Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Klasy, warstwy i zawód we współczesnej socjologii (WDS 2008/2009 nr 18)

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Klasy, warstwy i zawód we współczesnej socjologii (WDS 2008/2009 nr 18)"— Zapis prezentacji:

1 Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Klasy, warstwy i zawód we współczesnej socjologii (WDS 2008/2009 nr 18)

2 Klasy, warstwy i zawód (WDS 2008/2009 nr 18) 1. Przykład: omówienie publicystycznego opisu struktury klasowej we współczesnej Polsce (W. Markiewicz, Gra w klasy, Polityka ) – ze względu na styl życia, konsumpcję, pracę itp. - podział na następujące klasy: –klasa najniższa; –klasa niższa; –klasa średnia niższa; –klasa średnia właściwa; –klasa średnia wyższa; –klasa wyższa; –klasa najwyższa.

3 Klasy, warstwy i zawód (WDS 2008/2009 nr 18) 2. Klasy społeczne w klasycznej socjologii: klasy w społecznej świadomości (classis, proletarii); rodzaje klas społecznych: ekonomiczna (K. Marks i M. Weber), polityczna (G. Mosca i V. Pareto), kulturowa (M. Weber); ujęcie socjologiczne klasy – klasa to pozycja zajmowana w hierarchii społecznej (wielkie zbiorowości, relacje wobec innych, hierarchia, ciągłość pokoleniowa, różnice społeczne); stopniowalność podziałów klasowych i formowanie się klas społecznych (wyrazistość podziałów klasowych); dlaczego prognoza Marksa dotycząca klas społecznych zawiodła?: –postępujący wzrost stopy życiowej i powstawanie klasy średniej; –bieda nie wyzwala postaw rewolucyjnych; –indywidualizm robotników.

4 Klasy, warstwy i zawód (WDS 2008/2009 nr 18) 3. Czy klasy społeczne tracą na znaczeniu we współczesnym społeczeństwie? - przyczyny: zmiana charakteru pracy: –pojawiają się non-standard job forms; –powszechny staje się brak pewności zatrudnienia; –konieczność zmian swoich kwalifikacji zawodowej (de- kwalifikacja); –wzrost znaczenia sektora usług ( i pracy w nim); –wpływ programów pomocy i polityki państwa opiekuńczego. przemiany własności (własność bardzo się różnicuje): własność akcyjna i zmiany na rynku nieruchomości; zmiany w strukturze własności środków produkcji na poziomie firm (znaczenie kadr kierowniczych, a zarządzanie staje się ważniejsze od własności); instytucjonalizacja konfliktu klasowego.

5 Klasy, warstwy i zawód (WDS 2008/2009 nr 18) (cdn. pkt. 3). cdn. czy klasy społeczne tracą na znaczeniu?: styl życia i wzory konsumpcji: –ujednolicający wpływ kultury masowej; –rynek konsumpcji przejmuje rolę tradycyjnego rynku dóbr produkcyjnych; zachowania polityczne: –czy pochodzenie klasowe – społeczne wyznacza typ głosowania i poparcia odpowiednich partii politycznych?; pojawienie się nowych osi i lojalności społecznych, konkurujących z klasowymi – należą do nich: –rasa i przynależność etniczna; –płeć i wiek (pokolenie); –region.

6 Klasy, warstwy i zawód (WDS 2008/2009 nr 18) 4. Pojawienie się nowych klas społecznych – klasa średnia: stara klasa średnia (kupcy, rzemieślnicy, właściciele firm); nowa klasa średnia szeroka kategoria - pracownicy handlu i usług, specjaliści, kadry kierownicze itp.; cechy nowej klasy średniej: –władza ekonomiczna (własność, kontrola i szanse na rynku); –pozycja zawodowa i wykształcenie; –indywidualizm, prestiż, konsumpcja, strategie życiowe. społeczeństwa współczesne jako społeczeństwa klasy średniej ze względu na dominację liczebną i kulturową klasy średniej.

7 Klasy, warstwy i zawód (WDS 2008/2009 nr 18) znaczenie społeczne i kulturowe klasy średniej: –kulturowa wyższość (symbolizuje ona sukces i powodzenie życiowe); –jest ona społecznym zaworem bezpieczeństwa; –wpływa pozytywnie na efektywność systemu gospodarczego; –stabilizuje gospodarkę (poprzez konsumpcję klasy średniej); –stabilizuje system polityczny (rola polityczna w systemie demokracji – także stabilizuje system polityczny).

8 Klasy, warstwy i zawód (WDS 2008/2009 nr 18) 5. Nowe klasy w społeczeństwach nowoczesnych (postprzemysłowych): –rola profesjonalnej wiedzy, zdolności organizacyjnych i kwalifikacji technicznych (stabilizacja sytemu); –przykłady: technostruktura (J. K. Galbraith); klasa ludzi wiedzy (D. Bell), menedżerowie, rządowi biurokraci itp.; intelektualiści (A. Gouldner) – działania na rzecz emancypacji i samorefleksji.

