Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Rzeczywistość społeczna (I) – socjalizacja, kontrola i role społeczne (WDS 2013/2014 nr 2)

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Rzeczywistość społeczna (I) – socjalizacja, kontrola i role społeczne (WDS 2013/2014 nr 2)"— Zapis prezentacji:

1 Rzeczywistość społeczna (I) – socjalizacja, kontrola i role społeczne (WDS 2013/2014 nr 2)

2 Socjalizacja w socjologii socjalizacja (łac. socialis, czyli społeczny) to proces uczenia się, dzięki któremu stajemy się członkami danego społeczeństwa i kultury; aby zrozumieć społeczeństwo, należy zrozumieć jednostkę – jak ona staje się społeczna?; z badaniem socjalizacji związane jest poszukiwanie odpowiedzi na takie pytania: w jaki sposób stajemy się zdolni do życia w naszym społeczeństwie i kulturze?: jak wchodzimy w kulturę danego społeczeństwa?: jak społeczeństwo wpływa (określa nas, definiuje itp.) na nas?

3 Stadia procesu socjalizacji socjalizacja trwa od urodzin aż do śmierci jednostki (poszczególne etapy życia to także określone problemy): dzieciństwo; młodość (w historycznie istniejących społeczeństwach młodość nie zawsze istniała jako odrębna faza życia, celem młodości jest przede wszystkim zbudowanie stabilnej identyfikacji siebie); wczesna dojrzałość (pokonywanie problemu miłości i pracy, rozpoczęcie pracy i założenie rodziny); wiek średni (okres mglisty w życiu jednostki, koncentracja na pracy i rodzinie, kryzys wieku średniego); starość (kwestia społecznej definicji, różne społeczne znaczenia starości, znaczenie przejścia na emeryturę); śmierć (umieranie, jest ono obecnie bardziej zorganizowane i odpersonifikowane).

4 Wybrane koncepcje procesu socjalizacji (1) behawiorystyczna/ społecznego uczenia się (osobowość to wyuczony repertuar zachowań, jednostka jako czarna skrzynka): mechanizmy uczenia się: wzmacnianie – mechanizm nagród i kar (tworzenie hierarchii nawyków); naśladowanie – reakcje otoczenia społecznego (fazy: naśladujące zachowanie, zapamiętywanie go, przyswojenie - gra w wyobraźni, motywacja do jego realizacji); przekaz symboliczny. psychoanalityczna (model tłumionych potrzeb): Zygmunt Freud ( ): model konfliktowy (antyspołeczne popędy a zinternalizowana przez nas tradycja społeczna i kulturowa); rozwój osobowości (społecznej) to kontrola nie akceptowanych popędów; części osobowości: id, ego i superego.

5 Wybrane koncepcje procesu socjalizacji (2) rozwoju poznawczego (Jean Piaget, ): rozwój poznawczy i umiejętności posługiwania się symbolami (rozwój myślenia jako podstawa socjalizacji) - etapy: sensomotoryczny (do 2 lat, poczucie stałości przedmiotu); przedoperacyjny (ok. 2-7 lat, rozwój mowy i egocentryzmu); operacji konkretnych (ok. 7–12 lat, myślenie o rzeczach konkretnych); operacji formalnych (>11 lat, myślenie abstrakcyjne, o myślach). socjologiczna (koncepcja stadiów socjalizacji, G. H. Mead, ): rozwój umiejętności wchodzenia w role społeczne - etapy: etap wstępnych przygotowań (rozwój sensomotoryczny); zabawy (przyjmowanie różnych ról, pierwsze obrazy siebie); gry (przyjmowanie wielu ról społecznych, patrzenie na siebie jako odrębny podmiot – kształtowanie się naszego ja); uogólniony inny (pojawienie się jaźni/self, zdolność do refleksyjnej samooceny).

