 0 π E2E2 E1E1 U π2π2 π1π1 WNIOSKI CD.:

41 40 Oczekiwania inflacyjne i stagflacja WNIOSKI CD.: W punkcie S na rysunku trwa STAGFLACJA. Jak się okazuje, stagflacja może być wynikiem nie tylko negatywnego szoku poda- żowego, lecz także kombinacji wysokich oczekiwań inflacyjnych i negatywnego szoku popytowego. Np. inflacja może być wysoka z powodu wysokich oczeki- wań inflacyjnych, π e [wszak: π=π e -α (U-U*)]. W takiej sytuacji na skutek negatywnego szoku popytowego może się dodatkowo poja- wić bezrobocie. U U* PC E π*π* 0 π S

42 41 3. KRZYWA PHILLIPSA I RACJONALNE OCZEKIWANIA IN- FLACYJNE. W wyniku tzw. REWOLUCJI RACJONALNYCH OCZEKIWAŃ INFLACYJNYCH hipoteza adaptacyjnych oczekiwań inflacyj- nych zyskała w makroekonomii konkurentkę w postaci HIPOTE- ZY RACJONALNYCH OCZEKIWAŃ INFLACYJNYCH. Oto jej WERSJA RADYKALNA: LUDZIE SĄ RACJONALNI I FORMUJĄC SWOJE OCZEKI- WANIA INFLACYJNE NATYCHMIAST WYKORZYSTUJĄ WSZELKIE DOSTĘPNE INFORMACJE NA TEMAT PRZYSZ- ŁEJ INFLACJI. Zastąpienie hipotezy adaptacyjnych oczekiwań inflacyj- nych hipotezą racjonalnych oczekiwań inflacyjnych ma nieoczeki- wane konsekwencje...

43 42 HIPOTEZA RACJONALNYCH OCZEKIWAŃ INFLA- CYJNYCH - WERSJA RADYKALNA: Ludzie są racjonalni i formując swoje oczekiwania inflacyj- ne natychmiast wykorzystują wszelkie dostępne informacje na temat przyszłej inflacji.

44 43 Zastąpienie hipotezy adaptacyjnych oczekiwań inflacyjnych hipotezą racjonalnych oczekiwań inflacyjnych ma nieocze- kiwane konsekwencje...

45 KRYTYKA LUCASA (WERSJA RADYKALNA) Powiedzmy, że w stanie równowagi, kiedy π=π e -α(U-U*), w gospo- darce trwa autonomiczna inflacja, a jej tempo, π, jest równe oczekiwaniom inflacyjnym, π e. (Oznacza to, że – zgodnie z równa- niem Fishera - tempo wzrostu nominalnej podaży pieniądza, M SN, w gospodarce również wynosi około π). W tej sytuacji bank centralny decyduje się na ekspansyw- ną politykę pieniężną. Efektem jest WZROST TEMPA WZROSTU NOMINALNEJ PODAŻY PIENIĄDZA, M SN.

46 45 W tej sytuacji bank centralny decyduje się na ekspansywną polity- kę pieniężną. Efektem jest WZROST TEMPA WZROSTU NOMI- NALNEJ PODAŻY PIENIĄDZA, M SN. Rzeczywista stopa bezrobocia, U, odchyla się wtedy w dół od naturalnej stopy bezrobocia, U*, więc U π e. (Przecież: π–π e =-α(U-U*).

47 46 Jednak w takiej sytuacji, znając swoje DOTYCHCZASOWE oczekiwania inflacyjne, π e, a także parametr α oraz poziomy zmiennych U i U* w równaniu [π=π e -α(U-U*)], ludzie są w stanie NATYCHMIAST po wzroście tempa wzrostu nominalnej podaży pieniądza, M SN, przewidzieć ten nowy, przyszły poziom inflacji, π!

48 47 Dochodzimy oto do wniosku, że - jeśli tylko ludzie mają racjonalne oczekiwania inflacyjne - NIE MA BŁĘDNYCH OCZEKIWAŃ IN- FLACYJNYCH!

49 48 Oto tzw. KRYTYKA LUCASA (ang. Lucas critique): Kiedy informacje o modelu makroekonomicznym i o wartościach występujących w nim zmiennych i parametrów są powszechnie dostępne, wartości oczekiwane w tym modelu (np. π e ) powinny być takie same, jak wartości wynikające z tego modelu (np. π e =π).