9 Klasy, warstwy i zawód (WDS 2008/2009 nr 18) nowa klasa robotnicza (A. Touraine): –łączy pracowników umysłowych i robotników wykwalifikowanych; –walka z techno-strukturą i dążenie do aktywnego uczestnictwa (samorealizacja przez władzę). underclass (podklasa): –margines społeczny (getto); –wiąże się z marginalizacją i wykluczeniem społecznym; –charakteryzuje się: niemożnością korzystania z należnych uprawnień obywatelskich; trwałością zajmowania pozycji i jej dziedziczeniem; stylem życia i konsumpcji; mechanizmami tworzenia - bieda i bezrobocie.

10 Klasy, warstwy i zawód (WDS 2008/2009 nr 18) 6. Pojęcie warstwy społecznej w socjologii: –pojęcie warstwy: istotne grupy w ramach danej klasy; segmenty struktury społecznej, które spełniają niektóre, lecz nie wszystkie kryteria klas społecznych; grupy ludzi, których cechy społeczne mogą być w dużym stopniu niezależne od przynależności do klas ekonomicznych; pojęcie struktury klasowo – warstwowej.

11 Klasy, warstwy i zawód (WDS 2008/2009 nr 18) 7. Zawód i zróżnicowanie społeczno- zawodowe: zawód to czynności: –trwale wykonywane; –wymagające specjalnego przygotowania umiejętności zawodowych (profesjonalizm); –będące świadczeniami na rzecz innych osób (instytucji); –przynoszące dochód będący podstawą utrzymania. klasyfikacja i skale zawodów; prestiż zawodu.

12 Klasy, warstwy i zawód (WDS 2008/2009 nr 18) 8. Przykład ewolucji struktury klasowej w Polsce: dziedzictwo historyczne (Polska ), wpływ rewolucji ustrojowych (1945 i 1989) oraz skutki integracji z UE i procesy globalizacji. zróżnicowanie społeczne : –skutki II wojny światowej (demograficzne i etniczne); –socjalizm: awans społeczny i egalitaryzacja oraz narzucona industrializacja (klasa robotnicza, chłopo-robotnicy, inteligencja ludowa/pracująca); właściwości struktury społecznej: –realny socjalizm a społeczeństwo przemysłowe (konwergencja?); –wyższe wynagrodzenie pracy prostej niż wykwalifikowanej (branża); –rozbieżność cech położenia społecznego; –sfery i rodzaje ubóstwa; konsekwencje socjalistycznej struktury: rola władzy (nomenklatura), brak kanałów artykulacji interesów, niskie wykształcenie społeczeństwa, nierozwiązana kwestia wsi i rolnictwa.

13 Klasy, warstwy i zawód (WDS 2008/2009 nr 18) 9. Zróżnicowanie społeczne (struktura klasowa) po 1989 r.: –nastąpiła zmiana kontekstu instytucjonalnego (społeczeństwo rynkowe i demokratyczne); –prywatyzacja i de-polityzacja gospodarki; –aspekty struktury społecznej: struktura społeczna rozumiana jako wędrówki pozycyjne jednostek: –płynna i zmienna przynależność jednostek do niektórych kategorii zawodowych w związku ze zmieniającą się sytuacją na rynku pracy i edukacji; status pracowniczy (co jest głównym zajęciem ludzi?); zmiany w wykształceniu; struktura zawodowa pracujących.

14 Klasy, warstwy i zawód (WDS 2008/2009 nr 18) 10. Problemy badania współczesnej struktury klasowej w Polsce: zależność zarobków od wykształcenia i pełnionego zawodu; nowe kategorie społeczne: –klasa średnia, bogaci, właściciele; wzrost prestiżu właścicieli i zawodów wysoko- wykwalifikowanych; bezrobocie i bieda (czy pojawiła się już nowa podklasa?). dyskusja: czy inteligencja stanowi klasę średnią?: –czy inteligencja jest wymuszoną klasą średnią (a może jest ona tylko artefaktem politycznym)?; –a może ze względu na ważne znaczenie w wypadku inteligencji relacji kapitał kwalifikacji a własność stanowi ona już zalążek nowej klasy średniej (grupy dysponentów wiedzy)?

15 Klasy, warstwy i zawód (WDS 2008/2009 nr 18) 11. Cechy zmian struktury społecznej (klasowej) w Polsce po 1989: perspektywa długiego trwania; spuścizna okresu komunistycznego (socjalizm jako modernizacja dla ubogich); ewolucyjny charakter przemian struktury: –brak rewolucji społecznej po 1989 r. (nie powstała żadna nowa wielka grupa społeczna), choć zaszła rewolucja polityczna i gospodarcza; –zasadniczo utrzymał się stary układ stratyfikacyjny (uprzywilejowani – upośledzeni) – czyli jest to bardziej kontynuacja niż radykalna zmiana; –ale następują zmiany w dobrym kierunku: merytokracja (wzrost liczby specjalistów), wzrost znaczenia wykształcenia i spójności czynników statusu; –wyzwania systemowe: bezrobocie i wieś.


Pobierz ppt "Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Klasy, warstwy i zawód we współczesnej socjologii (WDS 2008/2009 nr 18)"

Podobne prezentacje


Reklamy Google