6 Socjalizacja w rozumieniu M. Tomasello (Kulturowe źródła ludzkiego poznania, Warszawa 2002/1999) wartość dodana w świecie ludzi to rozumienie świata w kategoriach intencjonalności / przyczynowości: rozumienie tego, że inni ludzie posiadają stany intencjonalne, na które możemy wpływać. rewolucja dziewiątego miesiąca - stajemy się ludzcy w okolicach 9-12 miesiąca naszego życia; socjalizacja jest procesem, który kieruje uwagę na określone rzeczy i każe je odpowiednio rozumieć; mechanizmy socjalizacji: instrukcje, naśladownictwo, uczestnictwo w dialogu. decydujące znaczenie dla socjalizacji ma nauka języka (jest to zawsze akt społeczny), ale nauka ta dotyczy zawsze konkretnego języka i dzieje się zawsze w konkretnym miejscu.

7 Socjalizacja w rozumieniu Judith Rich Harris (Geny czy wychowanie, Warszawa 2000 / 1998) w procesie socjalizacji ważne są geny i rodzice, ale najważniejszy jest jednak wpływ grupy rówieśniczej; krytyka mitu rodzicielskiego wychowania; najważniejszy dla socjalizacji (ukształtowania osobowości dziecka) jest okres między 6 a 15 rokiem życia, gdyż: dziecko większość swojego czasu spędza z rówieśnikami i podlega obowiązkowi szkolnemu; dzieci w tym wieku bardziej się identyfikują z rówieśnikami z klasy szkolnej niż rodzicami i modyfikują swoje zachowania odpowiednio do grupy rówieśniczej.

8 Podstawowe prawidłowości procesu socjalizacji wczesna socjalizacja jest najważniejsza (socjalizacja pierwotna i wtórna); osoby najbliższe pozostają naszymi głównymi wzorcami osobowymi; najważniejsze są wpływy socjalizacyjne w grupach pierwotnych; największy wpływ wywierają długotrwałe związki z innymi; typy socjalizacji: resocjalizacja, kontr-socjalizacja (socjalizacja dewiacyjna), socjalizacja antycypująca (wyprzedzająca), socjalizacja odwrotna; socjalizacja polityczna, kulturowa, językowa itp.; akulturacja (adaptacja do innej kultury); socjalizacja a inne (bliskie jej) pojęcia takie, jak: wychowanie, internalizacja i enkulturacja – nauka kultury;. socjalizacja a stabilność porządku społecznego: funkcje socjalizacji - transmisja kultury i stabilizacja ładu społecznego; problem - odpowiedzialność osobista za czyny a rola najbliższego środowiska towarzyskiego (społecznego) – prze-socjalizowana koncepcja człowieka?

9 Główne spory związane z socjalizacją biologia a socjalizacja – czy w człowieku jest ważniejsza natura, czy kultura?; długość procesu socjalizacji - czy socjalizacja jest procesem permanentnym, trwającym przez całe nasze życie? nieudane skutki socjalizacji: przyczyny (wielość kręgów socjalizujących i skutki równoczesnego uczestnictwa, zwiększenie liczby i dostępności środowisk kontr-kulturowych, spadek skuteczności tradycyjnych środowisk socjalizacyjnych – grup pierwotnych, osłabienie kontroli społecznej); czy potrzeba zawsze resocjalizacji? socjalizacja a indywidualność jednostki: sprzeciw wobec prze-socjalizowanej koncepcji jednostki. socjalizacja a wolność człowieka: problem nisz społecznych/kulturowych w społeczeństwie.

10 Kontrola społeczna a konformizm społeczny (dostosowanie się do innych) dostosowywanie własnego zachowania i myślenia do zachowania i myślenia innych (grupy, społeczeństwa); dlaczego jesteśmy konformistyczni (lub inaczej, dlaczego zachowujemy się tak jak inni?)?: naśladowanie (imitowanie) innych; obawa kary (głównie ze względu na świadomość jej nieuchronności); opinio communis - dążenie do akceptacji przez innych - dlaczego?: gdyż jest to związane z naszą samooceną, budową i funkcjonowaniem naszej tożsamości społecznej; a także związane jest z głęboką potrzebą bycia z innymi (argument socjo-biologiczny).

