Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Charakter socjologii i historyczne warunki jej powstania (WDS 2012/2013 nr 1)

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Charakter socjologii i historyczne warunki jej powstania (WDS 2012/2013 nr 1)"— Zapis prezentacji:

1 Charakter socjologii i historyczne warunki jej powstania (WDS 2012/2013 nr 1)

2 WDS (2012/2013) wykład nr 1 1. Organizacja wykładu: celem wykładu jest wprowadzenie do podstawowych pojęć, problemów oraz koncepcji badawczych w socjologii: ma przygotować studentów do bardziej wyspecjalizowanych przedmiotów socjologicznych prowadzonych w Instytucie Socjologii; szczególny nacisk będzie położony jest na prezentację złożoności (pluralizmu) perspektywy badawczych i teoretycznych w socjologii; ukazanie głównych sporów toczących się między określonymi podejściami teoretycznymi w zakresie analizy i wyjaśniania podstawowych zjawisk społecznych, jak np. społeczeństwo, państwo, rynek, kultura itp. przedmiot kończy się egzaminem pisemnym w semestrze zimowym !!!

3 WDS (2012/2013) wykład nr 1 2. Warunki zaliczenia: podręcznik zalecany: Barbara Szacka, Wprowadzenie do socjologii, Oficyna Naukowa, Warszawa 2003 (lub nowsze wydania) (przede wszystkim znajomość rozdziałów: I –III oraz VIII-XVIII). warunki zaliczenia wykładu i egzaminu: obowiązkowe uczęszczanie na wykład (dopuszczalne są dwie nieobecności); wykład kończy się egzaminem pisemnym w semestrze zimowym (ma on formę testu składającego się z 50 pytań oraz wymaga napisania dwóch krótkich – jednostronicowych - esejów, których temat jest wybierany z 6 propozycji).

4 WDS (2012/2013) wykład nr 1 3. Plan wykładów: 1. Zagadnienia wstępne. Określenie przedmiotu i zarys programu wykładu, literatura i organizacja zajęć, sposób zaliczenia zajęć i przeprowadzenia egzaminu. 2. Charakter socjologii oraz historyczne warunki jej powstania. Przed-socjologiczna wiedza o społeczeństwie. Wiedza potoczna. Historyczne warunki narodzin socjologii. Socjologia jako nauka. Przedmiot socjologii, główne pojęcia i koncepcje. Wewnętrzne zróżnicowanie socjologii. 3. Rzeczywistość społeczna – socjalizacja, role społeczne i kontrola społeczna. Podstawowe problemy życia społecznego istot żywych. Mechanizmy i stadia procesu socjalizacji. Pozycje i role społeczne. Spojrzenie dramaturgiczne. Mechanizmy kontroli społecznej. Normy i wartości. Instytucje kontroli społecznej. Konformizm i dewiacja. Stabilność i zmiana. 4. Rzeczywistość społeczna - grupa społeczna i więź społeczna. Pojęcie grupy i więzi społecznej. Zbiorowość a grupa. Odmiany grup społecznych. Grupy formalne i nieformalne, pierwotne i wtórne. Społeczność lokalna. Małe grupy. 5. Rodzina i pokrewieństwo. Małżeństwo i strategie zawierania małżeństw. Pojęcie rodziny, struktura i funkcje, podziały. Rodzina we współczesnym społeczeństwie polskim. Demografia i teoria przejścia demograficznego

