Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Rzeczywistość społeczna – socjalizacja, role społeczne i kontrola społeczna (WDS 2012/2013 nr 3)

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Rzeczywistość społeczna – socjalizacja, role społeczne i kontrola społeczna (WDS 2012/2013 nr 3)"— Zapis prezentacji:

1 Rzeczywistość społeczna – socjalizacja, role społeczne i kontrola społeczna (WDS 2012/2013 nr 3)

2 Rzeczywistość społeczna – socjalizacja, role społeczne i … (WDS 2012/2013 nr 3) 1. W socjologii socjalizacja (łac. socialis, czyli społeczny) to proces uczenia się, dzięki któremu stajemy się członkami danego społeczeństwa i kultury: aby zrozumieć społeczeństwo, należy zrozumieć jednostkę (jak staje się ona społeczna?); z badaniem socjalizacji związane jest poszukiwanie odpowiedzi na takie pytania: - w jaki sposób stajemy się zdolni do życia w naszym społeczeństwie i kulturze?: - socjalizacja jest tu rozumiana jako proces czyniący kulturę drugą naturą człowieka – to, co właściwe kulturze danego społeczeństwa staje się uznane za oczywiste (normalne). - jak wchodzimy w kulturę danego społeczeństwa?: - socjalizacja jest tu rozumiana jako proces nasiąkania (uczenia się) kulturą, który łączy różne pokolenia danego społeczeństwa. - jak społeczeństwo wpływa (określa nas, definiuje itp.) na nas?: - socjalizacja to proces stawania się takim, jakim chce od nas nasze bliższe i dalsze otoczenie społeczne.

3 Rzeczywistość społeczna – socjalizacja, role społeczne i … (WDS 2012/2013 nr 3) 2. Struktura socjalizacji (anatomia i fizjologia społeczeństwa): w procesie socjalizacji uczymy się: minimum kulturowego (podstawowych umiejętności społecznych, porozumiewania się, życia z innymi, logicznego myślenia itp.); norm i wzorów określonych zachowań (ról społecznych), jak np. dziecka, nastolatka, ojca, dziadka lub socjologa, turysty, itp.; wiedzy i wartości tej danej kultury (języka, tradycji kulturowej, emocjonalnego związku z symbolami narodowymi itp.); koncepcji ja (osobowości i tożsamości) oraz wyrażania emocji. płaszczyzny procesu socjalizacji: jednostka (wiedza, struktury poznawcze i emocjonalne itp.); grupy (relacje rodzice – dzieci, komunikowanie się z innymi, nauka w szkole itp.); instytucje (praca, szkoły, środki masowego przekazu itp.); całe społeczeństwo (makrostruktury kulturalne, społeczne, gospodarcze itp.).

4 Rzeczywistość społeczna – socjalizacja, role społeczne i … (WDS 2012/2013 nr 3) 3. Stadia procesu socjalizacj i (socjalizacja trwa od urodzin aż do śmierci jednostki; poszczególne etapy życia to także określone problemy): dzieciństwo; młodość (w historycznie istniejących społeczeństwach młodość nie zawsze istniała jako odrębna faza życia, celem młodości jest przede wszystkim zbudowanie stabilnej identyfikacji siebie); wczesna dojrzałość (pokonywanie problemu miłości i pracy, rozpoczęcie pracy i założenie rodziny); wiek średni (okres mglisty w życiu jednostki, koncentracja na pracy i rodzinie, kryzys wieku średniego); starość (kwestia społecznej definicji, różne społeczne znaczenia starości, znaczenie przejścia na emeryturę); śmierć (umieranie, jest ono obecnie bardziej zorganizowane i odpersonifikowane).

