Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Przemysław Śleszyński Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Przemysław Śleszyński Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych."— Zapis prezentacji:

1 Przemysław Śleszyński Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych Warszawa grudnia 2012 r. 1) Zagadnienia koncepcyjno-teoretyczne i terminologiczne 2) Szczegóły metodyczne i przykłady zastosowań

2 1. Terytorialne systemy społeczno-ekonomiczne powinny być racjonalne i efektywne. 2. Systemy zagospodarowania przestrzennego opierają się na ośrodkach osadniczych i połączeniach infrastrukturalnych oraz z natury są (powinny być) hierarchiczne. 3. W systemach społeczno-gospodarczych obserwuje się proces wzrostu znaczenia relacji horyzontalnych kosztem wertykalnych. 4. Istotą pożądanej organizacji przestrzennej jest rozsądna relacja pomiędzy hierarchią elementów a spontanicznymi relacjami poziomymi (np. sieciowymi). Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych Warszawa grudnia 2012 r. Slajd 2 z 23

3 Planowanie sieci transportowej musi w pierwszej kolejności uwzględniać nie tylko racjonalność i efektywność relacji i zaspokajanie potrzeb popytowych, ale również ich znaczenie dla pożądanego kierunku rozwoju sieci transportowo-osadniczej. Jaki model organizacji terytorialnej i powiązań transportowo-osadniczych jest najbardziej uzasadniony dla Polski? Jakie z tego płyną wnioski dla polityki transportowej? Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych Warszawa grudnia 2012 r. Slajd 3 z 23

4 Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych Warszawa grudnia 2012 r. Slajd 4 z 23

5 1. Klasyczna i podstawowa definicja sensu largo: stosunek nakładów do wyników. 2. Definicja zmodyfikowana: stosunek nakładów do możliwych wyników. 3. Efektywność transportowo-osadnicza: stosunek aktualnych (rzeczywistych) warunków osiągalności do możliwych w połączeniach pomiędzy ośrodkami osadniczymi. Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych Warszawa grudnia 2012 r. Slajd 5 z 23

6 Mierniki wykorzystywane w analizie dostępności przestrzennej, zwłaszcza grafowe i czasowo-kosztowe: 1. Minimalne drzewo rozpinające (MDR). 2. Aktualna i potencjalna macierz połączeń. 3. Analiza izochronowa. 4. Dopasowanie połączeń do modelu grawitacyjnego. Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych Warszawa grudnia 2012 r. Slajd 6 z 23 schemat MDR Ogólna kwantyfikacja: różnica pomiędzy modelem idealnym, a stanem rzeczywistym.

7 ZAŁOŻENIA - wyliczenie MDR dla kolejnych kategorii ośrodków osadniczych, wybranych na podstawie ich uporządkowania od największego do najmniejszego (n,n+1), (n,n+1,n+2), (n,n+1,n+2,n+3), (n,..., n+max), - nałożenie na siebie wyników i obliczenie tych odcinków, przez które przechodzi najwięcej połączeń MDR, - implementacja dla 151 miejskich obszarów funkcjonalnych. Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych Warszawa grudnia 2012 r. Slajd 7 z 23

8 WYNIKI DLA 151 MIEJSKICH OBSZARÓW FUNKCJONALNYCH Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych Warszawa grudnia 2012 r. Slajd 8 z 23 EFEKTYWNOŚĆ TOPOLOGICZNA częstość przechodzenia najkrótszego grafu (MDR) EFEKTYWNOŚĆ GRAWITACYJNO-TOPOLOGICZNA częstość przechodzenia najkrótszego grafu (MDR) przemnożona przez siłę relacji (model grawitacyjny) odniesiona na 1 km odcinka

