Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Algorytm diagnostyczny we wczesnych spondyloartropatiach Witold Tłustochowicz Klinika Chorób Wewnętrznych i Reumatologii WIM CSK MON, Warszawa.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Algorytm diagnostyczny we wczesnych spondyloartropatiach Witold Tłustochowicz Klinika Chorób Wewnętrznych i Reumatologii WIM CSK MON, Warszawa."— Zapis prezentacji:

1 Algorytm diagnostyczny we wczesnych spondyloartropatiach Witold Tłustochowicz Klinika Chorób Wewnętrznych i Reumatologii WIM CSK MON, Warszawa

2 Przewlekłe zapalenia stawów Reumatoidalne zapalenie stawów Reumatoidalne zapalenie stawów Spondyloartropatie i inne zapalenia stawów Spondyloartropatie i inne zapalenia stawów

3 Podział spondyloartropatii wg. ESSG Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa Reaktywne zapalenia stawów Reaktywne zapalenia stawów - po zakażeniach droga płciową (SARA)- po zakażeniach droga płciową (SARA) - po zakażeniach jelit- po zakażeniach jelit W przebiegu chorób jelit W przebiegu chorób jelit Łuszczycowe zapalenie stawów Łuszczycowe zapalenie stawów Spondyloartropatia niezróżnicowana Spondyloartropatia niezróżnicowana Spondyloartropatia młodzieńcza Spondyloartropatia młodzieńcza

4 Kryteria klasyfikacyjne rozpoznania spondyloartropatii wg. Amora i wsp. z 1990r. Objaw kliniczny Pkt. ból lędźwi lub pleców w nocy lub sztywność poranna lędźwi lub pleców1 niesymetryczne zapalenie 1-3 stawów2 ból pośladków lub naprzemienny ból pośladków12 palce kiełbaskowate2 bóle ścięgien2 zapalenie tęczówki2

5 – c.d. Kryteria klasyfikacyjne rozpoznania spondyloartropatii wg. Amora i wsp. z 1990r. – c.d. Objaw kliniczny Pkt. zapalenie (inne niż gonokokowe) cewki moczowej lub pęcherza moczowego na maksymalnie miesiąc przed wystąpieniem zapalenia stawów1 epizod biegunkowy na maksymalnie miesiąc przed wystąpieniem zapalenia stawów1 łuszczyca skóry, zapalenie żołędzi prącia, lub nieswoiste zapalenie jelit2

6 c.d. Kryteria klasyfikacyjne rozpoznania spondyloartropatii wg. Amora i wsp. z 1990r. c.d. Objaw kliniczny Pkt. radiologiczne objawy zapalenia stawów krzyżowo- biodrowych (przynajmniej stopień 2 obustronnie lub stopień 3 lub 4 jednostronnie)2 obecność antygenu HLA B27 lub dodatni wywiad rodzinny w kierunku ZZSK, reaktywnego zapalenia stawów, zapalenia tęczówki, łuszczycy lub nieswoistego zapalenia jelit2 wyraźne zmniejszenie bólu pleców po przyjęciu NLPZ, oraz nawrót dolegliwości po zaprzestaniu przyjmowania NLPZ2 kryteria rozpoznania są spełnione gdy pacjent uzyska przynajmniej 6 pkt.

7 Kryteria Europejskiej Grupy do Badań nad Spondyloartropatią (ESSG) z 1991r. Czułość 85% i swoistość 90% Kryteria większe: 1/. obecność zapalnego bólu pleców 2/. zapalenie stawów obwodowych - niesymetryczne lub z przewagą stawów kończyn dolnych Kryteria rozpoznania SpA są spełnione gdy obecne jest przynajmniej jedno większe i jedno mniejsze.

8 występowanie przynajmniej 4 z poniższych objawów: 1. skryty, podstępny początek 2. początek przed 40 r. ż. 3. objawy trwające nieprzerwanie od przynajmniej 3 miesięcy 4. sztywność poranna pleców 5. ból i sztywność poranna zmniejszają się po ćwiczeniach (nie zmniejszające się po odpoczynku) Kryteria klasyfikacyjne zapalnego bólu pleców wg. Calina i wsp. z 1977r.

