Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Przyszłość Wspólnej Polityki Rolnej prof. dr hab. Walenty Poczta.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Przyszłość Wspólnej Polityki Rolnej prof. dr hab. Walenty Poczta."— Zapis prezentacji:

1 Przyszłość Wspólnej Polityki Rolnej prof. dr hab. Walenty Poczta

2 Wyszczególnienie Inflacja (CPI) ,3128,6114,08586 Żywność ,2119,3121,55923 Wynagrodzenia brutto ,3113,5136, Rolnictwo polskie w uwarunkowaniach gospodarki rynkowej i WPR Bieżące wskaźniki zmian cen detalicznych i wynagrodzeń Źródło: Seremak-Bulge J., Rembeza J., Zmiany cen i marż cenowych na poszczególnych poziomach podstawowych rynków rolnych, Pułtusk 2009.

3 Wyszczególnienie Ceny detaliczne żywności ,2119,3121,55923 Ceny otrzymywane ,9109,7132,13155 Ceny płacone ,7123,9134, Indeks nożyc cen 45,178,688,698,531,0 Rolnictwo polskie w uwarunkowaniach gospodarki rynkowej WPR Wskaźniki zmian cen otrzymywanych i płaconych przez rolników Źródło: Seremak-Bulge J., Rembeza J., Zmiany cen i marż cenowych na poszczególnych poziomach podstawowych rynków rolnych, Pułtusk 2009.

4 Produkcja rolnicza Wyszczególnienie Produkcja sektora rolnego - wolumen (ceny stałe 2005 roku) (mld zł - średnio w roku) 53,453,461,6 2. Nominalny wzrost cen produkcji sektora rolnego 100,0118,3 3. Produkcja sektora rolnego (ceny bieżące) (mld zł - średnio w roku) 50,950,969,469,4 4. Realny wzrost cen produkcji sektora rolnego 100,0101,6 5.Realny przyrost wartości produkcji (115,3*101,6/100=117,2) 100,0117,2 +15,3% (62% przyrost produkcji +38% dotacje do produktu)

5 Zużycie pośrednie w sektorze rolnym Wyszczególnienie Zużycie pośrednie - wolumen (ceny stałe 2005 roku) (mld zł - średnio w roku) 35,837,1 2. Nominalny wzrost cen zużycia pośredniego 100,0127,8 3.Zużycie pośrednie sektora rolnego (ceny bieżące) (mld zł - średnio w roku) 31,731,742,042,0 4. Realny wzrost cen zużycia pośredniego 100,0109,6 5.Realny przyrost wartości zużycia pośredniego (103,6*109,6/100=113,5) 100,0113,5 +3,6%

6 Dochody sektora rolnego i udzielone subwencje Wyszczególnienie Dochód przedsiębiorcy rolnego (ceny bieżące) (mld zł - średnio w roku) 9,122,7 2. Dynamika dochodów przedsiębiorcy rolnego (ceny stałe) 100,0212,7 3.Razem dotacje dla sektora rolnego (ceny bieżące) (mld zł - średnio w roku) w tym: dotacje do produktów pozostałe dotacje 0,9 0,4 0,5 9,9 4,0 5,9 4. Udział dotacji w dochodzie przedsiębiorcy rolnego (ceny bieżące) (%) 9,249,0 +150% 11 razy

7 Wsparcie sektora rolnego ze środków unijnych w latach (stan na styczeń/luty 2011 roku) WYSZCZEGÓLNIENIE [mld zł] Płatności bezpośrednie [ ] 59 PROW SPO-Rolnictwo ,5 SPO-RYBY PROW PO RYBY ,5 Wspólnotowa Organizacja Rynków 1 Razem wsparcie unijne

8 Wsparcie polskiego sektora rolnego po akcesji do UE (stan na styczeń-luty 2011 r.) Łączne wsparcie - ponad 100 mld zł Z kwoty ponad 100 mld zł do gospodarstw rolnych trafiło około 95 mld zł mld zł: –prawie 70% środków pozyskiwanych przez gospodarstwa rolne z tytułu WPR jest przeznaczanych przez rolników na cele produkcyjne i modernizacyjne w gospodarstwach rolnych, –niecałe 20% służy realizacji celów socjalnych rodzin rolników, –nieco ponad 10% jest kierowanych na cele związane z ochroną i kształtowaniem środowiska naturalnego. Z tych samych badań wynika, że 93% kwoty otrzymanych płatności obszarowych miało przeznaczenie produkcyjne (Czubak W., Pawlak K.)

