Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Kontrola społeczna, role społeczne, tożsamość (WDS 2008/2009 nr 3)

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Kontrola społeczna, role społeczne, tożsamość (WDS 2008/2009 nr 3)"— Zapis prezentacji:

1 Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Kontrola społeczna, role społeczne, tożsamość (WDS 2008/2009 nr 3)

2 Kontrola społeczna, role społeczne, tożsamość (WDS 2008/2009 nr 3) 1.Przykład: fala (inicjacja młodych) a długość pobytu (stażu) w określonych instytucjach; fala w wojsku jako przykład instytucjonalizacji porządku społecznego: role społeczne; ceremonie; wiedza kulturowa; reguły zachowania się. znaczenie społeczne i moralne tego zjawiska, sposoby przeciwdziałania.

3 Kontrola społeczna, role społeczne, tożsamość (WDS 2008/2009 nr 3) 2. Kontrola społeczna jako mechanizmy wymuszające współdziałanie społeczne, utrzymujące i stabilizujące porządek społeczny; rodzaje kontroli społecznej: - wewnętrzna i zewnętrzna; - formalna i nieformalna; - prawna i pozaprawna itp. kontrola społeczna a rodzaj możliwej do zastosowania sankcji za przekroczenie norm (obyczajowa, religijna, prawna itp.); style prowadzenia kontroli społecznej: penalizacyjny, kompensacyjny, rozjemczy i terapeutyczny. kontrola społeczna a inne ważne kategorie (pojęcia) społeczne: instytucja (instytucjonalizacja) i socjalizacja.

4 Kontrola społeczna, role społeczne, tożsamość (WDS 2008/2009 nr 3) 3. Kontrola społeczna a konformizm społeczny (dostosowanie): dostosowywanie własnego zachowania i myślenia do zachowania i myślenia innych (grupy, społeczeństwa); dlaczego jesteśmy konformistyczni (lub inaczej, dlaczego zachowujemy się tak jak inni?)?: –naśladowanie (imitowanie) innych; –obawa kary (głównie ze względu na świadomość jej nieuchronności); –opinio communis - dążenie do akceptacji przez innych: dlaczego? – gdyż jest to związane z nasza samooceną, budową i funkcjonowaniem naszej tożsamości społecznej, a także głęboką potrzebą bycia z innymi (argument socjobiologiczny).

5 Kontrola społeczna, role społeczne, tożsamość (WDS 2008/2009 nr 3) 4. Kontrola społeczna a dewiacje społeczne: dewiacja, czyli zboczenie z drogi, odchylenie od właściwego kierunku; dewiacja jest traktowana jako naruszenie porządku społecznego - jest ono zachowanie niezgodnym ze standardami normatywnymi składającymi się na podzielaną wizję ładu społecznego; problemy w dyskutowaniu o dewiacji: –co jest uważane za dewiację?; –dewiacja pozytywna(nadgorliwiec); –kto i dlaczego w społeczeństwie definiuje to, co jest uważane za dewiację?; –granice tolerancji na dewiacje (gdzie one przebiegają i kto je określa?).

6 Kontrola społeczna, role społeczne, tożsamość (WDS 2008/2009 nr 3) 5. Dewiacja jako przedmiot badań w socjologii – jest ujmowana głównie jako analiza naruszeń reguł porządku społecznego, stąd bada się: –anomię, czyli rozregulowanie zasad życia społecznego (dla E. Durkheim anomia to chaos normatywny): ważne ujęcie R. K. Mertona (analiza poprzez cele i środki): konformizm, innowacja, rytualizm, rezygnacja (ucieczka) i bunt. –przekaz kultury dewiacyjnej (subkultury dewiacyjne, kodeks zawodowy itp.); –niesprawność mechanizmów kontroli (akcent pada na osobiste kalkulacje jednostki, czy opłaca się zachowywać konformistycznie lub też nie?, w jakich sytuacjach?, za jaką cenę?).

7 Kontrola społeczna, role społeczne, tożsamość (WDS 2008/2009 nr 3) 6. Badanie tego, co jest uważane za dewiację?: kryterium jest tu reakcja społeczna na dane zachowanie (dewiację): –historyczna zmienność kryteriów dewiacji; –ewolucja kryteriów prawnych i ich znaczenie; –kulturowe uwarunkowania (różnice kulturowe). teoria naznaczania społecznego (etykietowania), stygmatyzacja (ważna rola otoczenia społecznego w uznawaniu kogoś za dewianta); dewiacja pierwotna i kariera dewiacyjna (przyjęcie nowej tożsamości i jej akceptacja).

8 Kontrola społeczna, role społeczne, tożsamość (WDS 2008/2009 nr 3) 7. Funkcje dewiacji w społeczeństwie: –wyjaśniają sens społeczny norm (jakie zachowanie są akceptowane, a jakie nie?; gdzie są granice tolerancji); –określają tożsamość grupy i jej granice (podział my i oni); –zwiększają spójność grupy (mobilizacja grupy wobec zagrożenia); –są czasami wentylem bezpieczeństwa (nie stosowanie się wobec norm może być sposobem przetrwania w trudnej sytuacji); –stanowią źródło zmian społecznych (to, co dzisiaj jest dewiacją, jutro może zostać zaakceptowane jako normalne).