9 Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych Warszawa grudnia 2012 r. Slajd 9 z 23 ZAŁOŻENIA - obliczenie, jaka część połączeń transportowych pomiędzy wszystkimi parami ośrodków osadniczych posiada odpowiedni status techniczno-funkcjonalny, - porównanie w stosunku do pełnej optymalnej macierzy i sił oddziaływań grawitacyjnych, - implementacja dla zbioru 32 miast powyżej 100 tys. mieszkańców oraz dróg kołowych dwujezdniowych, Źródło: P. Śleszyński, 2009

10 Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych Warszawa grudnia 2012 r. Slajd 10 z 23 WYNIKI: EFEKTYWOŚĆ DROGOWYCH POŁĄCZEŃ MIĘDZYAGLOMERACYJNYCH ( ) 22,2% 30,2% 36,5% 62,8% Źródło: P. Śleszyński, 2009

11 Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych Warszawa grudnia 2012 r. Slajd 11 z 23 WYNIKI: EFEKTYWOŚĆ DROGOWYCH POŁĄCZEŃ MIĘDZYAGLOMERACYJNYCH ( ) Źródło: P. Śleszyński, 2009

12 Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych Warszawa grudnia 2012 r. Slajd 11 z 23 KIEDY OSIĄGNIEMY PEŁNĄ MACIERZ POŁĄCZEŃ DLA NAJWIĘKSZYCH 32 MIAST W STANDARDZIE DROGI DWUJEZDNIOWEJ ? 2046 rok R² = 0, rok R² = 0,952 %

13 ZAŁOŻENIA Efektywność jest miarą sprawności systemu i może oznaczać różnicę pomiędzy czasem rzeczywistym a optymalnym, służącym do pokonania określonej jednostki odległości MIERNIK TESTOWANY W PROJEKTACH: – 2010: ewaluacja projektów transportowych dla MRR (kier. T. Komornicki) – 2011: INFRAREGTUR (kier. M. Więckowski), – 2012: badania sieci osadniczej w woj. podkarpackim (T. Komornicki, P. Śleszyński, P. Siłka) Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych Warszawa grudnia 2012 r. Slajd 12 z 23 wskaźnik zastosowany m.in. w pracy M. Więckowskiego (2004) dla polsko-słowackich połączeń autobusowych

14 WYNIKI Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych Warszawa grudnia 2012 r. Slajd 13 z 23 Źródło: M. Więckowski i in., 2012

15 WYNIKI Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych Warszawa grudnia 2012 r. Slajd 14 z 23 Ź Źródło: M. Więckowski i in., 2012

16 WYNIKI Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych Warszawa grudnia 2012 r. Slajd 15 z 23 Źródło: T. Komornicki, P. Śleszyński, P. Siłka, 2012

17 ZAŁOŻENIA - stosunek liczby ludności w izochronie rzeczywistej do liczby ludności w izochronie potencjalnej - implementacja dla Obszaru Metropolitalnego Warszawy (projekt Trendy Rozwojowe Mazowsza) Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych Warszawa grudnia 2012 r. Slajd 16 z 23 Źródło: P. Olszewski, 2008 (niepublikowana ekspertyza dla Ministerstwa Transportu) zob. P. Olszewski i in. (w druku)

18 Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych Warszawa grudnia 2012 r. Slajd 17 z 23 Źródło: P. Śleszyński,2012 IZOCHRONY IDEALNE I RZECZYWISTA A – różnica pomiędzy idealnym a najkrótszym czasem przejazdu przemnożona przez liczbę osób w gminie (bez Warszawy); B – iloraz średniego czasu dojazdu w danej gminie do centrum Warszawy w stosunku do czasu rzeczywistego (0–100%) w 2010 r. WSKAŹNIKI EFEKTYWNOŚCI

