Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Makroekonomia Ćwiczenia. Plan zajęć 1. PKB - dokończenie 2. Bezrobocie 3. Inflacja 4. Bankowość komercyjna 5. Bankowość centralna 2014-12-11 2 Arkadiusz.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Makroekonomia Ćwiczenia. Plan zajęć 1. PKB - dokończenie 2. Bezrobocie 3. Inflacja 4. Bankowość komercyjna 5. Bankowość centralna 2014-12-11 2 Arkadiusz."— Zapis prezentacji:

1 Makroekonomia Ćwiczenia

2 Plan zajęć 1. PKB - dokończenie 2. Bezrobocie 3. Inflacja 4. Bankowość komercyjna 5. Bankowość centralna Arkadiusz Sieroń

3 PKB PKB to wskaźnik przyrotu ilości dóbr i usług. PKB uwzględnia tylko dobra finalne, co stanowi przedmiot krytyki, ponieważ nie uwzględnia znacznej części produkcji. Równanie PKB to C + I + G + Ex - Im. Krytyka PKB. PKB nie jest miernikiem dobrobytu, lecz wskaźnikiem przyrostu produkcji dóbr i usług na rynek.

4 Arkadiusz Sieroń 4 Struktura produkcji

5 TEORIA PIENIĄDZA Barter i powstanie pieniądza. Definicja i znaczenie pieniądza. Specyfika rynku pieniądza. Typologia pieniądza.

6 Typologia pieniądza

7 Inflacja Inflacja monetarna i cenowa. Źródła inflacji cenowej: 1) wzrost podaży pieniądza. 2) spadek popytu na pieniądz. a) ludzi posiadających pieniądze; b) sprzedawców dóbr i usług, chcących „kupić” pieniądze. Walka z inflacją? Inflation is too many dollars chasing too few goods

8 Inflacja

9

10

11 Koszty inflacji  Spadek siły nabywczej.  Koszty menu.  Koszty zdartych zelówek.  Wzrost niepewności.  Wzrost obciążeń podatkowych.  Spadek oszczędności i inwestycji.  Przejadanie kapitału (nakłady po hist.).  Zaburzenie mechanizmu cenowego => błędna alokacja kapitału.  Redystrybucja dochodu.

12 Ilościowa teoria pieniądza Neutralność pieniądza Klasyczna dychotomia Podstawa monetarymu Locke, Hume, Fisher MV = PT Arkadiusz Sieroń 12

13 Neutralność pieniądza Neutralność pieniądza oznacza, najogólniej rzecz ujmując, brak wpływu zjawisk monetarnych na zmienne realne. Centralne zagadnienie ekonomiczne. Pieniądz jest tylko „zasłoną”, którą można usunąć i ceny względne można badać, jak gdyby system oparty był na wymianie naturalnej. ▫Oskar Lange ▫Money matters. ▫ Milton Friedman Arkadiusz Sieroń 13

14 EFEKT CANTILLONA Efekt Cantillona (Cantillon effect) – znane również jako efekty pierwszej rundy (first-round effects) czy injection effects – jest to efekt dystrybucyjny i cenowy wynikający z nierównomiernych zmian w podaży pieniądza, a więc tego, że np. nowe pieniądze trafiają do gospodarki poprzez określone kanały. Arkadiusz Sieroń 14

15 Co wyjaśnia efekt Cantillona? Brak inflacji cenowej CPI. Bańki spekulacyjne. Cykle koniunkturalne. Wzrost nierówności dochodowych. Opóźnienie w działaniu polityki monetarnej. Istnienie fałszerzy. Potrzebę konstrukcji wskaźnika „ogólnego poziomu cen”. Arkadiusz Sieroń 15

16 Efekty Cantillona i cykl koniunkturalny ATCK opiera się na pewnej określonej realizacji efektów Cantillona. Austriacka teoria kapitału pozwala badać wpływ efektów Cantillona na strukturę cen i produkcji. Kluczowa rola „przymusowych oszczędności”. Efekty Cantillona tłumaczą, dlaczego cykle koniunkturalne nie są regularnymi cyklami. Arkadiusz Sieroń 16

17 Udział płac w PKB

18 Wzrost podaży pieniadza a nierówność dochodowa

19 Inflacja a sektor finansowy Udział sektora finansowego w USA zwiększył się z 4,9% PKB w 1980 do 7,9% w W 1980 r. przeciętny pracownik w sektorze finansowym zarabiał mniej więcej tyle samo co pracownicy w innych sektorach, zaś w 2006 jego pensja była już średnio o 70% większa niż w pozostałych sektorach.

