Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Polityka pieniężna – zagadnienia podstawowe opracowała: Ewa Pastor.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Polityka pieniężna – zagadnienia podstawowe opracowała: Ewa Pastor."— Zapis prezentacji:

1 Polityka pieniężna – zagadnienia podstawowe opracowała: Ewa Pastor

2 Pojecie polityki pieniężnej Polityka pieniężna to całokształt rozwiązań i działań, które są podejmowane w gospodarce narodowej w celu zaopatrzenia jednostek gospodarczych w pieniądze i kredyt, a także w celu regulowania wielkości pieniądza. Polityka pieniężna – jest jednym z elementów polityki gospodarczej, której celem jest wpływanie, kształtowanie i porządkowanie określonych działań podmiotów gospodarczych w pewnym zakresie lub na określonym obszarze geograficznym. Polega na użyciu podaży pieniądza jako instrumentu realizacji ogólnych celów polityki gospodarczej. Działalność banku centralnego prowadzoną w imieniu państwa, a polegająca na wyborze pieniężnych celów makroekonomicznych i ich realizacji przez regulowanie podaży pieniądza i popytu na pieniądz, za pomocą wykorzystania wybranych instrumentów ekonomicznych i administracyjnych nazywamy – polityką pieniężną.

3 Rodzaje polityki pieniężnej Z punktu widzenia kształtowania celów realizacji polityki pieniężnej wyróżnia się politykę pieniężną: - ustrojową - procesową

4 Polityka ustrojowa i procesowa Polityka pieniężna ustrojowa- w ramach systemu walutowego, reguluje stosunki pomiędzy walutą krajową a walutami obcymi ( innych krajów), a także w ramach ustroju pieniężnego- reguluje zasady gwarantowania gospodarce odpowiedniej ilości pieniądza. Jest ona prowadzona w celu: - realizacji nowych celów polityki pieniężnej, walutowej - wyznaczenia tym politykom konkretnych ram działania a także wyboru instrumentów - modelowania zmian w postępowaniu banków i podmiotów gospodarczych, oraz realizacji zmian w strukturze systemu bankowego, w gospodarcze i handlu zagranicznym. Polityka pieniężna procesowa – jest to łączenie celów i środków polityki pieniężnej dla sterowania procesem gospodarowania pieniądza. Zadaniem tej polityki jest realizacja celów polityki pieniężnej poprzez bieżące dostosowywanie narzędzi polityki pieniężnej do istniejących warunków ogólnogospodarczych.

5 Cele polityki pieniężnej są określane w zależności od przyjętych kryteriów. W systematyce celów polityki pieniężnej wyróżnia się takie kryteria jak: a) Skali oddziaływania b) Przedmiotowe c) Podmiotowe d) Horyzontu czasowego e) Sposobu określania i realizacji a) Skali oddziaływania b) Przedmiotowe c) Podmiotowe d) Horyzontu czasowego e) Sposobu określania i realizacji Celami pośrednimi polityki pieniężnej są: 1. kontrola stóp procentowych 2. kontrola agregatów pieniężnych M1, M2, M3, M4 3. kontrola kursu walutowego 3. kontrola kursu walutowego

6 Wybór celu pośredniego polityki pieniężnej Przyjęcie jednej z tych strategii, nie pozwala na wykorzystanie pozostałych celów pośrednich. Wybór konkretnego celu pośredniego dokonywany jest ze względu na następujące warunki: - cel pośredni powinien być mierzalny - powinien być pod kontrolą banku centralnego - oraz powinien mieć wpływ na cel finalny. Kontrola stóp procentowych – osiągana jest rzadko i traktowana jako instrument osiągania celów polityki pieniężnej oraz kontroli poziomu stóp procentowych. Kontrola agregatów pieniężnych – wymaga spełnienia dwóch warunków: 1. stabilności funkcji popytu na pieniądz 2. trwałości polityki pieniężnej. Kontrola kursu walutowego mówi o związaniu ceny waluty krajowej z walutami innych krajów o niskiej inflacji. Instrumenty polityki pieniężnej są to narzędzia, za pomocą których władze monetarne dokonują zmian w podaży pieniądza.