9 Kontrola społeczna, role społeczne, tożsamość (WDS 2008/2009 nr 3) 8.Pojęcie roli społecznej w socjologii – przykład analizy socjologicznej zbiorowości bezdomnych (M. Oliwa- Ciesielska, Piętno nieprzypisania. Studium o wyizolowaniu społecznym bezdomnych, Poznań 2006): –piętno bezdomności i brak domu (bezdomność jako brak przywiązania); –bezdomność jako przekleństwo i jednocześnie jako dar wyizolowania (stawanie się outsiderem); –przyczyny bezdomności; – znoszenie trudów życia przez bezdomnego (wędrówka po kole, poczucie nieodwracalności losu, poczucie samotności i osamotnienia); –stygmatyzacja bezdomnego (świadomość bycia naznaczonym); –inni bezdomni jako obcy.

10 Kontrola społeczna, role społeczne, tożsamość (WDS 2008/2009 nr 3) 9. Rola a pozycja społeczna (status społeczny): –pozycja społeczna to usytuowanie jednostki w zbiorowości – pozycje mogą być: przypisane i osiągane, centralne i naczelne, widoczne społecznie. –rola jako element dynamiczny pozycji - w odniesieniu do pozycji może być ona traktowana jako: zespół praw i obowiązków związanych z daną pozycją; schemat (scenariusz) zachowań związanych z daną pozycją –elementy roli: nakazane i zakazane oraz margines swobody; inne ważne pojęcia: zespół ról, konflikt ról, dobór ról, rola kluczowa.

11 Kontrola społeczna, role społeczne, tożsamość (WDS 2008/2009 nr 3) 10. Interpretacje roli społecznej: ujęcie funkcjonalno-strukturalne – role: –klasyfikują i porządkują rzeczywistość; –są czymś zewnętrznym wobec nas; –traktowanie zbiorowości (społeczeństwa, struktury społecznej itp..) jako układu ról, role więc stabilizują społeczeństwo. ujęcie interakcyjne (E. Goffman): –główne pytanie to, jak rola (-e) jest (są) odgrywana (-e)?; –powstaje w interakcjach z innymi osobami i otoczeniem; –scena i kulisy, rola fasady; –uwaga na zachowania niewerbalne; –liczy się margines swobody.

12 Kontrola społeczna, role społeczne, tożsamość (WDS 2008/2009 nr 3) 11. Rola społeczna a osobowość jednostki: osobowość: zorganizowana struktura cech indywidualnych i sposobów zachowania jednostki, decydujących o jej przystosowaniu do środowiska – typy osobowości; osobowość a zróżnicowanie społeczne (praca) - badania M. L. Kohna (typ samosterowny i konformistyczny); osobowość autorytarna (T. W. Adorno): bezkrytyczna akceptacja wartości i autorytetów, duża punitywność, etnocentryzm; osobowość podstawowa (A. Kardiner): podłoże uczuć i wartości wspólnych dla członków danej zbiorowości (bliskie pojęciu charakteru narodowego); osobowość modalna- najczęściej występujące połączenie cech psychicznych w zbiorowości; osobowość nowoczesna i tradycyjna.

13 Kontrola społeczna, role społeczne, tożsamość (WDS 2008/2009 nr 3) 12. Rola społeczna a tożsamość społeczna (problemy identyfikacji i internalizacji ról społecznych): tożsamość jest pochodną naszej przynależności do różnych grup i kategorii społecznych – wymiary: –subiektywny (indywidualne poczucie tożsamości); –obiektywny (sposób zaklasyfikowanie przez innych); –problem zgodności tych wymiarów lub jej braku. tożsamość osobista (kim jestem?) – świadomość swojej spójności i odrębności – problemy: –krystalizacji tożsamości; –zaburzeń i kryzysów tożsamości. tożsamość z zewnątrz (jaźń odzwierciedlona) – jak moja tożsamość jest postrzegana przez innych i przez nich określana?

14 Kontrola społeczna, role społeczne, tożsamość (WDS 2008/2009 nr 3) 13. Wielki socjolog - Émile Durkheim (1858 – 1917), był profesorem w Bordeux, gdzie w 1895(6) r. objął pierwszą w Europie katedrę socjologii; Zasady metody socjologicznej(1895): –rzeczywistość społeczna jest rzeczywistością sui generis. Jest ona niepowtarzalna, unikatowa, zewnętrzna w stosunku do jednostki. Społeczeństwa nie należy traktować jako sumy jednostek (realizm socjologiczny). –kluczowym elementem badań socjologicznych są fakty społeczne - socjolog powinien odrzucić wszelkie uprzedzenia, o społeczeństwie i powinien stanąć "w dystansie", na zewnątrz faktu społecznego. –człowiek jest istotą Homo Duplex - z jednej strony kierują nim instynkty, a z drugiej jego świadomość. Jest to także opozycja jednostkowego wobec społecznego.


Pobierz ppt "Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Kontrola społeczna, role społeczne, tożsamość (WDS 2008/2009 nr 3)"

Podobne prezentacje


Reklamy Google