20 Gdzie ta inflacja? Banki zwiększyły swoje rezerwy. Inflacja cen aktywów, a nie dóbr i usług. CPI nie jest doskonałym miernikiem: 1) zmiany hedonistyczne (1980). 2) nie mierzy cen stałego koszyka (1990).

21 Substytucja koszyka CPI Koszyk pierwotny: Wieprz. – 50%, 10 zł; Woł. – 50%, 10 zł. Pw wzrasta o 50%, do 15 zł. Stały koszyk: CPI = 25%. Obecnie: Wieprz. – 75%, Woł. – 25% => CPI = 12,5%!!

22 Gdzie ta inflacja?

23

24 Hiperinflacja Hiperinflacja to tak znaczna inflacja, kiedy ludzie tracą zaufanie do pieniądza. Roczny okres, w ciągu którego miesięczna stopa inflacji przekracza 50 proc. Hiperinflacja zniszczyła 20% walut. Najbardziej znane to: eksperyment Johna Lawa, francuska rewolucja, continentale, greenbacki, niemiecka, Zimbabwe. Od II w. ś. średnio co 1,5 roku na świecie.

25 Hiperinflacja

26

27

28

29

30

31

32 Hiperinflacja niemiecka  4 sierpnia 1914 r. zawieszono wymienialność marki na złoto.  Deficyty budżetowe (m.in. z powodu wojny) finansowano drukiem pieniądza.  Ilość marek: 8,61 mld w kwietniu 1923 r. i 400 trylionów (400×10 18 ) w listopadzie 1923 r.  W ciągu 5 lat ceny wzrosły 500 miliardów razy. W ciągu listopada 1923 r., cena dolara w papierowej marce wzrosła o 8,9 12 proc.

33 Hiperinflacja niemiecka

34 Hiperinflacja najbardziej uderzyła w klasę średnią. Rosła przestępczość: w 1923 r. o 50% od 1913 r. Tkanka moralna została osłabiona, rósł też interwencjonizm oraz ekstremizm polityczny... Politycznie niezawisły bank centralny. Przed listopadem 1923 roku jedyny wzrost w liczbie zwierząt ubijanych na mięso zanotowano w przypadku psów (s ).

35 Deflacja Deflacja monetarna i cenowa. Źródła deflacji cenowej 1) spadek podaży pieniądza; 2) wzrost popytu na pieniądz a) tezauryzacja; b) wzrost podaży dóbr i usług.

36 Deflacja Czy można zarobić na życie i odnosić zyski, gdy poziom cen spada?

37 Deflacja na rynku komputerów (wydatki wzrosły o 2700%)

38 Deflacja cenowa jako antitodum na deflację monetarną Wyobraźmy sobie, że przed kryzysem finansowym Bill robił zakupy raz w tygodniu w lokalnym supermarkecie. Na zakup wody przeznaczał 10 USD. Przy cenie 1 USD za butelkę, mógł kupić 10 butelek. Teraz, w czasie kryzysu, Bill może wydać na wodę jedynie 5 USD. Pytanie: Ile musiałaby kosztować butelka wody, aby Bill mógł za 5 USD nabyć 10 butelek, za które płacił 10 USD?

39 Deflacja w standardzie złota

40 Deflacja a wzrost realnych płac

41 Czy deflacja jest szkodliwa? Która deflacja? Walka z deflacją czy źródłem? Polityka monetarna ma „neutralizować” spadek cen, by były stabilne. Deflacja wynikająca ze wzrostu produktywności powszechnie jest uważana za korzystne zjawisko. Tezauryzacja - reakcja na wzrost niepewności. Spadek podaży pieniądza najbardziej kontrowersyjny. Ceny się dostosowują do zmian na rynku.