19 Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych Warszawa grudnia 2012 r. Slajd 18 z 23 Powiat Średnia strata czasu (min) Strata w tys. osobogodzinStrata w mln zł na jednokrotne przemieszczenie dla wszystkich mieszkańców (w jedną stronę)* dojazdy do pracy w ciągu roku (w obie strony)** na jednokrotne przemieszczenie dla każdego mieszkańca (w jedną stronę)* dojazdy do pracy w ciągu roku (w obie strony)** Grodziski ,029,2 Legionowski ,562,0 Miński ,584,5 Nowodworski ,234,9 Otwocki ,370,9 Piaseczyński ,234,2 Pruszkowski ,867,1 Sochaczewski ,429,1 Warszawski zachodni ,546,8 Węgrowski ,630,2 Wołomiński ,4127,8 RAZEM ,4616,7 * liczba mieszkańców przemnożona przez średnią stratę czasu. ** liczba dojeżdżających przemnożona przez 1,25 (doszacowanie zakładów osób fizycznych) i 200 (liczba dni z dojazdem tam i z powrotem w ciągu roku). Szacunek nie uwzględnia kolei. SZACUNEK STRAT CZASU NA OBSZARZE METROPOLITALNYM WARSZAWY WSKUTEK ZATŁOCZENIA (2010) Źródło: P. Śleszyński,2012

20 Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych Warszawa grudnia 2012 r. Slajd 19 z 23 Źródło: T. Komornicki i in SKRÓCENIE CZASU PRZEJAZDU DO WARSZAWY (BEZ UWZGLĘDNIENIA NATĘŻENIA RUCHU) ZMIANY WSKAŹNIKÓW EFEKTYWNOŚCI WSKUTEK REALIZACJI PROJEKTÓW UNIJNYCH ( /2009) POSZERZENIE ZASIĘGU ODDZIAŁYWANIA OŚRODKÓW WOJEWÓDZKICH

21 Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych Warszawa grudnia 2012 r. Slajd 20 z 23 Źródło: R. Domański 1963 ZAŁOŻENIA ośrodki osadnicze oddziałują na siebie proporcjonalnie do swej masy, a odwrotnie do odległości (Isard 1953), największe korzyści synergii uzyskuje się na kierunkach naturalnych ciążeń grawitacyjnych, najefektywniejszym modelem przestrzennym układu sieci osadniczej i transportowej jest układ koncentryczno- radialny (Domański 1963, Ratajczak 1998).

22 Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych Warszawa grudnia 2012 r. Slajd 21 z 23 PRACE EKSPERCKIE: Ocena powiązań pomiędzy miastami dla KPZK (Śleszyński 2008). Argumentacja przebiegu Via Baltica przez Białystok (Komornicki i Śleszyński 2007). Propozycja zmiany przebiegu Transeuropejskiego Korytarza nr 2 (Śleszyński 2008). Rozwiązania transportowe dla Polski Wschodniej (Śleszyński 2008). Organizacja powiązań funkcjonalnych w Polsce Wschodniej (Śleszyński, Czapiewski, Kozak 2011). Propozycje rozwiązań dla dróg szybkiego ruchu w województwie podkarpackim (Komornicki, Śleszyński i Siłka 2012). WYNIKI

23 ZAMIAST PODSUMOWANIA: PUŁAPKI METODYCZNE I PROBLEMY DO ROZWIĄZANIA 1.Czas potrzebny na pokonanie danej relacji: silna zależność od przyjmowanego modelu prędkości ruchu. Rozwiązanie: ważony model prędkości: suma prędkości w przekrojach czasowych ważona natężeniem ruchu Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych Warszawa grudnia 2012 r. Slajd 22 z 23 v i – prędkość ruchu w danym momencie czasowym i ; r i – liczba pojazdów w ruchu, poruszających się w danym momencie czasowym i. 2.Silna monocentryczność modelu grawitacyjnego (w modelu potencjału i dostępności potencjałowej obszary środkowe analizy są węzłowe). 3.Kwantyfikacja optymalnego dopasowania do kierunków oddziaływań grawitacyjnych. 4.Optymalny model sieci transportowej Polski.