5 Rzeczywistość społeczna – socjalizacja, role społeczne i … (WDS 2012/2013 nr 3) 4. Podstawowe prawidłowości procesu socjalizacji: wczesna socjalizacja jest najważniejsza; osoby najbliższe pozostają naszymi głównymi wzorcami osobowymi; najważniejsze są wpływy socjalizacyjne w grupach pierwotnych; największy wpływ wywierają długotrwałe związki z innymi; socjalizacja a stabilność porządku społecznego: funkcje socjalizacji - transmisja kultury i tworzenie (stabilizacja) ładu społecznego; problemy: odpowiedzialność osobista za czyny a rola najbliższego środowiska towarzyskiego (społecznego) – prze-socjalizowana koncepcja człowieka?; wpływ konkurencyjnych środowisk społecznych. socjalizacja a inne (bliskie jej) pojęcia takie, jak: wychowanie (zamierzone oddziaływania na jednostkę; wychowanie naturalne, instytucjonalne i samowychowanie); internalizacja (przyjmowaniu za własne narzucanych z zewnątrz norm i wartości itp.); enkulturacja – nauka kultury.

6 Rzeczywistość społeczna – socjalizacja, role społeczne i … (WDS 2012/2013 nr 3) 5. Typy (rodzaje) procesów socjalizacji: pierwotna (małe dzieci, w grupach pierwotnych, podstawowe kompetencje kulturowe) i wtórna (kolejne etapy życia, ogół instytucji społecznych, złożone kompetencje kulturowe), z przejściem między nimi związane są rytuały przejścia; resocjalizacja (proces modyfikacji osobowości jednostki w celu przystosowania jej do życia w danym społeczeństwie, polega m.in. na stosowaniu odpowiednich zabiegów wychowawczych w określonych instytucjach (instytucjach odosobnienia); kontr-socjalizacja (socjalizacja dewiacyjna); socjalizacja antycypująca (wyprzedzająca) - proces aspirowania do pewnej grupy społecznej, do której jednostka chciałaby należeć, naśladowanie jej członków itp.; socjalizacja odwrotna – wdrażanie starszego pokolenia przez młodsze w nowych warunkach kulturowych; akulturacja (adaptacja do innej kultury); socjalizacja polityczna, kulturowa, językowa itp.

7 Rzeczywistość społeczna – socjalizacja, role społeczne i … (WDS 2012/2013 nr 3) 6. Procesy socjalizacji odbywają się zawsze w konkretnej przestrzeni i czasie historycznym. socjalizacja a proces nabywanie kultury: Margaret Mead - trzy typy kultury: postfiguratywna: kultura "nieocenionych przodków", młodsze pokolenia przyswajają kulturę od pokoleń starszych. kofiguratywna: kultura odnalezionych rówieśników, współwystępują tutaj wzorce kulturowe młodych i starszych pokoleń, jest to etap przejściowym od kultury postfiguratywnej do prefuguratywnej. prefiguratywna: kultura zagadkowych dzieci, młode pokolenie przekazuje wiedzę starszym pokoleniom, charakterystyczna dla społeczeństw nowoczesnych.

8 Rzeczywistość społeczna – socjalizacja, role społeczne i … (WDS 2012/2013 nr 3) 7. Wybrane koncepcje procesu socjalizacji: behawiorystyczna/ społecznego uczenia się (osobowość to wyuczony repertuar zachowań, jednostka jako czarna skrzynka): mechanizmy uczenia się: wzmacnianie – mechanizm nagród i kar (tworzenie hierarchii nawyków); naśladowanie – reakcje otoczenia społecznego (fazy: naśladujące zachowanie, zapamiętywanie go, przyswojenie - gra w wyobraźni, motywacja do jego realizacji); przekaz symboliczny. psychoanalityczna (model tłumionych potrzeb): Zygmunt Freud ( ): model konfliktowy (antyspołeczne popędy i potrzeby a zinternalizowana przez nas tradycja społeczna i kulturowa); rozwój osobowości to kontrola nie akceptowanych popędów; części osobowości: id, ego i superego.

