Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Prawo gospodarcze Unii Europejskiej Szkoła Główna Handlowa Katedra Prawa Administracyjnego i Finansowego Przedsiębiorstw Warszawa Prof. dr hab.Wiesław.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Prawo gospodarcze Unii Europejskiej Szkoła Główna Handlowa Katedra Prawa Administracyjnego i Finansowego Przedsiębiorstw Warszawa Prof. dr hab.Wiesław."— Zapis prezentacji:

1 Prawo gospodarcze Unii Europejskiej Szkoła Główna Handlowa Katedra Prawa Administracyjnego i Finansowego Przedsiębiorstw Warszawa Prof. dr hab.Wiesław Czyżowicz 1

2 Prawo obywateli UE do wiedzy o prawie Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską przewiduje, że :"Każdy obywatel Unii i każda osoba fizyczna lub prawna mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Państwie Członkowskim ma prawo dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (Traktat z Maastricht o Unii Europejskiej –TUE-z 7.II.1992r. -wszedł w życie 1.XI.1993r- zmienił nazwę Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej na Wspólnotę Europejską –WE, Art. 255) Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 nadało moc prawną temu postanowieniu w Traktacie, ustanawiając w szczególności, że te trzy instytucje powinny udostępnić swoje dokumenty za pomocą rejestru elektronicznego. 2

3 Przedstawić słuchaczom prawo gospodarcze UE jako element możliwości wykorzystania go dla (1)zwiększania wartości firmy, (2)skuteczniejszej ochrony interesów obywateli i przedsiębiorców na jednolitym rynku europejskim oraz (3)na arenie międzynarodowej Prawo gospodarcze tworzone przez UE staje się nieodzowną cechą rzeczywistości politycznej i społeczno-gospodarczej w każdym z 27 Państw Członkowskich Unii Europejskiej. Na podstawie Traktatów Europejskich a także na bazie Traktatu o Funkcjonowaniu UE (Reformującego,Lizbońskiego), corocznie podejmuje się tysiące decyzji, mających zasadniczy wpływ na funkcjonowanie Państw Członkowskich oraz na życie obywateli Europy. Już dawno temu jednostka przestała być wyłącznie obywatelem miasta, społeczności czy państwa: obecnie jest także obywatelem Wspólnoty o określonych prawach, w tym ekonomicznych,chronionych w UE Cele zajęć 3

4 Literatura 1.Zarys prawa instytucjonalnego Unii Europejskiej,red.A Kuś, Lublin,KUL, M.Zdyb: Wspólnotowe i polskie publiczne prawo gospodarcze, t.1 Warszawa, Wolters Kluwer, Podstawy prawa Unii Europejskiej. Zarys wykładu.red.J.Galster, Toruń, TNOiK, Prawo Europejskie.Zarys wykładu red.R.Skupisz, E.Skrzydło-Tefelska, Lublin, UMCS D.Lasok: Zarys prawa Unii Europejskiej.Cz.II Prawo gospodarcze,Toruń, TNOiK, M.Dessauses:Prawo gospodarcze Unii Europejskiej,Wwa, C.H.Beck, K.Sobczak (red.):Europejskie prawo gospodarcze w działalności przedsiębiorstw,Wwa, A.Cieśliński:Wspólnotowe prawo gospodarcze,Warszawa, C.H.Beck, C.Kosikowski:Publiczne prawo gospodarcze Polski i Unii Europejskiej,Wwa, System prawny UE: 11.Dostęp do aktów prawnych UE: 12.A.Parzych:Źródła prawa wspólnotowego, w: o_prawa_UE.pdf 13.A.Parzych: Unia Europejska.Instytucje, w: ytucjeUE.pdf 14.Traktat Akcesyjny.Wybór dokumentów, Warszawa, wyd. Prawo i Praktyka Gosp., Traktat Lizboński z 13 grudnia 2007r., w: 16.http://eur-lex.europa.eu/JOHtml.do?uri=OJ:C:2007:306:SOM:PL:HTML 4