24 LITERATURA CYTOWANA Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych Warszawa grudnia 2012 r. 1.Atlas Rzeczypospolitej Polskiej, , Główny Geodeta Kraju, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, Warszawa. 2.Domański R., 1963, Zespoły sieci komunikacyjnych, Prace Geograficzne IG PAN, 41, Instytut Geografii PAN, Warszawa. 3.Komornicki T., Śleszyński P., 2007, Popytowe uwarunkowania przebiegu trasy Via Baltica w Polsce, Przegląd Komunikacyjny, 2, s Komornicki T., Bański J., Śleszyński P., Rosik P., Świątek D., Czapiewski K.Ł., Bednarek-Szczepańska M., Stępniak M., Mazur M., Wiśniewski R., Solon B., 2010, Ocena wpływu inwestycji infrastruktury transportowej realizowanych w ramach polityki spójności na wzrost konkurencyjności regionów (w ramach ewaluacji ex post NPR ), Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Warszawa. 5.Komornicki T., Śleszyński P., Siłka P., 2012, Charakterystyka systemu osadniczego województwa podkarpackiego z identyfikacją biegunów wzrostu oraz wyróżnieniem obszarów funkcjonalnych na poziomie regionalnym i lokalnym, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego, Warszawa. 6.Olszewski P., Dybicz T., Śleszyński P., (w druku), Miary i wskaźniki dostępności czasowej transportu publicznego. 7.Śleszyński P., 2012, Warszawa i Obszar Metropolitalny Warszawy a rozwój Mazowsza, Trendy Rozwojowe Mazowsza, 8, Mazowieckie Biuro Planowania Regionalnego, Warszawa. 2.Śleszyński P., 2008, Ocena powiązań gospodarczych i kapitałowych miedzy miastami, [w:] K. Saganowski, M. Zagrzejewska-Fiedorowicz, P. Żuber (red.), Ekspertyzy do Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju Tom I, Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Warszawa, s Śleszyński P., 2008, Propozycja modyfikacji przebiegu polskiego odcinka Pan-Europejskiego Korytarza Transportowego nr 2, Przegląd Komunikacyjny, 1, s Śleszyński P., 2008, Propozycje makroskalowych rozwiązań układu sieci transportu drogowego dla północno-wschodniej Polski w świetle powiązań funkcjonalnych, [w:] Świątek D. (red.) Rozwój obszarów cennych przyrodniczo, 57. Zjazd PTG, Oddział Akademicki PTG, Oddział Białostocki PTG, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, Warszawa-Białowieża, Dokumentacja Geograficzna, s Śleszyński P., 2009, Rozwój nowoczesnej drogowej sieci transportowej a efektywność połączeń głównych ośrodków miejskich ( ), Autostrady, 7, s Śleszyński P., Czapiewski K., konsultacja Kozak M., 2011, Znaczenie ośrodków miejskich oraz ich hierarchicznych powiązań dla regionalnego i lokalnego rozwoju ekonomicznego i społecznego Polski Wschodniej, ekspertyza wykonana w ramach prac nad aktualizacją i uzupełnieniem Strategii rozwoju społeczno-gospodarczego Polski Wschodniej do roku 2020, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Warszawa. 3.Więckowski M., Michniak D., Bednarek-Szczepańska M., Chrenka B., Ira V., Komornicki T., Rosik P., Stępniak M., Székely V., Śleszyński P., Świątek D., Wiśniewski R., 2012, Pogranicze polsko-słowackie. Dostępność transportowa a turystyka, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, Geografický ústav SAV, Warszawa-Bratysława. 4.Więckowski M., 2004, Przyrodnicze uwarunkowania kształtowania się polsko-słowackich więzi transgranicznych, Prace Geograficzne, 195, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, Warszawa.

25 dr hab. prof. PAN Przemysław Śleszyński Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN ul. Twarda 51/55, Warszawa tel. (22) , , fax (22) Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych Warszawa grudnia 2012 r. Slajd 23 z 23


Pobierz ppt "Przemysław Śleszyński Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN Polityka przestrzenna a transportowa. Ewaluacja inwestycji infrastrukturalnych."

Podobne prezentacje


Reklamy Google