9 Rzeczywistość społeczna – socjalizacja, role społeczne i … (WDS 2012/2013 nr 3) 8. Wybrane koncepcje procesu socjalizacji (cdn.): rozwoju poznawczego (Jean Piaget, ): rozwój poznawczy i umiejętności posługiwania się symbolami (rozwój myślenia jako podstawa socjalizacji) - etapy: sensomotoryczny (do 2 lat, poczucie stałości przedmiotu); przedoperacyjny (ok. 2-7 lat, rozwój mowy i egocentryzmu); operacji konkretnych (ok. 7–12 lat, myślenie o rzeczach konkretnych); operacji formalnych (>11 lat, myślenie abstrakcyjne (o myślach). socjologiczna (koncepcja stadiów socjalizacji, G. H. Mead, ): rozwój umiejętności wchodzenia w role społeczne - etapy: etap wstępnych przygotowań (rozwój sensomotoryczny); zabawy (przyjmowanie różnych ról, pierwsze obrazy siebie); gry (przyjmowanie wielu ról społecznych, patrzenie na siebie jako odrębny podmiot – kształtowanie się naszego ja); uogólniony inny (pojawienie się jaźni/self, zdolność do refleksyjnej samooceny).

10 Rzeczywistość społeczna – socjalizacja, role społeczne i … (WDS 2012/2013 nr 3) 9. Socjalizacja w rozumieniu P. Bergera i Th. Luckmana (Społeczne tworzenie rzeczywistości, PIW Warszawa 1983/1966) : socjalizacja dokonuje się głównie dzięki językowi: stanowi on zarówno o treści socjalizacji, jak i jest jej głównym narzędziem; socjalizacja ma prowadzić do wytworzenia w jednostce poczucia, że rzeczywistość, która ją otacza, jest oczywista; pomyślna socjalizacja to ustanowienie pełnej odpowiedniości między rzeczywistością obiektywną a subiektywną: taka internalizacja rzeczywistości obiektywnej powoduje, że staje się ona dla jednostki światem subiektywnym. nie jest możliwa pełna (pomyślna) socjalizacja, jest ona ciągłym procesem, który trwa przez całe życie; założenie o czynnej roli jednostki w procesach socjalizacji.

11 Rzeczywistość społeczna – socjalizacja, role społeczne i … (WDS 2012/2013 nr 3) 10. Socjalizacja w rozumieniu M. Tomasello (Kulturowe źródła ludzkiego poznania, Warszawa 2002/1999): wartość dodana w świecie ludzi to rozumienie świata w kategoriach intencjonalności / przyczynowości: rozumienie tego, że inni ludzie posiadają stany intencjonalne, na które możemy wpływać. rewolucja dziewiątego miesiąca - stajemy się ludzcy w okolicach 9-12 miesiąca naszego życia; socjalizacja jest procesem, który kieruje uwagę na określone rzeczy i każe je odpowiednio rozumieć ; mechanizmy socjalizacji: instrukcje, naśladownictwo, uczestnictwo w dialogu. decydujące znaczenie dla socjalizacji ma nauka języka (jest to zawsze akt społeczny), ale nauka ta dotyczy zawsze konkretnego języka i dzieje się zawsze w konkretnym miejscu.

12 Rzeczywistość społeczna – socjalizacja, role społeczne i … (WDS 2012/2013 nr 3) 11. Socjalizacja w rozumieniu Judith Rich Harris (Geny czy wychowanie, Warszawa 2000 / 1998): w procesie socjalizacji ważne są geny i rodzice, ale najważniejszy jest jednak wpływ grupy rówieśniczej; krytyka mitu rodzicielskiego wychowania; najważniejszy dla socjalizacji (ukształtowania osobowości dziecka) jest okres między 6 a 15 rokiem życia, gdyż: dziecko większość swojego czasu spędza z rówieśnikami i podlega obowiązkowi szkolnemu; dzieci w tym wieku bardziej się identyfikują z rówieśnikami z klasy szkolnej niż rodzicami i modyfikują swoje zachowania odpowiednio do grupy rówieśniczej.