5 Semestralny plan zajęć 1. Pojęcie prawa europejskiego, jego źródła, zasady i systematyka. 2.Pojęcie europejskiego prawa gospodarczego i jego miejsce w europejskim systemie prawa. 3.Mechanizm instytucjonalny w tworzeniu wspólnotowego prawa gospodarczego - rola poszczególnych instytucji unijnych. 4.Prawo gospodarcze na jednolitym rynku europejskim i podstawowe swobody działalności gospodarczej. 5.Swoboda przepływu towarów i Unia Celna. 6.Swoboda przepływu usług. 7.Swoboda przepływu siły roboczej i przedsiębiorczości. 8.Swoboda przepływu kapitału. 9.Przedsiębiorca w świetle europejskiego prawa gospodarczego. 10.Europejskie prawo celne. 11.Europejskie prawo walutowe i rynku kapitałowego. 12.Europejskie prawo ochrony konkurencji. 13.Prawo pomocy publicznej (subwencyjne). 14.Harmonizacja prawa podatkowego. 15.Europejskie regulacje konsumenckie. 5

6 Plan zajęć 1.Cele i założenia przedmiotu Prawo gospodarcze UE 2.Prawo gospodarcze w systemie prawnym UE 3.Cele, zadania i zasady prawa oraz status prawny WE i UE 4.Źródła prawa wspólnotowego i jego relacja z narodowymi systemami prawnymi państw członkowskich 5.Tworzenie i stosowanie prawa wspólnotowego a rola poszczególnych organów 6.Perspektywy rozwoju unijnego prawa gospodarczego UWAGA: zamieszczone w tym pliku informacje to tylko fragment roboczych konspektów. Szczegóły na wykładach i we wskazanej literaturze, w tym ze stron internetowych UKIE 6

7 Szczegółowy plan wykładu 1.Przesłanki powstania, cele i ewolucja integracji europejskiej 2.Pojęcie prawa wspólnotowego i prawa gospodarczego UE(PG UE) w systemie prawnym Unii Europejskiej (SP UE) 3.Znaczenie systemu prawnego UE dla społeczeństw państw członkowskich 4.Struktura UE (Trzy filary przed Traktatem Lizbońskim) 5.Pojęcie i znaczenie acquis communautaire 6.Acquis communautaire i źródła PG UE 7.Wspólnotowe prawo pierwotne – Traktaty założycielskie i ich zmiany, Traktaty o przystąpieniu, zasady ogólne (soft law) 8.Wspólnotowe prawo pochodne (wtórne) – akty prawne 9.Wewnętrzne prawo Wspólnotowe 10.Akty nienazwane 11.Porozumienia międzynarodowe 12.Prawo wtórne w II i w III filarze (przed Traktatem Lizbońskim) 13.Perspektywy rozwoju systemu prawnego UE w projekcie Traktatu Konstytucyjnego i w Traktacie Lizbońskim 7

8 Przesłanki powstania, cele i ewolucja integracji europejskiej I. Przesłanki ideowo-polityczne 1.Likwidacja wrogości między narodami 2.Utrwalenie demokracji, pokoju i bezpieczeństwa 3.Rozwój dobrobytu społeczeństw państw członkowskich II. Przesłanki ekonomiczne 1.Odbudowa Europy po II wojnie światowej 2.Kształtowanie wspólnego rynku (preferencje skali) 3.Wzrost konkurencyjności na arenie międzynarodowej III. Idea nowej organizacji ponadnarodowej i rola prawa 1. Idee Jean Moneta nowej organizacji ponadnarodowej w Deklaracji Schumana 2. Kształtowanie systemu i mechanizmu prawno-instytucjonalnego 3. Od EWWiS do UE (od Raportu Spaaka po Traktat Konstytucyjny) 8

9 9 Etapy (schody) integracji ekonomiczno-politycznej w teorii integracji Unia Polityczna Unia Gospodarcza (UG-W) Unia walutowa Unia Celna Strefa Wolnego Handlu Umowa preferencyjna

