Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Ocena ryzyka w bezpieczeństwie żywności cele, zadania, narzędzia Jan K. Ludwicki Wyzwania.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Ocena ryzyka w bezpieczeństwie żywności cele, zadania, narzędzia Jan K. Ludwicki Wyzwania."— Zapis prezentacji:

1 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Ocena ryzyka w bezpieczeństwie żywności cele, zadania, narzędzia Jan K. Ludwicki Wyzwania dla oceny ryzyka

2 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Wszystko może być niebezpieczne Wszystko może być bezpieczne OKOLICZNOŚCI Informowanie Fakty Plotki Mity Sensacje

3 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Mleko kobiet: pestycydy polichlorowane bifenyle Zalecać karmienie naturalne akceptując narażenie dziecka? Odradzać karmienia piersią, chroniąc dziecko przed zanieczyszczeniami chemicznymi? Informacja o ryzyku

4 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Czym jest zagrożenie ? Czym jest ryzyko? Zagrożenie versus Ryzyko Czym jest narażenie ? DEFINICJE

5 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Definicje Zagrożenie: 1.Źródło potencjalnego szkodliwego skutku wynikającego z narażenia na szkodliwy czynnik 2.Zdolność (potencjalna) substancji chemicznej do wywołania określonego efektu toksycznego w warunkach narażenia na tę substancję Narażenie: Kontakt żywego organizmu z czynnikiem chemicznym, fizycznym lub biologicznym wyrażony stężeniem (ilością), czasem trwania i częstotliwością.

6 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Ryzyko Jest prawdopodobieństwem (możliwością), że określony czynnik spowoduje szkodliwe skutki Tylko możliwością ?? Od czego zależy ?? 1.Właściwości biologiczne czynnika (identyfikacja zagrożenia) 2.Wielkość narażenia 3.Droga narażenia 4.Czas trwania narażenia 5.Częstotliwość narażenia 6.Narażone lub/i wrażliwe populacje W jakim celu dokonuje się oceny ryzyka?

7 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Ryzyko Co wpływa na prawdopodobieństwo, że dany czynnik wywoła szkodliwe skutki ?? Cyjanek potasu w laboratorium (akredytowany system jakości) znaleziony przez przypadkową osobę w rękach terrorysty w laboratorium szkolnym Okoliczności towarzyszące narażeniu mają fundamentalne znaczenie

8 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny PARADYGMAT OCENY RYZYKA 1. Identyfikacja zagrożenia: co stanowi zagrożenie? 2. Charakterystyka zagrożenia: 2. Charakterystyka zagrożenia: dawka / odpowiedź, bezpieczna dawka dla człowieka 3. Ocena narażenia: na jaką dawkę jest narażony człowiek? 4. Charakterystyka ryzyka: jakie skutki zdrowotne są związane z konkretnym narażeniem?

9 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Ocena ryzyka a priori Ocena ryzyka a posteriori Zanim wystąpi zagrożenie Po stwierdzeniu zagrożenia Ocena ryzyka: zapobiega czy przeciwdziała ? Ocena ryzyka a posteriori

10 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Ammanita phalloides ? Amanitotoksyna Identyfikacjazagrożenia Identyfikacja zagrożenia

11 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Charakterystyka zagrożenia : dawka / odpowiedź, bezpieczna dawka dla człowieka Muchomor sromotnikowy Mechanizm działania Narząd docelowy Krytyczny efekt działania (endpoint) amanitotoksyna Wiązanie polimerazy RNA Działanie hepatotoksyczne Wątroba Śmierć LD 50 = 0,1 mg/kg Amanitotoksyna, α-amanityna, γ-amanityna … Ocena ryzyka

12 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Ocena ryzyka: Zawartość toksyn w Amanita phalloides (mg/100g): γ-amanityna – 0,5 mg, α-amanityna – 8 mg, faloidyna – 10 mg i inne Założenie do oceny narażenia: 100 g Amanita phalloides zawiera średnio 20 mg toksyn Dawka śmiertelna dla człowieka: 0,1 mg/kg x 60 kg = 6 mg toksyny Ilość grzyba mogąca spowodować śmierć = (6mg x 100g)/20mg = 30g Źródła niepewności: 1.Współczynnik zmienności (wahania poziomu toksyn w grzybie)? = 3x 2.Synergizm działania miedzy toksynami (wszystkie hepatotoksyczne) = 2x Ilość grzyba mogąca spowodować śmierć po uwzględnieniu niepewności: 5 g (mały kawałek kapelusza, czyli nawet niewielkie, przypadkowe zanieczyszczenie zbioru)