5 WDS (2012/2013) wykład nr 1 4. Plan wykładu (cdn.): 6. Kulturowe podstawy życia społecznego (wartości, normy, symbole). Pojęcie i sfera kultury. Kategorie kultury. Kultura dominująca, kultura uprawniona (uprawomocniona), kapitał kulturowy. Kultura masowa i kultura popularna. Telewizja i mediatyzacja kultury. Rola Internetu. 7. Religia. Religia jako regulator zachowań społecznych. Religia w ujęciu socjologicznym. Teorie religii. Synkretyzm religijny. Zjawisko indywidualizacji i prywatyzacji religii. Nowe ruchy religijne. Religijność i Kościół katolicki we współczesnym społeczeństwie polskim. 8. Etniczność, grupa etniczna, naród. Kategorie swój i obcy w życiu społecznym. Dystans i obcość kulturowa/etniczna. Stereotypy i obrazy etniczne. Zjawisko etniczności i jej przejawy. Grupa etniczna. Zagadnienie narodu w socjologii. Naród a państwo. Problem państwa narodowego. Kultura narodowa. Ethnos i demos. 9. Instytucje społeczne i organizacje (biurokracja). Socjologiczne rozumienie instytucji. Typy i rodzaje instytucji. Podejście instytucjonalne w socjologii. Instytucja a organizacja. Problem biurokracji. Teoria biurokracji Maxa Webera Struktura społeczna i zróżnicowanie społeczne. Zróżnicowanie społeczne. Pojęcie struktury społecznej. Nierówności społeczne. Pojęcie klasy społecznej Struktura klasowa w świadomości społecznej (ujęcie St. Ossowskiego). Stratyfikacja społeczna. Ruchliwość społeczna.

6 WDS (2012/2013) wykład nr 1 5. Plan wykładu (cdn.): 11. Ubóstwo, płeć i wiek w społeczeństwie Bogactwo i bieda. Pojęcia wykluczenia społecznego i marginalizacji społecznej. Związki miedzy wykluczeniem społecznym a ubóstwem. Wiek i płeć jako kategorie zróżnicowania społecznego. 12. Władza i polityka (demokracja i państwo). Socjologiczne rozumienie polityki i władzy. Pojęcie biowładzy. Władza prawomocna. Instytucjonalizacja władzy i systemu politycznego. Rozumienie demokracji i jej typy. 13. Gospodarka i rynek (porządek ekonomiczny w społeczeństwie). Stosunki ekonomiczne jako stosunki społeczne. Typy ładu ekonomicznego. Instytucja rynku w myśli społecznej. Gospodarka rynkowa w społeczeństwie. Produkcja i konsumpcja. 14. Rozwój społeczny, nowoczesność (późna nowoczesność) i globalizacja Klasyczne teorie rozwoju i zmiany społecznej Kryteria rozwoju społecznego (Human Development Index). Nowoczesność, pojęcie globalizacji i nowej lokalności Podsumowanie wykładu Podsumowanie wykładu. Nowe koncepcje i wyzwania badawcze w socjologii współczesnej. Klasycy a współczesność. Zaangażowanie socjologii w życie publiczne. Perspektywy rozwoju dyscypliny. Socjologia światowa a socjologia polska. Specyfika socjologii w Polsce. Socjologia na Uniwersytecie Warszawskim. Główni polscy socjologowie.

7 WDS (2012/2013) wykład nr 1 6. Powstanie socjologii : - wprowadzenie nazwy socjologia do publicznego obiegu August Comte ( ): - socjologia – połączenie: socius i logos: - socjologia... to pojęcie, które wynalazłem na określenie fizyki społecznej ( ); - twierdzenie: wiedzieć, przewidywać, kontrolować (1838/1839); - metody badawcze: obserwacja, eksperyment, porównanie i metoda historyczna (jako czwarta?); - próba spojrzenia na społeczeństwo z perspektywy statyki i dynamiki społecznej; - socjologia a filozofia pozytywistyczna to ścisłe reguły postępowania: - badać fakty, szukać związków między nimi, ustalać prawa ogólne. - socjologia Comtea: - perspektywa makro, dynamiczna, związana z praktyką społeczną.