10 Traktaty założycielskie Traktat o ustanowieniu Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali (Paryż 1951) Traktat o ustanowieniu Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej, (Rzym 1957) Traktat o Europejskiej Wspólnocie Energii Atomowej (Rzym 1957) Zmiany traktatów założycielskich Traktat o Fuzji Organów (1965) Jednolity Akt Europejski (1986) Traktat z Maastricht (1992) Traktat z Amsterdamu (1997) Traktat z Nicei (2001) Traktat Konstytucyjny (2004) Traktat Lizboński (TF UE) z 13 grudnia 2007r Formalno-prawne etapy tworzenia UE 10

11 Dania, Wielka Brytania, Irlandia Grecja Hiszpania i Portugalia Austria, Finlandia, Szwecja Polska, Czechy, Słowacja, Węgry, Słowenia, Litwa, Łotwa, Estonia, Malta, Cypr 2006 – Bułgaria i Rumunia Formalno-prawne etapy rozszerzania UE Traktaty o przystąpieniu 11

12 r. SWH (FTA) w zakresie art. przem r. Współpraca w zakresie polityki zagranicznej 1975r. Współpraca z KR-ami (Konwencja z Lome) 1979 r. Pierwsze wybory bezpośrednie do Parlamentu Europejskiego 1986 r. Jednolity Akt Europejski (UG-W, rozszerzenie uprawnień PE) 1992 r. Traktat z Maastricht (TUE –WE, filary, …) 1993 r. (1994) – Unia celna (FTA+jednolita taryfa+wspólna polit.handlowa, …) 1997 r. Traktat Amsterdamski (sprawy społ.,...) 1999 r. Rozpoczęcie rozliczeń bezgotówkowych w EURO 2001 r. Traktat Nicejski (traktat modernizujący TUE) 2002 r. Wprowadzenie EURO do obiegu gotówkowego 2004 r. Projekt Traktatu ustanawiającego Konstytucję dla Europy 2007 r. Traktat o Funkcjonowaniu UE (Lizboński) Formalno – prawna ewolucja UE

13 Znaczenie prawa w UE (1) 13 Unia Europejska jest całkowicie nowym tworem, który odróżnia się od poprzednich prób stworzenia zjednoczonej Europy, głównie, dlatego, że działa korzystając z zasad prawa a nie siły czy dominacji. Prawo ma za zadanie działać tam, gdzie przemoc od wielu wieków zawodziła. Jedynie społeczność oparta na zasadach prawa i wspólnie podejmowanych decyzjach może być trwałą strukturą. Proces ten opiera się na takich wartościach jak wolność i równość, których ochronę zabezpiecza prawo. Regulacje prawne dotyczą stosunków między: obywatelami i władzami publicznymi państw członkowskich, między obywatelami a organami UE, między państwami członkowskimi, między państwami członkowskimi a organami UE, między organami UE i wreszcie między państwami członkowskimi i UE a krajami trzecimi. Całokształt tych regulacji to tzw. dorobek prawny UE czyli acquis communautaire.

14 Znaczenie prawa w UE (2) 14 Prawo wspólnoty stanowi niezależny system prawa oparty na międzynarodowych traktatach oraz na własnej legislacji. Wspólne życie gospodarcze i społeczne obywateli Unii nie jest dyktowane przez siłę, lecz prawo. Jest to podstawa systemu instytucjonalnego. Pod jurysdykcją prawa unijnego znajduje się coraz więcej obszarów życia codziennego obywateli Unii. Daje im to prawa, ale także nakłada na nich obowiązki. Jako obywatele zarówno kraju jak i wspólnoty, mamy nad sobą całą hierarchę prawa.

15 Znaczenie prawa w UE (3) 15 Określa on także stosunki między krajami i wspólnotą. Kraje muszą przedsięwziąć wszystkie możliwe środki, które zapewnią wypełnianie obowiązków wynikających z traktatów lub działań instytucji Unijnych. Kraje członkowskie są też odpowiedzialne za wszelkie szkody powstałe w wyniku naruszania prawa Unijnego.