50 SKUTKI KRYTYKI LUCASA Skutki braku błędnych oczekiwań inflacyjnych są zaskakujące. Po wzroście tempa wzrostu nominalnej podaży pieniądza, M SN, NO- WE oczekiwania inflacyjne, π e, zrównają się z przewidywanym no- wym tempem inflacji π (π e =π). Powoduje to, że rzeczywiste tempo inflacji, π, wzrasta. U* A 0 π E2E2 E1E1 U π2π2 π1π1 π = π e -α(U-U*)

51 50 Zgodnie z RADYKALNĄ WERSJĄ rozumowana Lucasa tempo inflacji, π, NATYCHMIAST osiąga nowy poziom, π, zrównując się z nowymi, wyższymi, oczekiwaniami inflacyjnymi, π e =π. (Kiedy rosną inflacyjne oczekiwania, π e, pracownicy wymuszają na praco- dawcach odpowiednio szybsze tempo wzrostu płac nominalnych, π W, więc wzrasta także tempo wzrostu cen, rzeczywiście osiągając poziom π=π e ). U* A 0 π E2E2 E1E1 U π2π2 π1π1 π = π e -α(U-U*)

52 51 Jednak skoro: π e =π i π = π e -α(U-U*), to: U=U*, ponieważ π e =π U=U*. Zatem - mimo wzrostu tempa wzrostu nominalnej podaży pienią- dza, M SN – rzeczywista stopa bezrobocia, U, nie odchyla się od natu- ralnej stopy bezrobocia, U=U*(przecież: π e =π!). Oznacza to, że REALNA PODAŻ PIENIĄDZA, M S, SIĘ NIE ZMIENIA. Jesli realna podaż pieniądza, M S, się nie zmienia, to nomi- nalna podaż pieniądza, M SN, i poziom cen w gospodarce, P, zmie- niają się tak samo... M S = M SN /P = constans, U* A 0 π E2E2 E1E1 U π2π2 π1π1 π = π e -α(U-U*)

53 52 Ustaliliśmy właśnie, że po spowodowanym przez bank centralny pozytywnym makroekonomicznym szoku popytowym WZROST TEMPA INFLACJI, π, DOKŁADNIE KOMPENSUJE WZROST TEMPA WZROSTU NOMINALNEJ PODAŻY PIENIĄDZA, M SN. Jak widać, KIEDY OCZEKIWANIA INFLACYJNE SĄ RACJO- NALNE, POLITYKA PIENIĘŻNA TRACI SKUTECZNOŚĆ.* ---- * Pamiętajmy, że ta analiza dotyczy sytuacji, w której roszczenia płacowe powodują NATYCHMIASTOWY wzrost płac, kosztów produkcji i cen.

54 53 Wcześniej, zakładając adaptacyjność oczekiwań inflacyjnych, ten sam pro- ces gospodarczy, który omawiam w tym miejscu, ilustrowałem ty samym rysunkiem: Pisałem wtedy, że w takiej sytuacji po pewnym czasie krótkookresowa krzy- wa Phillipsa przesuwa się w górę... Otóż tym razem gospodarka przechodzi nie z punktu E 1 do pun- ktu A, a następnie do punktu E 2, lecz bezpośrednio z punktu E 1 do punktu E 2. U* A 0 π E2E2 E1E1 U π2π2 π1π1

55 54 Jak pokazałem, nowe, szybsze od dotychczasowego, π 1, tempo inflacji, π 2 ( π 2 > π 1 ) równa się nowemu, szybszemu tempu wzrostu nomi- nalnej podaży pieniądza w gospodarce: π 2 =( M SN /M SN ) 2 >( M SN /M SN ) 1. U* A 0 π E2E2 E1E1 U π2π2 π1π1