8 WDS (2012/2013) wykład nr 1 7. Przed-socjologiczna wiedza o społeczeństwie : nauka, która się boi zapomnieć swoich twórców, jest zgubiona (Alfred N. Whitehead, 1917 r.); przed-socjologiczna wiedza stanowiła część ogólniejszej refleksji filozoficznej o świecie: miała charakter normatywny: odpowiadała na pytanie jak być powinno, a nie jak jest rzeczywiście?; miała charakter woluntarystyczny: odpowiadała na pytanie kto jest odpowiedzialny za życie społeczne? – natura, Opatrzność, władcy, ludzie itp.?; głównym sprawcą zdarzeń czyniona jest władza (państwo itp.). odwoływała się do pojęcia tradycji i przeciwstawiała ją zmianom społecznym (nowoczesności).

9 WDS (2012/2013) wykład nr 1 8. Socjologia a wiedza potoczna : ma charakter naturalny, spontaniczny (przysłowia) i wartościujący (jest to wiedza emocjonalna, gorąca); opiera się na dychotomicznych ujęciach (dobrzy – źli) oraz pochopnych uogólnieniach i stereotypach. socjologia wobec wiedzy potocznej różni się użyciem : metod badawczych: nacisk na określenie problemu badawczego, zbieranie danych według uznanych reguł (warsztat socjologiczny) i odróżnianie domysłów od faktów. stawianiem pytań badawczych i prób odpowiedzenia na nie w sposób systematyczny: jak jest naprawdę?; dlaczego tak jest tak, jak jest?; co należy robić, aby zmienić daną sytuację?

10 WDS (2012/2013) wykład nr 1 9. Narodziny socjologii (przełom XVIII – XIX wieku) : aby socjologia mogła się narodzić jako dyscyplina naukowa niezbędne było pojawienie się nowego sposobu myślenia o społeczeństwie; dlaczego wtedy zrodziła się naukowa refleksja nad społeczeństwem?: - rewolucje polityczne (zmiana relacji między państwem i społeczeństwem – pojawia się państwo, obywatel, wybory oraz kwestia utrzymania/naprawy porządku społecznego); - rewolucja przemysłowa (wolny rynek, industrializacja, konieczność pracy zarobkowej) i rodzące się tam konflikty społeczne; - socjalizm i pojawienie się kwestii socjalnych, jak bezrobocie, ubóstwo, bezdomność itp. (potrzeba ich rozwiązań, ale w jaki sposób?); - urbanizacja (przeludnienie, zanieczyszczenie, patologie itp., miasto jako główne laboratorium socjologiczne); - zmiana postaw wobec religii (sekularyzacja) i rozwój nauki (scjentyzm); - wpływ Oświecenia i konserwatywnej reakcji anty-oświeceniowej (znaczenie rozumu, badań empirycznych, potrzeba lepszego i bardziej racjonalnie ułożonego świata); - kwestia feminizmu (pierwsze ruchy emancypacyjne kobiet, konserwatyzm stanowy, kobiety w socjologii).

11 WDS (2012/2013) wykład nr 1 10.Nowoczesność jako główny temat socjologii: socjologia jako naukowa samoświadomość nowoczesności (społeczeństwa nowoczesnego): nowoczesność – jej rozumienie w klasycznej socjologii: historyczne: nowoczesność jest związana z konkretnym czasem i miejscem (pojawia się od wieku XVI do XIX, wpływ rewolucji francuskiej i amerykańskiej, znaczenie rewolucji przemysłowej - Wielka Brytania). analityczne: jakie cechy związane są z nowoczesnością? (nowoczesność jako przeciwieństwo tradycji/tradycjonalizmu): indywidualizm (triumf jednostki); postępujące zróżnicowanie społeczne (dyferencjacja i złożoność); racjonalność (dominuje kalkulacja i bezosobowość); ekonomizm (cele i kryteria efektywnościowe); ekspansywność nowoczesności (rozszerzanie jej zasięgu geograficznego i społecznego w głąb).