7 Instrumenty polityki pieniężnej Instrumenty polityki pieniężnej można podzielić na 3 grupy: 1. instrumenty kontroli ogólnej – oddziałują jednocześnie z jednakowym natężeniem na wszystkie banki komercyjne. Umożliwiają regulację zasobów pieniądza, które pozostają do dyspozycji banków komercyjnych. Do tego rodzaju instrumentów zaliczamy: - politykę rezerw obowiązkowych - transakcje depozytowo-kredytowe - operacje otwartego rynku 2. instrumenty kontroli selektywnej – kontrola rozmiarów udzielonych pożyczek, kontrola stóp procentowych a także system rezerw obowiązkowych 3. oddziaływanie przez perswazję – polega na przekazywaniu sugestii w sprawie pożądanych kierunków polityki banków prywatnych. Bank centralny (nieoficjalnie) formułuje zalecenia i naciski, które są kierowane do banków na rzecz zaniechania lub podjęcia określonych działań.

8 Rezerwa obowiązkowa – jest częścią aktywów (kredytów) lub pasywów (depozytów) banku komercyjnego, którą bank jest zobowiązany utrzymywać na rachunku w banku centralnym. Z mocy prawa część rezerw całkowitych, która znajduje się w dyspozycji banków, na mocy prawa nie może być wykorzystana do tworzenia pieniądza poprzez udzielanie pożyczek. Oznacza to, że rezerwy banku, które obejmują jego depozyty w banku centralnym oraz gotówkę, która znajduje się we własnym skarbcu, nie może spaść poniżej określonego poziomu. Rezerwa obowiązkowa wyrażana jest w procentach depozytów płatnych na żądanie złożonych w banku.

9 Funkcje rezerwy obowiązkowej *Ochrona deponentów – jest to zapewnienie bezpieczeństwa gromadzonych przez banki środków. Banki odprowadzają pewną część przyjętych depozytów do banku centralnego, albo utrzymują ją w gotówce jako źródło płynności. Zapewnia to bankom środki na wypłaty dla klientów nie tylko w typowych sytuacjach, ale również w sytuacjach szczególnych (w razie niespodziewanego wzrostu wypłat, który spowodowany na przykład poprzez plotkę o bankructwie jednego z banków) *Regulacja podaży pieniądza – bank centralny posługuje się kilkoma metodami wywierania wpływu na podaż pieniądza. Jeśli chce zwiększyć podaż pieniądza, to może: - obniżyć stopę dyskontową w celu zwiększenia rozmiarów pożyczek, które są udzielana bankom komercyjnym - zakupić wyemitowane przez rząd papiery wartościowe na otwartym rynku - obniżyć poziom wskaźnika rezerw obowiązkowych Jeśli natomiast chce zmniejszyć podaż pieniądza, to może: - ograniczyć ogólną sumę pożyczek udzielanych bankom komercyjnym poprzez podwyższenie stopy dyskontowej - sprzedawać wyemitowane przez rząd papiery wartościowe, które są w posiadaniu banku centralnego - podwyższyć poziom wskaźnika rezerw obowiązkowych

10 Bank centralny oddziałuje na podaż pieniądza w celu stabilizowania cen oraz wspierania ogólnej polityki gospodarczej. Regulacja stóp procentowych - stopa procentowa jest ceną płaconą przez pożyczkobiorcę posiadaczowi kapitału pożyczkowego lub oszczędzającemu, który zdeponował w banku swój pieniądz. Cena ta jest wyrażana w procencie kapitału pożyczkowego oraz skalkulowana w odniesieniu do pewnego okresu.