11 Pozycja (status społeczny) i rola społeczna pozycja (status) społeczna to usytuowanie jednostki w zbiorowości (to jej adres społeczny) - pozycje mogą być: przypisane i osiągane, centralne (naczelne, czyli widoczne społecznie) i drugorzędne. rola jako element dynamiczny pozycji - w odniesieniu do pozycji może być ona traktowana jako: zespół praw i obowiązków (oczekiwań, regulacji) związanych z daną pozycją (normatywny aspekt roli); schemat zachowań (scenariusz postępowania) związanych z daną pozycją (interakcyjny aspekt roli). elementy roli: nakazane i zakazane, margines swobody; inne ważne pojęcia związane z rolą społeczną: rola złożona, zespół ról, rola kluczowa, konflikt ról, napięcie roli, dobór ról, dystans do roli.

12 Role społeczne a kontrola społeczna - czy jesteśmy wolni w społeczeństwie? jest to termin pierwotny w socjologii (stosuje się go do wyjaśniania zjawisk społecznych, ale się go nie definiuje) – ogólnie to mechanizmy wymuszające współdziałanie, utrzymujące i stabilizujące porządek społeczny; jest to jedno z najstarszych pojęć w socjologii (stosował je już A. Comte); ewolucja znaczenia pojęcia kontroli społecznej: przed II wojną światową – społeczeństwo dominuje nad jednostką, kontrola społeczna ma charakter zamierzony (intencjonalny), normy społeczne stanowią szkielet społeczeństwa, a celem kontroli jest harmonijne funkcjonowanie społeczeństwa, a nie przywracanie ładu społecznego; po II wojnie światowej – rola jednostki, większy nacisk na mechanizmy, które przywracają ład społeczny niż go kreują, kontrola społeczna jako reakcja na zachowania odbiegające od norm, przeciwdziałanie dewiacjom (akcent pada na kontrolującą / opresywną rolę instytucji).

13 Interpretacje roli społecznej ujęcie funkcjonalno-strukturalne role (R. K. Merton, ): są czymś zewnętrznym wobec nas, klasyfikują i porządkują rzeczywistość; perspektywa socjologiczna - traktowanie zbiorowości (społeczeństwa, struktury społecznej itp.) jako układu ról, odgrywanie ról stabilizuje (organizuje) społeczeństwo; ujęcie interakcyjne / dramaturgiczne (Erving Goffman, ): główne pytanie to, jak rola (-e) jest (są) odgrywana (-e)?; powstaje (-ą) w interakcjach z innymi osobami i otoczeniem, a elementy roli to scena i kulisy, rola fasady (blef/ bluff); zachowania niewerbalne, margines swobody i dramatyzacja roli; perspektywa socjologiczna - społeczeństwo jest tworzone, jest to dynamiczna i ludzka rzeczywistość.

14 Literatura (zalecana, warta przeczytania?) na temat socjalizacji, kontroli i ról społecznych Barbara Szacka, Wprowadzenie do socjologii (roz. VI. Socjalizacja i roz. VII. Kontrola społeczna); Marek M. Kamiński, Gry więzienne. Tragikomiczny świat polskiego więzienia, Oficyna Naukowa, Warszawa 2006, s (Rozdział 3. Inicjacja). Robert K. Merton, Teoria socjologiczna i struktura społeczna, PWN Warszawa 1982, s ; Erving Goffman, Człowiek w teatrze życia codziennego, PIW Warszawa 1981 (rozdział I. Występy).


Pobierz ppt "Rzeczywistość społeczna (I) – socjalizacja, kontrola i role społeczne (WDS 2013/2014 nr 2)"

Podobne prezentacje


Reklamy Google