9 Wsparcie sektora rolnego WPR w perspektywie Wsparcie sektora rolnego: Razem UE-27 ( ) – 374,5 mld EURO Polska ( ) – 28,3 mld euro + 8,2 wkład publiczny krajowy= 36,5 mld EURO –dopłaty bezposrednie – 15,1 mld EURO + 4,2 mld (CNDP)= 19,3 mld EURO –PROW 13,2 mld euro z budzetu UE + 4 mld euro wkład publiczny krajowy=17,2 mld EURO

10

11 Perspektywa budżetowa UE Najważniejsze dylematy: Jak duży będzie budżet UE w perspektywie – czy będzie zbliżony do maksymalnego poziomu 1,27% PKB, czy jak w Perspektywie będzie to około 1%, czy może jeszcze mniej, np. 0,85% PKB? Jaka część tego budżetu zostanie przeznaczona na WPR? Jaki cele zostaną postawione przed WPR, a w szczególności jaka będzie lista tzw. nowych wyzwań i jaka część budżetu rolnego będzie miała służyć ich realizacji? Jakie powinny być kryteria alokacji środków ze WPR pomiędzy państwa członkowskie, a nawet poszczególnych beneficjentów? Czy nadal mają istnieć dwa filary WPR? Jeśli tak, jakie powinny być relacje między I a II Filarem WPR i jaka będzie merytoryczna treść polityk w obu filarach? Jakie instrumenty stosować w obu Filarach i jakie środki przeznaczać na ich realizację? Jaki kształt w ramach I Filaru WPR mają wypełniać płatności bezpośrednie? Które z instrumentów polityki rynkowej powinny być zachowane? Jakie funkcje powinien wypełniać II Filar WPR, czy powinien być bardziej rolniczy, czy bardziej wiejski? Czy może część wiejską II filara przenieść do funduszy spójności?

12 Jakie przesłanki i kryteria wsparcia sektora rolnego UE w przyszłości? Rolnictwo jest dostarczycielem dóbr publicznych (globalne bezpieczeństwo żywnościowe, łagodzenie zmian klimatycznych, różnorodność biologiczna, bioenergia, zachowanie i odnowa gleby, dobra gospodarka wodna i zarządzanie jakością wody, wkład w wartości kulturowe, kształtowanie cennych krajobrazów, Czyni to głównie poprzez użytkowanie ziemi Zatem obszar UR w poszczególnych krajach powinien być podstawowym kryterium alokacji kopert płatności bezpośrednich (flat rate) Ponadto w EMR przed rolnikami zostały postawione także wysokie wymagania w zakresie likwidacji negatywnych efektów zewnętrznych: wypełniania standardów ochrony środowiska w działalności rolniczej, ochrony zdrowia ludzi i zwierząt oraz dbałości o dobrostan zwierząt.

13 Jakie przesłanki i kryteria wsparcia sektora rolnego UE w przyszłości? Za świadczenie dóbr publicznych rynek rolników nie wynagradza, a zatem występuje przesłanka - także o charakterze ekonomicznej racjonalności - uzasadniająca wynagradzanie rolników ze środków publicznych.

14 Funkcje rolnictwa ekonomicznespołeczneprzestrzenne

15 NOWA PROPOZYCJA KLASYFIKACJI POZAKOMERCYJNCYH FUNKCJI ROLNICTWA Pozakomercyjne funkcje rolnictwa 4. Funkcje zielone 2. Funkcje błękitne 1. Funkcje białe 3. Funkcje żółte Źródło: opracowano na podstawie [Wilkin 2007] oraz [Huylenbroeck i inni 2007]

16 1. Funkcje białe Zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego Produkcja rolna na potrzeby farmaceutyczne Zapewnienie różnorodności żywności Wytwarzanie żywności funkcjonalnej Zapewnienie wysokiej jakości zdrowotnej żywności Źródło: opracowano na podstawie [Wilkin 2007] oraz [Huylenbroeck i inni 2007]

17 2. Funkcje błękitne Zarządzanie zasobami wodnymi Wytwarzanie energii wodnej i wiatrowej Poprawa jakości wód Zapobieganie powodziom Źródło: opracowano na podstawie [Wilkin 2007] oraz [Huylenbroeck i inni 2007]

18 3. Funkcje żółte Utrzymanie spójności i żywotności obszarów wiejskich Podtrzymanie i rozwój infrastruktury gospodarczej Podtrzymanie tożsamości wsi Rozwój produkcji i usług bezpośrednio związanych z rolnictwem Ochrona tradycji i kultury ludowej Źródło: opracowano na podstawie [Wilkin 2007] oraz [Huylenbroeck i inni 2007]