13 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Zgłoszenia przekroczeń pozostałości pestycydów do RASFF w produktach roślinnych (liczby bezwzględne) Przekroczenia NDP Ryzyko nieakceptowalne Ocena ryzyka a posteriori Notyfikacje z RASFF NDP a priori

14 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Identyfikacjazagrożenia pestycydy winklozolina ? Ocena ryzyka a priori

15 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Winklozolina Charakterystyka zagrożenia: dawka / odpowiedź, bezpieczna dawka dla człowieka LD 50 = mg/kg mc ARfD - brak ADI = 0,01 mg/kg mc układ rozrodczy – samce Wpływ na układ wewnętrznego wydzielania – nie wykluczony Dawka referencyjna Narząd docelowy Ocena ryzyka

16 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Winklozolina Narażenie ostre: skutki zdrowotne Znikome prawdopodobieństwo wystąpienia Narażenie chroniczne: skutki zdrowotne Do poziomu narażenia = 0,01 mg/kg mc ( ~ 0,7 mg/osobę): nie należy się spodziewać Poziom pułapowy w jabłku (spożycie 0,4 kg codziennie) 0,57 mg/osobę dorosłą Niepewność Zmiany w układzie rozrodczym samów nie cofają się Czy są efekty podprogowe i czy kumulują się?? Skutki narażenia chłopców ??

17 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Ocena ryzyka w UE w celu oceny ryzyka dla pozostałości pestycydów w żywności Profil toksykologiczny pestycydu Co należy wiedzieć ? Spożycie pozostałości pestycydu z żywnością Ryzyko dla zdrowia

18 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Właściwości toksykologiczne pestycydu ARfD – ostra dawka referencyjna Ilość substancji, jaka może być pobrana przez człowieka z żywnością i wodą do picia w czasie nie dłuższym niż 24 godziny bez znaczącego ryzyka dla zdrowia, wyrażana w mg/kg mc. ADI - akceptowane dzienne pobranie Ilość substancji, jaka może być pobrana przez człowieka z żywnością i wodą do picia codziennie przez całe życie bez znaczącego ryzyka dla zdrowia, wyrażana w mg/kg mc. niepewność

19 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Niepewność przy ocenie ryzyka Najwyższe Dopuszczalne Pozostałości Pestycydów Niepewność: - niedostateczne badania na zwierzętach - zwierzę/człowiek - człowiek / zmienność populacji X 10 NOAELX 100= ADI

20 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Spożycie z żywnością Pestycydy o znacznej toksyczności ostrej: ARfD koncepcja dużej porcji Pozostałe pestycydy: ADI diety dla rożnych populacji Dane z państw członkowskich oraz FAO/WHO nt. spożycia produktów

21 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny NL- dzieci FR- niemowlęta, dzieci, PG* IE – dorośli PT - PG* SE – PG* (90 percentyl) DK - dzieci PL – PG* DE – dzieci Udostępnione dla EFSA średnie wielkości spożycia produktów (25 diet) IT- dzieci, niemowlęta LT – dorośli FI – dorośli ES – dzieci, dorośli UK – niemowlęta, małe dzieci, wegetarianie, dorośli NL – PG* WHO – diety cluster: B, E, D, F * PG – populacja generalna

22 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny NDP - średnie spożycie - ADI 1.Ustanowienie NDP na podstawie ADI nie uwzględnia ostrych skutków 2.Ustanowienie NDP na podstawie średniego spożycia nie uwzględnia zmienności spożycia w populacji Pestycydy o znacznej toksyczności ostrej + scenariusz najgorszego przypadku: DUŻA PORCJA: w ocenie krótkoterminowego narażenia na pozostałości pestycydów w żywności: 97,5 percentyl spożycia danego produktu

23 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Duża porcja Rozkład prawdopodobieństwa spożycia określonej ilości produktu spożywczego Spożycie Średnie spożycie 97,5 2,5%

24 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny NDP - średnie spożycie - ADI NESTI: Oszacowane narodowe krótkoterminowe pobranie pestycydu z dużą porcją na podstawie danych z poszczególnych państw członkowskich Na podstawie danych z Państw członkowskich

25 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Niepewność przy ocenie ryzyka Najwyższe dopuszczalne pozostałości pestycydów w żywności NDP ADI ARfD Diety narodowe Dzieci i niemowlęta wegetarianie Przemiany w roślinach Produkty przetworzone

26 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Dziękuję za uwagę Nawet produkty przetworzone np. wino


Pobierz ppt "Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Ocena ryzyka w bezpieczeństwie żywności cele, zadania, narzędzia Jan K. Ludwicki Wyzwania."

Podobne prezentacje


Reklamy Google