Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl Wszelkie treści i zasoby edukacyjne publikowane na łamach Portalu www.szkolnictwo.pl.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl Wszelkie treści i zasoby edukacyjne publikowane na łamach Portalu www.szkolnictwo.pl."— Zapis prezentacji:

1 Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu Wszelkie treści i zasoby edukacyjne publikowane na łamach Portalu mogą być wykorzystywane przez jego Użytkowników wyłącznie w zakresie własnego użytku osobistego oraz do użytku w szkołach podczas zajęć dydaktycznych. Kopiowanie, wprowadzanie zmian, przesyłanie, publiczne odtwarzanie i wszelkie wykorzystywanie tych treści do celów komercyjnych jest niedozwolone. Plik można dowolnie modernizować na potrzeby własne oraz do wykorzystania w szkołach podczas zajęć dydaktycznych.

2 Po wielu latach życia publicznego Jan Kochanowski osiadł w Czarnolesie. Rozpoczął nowy okres w swoim życiu – przez pryzmat twórczości wyrażał prawdy o swoim żywocie i ludzkim życiu. Wystarczy spojrzeć na same tytuły utworów: Na lipę ( pochwała lipy rosnącej w Czarnolesie?), Na dom w Czarnolesie, Na zdrowie ( gdy z biegiem lat Kochanowskiemu zaczęły dokuczać problemy zdrowotne, poeta zrozumiał, że jest to nieoceniony skarb).

3 Przyjrzyjmy się wymienionym fraszkom bliżej. Na lipę Jednym z przejawów renesansowej postawy poety wobec życia było umiłowanie przyrody, zachwyt nad jej pięknem. Mamy tu do czynienia z liryką inwokacyjną (zwrotu do adresata): uosobiona lipa (będąca podmiotem lirycznym) zaprasza, by spocząć w jej cieniu: Gościu, siądź pod mym liściem, a odpoczni sobie! Nie dojdzie cię tu słońce, przyrzekam ja tobie, Choć się nawysszej wzbije, a proste promienie Ściągną pod swoje drzewa rozstrzelane cienie.

4 Wydawałoby się, że w utworze mamy błędy ortograficzne, leksykalne. Nic takiego – należy pamiętać, że utwór pochodzi z XVI wieku i niezrozumiałe dla nas wyrażenia musimy traktować jako archaizmy (wyrazy staropolskie, wówczas w takiej formie funkcjonujące): nawysszej - najwyżej proste – tu: prostopadłe zawżdy - zawsze narzekać – tu: śpiewać szlachcić - zdobić snadnie – łatwo, bez wysiłku łacno – łatwo, szybko kłaść – uważać, poczytywać

5 Poeta nadał lipie właściwości ludzkie (zabieg personifikacji, antropomorfizacji). Wiersz jest jednak nie tyle zaproszeniem, co pochwałą. Poeta podkreśla pożytek płynący z obcowania z przyrodą. W opisie ukochanego miejsca ogromną rolę grają epitety, które sprawiają, że odczuwamy tę anielskość, sielskość, bajeczny jego klimat:

6 Tu zawżdy chłodne wiatry z pola zawieją, Tu słowicy, tu szpacy wdzięcznie narzekają. Z mego wonnego kwiatu pracowite pszczoły Biorą miód, który potym szlachci pańskie stoły. A ja swym cichym szeptem sprawić umiem snadnie, Że człowiekowi łacno słodki sen przypadnie.

7 Spójrzmy jeszcze na lipę – drzewo, które niesie za sobą skojarzenie z domem, stałością, oznacza zakorzenienie w danym miejscu. Jednak lipa z fraszki jest jedna w swoim rodzaju – wskazuje na konkretne miejsce, świadczy o tym zaimek tu. Wysoko oceniana przez właściciela lipa zostaje wyniesiona do rangi drzewa mitologicznego. Poeta czyni ją wyjątkową:Jabłek wprawdzie nie rodzę, lecz mię pan tak kładzie Jako szczep napłodniejszy w hesperyskim sadzie.

8 Troszkę analizy utworu: - wiersz sylabiczny, trzynastozgłoskowiec, - stały akcent i średniówka (7+6), - rymy parzyste żeńskie, - epitety: słodki sen, chłodny wiatr, - przenośnie (metafory): nie dojdzie Cię tu słońce, - nawiązanie do mitologii.