16 Pojęcie Systemu Prawnego UE 16 Z formalno - prawnego punktu widzenia należałoby mówić raczej o systemie prawa i instytucji Wspólnot Europejskich. Pojęcia takie jak system prawny Unii, instytucje Unii są bowiem jak dotychczas tylko pojęciami obiegowymi, /…/ ale nieuwzględniającymi strony formalnoprawnej./…/ Należy jednak wyraźnie podkreślić, że niezależnie od systemu prawa Wspólnot Europejskich (używa się tu również takich określeń jak prawo europejskie,europejskie prawo wspólnotowe), odnoszącego się do I filaru(GOSPODARCZEGO i Społecznego) Unii, proces kształtowania prawa unijnego już dawno się rozpoczął. Dzieje się tak w wyniku realizacji zadań w II (Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa), a w szczególności III filarze UE (współpraca policyjna i sądowa w sprawach karnych). Procesy te w swej konsekwencji mogą, wcześniej lub później, stworzyć formalnoprawne podstawy do posługiwania się pojęciem prawo unijne. Cyt.za: K.Michałowska-Gorywoda: System prawny i instytucjonalny Unii Europejskiej, w: ; Por.też: A.Całus:System prawny Unii Europejskiej.Zarys wykładu.Warszawa, IPHZiSE SGH,1997, s.3-4 UWAGA:Podział na filary został zlikwidowany Traktatem o Funkcjonowaniu UE!!!

17 17 Traktat o FunkcjonowaniuUE(2007) Traktat z Nicei (2001) Traktat Amsterdamski (1997) Traktat z Maastricht (1992) Dziedzina Dziedzina WspólnotowaDziedzina Wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Traktat WE (Rzym 1957) Traktat EUROATOM (Rzym 1957) Traktat EWWiS (Paryż ) Współpraca policyjna i sądowa w sprawach karnych (poprz.:współpraca w sprawach wewnętrznych i sprawiedliwości) Filar drugiFilar IFilara trzeci Trzy filary Unii Europejskiej (Uwaga: TF UE likwiduje ten schemat !!!)

18 18 Unia Europejska I FILAR Wspólnoty Europejskie II FILAR Wspólna polityka bezpieczeństwa i zagraniczna III FILAR Współpraca policyjna i sądowa w sprawach karnych (poprzednio:w dziedzinie sprawiedliwości i spraw wewnętrznych) EWG Unia celna i wspólny rynek Polityka rolna Polityka infrastrukturalna i przemysłowa Polityka handlowa Polityka społeczna Edukacja i kultura Badania i rozwój Ochrona konsumenta Sieci transportowe Obywatelstwo UE EUROATOM EWWiS (do 2002) Polityka zagraniczna Ustalanie wspólnego stanowiska i działań na arenie międzynarodowej Ochrona praw człowieka Wspieranie demokracji Pomoc krajom trzecim Polityka bezpieczeństwa Utrzymanie pokoju Unia Zachodnioeurop. organem bezpieczeństwa Współpraca w ramach NATO Ekonomiczne aspekty zbrojeń Strategia Europ.SystemBezpiecz. Sprawy wewnętrzne Polityka azylowa Polityka migracyjna i wizowa Ochrona granic zewnętrznych Zwalczanie narkomanii Wymiar sprawiedliwości Walka ze zorganizowaną przestępczością międzynarodową (przemytem narkotyków i terroryzmem) Współpraca sądownicza w sprawach karnych i cywilnych Współpraca policji Procedura decyzyjna Traktaty o Wspólnotach (Filar ponadnarodowy) Współpraca rządów (Filar Międzyrządowy) Współpraca rządów (Filar Międzyrządowy)

19 19 Unia Europejska – Cele Ogólny budowa ściślejszego związku między narodami Europy, w którym decyzje podejmowane są w najbardziej jawny sposób i na szczeblu najbliższym obywatelowi (art.1 TUE) Cele szczegółowe 1.Popieranie postępu gospodarczego i społecznego 2.Popieranie wysokiego poziomu zatrudnienia 3.Trwały i nieinflacyjny wzrost gospodarczy 4.Potwierdzenie tożsamości na arenie międzynarodowej 5.Wzmacnianie ochrony praw i interesów obywateli Państw Członkowskich 6.Utrzymanie (utworzenie) obszaru wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości 7.Zachowanie i rozbudowa dorobku Wspólnoty