42 Bezrobotny to osoba, która 1. jest chętna do pracy za wynagrodzenie odpowiadające danej kategorii pracy, ale 2. nie może znaleźć pracodawcy, który zaoferuje jej pracę, pomimo że 3. pracodawca postrzega tę osobę jako pracownika, który jest „wymienny” z obecnie zatrudnionymi. Bezrobocie Arkadiusz Sieroń

43 Arkadiusz Sieroń 43 Rynek pracy

44 Arkadiusz Sieroń 44 Wybór między pracą a czasem wolnym

45 Arkadiusz Sieroń 45 Podaż pracy

46 Bezrobocie jawne a ukryte Bezrobocie krótko- a długookresowe Bezrobocie cykliczne (keynesowskie) Bezrobocie sezonowe Bezrobocie strukturalne Bezrobocie technologiczne Bezrobocie frykcyjne Bezrobocie dobrowolne (katalaktyczne) Bezrobocie klasyczne Rodzaje bezrobocia Arkadiusz Sieroń

47 Bezrobocie dobrowolne Arkadiusz Sieroń

48 Bezrobocie klasyczne Arkadiusz Sieroń

49 Koszty pracy. Płaca minimalna. Regulacje (nieelestyczne prawo pracy). Opodatkowanie pracy (klin podatkowy). Subsydiowanie bezrobocia. Przyczyny bezrobocia Arkadiusz Sieroń

50 Płaca minimalna Arkadiusz Sieroń

51 Arkadiusz Sieroń 51 Klin podatkowy

52 Załóżmy, że wasza pensja brutto wynosi 2000 PLN. Na rękę dostaniecie 1459,48 PLN. Koszt pracodawcy to zaś 2400,60 PLN Arkadiusz Sieroń 52 Klin podatkowy w praktyce

53 Bezrobocie cykliczne Arkadiusz Sieroń

54  Obniżenie stawek płac wcale nie musi doprowadzić do spadku dochodów, siły nabywczej i popytu. Dochód to iloczyn stawki płacy i liczby roboczogodzin. Fundusz płac zostałby rozdysponowany na więcej osób po prostu.  Tylko część pracowników pracuje w sektorze dóbr konsumpcyjnych.  Popyt na produkty (konsumpcja) to nie popyt na pracę (inwestycje, produkcja). Bezrobocie cykliczne: krytyka Arkadiusz Sieroń

55 Krzywa Philipsa Obraz wymienności dwóch celów makroekonomicznych: niskiego bezrobocia i niskiej inflacji. Pierwotnie zamiast inflacji był wzrost nominalnej stawki płacowej. Krótko- i długookresowa krzywa Philipsa (wymienność tylko w krótkim okresie za sprawą iluzji pieniężnej).

56 Krzywa Philipsa

57 Bankowość komercyjna Dwa rodzaje bankowości (bank jako magazyn i jako pośrednik). Maturity mismatching i ryzyko płynności. Depozyt prawidłowy i nieprawidłowy a pożyczka Postulat oddzielenia, rezerwa stuprocentowa a cząstkowa (wzrost gospodarczy a stabilność). Proces ekspansji kredytowej. Ograniczenia ekspansji kredytowej (zaufanie, konkurencja, ilość pieniędzy poza bankami).

58 Mechanizm kreacji pieniądza

59

60 Banki komercyjne a podaż pieniądza Baza monetarna (zasób pieniądza wielkiej mocy) – jest to łączna ilość banknotów i bilonu w systemie bankowym i w obiegu pozabankowym. Mnożnik kreacji pieniądza – mnożnik obrazujący zmianę zasobu pieniądza wywołanej zmianą bazy monetarnej o jednostkę. Mnożnik = 1/stopa rezerw obowiązkowych x baza monetarna Podaż pieniądza = mnożnik x baza monetarna

61 Bank centralny a podaż pieniądza Bank centralny może regulować podaż pieniądza zmieniając bazę monetarną lub mnożnik. Baza monetarna – operacje otwartego rynku. Mnożnik – stopa rezerw obowiązkowych.