9 Kryteria Europejskiej Grupy do Badań nad Spondyloartropatią (ESSG) z 1991r. Kryteria mniejsze: 1/. Wywiad łuszczycy lub zapalenia jelit 2/. dodatni wywiad rodzinny (u krewnych I° lub II°) w kierunku: a) ZZSK, b) ŁZS, c) ostre ZT, d) reaktywnego zapalenia stawów, e) nieswoistego zapalenia jelit 3/. nierzeżączkowe zapalenie cewki moczowej lub pęcherza moczowego lub ostra biegunka na co najwyżej miesiąc przed pojawieniem się zapalenia stawów 4/. naprzemienne bóle pośladków 5/. entezopatie 6/. zmiany zapalne stawów krzyżowo-biodrowych w badaniu radiologicznym (stopień II-IV obustronnie lub III-IV jednostr.

10 Zmodyfikowane kryteria nowojorskie dla zzsk Ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej 3 m-cy, po ć wicz. nie w spocz. Ograniczenie ruchomości kręgosłupa w płaszczyznach strzałkowej i czołowej Ograniczenie rozszerzalności klatki piersiowej w porównaniu z wart. prawidłowymi dla płci i wieku < 4 cm. Obustronne zapalenie st. k-b (sacroilitis obustronne 2-4 lub jednostronne w stopniu 3 lub 4 ) ROZPOZNANIE PEWNE: - spełnione kryterium 4 i przynajmniej jedno z pozostałych

11 ZZSK - badanie radiologiczne stawów krzyżowo-biodrowych: Okres 0 – prawidłowe stawy krzyżowo-biodrowe Okres 1 – podejrzenie obecności zmian Okres 2 – zmiany minimalne: poj. nadżerki, sklerotyzacja, szerokość bz. Okres 3 – zmiany zaawansowane: liczne nadżerki, wyraźna sklerotyzacja, poszerzenie lub zwężenie szpary stawowej Okres 4 – całkowite zesztywnienie kostne

12 Wczesne zapalenie stawów – trwające krócej jak 6 miesięcy W czasie pierwszej wizyty rozpoznanie możliwe jest tylko u 46% chorych (rzs u 19%, ReA u 11%, zzsk u 5%, polimialgia u 5%, łzs u 3%, inne u 3%) W czasie pierwszej wizyty rozpoznanie możliwe jest tylko u 46% chorych (rzs u 19%, ReA u 11%, zzsk u 5%, polimialgia u 5%, łzs u 3%, inne u 3%) Zejście po roku – rzs u 40%, inne u 20%, ustąpienie objawów u 40% Zejście po roku – rzs u 40%, inne u 20%, ustąpienie objawów u 40% Możliwości ustalenia pewnego rozpoznania Dopiero po 5 latach u 86% chorych na rzs stwierdza się nadżerki, pewne zmiany w stawach krzyżowo-biodrowych w rtg po 8-10 latach Dopiero po 5 latach u 86% chorych na rzs stwierdza się nadżerki, pewne zmiany w stawach krzyżowo-biodrowych w rtg po 8-10 latach

13 Wczesne zapalenia stawów obwodowych Wczesne reumatoidalne zapalenie stawów Wczesne reumatoidalne zapalenie stawów Wczesne niesklasyfikowane zapalenie stawów Wczesne niesklasyfikowane zapalenie stawów Tłustochowicz W. i wsp.: Zalecenia diagnostyki i terapii rzs. Reumatologia, 2008, 46,

14 Wczesne niesklasyfikowane zapalenie stawów obwodowych Zapalenie jedno, kilku lub wielostawowe Brak czynnika reumatoidalnego i ACPA w surowicy krwi Niespełnione kryteria ACR dla rzs i innych określonych chorób stawów wymienionych w wykazie wykluczeń

15 Nocne bóle stawów TAK NIE Rozważ chorobę zwyrodnieniową Zapalny ból pleców obrzęk wysokie OB. i/lub CRP niedokrwistość Odczyn Waaler i Rose i/lub anty CCP Rtg dłoni i stóp Usg dłoni i/lub MRI Diagnostyka spondyloartropatii Stawów obwodowych Wczesne RZS prawidłowe Wczesne niezróżnicowane zapalenie stawów Cechy zapalenia