56 55 Dochodzimy oto do następujacego wniosku. Kiedy tempo wzrostu nominalnej podaży pieniądza rośnie, np. z 0 do M SN /M SN 1, racjonalne oczekiwania inflacyjne osiągają poziom π e 1, co od razu powoduje wzrost tempa inflacji do π 1 =π e 1 = M SN /M SN 1. W efekcie, niezależnie od tego, jaką politykę pieniężną prowadzi państwo – gospodarka znajduje się w jednym z punktów: E 1, E 2, E 3... itd. na rysunku. [Odcięta tego punktu wynosi U* (naturalna stopa bezrobocia), rzędna zaś równa się poziomowi inflacji, π = π e, której tempo jest równe tempu wzrostu nominalnej podaży pieniądza, M SN, w gospodarce]. U U* E 3 E 2 E 1 0 π ( M SN /M SN ) 3 = π e 3 =π 3 ( M SN /M SN ) 2 = π e 2 =π 2 ( M SN /M SN ) 1 = π e 1 =π 1

57 56 Oznacza to, że w opisywanej sytuacji NIE ISTNIEJE KRÓTKOOKRESO- WA KRZYWA PHILLIP-SA, PC 1 ! Przecież w takiej sytuacji nieustannie: (π e =π i U=U*), co oznacza, że - mimo SPOWODOWANYCH ZMIANAMI TEMPA ZMIANY NOMI- NALNEJ PODAŻY PIENIĄDZA, M SN, makroekonomicznych szoków po- pytowych - nie dochodzi do skierowanych odwrotnie zmian stopy bezrobo- cia, U, i stopy inflacji, π. U U* E 3 E 2 E 1 0 π ( M SN /M SN ) 3 = π e 3 =π 3 ( M SN /M SN ) 2 = π e 2 =π 2 ( M SN /M SN ) 1 = π e 1 =π 1

58 57 Zreasumujmy... Zgodnie z RADYKALNĄ wersją hipotezy o racjonalnych oczekiwaniach nie istnieje tzw. KRÓTKOOKRESOWA KRZYWA PHILLIPSA (ang. short run Phillips curve, SPC) (π e =π U=U*!). Istnieje tylko pionowa linia, której punkty odpowiadają naturalnej stopie bezrobocia, U*, i różnym tempom inflacji, π (zob. rysunek). [tzw. DŁUGOOKRESOWA KRZYWA PHILLIPSA (ang. long run Phillips curve, LPC)]. Kiedy na trwałe zmienia się tempo wzrostu nominalnej podaży pieniądza, M SN, a w efekcie również tempo in- flacji, π (np. z π 2 do π 1 na rysunku), gospodarka przesuwa się po tej linii w górę i w dół. LPC U U* E 3 E 2 E 1 0 π π3π2π1π3π2π1

59 58 LPC U U* E 3 E 2 E 1 0 π π3π2π1π3π2π1 Jednak dane obserwacyjne NIE potwierdzaja opinii o braku krótkook- resowej krzywej Phillipsa... Sprawia to, że przeciwnicy radykalnej wersji hipotezy o racjonal- nych oczekiwaniach i krytyki Lucasa wątpią w prawdziwość tych tez i przypominają brzytwę Ockhama...

60 59 Brzytwa Ockhama, czyli postulat prostoty w nauce W skład teorii powinny wchodzić tylko takie pojęcia, których istnienie stanowi warunek konieczny powstania odpowiadających rzeczywistości hipotez (łac. non sunt multiplicanda entia preater ne- cessitatem). Wilhelm Ockham (ok )

61 60 ZRÓB TO SAM! Tak czy nie? 1. Krytyka Lucasa (ang. Lucas critique) jest bezpośrednią konsek- wencją zaakceptowania hipotezy racjonalnych oczekiwań. Tak. Skoro ludzie mają racjonalne oczekiwania, czyli skoro na- tychmiast wykorzystują wszelką dostępną wiedzę o gospodarce, to przewidywane przez nich poziomy zmiennych makroekono- micznych są równe wynikom, uzyskiwanym przez makroeko- nomistów. Skoro tak, to w swoich modelach makroekonomiści po- winni zakładać, że oczekiwany przez ludzi poziom ważnych zmien- nych makrooekonomicznych jest równy poziomowi zmiennych wyjaśnianych w ich modelach makroekonomicznych. 2. Racjonalne oczekiwania powodują, że polityka pieniężna państwa traci skuteczność. Tak.