11 Wpływ stopy procentowej na procesy gospodarcze jest ograniczony, ponieważ: 1. poszczególne sektory gospodarki reagują w zróżnicowany sposób na zmiany (podwyższenie lub obniżenie) stopy procentowej 2. pewna grupa inwestycji ma podstawowe znaczenie dla przetrwania przedsiębiorstwa 3. rentowność przedsięwzięć, inwestycji musi być oceniana długookresowo. Przedsiębiorstwo zadłużając się w momencie, gdy stopa procentowa jest wysoka, może spodziewać się obniżki kosztu kredytu 4. przedsiębiorstwo może akceptować płacenie wysokiej stopy procentowej, gdy ma możliwość przeniesienia wzrostu kosztów na cenę, bez ryzyka utraty rynku zbytu 5. restrykcyjne oddziaływania stopy procentowej zależy od stopy inflacji 6. na skuteczność oddziaływania stopy procentowej ma wpływ system fiskalny (podatkowy) 7. na możliwość oddziaływania stopy procentowej wpływa międzynarodowy rynek finansowy oraz łatwość przepływu kapitału między krajami. Wyjaśnić politykę ekspansywna i restrykcyjną 1. poszczególne sektory gospodarki reagują w zróżnicowany sposób na zmiany (podwyższenie lub obniżenie) stopy procentowej 2. pewna grupa inwestycji ma podstawowe znaczenie dla przetrwania przedsiębiorstwa 3. rentowność przedsięwzięć, inwestycji musi być oceniana długookresowo. Przedsiębiorstwo zadłużając się w momencie, gdy stopa procentowa jest wysoka, może spodziewać się obniżki kosztu kredytu 4. przedsiębiorstwo może akceptować płacenie wysokiej stopy procentowej, gdy ma możliwość przeniesienia wzrostu kosztów na cenę, bez ryzyka utraty rynku zbytu 5. restrykcyjne oddziaływania stopy procentowej zależy od stopy inflacji 6. na skuteczność oddziaływania stopy procentowej ma wpływ system fiskalny (podatkowy) 7. na możliwość oddziaływania stopy procentowej wpływa międzynarodowy rynek finansowy oraz łatwość przepływu kapitału między krajami. Wyjaśnić politykę ekspansywna i restrykcyjną

12 STRUKTURA TRANSAKCJI DEPOZYTOWO-KREDYTOWYCH KREDYT REFINANSOWY Podstawowym zadaniem kredytów refinansowych jest to, aby zapewnić płynność bankom komercyjnym w razie sytuacji niespodziewanego jej zachwiania. Mają służyć na pokrycie przejściowych niedoborów płynności, są więc instrumentami krótkoterminowymi. Dostęp do kredytu refinansowego jest ograniczony poprzez: - limity jego wykorzystania. Są to tzw. kontyngenty kredytu, mogą być one ustalane dla wszystkich banków jednolicie lub indywidualnie dla każdego z osobna. Stanowią one górną granicę możliwości refinansowania w banku centralnym (bank komercyjny musi się liczyć z możliwością wyczerpania tego źródła zasobów płynności, będzie wtedy wykorzystywał kredyt refinansowy w wyjątkowych sytuacjach) - oprocentowanie. Ustalając jego wysokość na poziomie powyżej Rynkowych stóp procentowych, bank centralny zachęca banki komercyjne do wykorzystania tańszych źródeł płynności (Np. pożyczki na rynku międzybankowym).

13 KREDYT LOMBARDOWY I REDYSKONTOWY Kredytu lombardowego banki udzielają go pod zastaw lub zabezpieczenie papierów, towarów i przedmiotów wartościowych. Cechą tego kredytu jest posiadanie przez bank przedmiotu zastawu, choć właścicielem jego jest nadal kredytobiorca. Maksymalna wielkość tego kredytu nie przekracza wartości zastawu. Bank, przyjmując zastaw, nabywa prawo jego sprzedaży w przypadku niespłacenie kredytu. Kredyt redyskontowy związany jest z obiegiem weksla w gospodarce. Bank centralny, przyjmując przedstawione mu do wykupu przez banki komercyjne weksle handlowe, udziela im kredytu pod zastaw tych weksli. Bank komercyjny odzyskuje środki, które zainwestował w weksel w momencie ich wykupu od klienta przedstawiającego je do dyskonta.