12 WDS (2012/2013) wykład nr Nowoczesność jako WIELKI TEMAT klasycznej socjologii (przykłady): wiedzieć, przewidywać, kontrolować: kontrola rzeczywistości jako temat A. Comtea. formacje społeczno-ekonomiczne i wyzysk klasowy: nierówności społeczne jako temat K. Marksa. więź mechaniczna i organiczna: organizacja życia społecznego w mieście (urbanizm) jako temat E. Durkheima. wspólnota i zrzeszenie(w jaki sposób należymy do społeczeństwa?): samotny tłum jako temat F. Tonniesa. biurokratyzacja życia społecznego (żelazna klatka racjonalności): nowoczesna polityka i administracja jako temat M. Webera.

13 WDS (2012/2013) wykład nr Socjologiczna krytyka nowoczesności - główne jej tematy to : alienacja: nie tylko w dziedzinie pracy, ale w również w innych dziedzinach życia (polityka, edukacja, kultura itp.). anomia: postępujący rozkład norm i wartości, sprzyja zagubieniu i rozwojowi przestępczości (dewiacjom). dezintegrujące skutki społeczeństwa masowego (rozkład wspólnoty): negatywne skutki uprzemysłowienia, urbanizacji i demokratyzacji na poziomie makro i mikro. ekologia: bariery wzrostu i potrzeba rozwoju zrównoważonego (kontrolowanego) ze względu na środowisko naturalne. nierówności światowe (globalne): teorie zależności i systemu światowego; podział: Północ wobec Południa. skala wojen i militaryzacji społeczeństw: niespotykana wcześniej skala, brutalizacja i destrukcyjność wojen w epoce nowoczesnej.

14 WDS (2012/2013) wykład nr Socjologia jako nowa nauka z długą przeszłością: dąży nie tylko do opisu, ale także do wyjaśniania (zrozumienia); postępowanie badawcze opiera się na uznanych regułach postępowania; neutralność i powstrzymanie się od wartościowania: socjologia daje głębszy ogląd rzeczywistości w terminach naukowych, ogólnych. problemy wiedzy socjologicznej: brak kumulacji osiągnięć poznawczych; stała niedojrzałość wiedzy socjologicznej (?). ewolucja ujęć (perspektyw) socjologicznych: od socjologii strukturalnej do socjologii działania ; socjologia życia codziennego (analiza tego, co stanowi sedno egzystencji społecznej ludzi).

15 WDS (2012/2013) wykład nr Czy socjologia jest gorsza od innych dyscyplin naukowych? - kryteria porównania: niezmienność obserwacji (brak możliwości powtarzalności obserwacji); obiektywność obserwacji i wyjaśnień (wpływ wartości na badacza oraz potrzeba zachowania bezstronności); sprawdzalność hipotez (trudności w przeprowadzeniu eksperymentów); dokładność wyników (potrzeba powiązania abstrakcyjnych pojęć z rzeczywistością); mierzalność zjawisk (socjologia zajmuje się badaniem znaczenia badanych faktów społecznych); stałe liczbowe (jest ich brak w socjologii); przewidywalność przyszłych wydarzeń (jest to bardzo trudne); dystans od potocznego doświadczenia (socjologia przede wszystkim nim się zajmuje).

16 WDS (2012/2013) wykład nr Socjologia jako jedna z dziedzin nauk społecznych – porównanie do: historii (podział na nauki nomotetyczne i idiograficzne): socjologia historyczna/historia społeczna. antropologii: antropologia fizyczna i kulturowa/społeczna. psychologii (psychologia społeczna); ekonomii: koszty i zyski w zachowaniach społecznych, kategorie racjonalności, wymiany, kapitału w socjologii - socjologia ekonomiczna. nauk politycznych: władza/państwo, prawo, instytucje (socjologia polityki). innych nauk: matematyka (socjologia matematyczna), socjobiologia itp.


Pobierz ppt "Charakter socjologii i historyczne warunki jej powstania (WDS 2012/2013 nr 1)"

Podobne prezentacje


Reklamy Google