20 20 Unia Europejska - Cele I FILAR Wspólnota Europejska II FILAR Wspólna polityka bezpieczeństwa i zagraniczna III FILAR Współpraca w sprawach karnych Przyczynianie się do: 1.Harmonijnego, zrównoważonego i nieinflacyjnego wzrostu gospodarczego; 2.Wysokiego poziomu zatrudnienia i ochrony socjalnej; 3.Równości płci 4.Wysokiego stopnia konkurencyjności i zbieżności 5.Ochrony środowiska 6.Podnoszenia jakości życia 7.Spójności gospodarczej, społecznej oraz solidarności pomiędzy Państwami Czł. 1.Ochrona wspólnych wartości, podstawowych interesów i integralności UE; 2.Umacnianie bezpieczeństwa UE; 3.Zachowanie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego 4.Popieranie współpracy międzynarodowej 5.Rozwijanie oraz umacnianie demokracji i rządów prawa oraz poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności (Karta podstawowych praw UE) 1.Zapewnienie obywatelom wysokiego poziomu bezpieczeństwa w obszarze wolności i sprawiedliwości; 2. Podejmowanie wspólnych działań w w/w zakresie 3. Zapobieganie rasizmowi i ksenofobii Procedura decyzyjna Traktaty o Wspólnotach (Filar ponadnarodowy !!!) Współpraca rządów (Filar międzyrządowy) Współpraca rządów (Filar Międzyrządowy)

21 Acquis Communautaire – dorobek prawny Wspólnoty Polityki wspólnotowe Prawo wspólnotowe Orzecznictwo ETS Prawo zwyczajowe Dalsze slajdy to zmodyfikowana kopia prezentacji wykładu Prawo Unii Europejskiej – wprowadzenie, A.Parzycha (UKIE): 21

22 System prawny Wspólnot (przed TF UE) Prawo pierwotne Prawo pochodne (wtórne) w I filarze Porozumienia międzynarodowe Prawo pochodne (wtórne) w II i III filarze 22

23 Traktaty założycielskie Traktat o ustanowieniu Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali (Paryż 1951) Traktat o ustanowieniu Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (Rzym 1957), Traktat o Europejskiej Wspólnocie Energii Atomowej (Rzym 1957) Zmiany traktatów założycielskich Traktat o Fuzji Organów (1965) Jednolity Akt Europejski (1986) Traktat z Maastricht (1992) Traktat z Amsterdamu (1997) Traktat z Nicei (2001) Traktat Konstytucyjny (2004) Traktat o Funkcjonowaniu UE (2007) Wspólnotowe prawo pierwotne 23

24 Traktaty o przystąpieniu Dania, Wielka Brytania, Irlandia Grecja Hiszpania i Portugalia Austria, Finlandia, Szwecja Polska, Czechy, Słowacja, Węgry, Słowenia, Litwa, Łotwa, Estonia, Malta, Cypr 2006 – Bułgaria i Rumunia Przyjęte przez państwa członkowskie protokoły i oświadczenia załączone do traktatów założycielskich Wspólnotowe prawo pierwotne c.d. 24

25 Zasady ogólne prawa Unii Europejskiej (soft law) Zasady traktatowe Zasady sformułowane przez ETS Zasady wynikające z kanonów praworządnych i demokratycznych państw Prawa podstawowe i wolności jednostek Wspólnotowe prawo pierwotne c.d. 25

26 Wydane przez jeden lub kilka organów Wspólnot Europejskich Oparte na kompetencji udzielonej w pierwotnym Wspólnotowe prawo pochodne (wtórne) 26

27 Rozporządzenia Dyrektywy Decyzje Zalecenia Opinie Wspólnotowe prawo pochodne (wtórne) – akty prawne 27

28 Mają zastosowanie ogólne Obowiązują we wszystkich swoich częściach Stosuje się je bezpośrednio w każdym państwie członkowskim Rozporządzenia 28

29 Wiążą pod względem zamierzonego celu każde państwo członkowskie, do jakiego są skierowane Pozostawiają władzom krajowym wybór formy i metod włączenia do systemu prawa krajowego Dyrektywy 29