19 4. Funkcje zielone Współdziałanie w utrzymaniu obszarów chronionych Poprawa obiegu materii i energii Kształtowanie i ochrona krajobrazu naturalnego i kulturowego Podtrzymanie bioróżnorodności Proekologiczna agrotechnika Wytworzenie energii z biomasy Zapewnienie dobrostanu zwierząt gospodarskich Źródło: opracowano na podstawie [Wilkin 2007] oraz [Huylenbroeck i inni 2007]

20 Udział Polski w zakresie wybranych parametrów uwzględnianych w dyskusji nad WPR po 2013 r. Fundusz spójności UE (średnio 2009 i 2010) 27,7% Oś 3 PROW (jakość życia) 21,1% Pełnozatrudnieni w rolnictwie (w AWU) ,1% Oś 1 PROW (konkurencyjność) 17,6% Liczba gospodarstw w ,5% Koperta ONW (średnia dla lat ) 15,4% PROW - średnia dla lat ,9% Oś 4 PROW (Lider) 11,3% Oś 2 PROW (środowisko) 11,1% Powierzchnia UR pod NATURA ,8% Powierzchnia UR pod ONW ,8% Powierzchnia UR ,1% Powierzchnia UR i Lasów pod Natura ,1% Powierzchnia UR pod HNV ,9% Koperta P.B. w ,8% Wartość produkcji rolniczej (średnia dla ) 5,6% Powierzchnia TUZ ,4% Powierzchnia lasów ,2% Koperta P.B. - średnia dla lat ,2% Wkład w budżet UE (średnio ) 2,7%

21 Szacowany poziom alokacji środków pomiędzy państwa członkowskie UE w 2013 roku Kraje członkowskie I Filar WPR 2013 r. II Filar WPR średniorocznie w latach I i II Filar WPR 2013 r. mln EURO udział % mln EUROudział % mln EURO udział % Francja852118,910837, ,3 Hiszpania513911,411508, ,7 Niemcy585313,012799, ,1 Polska30456, ,949598,4 Wielka Brytania39888,86594,846477,9 Włochy43709,712849,356549,6 UE , , ,0

22 Poziom środków na 1 ha UR i na jedną jednostkę nakładów pracy (AWU) w 2013 roku (EURO) I Filar WPR 2013 r. II Filar WPR średniorocznie w latach I i II Filar WPR 2013 r. EURO/ AWU EURO/ ha UR EURO/ AWU EURO/ ha UR EURO/ AWU EURO/ha UR Polska UE

23 Symulacja alokacji dopłat bezpośrednich według udziału państwa w łącznej powierzchni UR KRAJ Alokacja w 2013 roku (mln EURO) Realokacja flat rate (mln EURO) Różnica względem 2013r. (mln EURO) Zmiana względem 2013 (%) Udział (%) Francja ,93 Grecja ,36 Hiszpania ,46 Holandia ,11 Niemcy ,81 Polska ,96 Portugalia ,02 Republika Czeska ,04 Rumunia ,96 W. Brytania ,36 Włochy ,39 UE ,0100,0 a Powierzchnia bazowa do której będą przysługiwały dopłaty bezpośrednie w 2013 roku; wyliczono na

24 Symulacja alokacji dopłat bezpośrednich według zasady flat rate i środków z II Filaru WPR według zasad i wysokości obowiązujących w Perspektywie budżetowej KRAJRealokacja flat rate wedlug wielkości z roku 2013 (mln EURO) II Filar WPR (średniorocznie w latach 2007 – 2013) (mln EURO) Łącznie (mln EURO) Udział (%) Francja , ,0 Grecja , ,7 Hiszpania , ,0 Holandia ,5 5761,0 Niemcy , ,6 Polska , ,2 Portugalia , ,5 Rep.Czeska , ,3 Rumunia , ,1 W. Brytania , ,4 Włochy , ,8 UE , ,0

25 Komunikat Komisji w sprawie przyszłości WPR Trzy opcje (warianty): I – Status Quo, II- Wsparcie bardziej zbilansowane, ukierunkowane i zrównoważone (zielone), III – Likwidacja wsparcia rynkowego i dochodowego.