14 Operacje otwartego rynku To działania polegające na kupowaniu i sprzedawaniu przez bank centralny papierów wartościowych. Transakcje te wywierają wpływ na wielkość rezerw banków komercyjnych oraz na ilość pieniądza w obiegu. Jeżeli bank centralny skupuje papiery wartościowe emitowane przez rząd, to na skutek tego zwiększają się rezerwy gotówkowe banków komercyjnych (zwiększenie podaży pieniądza). To działania polegające na kupowaniu i sprzedawaniu przez bank centralny papierów wartościowych. Transakcje te wywierają wpływ na wielkość rezerw banków komercyjnych oraz na ilość pieniądza w obiegu. Jeżeli bank centralny skupuje papiery wartościowe emitowane przez rząd, to na skutek tego zwiększają się rezerwy gotówkowe banków komercyjnych (zwiększenie podaży pieniądza). W przypadku sprzedaży przez bank centralny papierów wartościowych, następuje spadek rezerwy w bankach komercyjnych (a co za tym idzie spada podaż pieniądza).

15 Celami operacji otwartego rynku są: - wpływanie na płynność systemu bankowego oraz jego zdolność do kreacji pieniądza - pośrednie lub bezpośrednie wpływanie na poziom stóp procentowych - zwiększenie efektywności działania rynku pieniężnego - wpływanie na płynność systemu bankowego oraz jego zdolność do kreacji pieniądza - pośrednie lub bezpośrednie wpływanie na poziom stóp procentowych - zwiększenie efektywności działania rynku pieniężnego

16 Najprostszą formą operacji otwartego rynku jest operacja bezwarunkowa. W ramach tego typu operacji bank centralny może kupić bądź sprzedać papiery wartościowe. Zakup papieru wartościowego przez bank centralny dostarcza płynności (dodatkowych środków) systemowi bankowemu, natomiast sprzedaż papieru wartościowego tę płynność absorbuje. Najczęściej stosowanym przez banki centralne rodzajem operacji otwartego rynku są natomiast operacje warunkowe. W ramach operacji warunkowych bank centralny może kupić (repo) lub sprzedać (reverse repo) papiery wartościowe.

17 PODSUMOWANIE Celem polityki pieniężnej realizowanej przez Narodowy Bank Polski jest obniżanie inflacji, a w dalszej perspektywie stabilizacja cen, co jest niezbędne do zbudowania trwałych fundamentów długofalowego wzrostu gospodarczego. Od 1999 r. NBP dąży do realizacji tego celu, wykorzystując tzw. strategię bezpośredniego celu inflacyjnego. W jej ramach bank centralny określa cel inflacyjny w postaci liczbowej, a następnie dostosowuje poziom oficjalnych stóp procentowych tak, by maksymalizować prawdopodobieństwo jego osiągnięcia. NBP utrzymuje poziom stóp procentowych spójny z realizowanym celem inflacyjnym, wpływając na wysokość nominalnych krótkoterminowych stóp procentowych rynku pieniężnego. Stopy rynku pieniężnego oddziałują na oprocentowanie kredytów i depozytów w bankach komercyjnych. Od 1999 r. NBP dąży do realizacji tego celu, wykorzystując tzw. strategię bezpośredniego celu inflacyjnego. W jej ramach bank centralny określa cel inflacyjny w postaci liczbowej, a następnie dostosowuje poziom oficjalnych stóp procentowych tak, by maksymalizować prawdopodobieństwo jego osiągnięcia. NBP utrzymuje poziom stóp procentowych spójny z realizowanym celem inflacyjnym, wpływając na wysokość nominalnych krótkoterminowych stóp procentowych rynku pieniężnego. Stopy rynku pieniężnego oddziałują na oprocentowanie kredytów i depozytów w bankach komercyjnych.

18 KONIEC DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ


Pobierz ppt "Polityka pieniężna – zagadnienia podstawowe opracowała: Ewa Pastor."

Podobne prezentacje


Reklamy Google