30 Obowiązują we wszystkich swoich częściach tych, do których są skierowane Obowiązują bezpośrednio Decyzje 30

31 Niezobowiązujące akty prawne Mają charakter polityczny i moralny Zalecenie wydawane jest z własnej inicjatywy, może być adresowana do państw członkowskich, organów Wspólnoty lub osób Opinia wydawana jest na zapytanie, nie może dotyczyć osób Opinie i zalecenia 31

32 Regulaminy wewnętrzne Wspólne deklaracje Porozumienia międzyinstytucjonalne Wewnętrzne prawo wspólnotowe 32

33 Uchwały Projekty Wyjaśnienia Memoranda Zawiadomienia Komunikaty Sprawozdania Programy Plany Akty nienazwane (sui generis) 33

34 zawierają wspólne intencje i opinie na temat ogólnego procesu integracji wyznaczają kierunek przyszłych prac Rady UE Rezolucje 34

35 Deklaracje 1. Ogólne, dotyczące rozwoju Wspólnoty, demokracji lub praw fundamentalnych 2. Uchwalane w ramach procesu decyzyjnego Rady UE i dotyczą interpretacji decyzji podejmowanych w łonie Rady Programy działań mają na celu realizację programów legislacyjnych i ogólnych celów traktatowych Deklaracje i programy działań 35

36 Porozumienia międzynarodowe Umowy Wspólnot Europejskich Umowy mieszane UE i państwo członkowskie ze stroną trzecią (np. z Rosją) Umowy państw członkowskich UE 36

37 1. Zasady i ogólne wytyczne 2. Wspólne strategie 3. Wspólne stanowiska 4. Wspólne działania 5. Współpraca państw członkowskich UE 6. Umowy międzynarodowe Prawo wtórne w II filarze (przed TF UE) 37

38 1. Decyzje ramowe 2. Decyzje 3. Wspólne stanowiska 4. Konwencje międzynarodowe Prawo wtórne w III filarze (przed TF UE) 38

39 39 PRZED TRAKTATEM o Funkcjonowaniu UE Ponad 15 instrumentów prawnych…. Rozporządzenie Konwencja (Traktat WE) Konwencja (Traktat UE) Dyrektywa Decyzja ramowa Decyzja Decyzja (Tytuł V Traktatu UE) Decyzja (Tytuł VI Traktatu UE) Zasady i stanowiska ogólne Wspólna strategia Działanie Wspólne stanowisko (Tytuł V Traktatu UE) Wspólne stanowisko (Tytuł VI Traktatu UE) Zalecenie Opinia W TRAKTACIE o Funkcjonowaniu UE Rozporządzenie Dyrektywa Decyzja Zalecenie Opinia ustawodawcze nieustawodawcze, niezobowiązujące WIĄŻĄCE

40 Kompetencje i procedury dotyczące zawarcia i zmian prawa pierwotnego uregulowane są w krajowym prawie konstytucyjnym Ranga prawa wspólnotowego nie zależy od rangi ustawy krajowej Wszystkie obowiązujące normy prawa wspólnotowego są nadrzędne nad normami krajowymi, czyli: Konstytucją wcześniejszymi i późniejszymi ustawami krajowymi wszystkimi prawami niższego szczebla Wszystkie problemy dotyczące rangi, bezpośredniego skutku i wykładni podlegają jurysdykcji ETS, który respektuje granice wytyczone przez krajowe prawa podstawowe i zasady konstytucyjne Zasada prymatu prawa wspólnotowego 40

41 Perspektywy dalszej ewolucji systemu prawa Unii Europejskiej 41 Przyjęcie Traktatu o Funkcjonowaniu UE (Lizbońskiego) i zawartych w nim regulacji pozostawia poprzedni katalog aktów prawnych UE: Rozporządzenie Dyrektywa Decyzja Zalecenie Opinia (por. slajd 39 )

42 Dziękuję za uwagę 42 Prof. dr hab. Wiesław Czyżowicz Kier. KPAiFP KNoP SGH Warszawa, ul.Madalińskiego 31/33


Pobierz ppt "Prawo gospodarcze Unii Europejskiej Szkoła Główna Handlowa Katedra Prawa Administracyjnego i Finansowego Przedsiębiorstw Warszawa Prof. dr hab.Wiesław."

Podobne prezentacje


Reklamy Google