16 Zapalny Ból Pleców TAK ( 14% ) NIE ( <2% ) Rozważ inną diagnozę lub poczekaj na pojawienie się innych nowych objawów typowych dla SpA Wykonaj RTG RTG ( – ) Sprawdź obecność objawów: 1) zapalenie ścięgna piętowego, 2) dactylitis, 3) niesymetryczne zapalenie stawów, 4) zapalenie tęczówki, 5) dodatni wywiad rodzinny, 6) choroba Leśniowskiego-Crohna, 7) ból pośladków, 8) łuszczyca skóry, 9) dobra reakcja na NLPZ, 10) podwyższone OB i/lub CRP) RTG ( + ) 3 objawy ( 80-95% ) 1 lub 2 objawy ( 35-70% ) ani jednego objawu ( 14% ) ZZSK HLB-B27( – ) ( <2% ) SpA HLB-B27( + ) ( 59% ) HLB-B27(– ) ( <10% ) HLB-B27( + ) ( 80-90% ) wykonajMR MR (+) ( 80-95% ) MR (–) ( <15% )

17 Zapalny Ból Pleców TAK ( 14% ) NIE ( <2% ) Rozważ inną diagnozę lub poczekaj na pojawienie się innych nowych objawów typowych dla SpA Wykonaj RTG RTG ( – ) Sprawdź obecność objawów: 1) 1)zapalenie ścięgna piętowego, 2) dactylitis, 3) niesymetryczne zapalenie stawów, 4) zapalenie tęczówki, 5) dodatni wywiad rodzinny, 6) choroba Leśniowskiego-Crohna, 7) ból pośladków, 8) łuszczyca skóry, 9) dobra reakcja na NLPZ, 10) podwyższone OB i/lub CRP) RTG ( + ) ZZSK

18 RTG stawów krzyżowo-biodrowych

19 TK stawów krzyżowo-biodrowych

20 Porównanie wyników badania rtg stawów krzyżowo-biodrowych z TK u chorych na ZT (Bachta A, praca doktorska WIM, 2009) Prawidłowe Prawdopodo bne Pewne RTG 22 (51,2 %) 14 (32,6%) 7 (16,3 %) TK 20 (46,5%) 9 (20,9 %) 14 (32,6%)

21 Rozważ inną diagnozę lub poczekaj na pojawienie się innych nowych objawów typowych dla SpA Sprawdź obecność objawów: 1) zapalenie ścięgna piętowego, 2) dactylitis, 3) niesymetryczne zapalenie stawów, 4) zapalenie tęczówki, 5) dodatni wywiad rodzinny, 6) choroba Leśniowskiego-Crohna, 7) ból pośladków, 8) łuszczyca skóry, 9) dobra reakcja na NLPZ, 10) podwyższone OB i/lub CRP) 3 objawy ( 80-95% ) 1 lub 2 objawy ( 35-70% ) ani jednego objawu ( 14% ) HLA- B27( – ) ( <2% ) SpA HLA- B27( + ) ( 59% ) HLA- B27(– ) ( <10% ) HLA- B27( + ) ( 80-90% ) Wykonaj MR MR (+) ( 80-95% ) MR (–) ( <15% )

22 Częstość występowania antygenu HLA B 27 w SpA (I.Zimmermann Górska, Reumatologia kliniczna, PZWL 2008, 730) Rozpoznanie Częstość w % ZZSK Reaktywne70-90 Łuszczycowe - z zajęciem stawów k-b - bez zajęcia stawów k-b SpA młodzieńcza Choroby jelit z zajęciem stawów k-b 50-70

23 Rozważ inną diagnozę lub poczekaj na pojawienie się innych nowych objawów typowych dla SpA Sprawdź obecność objawów: 1) zapalenie ścięgna piętowego, 2) dactylitis, 3) niesymetryczne zapalenie stawów, 4) zapalenie tęczówki, 5) dodatni wywiad rodzinny, 6) choroba Leśniowskiego-Crohna, 7) ból pośladków, 8) łuszczyca skóry, 9) dobra reakcja na NLPZ, 10) podwyższone OB i/lub CRP) 3 objawy ( 80-95% ) 1 lub 2 objawy ( 35-70% ) ani jednego objawu ( 14% ) HLA- B27( – ) ( <2% ) SpA HLA- B27( + ) ( 59% ) HLA- B27(– ) ( <10% ) HLA- B27( + ) ( 80-90% ) Wykonaj MR MR (+) ( 80-95% ) MR (–) ( <15% )

24 MRI stawów krzyżowo-biodrowych

25 Dziękuję za uwagę


Pobierz ppt "Algorytm diagnostyczny we wczesnych spondyloartropatiach Witold Tłustochowicz Klinika Chorób Wewnętrznych i Reumatologii WIM CSK MON, Warszawa."

Podobne prezentacje


Reklamy Google