62 1. Kanał stopy procentowej polityki pieniężnej w normalnych czasach. 2. Załamanie powyższego mechanizmu transmisji podczas kryzysu. 3. Niestandardowe instrumenty polityki pieniężnej. Bankowość centralna Arkadiusz Sieroń 62

63 Centralna instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego. Trzy funkcje banku centralnego: bank emisyjny, bank banków – pożyczkodawca ostatniej szansy; centralny bank państwa. Bank centralny Arkadiusz Sieroń 63

64 Podstawowym zadaniem polityki pieniężnej jest utrzymywanie stabilnego poziomu cen. Ustawa o NBP: „utrzymanie stabilnego poziomu cen przy jednoczesnym wspieraniu polityki gospodarczej rządu o ile nie ogranicza to realizacji tego celu” Arkadiusz Sieroń 64 Polityka pieniężna

65 Strategie różnią się wybranym celem pośrednim, czyli wyborem określonej kategorii ekonomicznej, która pozostaje w stabilnej relacji z celem finalnym. Współcześnie dominuje strategia bezpośredniego celu inflacyjnego (BCI) Arkadiusz Sieroń 65 Strategie banku centralnego

66 Bezpośredni cel inflacyjny Banki centralne orbitują wokół inflacji 2%, czyli niezgodnie z regułą Friedmana, według której nominalna stopa procentowa = 0, a inflacja ujemna. Skupienie się na poziomie cen ignoruje ekspansję pieniądza i kredytu => Wielki Kryzys.

67 CPI w latach 20. XX w.

68 I podaż pieniądza

69 W 2004 r. Rada Polityki Pieniężnej ustaliła wysokość owego celu inflacyjnego na 2,5 proc. z możliwością odchylenia do 1 punktu procentowego w górę lub w dół. Oznacza to, że roczny wskaźnik CPI powinien w każdym miesiącu znajdować się jak najbliżej 2,5 proc Arkadiusz Sieroń 69 Jak BCI wygląda w Polsce?

70 Zasady polityki pieniężnej Bank centralny powinien przyjąć docelowy poziom inflacji (cel inflacyjny) i starać się go utrzymać. Polityka pieniężna powinna reagować na zmiany dwóch podstawowych wielkości – realnego produktu krajowego brutto i inflacji. Kluczowym instrumentem oddziaływania powinna być stopa procentowa. Polityka pieniężna nie powinna starać się o stabilizowanie kursu walutowego.

71 Reguła Taylora i= r* + pi (pi-pi*) ( y-y*). Reguła Taylora uzależnia docelowy poziom stopy procentowej od wielkości luki inflacyjnej oraz luki popytowej. Ważna przy podejmowaniu decyzji przez banki centralne, nawet jeśli oficjalnie nie stosują jej.

72 Banki centralne nie mogą wpływać bezpośrednio na inflację cenową. Dlatego regulują podaż pieniądza, przy czym bezpośrednio tylko bazę monetarną. Inflacja zmienną docelową, a stopy procentowe środkiem dojścia do celu. Stopa rezerw obowiązkowych. Operacje otwartego rynku. Transakcje depozytowo-kredytowe. Trzy klasyczne instrumenty polityki pieniężnej Arkadiusz Sieroń 72

73 Poprzez ustalanie 3 stóp procentowych (lombardowa, depozytowa, referencyjna) wyznaczających korytarz stóp. WIBOR kształtujący się w korytarzu. WIBOR nadający tempo ekspansji ilości pieniądza i kredytu, co w konsekwencji wpływa na inflację cenową Arkadiusz Sieroń 73 Jak banki centralne realizują strategię BCI?