26 OPCJA II Płatności bezpośrednie (3 składniki): –wsparcie bazowe (dochodowe), –wsparcie za obowiązkowe zielone dobra publiczne, –wsparcie za dobrowolne działania na rzecz środowiska (jako kompensata),

27 OPCJA II Inne problemy: art wsparcie specyficzne (do 10%), capping, aktywny rolnik (rola ETO), wsparcie dla małych gospodarstw,

28 OPCJA II Instrumenty wsparcia rynkowego: udoskonalenie i uproszczenie, poprawa funkcjonowania łańcucha żywnościowego,

29 OPCJA II Rozwój obszarów wiejskich: –instrumenty dostosowane i nakierowane na wsparcie środowiska, restrukturyzacji, innowacji, inicjatywy regionalne i lokalne, –instrumenty ograniczania ryzyka i stabilizacji dochodów (zgodne z zieloną skrzynką WTO), –alokacja między kraje członkowskie na podstawie obiektywnych kryteriów.

30

31 Ekspertyza zespołu z KEiPGwA Alokacja środków dla poszczególnych krajów została przeprowadzona z uwzględnieniem następujących kryteriów (scenariusze wielowariantowe): (Powierzchnie): –Użytki rolne, –Trwałe użytki zielone, –Grunty pod roślinami niezbożowymi, –ONW, –Natura 2000, –Gospodarstwa ekologiczne, –Obszary szczególnie cenne przyrodniczo (HNV). oraz: 10%płatności specyficzne [Zespoł: prof. W. Poczta, dr W. Czubak, dr A. Sadowski, dr P. Siemiński]

32 Ekspertyza zespołu z KEiPGwA Reforma I filaru WPR spowodowałaby: znaczne zmiany w alokacji dopłat bezpośrednich, (główna przyczyną to odejście od plonu referencyjnego na rzecz zasady flate rate), wzrost płatności w stosunku do 2013 roku wystąpiłby głównie w nowych krajach członkowskich (ale także np. Hiszpania), przypadku Polski: –bardzo korzystna zasada flate rate (min. 60% płatności) –mało korzystne zazielenienie: mały udział TUZ, niska bioróżnorodność (b. wysoki udział zbóż w strukturze zasiewów), problem z nowym ONW, Problem -obiektywne wyznaczenie HNV (zle też ONW i Natura 2000) [Trudności obiektywnego pomiaru !!!]

33

34

35 Inne ważne zagadnienia Likwidacja kwot mlecznych (model CAPRI), Reforma WPR a WTO (model GTAP)

36 Skutki likwidacji kwot mlecznych (model CAPRI) (dr A. Baer-Nawrocka, dr E. Kiryluk-Dryjska)

37 Czy specyficzny rodzaj polityki gospodarczej którą jest WPR powinien istnieć i w jakim kształcie? Według ostatniego Eurobarometru: –90% ankietowanych obywateli UE uważa, że rolnictwo i obszary wiejskie są ważne dla przyszłości Europy, –83% ankietowanych obywateli UE opowiada się za wsparciem finansowym dla rolników, –przeciętnie ankietowani uważają, że decyzje w sprawie polityki rolnej powinny być nadal podejmowane na szczeblu UE. Udział kosztów WPR we wspólnym budżecie UE uległ zmniejszeniu z około 75% w 1985 roku do mniej niż 40% na koniec bieżącej Perspektywy Finansowej (wysoki udział wydatków na WPR nie wynika z kosztochłonności czy też braku racjonalności tej polityki, a jest skutkiem jej zaawansowanej integracji) Wydatki na WPR stanowią obecnie: –0,45% PKB, –2,5% wydatków finansów publicznych w UE, –80 euro rocznie na 1 obywatela UE.

38 Czy specyficzny rodzaj polityki gospodarczej którą jest WPR powinien istnieć i w jakim kształcie? liczba głodujących w skali światowej przekracza miliard, w Unii Europejskiej ponad 40 milionom osób ubogich brakuje żywności według FAO do 2050 r. globalne zapotrzebowanie na żywność podwoi się, liczba ludności na świecie ma wzrosnąć z 6 mld obecnie do 9 mld. rolnictwo UE zapewnia bardzo dobre wyżywienie dla 500 mln osób, a może/powinno wziąć udział w rozwiązywaniu problemów żywnościowych w skali globalnej, tworzy dobra publiczne, zagospodarowuje 60% powierzchni Polski, 50% powierzchni UE (z lasami ponad 90%).

39 Dziękuję za uwagę!


Pobierz ppt "Przyszłość Wspólnej Polityki Rolnej prof. dr hab. Walenty Poczta."

Podobne prezentacje


Reklamy Google