13 Rzeczywistość społeczna – socjalizacja, role społeczne i … (WDS 2012/2013 nr 3) 12. Stare i nowe podejście do procesu socjalizacji : stare (tradycyjne) podejście: przekaz jednokierunkowy; konsensus poznawczy; wartości i normy są zewnętrzne wobec jednostki; ład społeczny istnieje dzięki temu, że ludzie podzielają wspólne wartości. nowe (relacyjne) podejście: socjalizacja jest procesem wielokierunkowym między jednostkami a ich otoczeniem społecznym; ludzcy stajemy się poprzez uczestnictwo w relacjach z otoczeniem społecznym; człowiek nie zachowuje dystansu socjalizacyjnego, gdyż posiada emocje i uczy się poprzez działanie.

14 Rzeczywistość społeczna – socjalizacja, role społeczne i … (WDS 2012/2013 nr 3) 13. Główne spory związane z socjalizacją : biologia a socjalizacja – czy w człowieku jest ważniejsza natura, czy kultura?; długość procesu socjalizacji - czy socjalizacja jest procesem permanentnym, trwającym przez całe nasze życie? nieudane skutki socjalizacji: przyczyny (wielość kręgów socjalizujących i skutki równoczesnego uczestnictwa, zwiększenie liczby i dostępności środowisk kontr- kulturowych, spadek skuteczności tradycyjnych środowisk socjalizacyjnych – grup pierwotnych, osłabienie kontroli społecznej); czy potrzeba zawsze resocjalizacji? socjalizacja a indywidualność jednostki: sprzeciw wobec prze-socjalizowanej koncepcji jednostki. socjalizacja a wolność człowieka: problem nisz społecznych/kulturowych w społeczeństwie.

15 Rzeczywistość społeczna – socjalizacja, role społeczne i … (WDS 2012/2013 nr 3) 14. Podsumowanie (powtórzenie) socjalizacji (uspołecznienie): socjalizacja a kształtowanie osobowości społecznej jednostki; dlaczego tak ważna dla socjologii? – gdyż dotyczy relacji jednostki ze społeczeństwem (jak społeczeństwo wywiera wpływ na jednostkę?) i mówi o tym, dlaczego i jak akceptujemy (w przeważającej masie) istniejące normy, wartości i zachowania w społeczeństwie; ujęcia teoretyczne socjalizacji (teorie uczenia, psychoanalityczne, rozwoju poznawczego i socjologiczne – rola związków z innymi); etapy i agendy socjalizacyjne; problemy (stałe): biologia a socjalizacja – czy w człowieku jest ważniejsza natura, czy kultura?; socjalizacja a indywidualność jednostki: sprzeciw wobec prze- socjalizowanej koncepcji jednostki; nieudane skutki socjalizacji (problem dewiacji).

16 Rzeczywistość społeczna – socjalizacja, role społeczne i … (WDS 2012/2013 nr 3) 15. Pozycja (status społeczny) i rola społeczna: pozycja (status) społeczna to usytuowanie jednostki w zbiorowości (to jej adres społeczny) - pozycje mogą być: przypisane i osiągane, centralne (naczelne, czyli widoczne społecznie) i drugorzędne. rola jako element dynamiczny pozycji - w odniesieniu do pozycji może być ona traktowana jako: zespół praw i obowiązków (oczekiwań, regulacji) związanych z daną pozycją (normatywny aspekt roli); schemat zachowań (scenariusz postępowania) związanych z daną pozycją (interakcyjny aspekt roli). elementy roli: nakazane i zakazane, margines swobody; inne ważne pojęcia związane z rolą społeczną: rola złożona, zespół ról, rola kluczowa, konflikt ról, napięcie roli, dobór ról, dystans do roli.