74 Stopa referencyjna (interwencyjna, repo) – minimalna rentowność 7-dniowych bonów pieniężnych emitowanych przez Narodowy Bank Polski (NBP). Określa minimalną rentowność operacji otwartego rynku. W Polsce obecnie wynosi 2,5%. Stopa referencyjna Arkadiusz Sieroń 74

75 Banki centralne dążą do tego, aby stopa międzybankowa (WIBOR) była zbliżona do stopy referencyjnej. Uzyskuje to poprzez odpowiednio dobraną wielkość dokonywanych operacji otwartego rynku. Operacje otwartego rynku nie likwidują problemu nadwyżek i niedoborów płynności w poszczególnych bankach. Operacje otwartego rynku Arkadiusz Sieroń 75

76 Banki posiadające nadwyżki pieniądza zgłaszają ofertę kredytu, podając stawkę oprocentowania WIBOR na określone okresy. Banki potrzebujące pieniędzy zgłaszają oferty ich wypożyczenia, proponując stawki WIBID, również na określone okresy. WIBOR I WIBID Arkadiusz Sieroń 76

77 Wibor i stopa referencyjna Arkadiusz Sieroń 77

78 Operacje otwartego rynku mają określoną zapadalność. Pożyczki na okresy krótsze wahają się w korytarzu. Różnice w inicjowaniu obu polityk. Operacje otwartego rynku a operacje depozytowo-kredytowe Arkadiusz Sieroń 78

79 Korytarz stóp procentowych Arkadiusz Sieroń 79

80 Korytarz stóp procentowych w rzeczywistości Arkadiusz Sieroń 80

81 Stopa lombardowa (kredyt lombardowy) określa cenę, po której bank centralny udziela bankom komercyjnym pożycze k pod zastaw papierów wartościowych. Kwota kredytu nie może przekroczyć równowartości 85% (tzw. haircut wynosi 15%) papierów wartościowych obciążonych zastawem. Obecnie w Polsce wynosi 4%. Stopa lombardowa Arkadiusz Sieroń 81

82 Stopa depozytowa określa oprocentowanie jednodnio wych depozytów składanych przez banki komercyjne w banku centralnym. Obecnie w Polsce wynosi 1,25%. Stopa depozytowa Arkadiusz Sieroń 82

83 karne poziomy stóp lombardowych i depozytowych. zmienność krótkoterminowych stóp procentowych. mechanizm transmisji polityki pieniężnej banku centralnego. mechanizm stabilizujący płynność mechanizm zapewniający konkurencyjną wycenę ryzyka wynikającego z ekspozycji międzybankowych (brak gwarancji). poufność rozwój wynikiem regulacji (kredytów i depozytów) Rynek międzybankowy Arkadiusz Sieroń 83

84 W normalnych czasach banki centralne oddziałują na gospodarkę i inflację poprzez zmiany poziomu krótkookresowych stóp procentowych – w tym celu przeprowadzają operacje otwartego rynku oraz operacje depozytowo-kredytowe. Przy odpowiedniej komunikacji przyszłych zamierzeń banku centralnego pozwala to — dzięki działaniu arbitrażu i konkurencji — wpływać na średnio- i długoterminowe stopy procentowe. Podsumowanie polityki pieniężnej w normalnych czasach Arkadiusz Sieroń 84

85 1. Załamanie się rynku międzybankowego (spadek zaufania, wzrost premii za ryzyko). 2. Załamanie się relacji między podstawowymi stopami banków centralnych a krótkoterminowymi stopami na rynku międzybankowym. 3. Niemożliwość dalszego luzowania polityki monetarnej w sytuacji bardzo niskich stóp procentowych Arkadiusz Sieroń 85 Załamanie się mechanizmu transmisji

86 Wcześniej nie stymulowały płynności, nie były gwarantem stabilności finansowej i utrzymania działalności operacyjnej banków komercyjnych, a jedynie pożyczkodawcą ostatniej szansy. Klasyczne narzędzia tylko w niestandardowy sposób (dłużej, więcej, łagodniej). Nadzór makroostrożnościowy. Zmiana funkcji banków centralnych Arkadiusz Sieroń 86

87 1. Wpływanie na oczekiwania krótkoterminowych stóp procentowych. 2. Zmiana struktury bilansu. 3. Zwiększanie bilansu banku centralnego 4. Inne: np. łagodzenie jakości zabezpieczeń Arkadiusz Sieroń 87 Niestandardowe instrumenty polityki pieniężnej