62 61 ZADANIA 1. Powiedzmy, że oczekiwania inflacyjne są adaptacyjne. a) Za pomocą odpowiedniej krzywej Phillipsa: (i) Pokaż skutki wzrostu oczekiwań inflacyjnych. (ii) Wyjaśnij zjawisko stagflacji. b) Czy to prawda, że rzeczywista stopa bezrobocia, U, zrównuje się ze stopą naturalną, U*, kiedy rzeczywista inflacja, π, zrównuje się z oczekiwaną inflacją, π e ? Odpowiedź uzasadnij. c) Czy to prawda, że inflacja ma tendencje do samoutrwalania się? Odpowiedź uzasadnij. a) (i) Oto wzór takiej krzywej Phillipsa: (π–π e )=-α(U-U*). Przekształciwszy go, otrzymujemy: π=-α(U-U*)+π e. A zatem, wzrost oczekiwań inflacyjnych, π e, powoduje taki sam wzrost tempa inflacji, π. (ii) Kiedy oczekiwania inflacyjne, π e, są wysokie, wysoka jest także rzeczywista inflacja, π [π=-α(U-U*)+π e]. W takiej sytuacji np. negatywny makroekonomiczny szok popytowy może spowodować dodatkowo wzrost stopy bezrobocia, skutkując stagflacją. b) Tak; π–π e =-α(U-U*), więc jeśli π=π e, to U=U*. Zatem, rzeczywista stopa bezrobocia, U, zrównuje się ze stopą naturalną, U*, kiedy rzeczywista inflacja, π, zrównuje się z oczeki-waną inflacją, π e. c) Tak, to prawda. Przy adaptacyjnych oczekiwaniach inflacyjnych przejściowy wzrost tempa inflacji, π, po pewnym czasie powoduje wzrost oczekiwań inflacyjnych, π e. To z kolei po-woduje trwały wzrost tempa inflacji, π [przecież: π=-α(U-U*)+π e ].

63 62 2. W gospodarce panuje równowaga. Bank centralny zmniejszył nominalną podaż pie- niądza, M SN. a) Za pomocą rysunku z modelem AD/AS pokaż, jak zmienią się ceny po upływie długiego okresu. b) Za pomocą krzywej Phillipsa uzupełnionej o (adaptacyj- ne) oczekiwania inflacyjne pokaż, jak zmienią się ceny po upływie długiego okresu. c) Którą z tych prognoz uważasz za bardziej realistyczną? Dlaczego? a) Ceny obniżą się z poziomu P 2 do poziomu P 1. b) π–π e =-α(U-U*), czyli π=-α(U-U*)+π e. W wyniku negatywnego makroekonomicznego szoku popytowego spowodowanego zmniejszeniem nominalnej podaży pieniądza przez bank centralny w krótkim okresie dochodzi do spadku rzeczywistego tempa inflacji, π, poniżej oczekiwań inflacyjnych, π e. W długim okresie powoduje to spadek oczekiwań inflacyjnych, π e, a zatem rownież spadek rzeczywistego tempa inflacji, π. c) Oczywiście bardziej realistyczna jest prognoza (b). We współczesnych gospodarkach defla-cja jest bardzo rzadkim zjawiskiem. Y P LAS AD 2 1 E 2 E 1 SAS Y P B P1P1 P2P2

64 63 3. a) Jaka jest treść hipotez o adaptacyjnych i o racjonalych oczekiwaniach inflacyj- nych? b) Jakie oczekiwania inflacyjne mają – Twoim zdaniem – Polacy? Odpowiedź uzasadnij. c) Jak sądzisz, czy w Polsce po 1990 r. oczekiwania inflacyjne przyczyniały się do trwania inflacji? Dlaczego? a) Zgodnie z hipotezą o adaptacyjnych oczekiwaniach inflacyjnych ludzie sądzą, że poziom inflacji w przyszłości będzie taki sam, jak obecny poziom inflacji. W takiej sytuacji, zmiana tempa inflacji powoduje powolną dostosowawczą zmianę oczekiwanego tempa inflacji. Natomiast zgodnie z hipotezą o racjonalnych oczekiwaniach inflacyjnych lu-dzie bez zwłoki wykorzystują wszystkie dostępne informacje o stanie gospodarki, na ich podstawie przewidując przyszłe tempo inflacji. b) Moim zdaniem inflacyjne oczekiwania Polaków odpowiadają raczej hipotezie o adaptacyj-nych oczekiwaniach inflacyjnych. Sądzę, że przeciętny Polak nie interesuje się sposobem działania gospodarki i nie zna ekonomii. (Zauważ jednak, że nie dotyczy to jednak np. związków zawodowych i ich doradców). c) Tak. Moim zdaniem w Polsce po 1990 r. wysokie oczekiwania inflacyjne przyczyniały się do trwania inflacji. Polacy usiłowali bronić się przed spowodowanym nieustannym wzros-tem cen spadkiem realnych dochodów, podnosząc te ceny, na które mieli wpływ. Zachowa-nia takie mogły np. przyjmować formę wysokich roszczeń płacowych, powodujących wzrost kosztów produkcji i – dalszy wzrost cen (jest to tzw. spirala płac i cen).