9 Ukochane drzewo Kochanowskiego musiało rosnąć w pobliżu domu poety. Z nim związana jest kolejna fraszka, która zaliczana jest do typu autobiograficznych: Na dom w Czarnolesie. Utwór nosi znamiona modlitwy. Jest refleksją podmiotu lirycznego dotyczącą wartości w życiu. Fraszka zaczyna się wezwaniem do Boga – władcy ludzkiego życia. Wezwaniem, w którym słychać prośbę o udzielenie błogosławieństwa:Panie, to moja praca, a zdarzenie Twoje; Raczyż błogosławieństwo dać do końca swoje!

10 Podmiot liryczny nie pragnie bogactwa, wspaniałej posiadłości:Inszy niechaj pałace marmorowe mają I szczerym złotogłowem ściany obijają, Ja, Panie, niechaj mieszkam w tym gnieździe ojczystym,... Prosi natomiast o spokój, zdrowie, czyste sumienie, pogodną starość: A Ty mnie zdrowiem opatrz i sumnieniem czystym, Pożywieniem uczciwym, ludzką życzliwością, Obyczajami znośnymi, nieprzykrą starością.

11 Wszystkie te proste rzeczy składają się na szczęście. Składają się także na zbiór renesansowych wartości. O to, z pokorą, prosi Boga podmiot liryczny. To, o co prosi, wnosi wiele informacji o jego cechach osobowości: - jest religijny (dziękuje i prosi Boga), - jest skromny (nie chce bogactw, jest pokorny), - jest uczciwy, - nie zazdrości innym pałaców marmurowych, - zadowolony jest z tego, co się osiągnął swoją pracą.

12 Analiza wiersza: - wiersz stychiczny (osiem wersów trzynastozgłoskowych), - średniówka po siódmej sylabie, - rymy parzyste, żeńskie, dokładne, - epitety: sumnieniem czystym, obyczajami znośnymi, - apostrofa: Ja, Panie, niechaj mieszkam..., - dwuczłonowa budowa: część pierwsza jest jakby podziękowaniem, druga - prośbą.

13 Aby nie mieć problemów ze zrozumieniem, wyjaśnijmy znaczenie niektórych słów, które pojawiają się w następnej fraszce - Na zdrowie: zdarzenie Twoje – pomyślność zesłana przez Ciebie złotogłów – tkanina o osnowie jedwabnej, a wątku ze złota nicią prawie - prawdziwie miejsca wysokie, władze szerokie – wysokie godności i urzędy w cale – w całości Teraz przeczytajcie głośno fraszkę, zwróćcie uwagę na prawidłową wymowę archaizmów.

14 Szlachetne zdrowie, Nikt się nie dowie, Jako smakujesz, Aż się zepsujesz. Tam człowiek prawie Widzi na jawie I sam to powie, Że nic nad zdrowie Ani lepszego, Ani droższego; Bo dobre mienie, Perły, kamienie, Także wiek młody I dar urody, Mieśca wysokie, Władze szerokie Dobre są, ale - Gdy zdrowie w cale. Gdzie nie masz siły, I świat niemiły. Klinocie drogi, Mój dom ubogi Oddany tobie Ulubuj sobie!

15 Fraszka ta odzwierciedla renesansowe zainteresowanie człowiekiem i jego życiem. Adresatem jest zdrowie, o czym świadczy apostrofa Szlachetne zdrowie. Zwraca się do niego podmiot liryczny (zaimek mój to ujawnia), który stwierdza, że to właśnie zdrowie jest największym skarbem, pozwala się cieszyć życiem. Porównuje z nim pozorną wartość przedmiotów martwych (perły, kamienie szlachetne), przemijalność młodości i urody oraz zaszczyty (dostojeństwa i stanowiska). Szczęściem człowieka jest życie bez cierpień, jakie towarzyszą chorobie.

16 Analiza fraszki: - jedyna fraszka napisana pięciozgłoskowcem, - stylistyka opiera się na wykrzyknieniach, epitetach i przenośniach, - apostrofa do adresata.

17 Fraszki Jana Kochanowskiego, nie tylko trzy przed chwilką analizowane, są doskonałym wizerunkiem człowieka renesansu, humanisty, wszechstronnie wykształconego i posiadającego świetne poczucie humoru. Fraszki Kochanowskiego mają charakter renesansowy, ponieważ do poezji zostały wprowadzone tematy związane z życiem codziennym poety, z jego radościami i smutkami, weselem i troską. Utwory te zawierają poglądy religijne i filozoficzne. Kochanowski pamięta jednak o istocie fraszki – ma to być przecież tylko żart, figielek.


Pobierz ppt "Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl Wszelkie treści i zasoby edukacyjne publikowane na łamach Portalu www.szkolnictwo.pl."

Podobne prezentacje


Reklamy Google