88 oznacza konieczność utrzymywania niskich stóp procentowych i gotowość udzielania nisko oprocentowanych pożyczek bankom. to utrzymywanie musi być zakomunikowane społeczeństwu, rynek nie może oczekiwać wzrostu stóp. zasadza się spostrzeżeniu, iż ceny aktywów zależą nie tylko od obecnej krótkiej stopy ale od całej oczekiwanej ścieżki stóp procentowych Arkadiusz Sieroń 88 Wpływanie na oczekiwania

89 Grudzień 2008 r.: „Komitet przewiduje, iż słabe warunki gospodarcze prawdopodobnie będą wymagać wyjątkowo niskiej stopy funduszy federalnych przez pewien czas”. Wrzesień 2012 r.: „wysoko akomodacyjna polityka monetarna będzie wskazana przez znaczny okres czasu, po tym jak umocni się ożywienie gospodarcze w USA”. Przykłady wpływania na oczekiwania Arkadiusz Sieroń 89

90 Polega na zmianie formy aktywów, które posiada bank centralny. Sprawia, iż krzywa dochodowości staje się bardziej płaska Arkadiusz Sieroń 90 Zmiana struktury bilansu

91 Pod koniec 2008 r. zamiana obligacji skarbowych na dług prywatny. Operacja Twist rozpoczęta we wrześniu 2011 r.– zamiana krótkoterminowych papierów (do 3 lat) na długoterminowe (od 6 do 30 lat) na kwotę 400 mld USD do czerwca 2012 r. i dalsze 267 mld USD. Przykłady zmian w bilansie banków centralnych Arkadiusz Sieroń 91

92 polega na zwiększaniu ilości posiadanych aktywów przez bank centralny (ponad poziom konieczny do obniżenia do zera stopy procentowej). słynne „poluzowanie ilościowe” (quantitative easing). quantitative easing, bo nie chodzi o ceny rezerw tylko ich ilość lub wzrost. skutkiem będzie podbijanie cen aktywów i zwiększanie podaży pieniądza w obiegu. Zwiększanie bilansu Arkadiusz Sieroń 92

93 direct quantitative easing – polegające głównie na zakupach przez bank centralny długoterminowych papierów rządowych od banków. direct credit easing – polegające na zakupach przez bank centralny papierów prywatnych. indirect qualitative easing – polegające na ułatwieniu bankom dostępu do pieniądza banku centralnego. Różne rodzaje QE Arkadiusz Sieroń 93

94 W listopadzie 2008 r. ogłoszono program skupu aktywów o znacznej skali (quantitative easing – QE1). Do marca 2010 r. skupiono papiery wartościowe za 1,725 bln dol. W listopadzie 2010 r. ogłoszono drugą rundę poluzowania ilościowego (QE2). Do czerwca 2011 r. skupiono papiery za 600 mld dol. We wrześniu 2012 r. ogłoszono rundę trzecią i nieograniczony w czasie skup obligacji zabezpieczonych hipotekami, za 40 mld dolarów miesięcznie (QE3). Przykłady QE Arkadiusz Sieroń 94

95 QE1 bezpośrednio wspierał zmagające się z problemami banki poprzez wykupywanie ich aktywów. QE2 wspiera rząd. Q3 rząd i rynek nieruchomości. Niskie stopy procentowe negatywnie oddziałują na podaż oszczędności. Niskie stopy i Bernanke put zmniejszają premię za ryzyko, co może prowadzić do brania nadmiernego ryzyka i baniek giełdowych. Różnice między QE i problemy Arkadiusz Sieroń 95

96 Stopa funduszy federalnych Arkadiusz Sieroń 96

97 Bilans rezerwy federalnej Arkadiusz Sieroń 97

98 Nadwyżka rezerw banków : pułapka płynności? Arkadiusz Sieroń 98

99 QE a bańki giełdowe

100 Inwestycje prywatne netto w USA Arkadiusz Sieroń 100

101 Reguła Teylora Reguła Friedmana

102 Dziękuję za uwagę! Arkadiusz Sieroń 102


Pobierz ppt "Makroekonomia Ćwiczenia. Plan zajęć 1. PKB - dokończenie 2. Bezrobocie 3. Inflacja 4. Bankowość komercyjna 5. Bankowość centralna 2014-12-11 2 Arkadiusz."

Podobne prezentacje


Reklamy Google