65 64 4. Tempo wzrostu nominalnej podaży pieniądza w gospodarce, M SN /M SN, zwiększa się z ( M SN /M SN ) 1 = π 1 do ( M SN /M SN ) 2 = π 2. a) Jakiego tempa inflacji zaczną się spodziewać RACJONALNI mieszkańcy tego kraju? Dlaczego? b) Dlaczego ZGODNIE Z RADYKALNĄ wersją rozumowania Lucasa rzeczywiste tempo wzrostu cen natychmiast osiągnie ten poziom? c) Jak wpłynie to na poziom rzeczywistej stopy bezrobocia, U, w tej gospodarce? Dlaczego? d) Zilustruj te zdarzenie stosownym rysunkiem. Wskaż na nim początkowe i końcowe poziomy: rzeczywistej stopy bezrobocia, U, i rzeczywistego tempa inflacji, π. a) Racjonalni mieszkańcy tego kraju zaczną się spodziewać inflacji o wysokości π 2 b) Ponieważ pracownicy natychmiast wymuszą odpowiednie wzrosty wynagrodzeń: π w =π 2. Spowoduje to natychmiastowe przyśpieszenie tempa wzrostu cen: π=π w =π 2. c) Rzeczywista stopa bezrobocia, U, się nie zmienia (U=U*). Skoro π e =π, to U=U*. d) Zob. rysunek niżej: U U* E 2 E 1 0 π ( M SN /M SN ) 2 = π 2 =π e 2 ( M SN /M SN ) 1 = π 1 =π e 1

66 65 Test (Plusami i minusami zaznacz prawdziwe i fałszywe odpowiedzi) 1. W przypadku krzywej Phillipsa uzupełnionej o adaptacyjne oczekiwania inflacyj- ne: A. Wzrost oczekiwań inflacyjnych przesuwa krzywą Phillipsa w dół. B. Stagflacja może być skutkiem wysokich oczekiwań inflacyjnych i pozytywnego makroekonomicznego szoku popytowego. C. Inflacja ma tendencję do samoistnego wygasania. D. Naturalna stopa inflacji zrównuje się z oczekiwaną stopą inflacji, kiedy rzeczy- wista stopa bezrobocia zrównuje się z oczekiwaną stopą bezrobocia. A. NIE. B. NIE. C. NIE. D. NIE. 2. Zgodnie z radykalną wersją krytyki Lucasa makroekonomiści powinni uznać, że: A. Oczekiwany poziom zmiennych makroekonomicznych w ich modelach jest rów- ny rzeczywistemu poziomowi zmiennych makroekonomicznych. B. Ludzie mają racjonalne oczekiwania inflacyjne. C. Rzeczywisty poziom zmiennych makroekonomicznych w ich modelach jest rów- ny oczekiwanemu poziomowi zmiennych makroekonomicznych. D. Ludzie mają adaptacyjne oczekiwania inflacyjne. A. TAK. B. TAK. C. TAK. D. NIE.


Pobierz ppt "1 KRZYWA PHILLIPSA I OCZEKIWANIA INFLACYJNE 2 Pamiętasz? 1. BARDZO DŁUGIEGO OKRESU (kilkadziesiąt lat) dotyczy mo- del wzrostu gospodarczego. Opisuje."

Podobne prezentacje


Reklamy Google