17 Rzeczywistość społeczna – socjalizacja, role społeczne i … (WDS 2012/2013 nr 3) 16. Interpretacje roli społecznej: ujęcie funkcjonalno-strukturalne – role (R. K. Merton, ): są czymś zewnętrznym wobec nas, klasyfikują i porządkują rzeczywistość; perspektywa socjologiczna - traktowanie zbiorowości (społeczeństwa, struktury społecznej itp.) jako układu ról, odgrywanie ról stabilizuje (organizuje) społeczeństwo; ujęcie interakcyjne / dramaturgiczne (Erving Goffman, ): główne pytanie to, jak rola (-e) jest (są) odgrywana (-e)?; powstaje (-ą) w interakcjach z innymi osobami i otoczeniem, a elementy roli to scena i kulisy, rola fasady (blef/ bluff); zachowania niewerbalne, margines swobody i dramatyzacja roli; perspektywa socjologiczna - społeczeństwo jest tworzone, jest to dynamiczna i ludzka rzeczywistość.

18 Rzeczywistość społeczna – socjalizacja, role społeczne i … (WDS 2012/2013 nr 3) 17. Rola społeczna a tożsamość społeczna jednostki: uwięzieni w rolach - problemy identyfikacji i internalizacji ról społecznych; tożsamość jest pochodną naszej przynależności do różnych grup i kategorii społecznych, czyli odgrywanych w nich ról społecznych - np. ról rodzinnych (matka, ojciec, córka...), statusowych (kierownik, pracownik..), genderowych (kobieta, mężczyzna), przynależności i hobby (wspinacz, szachista...) itp.; wymiary tożsamości: subiektywny (indywidualne poczucie tożsamości); obiektywny (sposób zaklasyfikowanie przez innych); problem zgodności tych wymiarów (lub też jej braku). tożsamość osobista (kim jestem?): świadomość swojej odrębności– problemy: krystalizacji tożsamości, zaburzeń i kryzysów tożsamości. tożsamość z zewnątrz (jaźń odzwierciedlona): jak moja tożsamość jest postrzegana przez innych oraz jak jest przez nich określana?

19 Rzeczywistość społeczna – socjalizacja, role społeczne i … (WDS 2012/2013 nr 3) 18. Role społeczne a kontrola społeczna - czy jesteśmy wolni w społeczeństwie?: jest to termin pierwotny w socjologii (stosuje się go do wyjaśniania zjawisk społecznych, ale się go nie definiuje) – ogólnie to mechanizmy wymuszające współdziałanie, utrzymujące i stabilizujące porządek społeczny; jest to jedno z najstarszych pojęć w socjologii (stosował je już A. Comte); ewolucja znaczenia pojęcia kontroli społecznej: przed II wojną światową – społeczeństwo dominuje nad jednostką, kontrola społeczna ma charakter zamierzony (intencjonalny), normy społeczne stanowią szkielet społeczeństwa, a celem kontroli jest harmonijne funkcjonowanie społeczeństwa, a nie przywracanie ładu społecznego; po II wojnie światowej – rola jednostki, większy nacisk na mechanizmy, które przywracają ład społeczny niż go kreują, kontrola społeczna jako reakcja na zachowania odbiegające od norm, przeciwdziałanie dewiacjom (akcent pada na kontrolującą / opresywną rolę instytucji).

20 Rzeczywistość społeczna – socjalizacja, role społeczne i … (WDS 2012/2013 nr 3) 19. Kontrola społeczna a konformizm społeczny (dostosowanie się do innych): dostosowywanie własnego zachowania i myślenia do zachowania i myślenia innych (grupy, społeczeństwa); dlaczego jesteśmy konformistyczni (lub inaczej, dlaczego zachowujemy się tak jak inni?)?: naśladowanie (imitowanie) innych; obawa kary (głównie ze względu na świadomość jej nieuchronności); opinio communis - dążenie do akceptacji przez innych - dlaczego?: gdyż jest to związane z naszą samooceną, budową i funkcjonowaniem naszej tożsamości społecznej; a także związane jest z głęboką potrzebą bycia z innymi (argument socjo-biologiczny).


Pobierz ppt "Rzeczywistość społeczna – socjalizacja, role społeczne i kontrola społeczna (WDS 2012/2013 nr 3)"

Podobne prezentacje


Reklamy Google