Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

KONTRAKTY TERMINOWE I OPCJE (na WIG20) - praktyczne aspekty zastosowania KN MANAGER Maciek Kwietniewski Wojciech Tomczyk.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "KONTRAKTY TERMINOWE I OPCJE (na WIG20) - praktyczne aspekty zastosowania KN MANAGER Maciek Kwietniewski Wojciech Tomczyk."— Zapis prezentacji:

1 KONTRAKTY TERMINOWE I OPCJE (na WIG20) - praktyczne aspekty zastosowania KN MANAGER Maciek Kwietniewski Wojciech Tomczyk

2 Plan prezentacji 1. Kontrakty terminowe futures 2. Kontrakty terminowe forward Opcje - 3. Opcje - czyli kolejny rodzaj instrumentów pochodnych 4. Bieżący parytet opcji kupna- sprzedaży 5. Strategie Inwestowania

3 Co to jest kontrakt terminowy? Kontrakt terminowy - jest to umowa, w której kupujący zobowiązuje się do zakupienia w przyszłości określonego towaru, zwanego instrumentem bazowym, natomiast sprzedający zobowiązuje się do sprzedania tego instrumentu.

4 Instrument bazowy - wyjaśnienie Instrumentami bazowymi mogą być: akcje waluty indeksy giełdowe dowolne wartości ekonomiczne.np. wskaźniki ekonomiczne

5 Rodzaje kontraktów terminowych Futures Forward FRA (ang. Forward Rate Agreement)

6 Kontrakty futures

7 Czym są kontrakty futures? Kontrakt future to umowa, w której określamy: rodzaj instrumentu bazowego (przedmiotem transakcji), termin jego dostawy, ilość, cenę, inne szczegóły związane z przebiegiem transakcji. !!! Żadne z tych postanowień nie może być zmienione przez żadną ze stron począwszy od chwili zawarcia kontraktu!!!

8 Jakie dają możliwości? Kontrakty futures dają uczestnikom rynku dwie możliwości. 1. Otwarcie długiej pozycji 2. Otwarcie krótkiej pozycji. Długa pozycja - inwestor zobowiązuje się do kupna instrumentu bazowego będącego przedmiotem kontraktu Krótka pozycja – inwestor zobowiązuje się do sprzedaży instrumentu bazowego będącego przedmiotem kontraktu. Czyli łącznie kontrakt futures tworzy kombinacja długiej i krótkiej pozycji w tym samym towarze.

9 Zyski / Straty Inwestor, który otwiera długą pozycję liczy na to, że cena instrumentu bazowego wzrośnie. Jego zyskiem jest różnica pomiędzy ceną na rynku a ceną kontraktu. Z kolei inwestor otwierający krótką pozycję zakłada, że w okresie od otwarcia pozycji do terminu sprzedaży cena instrumentu bazowego, na który opiewa kontrakt futures, spadnie. Pozwoli mu to na sprzedaż kontraktu za cenę wyższą niż rynkowa, czyli zyskuje różnicę między ceną kontraktu a ceną na rynku. W kontraktach futures stratę odnotowuje ten inwestor, który pomyli się w swoich przewidywaniach. Jego strata jest równa zyskowi inwestora, który trafnie przewidział sytuację na rynku.

10 Zamknięcie kontraktu Zarówno strona długa jak i krótka nie musi czekać do terminu wygaśnięcia kontraktu lecz może zamknąć pozycję przed terminem wygaśnięcia. Zamknięcie pozycji: ze strony kupującego (strona długa) oznacza sprzedanie kontraktu. ze strony sprzedającego (strona krótka) oznacza kupno kontraktu. Zamknięcie pozycji następuje po cenie danego dnia.

11 Rodzaje kontraktów futures Kontrakty na indeksy giełdowe Kontrakty na akcje Kontrakty na waluty Kontrakty na obligacje skarbowe

12 Kontrakty na indeksy giełdowe Na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie notowane są kontrakty na 2 indeksy: kontrakt na indeks WIG20 kontrakt na indeks MIDWIG

13 Najważniejsze cechy: Oznaczenia: - WIG20: FW20kr - MIDWID: FMIDkr Gdzie: k – kod miesiąca, r – ostatnia cyfra roku Kontrakty z rozliczeniem pieniężnym W danym momencie w obrocie występują 3 serie kontraktów z różnymi miesiącami wykonania (3 naj- bliższe miesiące z cyklu: marzec, czerwiec, wrzesień, grudzień; np. w październiku kontrakty notowane są na grudzień, marzec i kwiecień). Mnożnik kontraktu: 1 punkt indeksu = 10 złotych. Termin wygaśnięcia to trzeci piątek miesiąca, w którym kontrakt wygasa.

14 Kontrakty na akcje Na GPW w Warszawie notowanych jest 11 kontraktów na akcje spółek: TPSA, PKN Orlen (wprowadzone w styczniu 2001 roku) PeKaO, KGHM, BRE Bank, Agora, Prokom (wprowadzone w październiku 2001 roku) Bank BPH (wprowadzone w marcu 2002 roku) Bank Millennium, Bank Zachodni WBK (wprowadzone w marcu 2003 roku) PKO BP (wprowadzone w lipcu 2005 roku).

15 Najważniejsze cechy: Nie występuje mnożnik Oznaczenia: FXYZkr Gdzie: XYZ – kod konkretnej spółki, k – kod miesiąca, r – ostatnia cyfra roku Różna liczba akcji na jaką opiewają Rozliczenie pieniężne W danym momencie w obrocie występują 3 serie kontraktów z różnymi miesiącami wykonania (3 najbliższe miesiące z cyklu: marzec, czerwiec, wrzesień, grudzień). Termin wygaśnięcia to trzeci piątek miesiąca, w którym kontrakt wygasa.

16 Kontrakty na waluty Na GPW w Warszawie notowane są dwa kontrakty walutowe: kontrakt na USD kontrakt na EUR

17 Najważniejsze cechy: Oznaczenia: - USD: FUSDkr - EUR: FEURkr Gdzie: k – kod miesiąca, r – ostatnia cyfra roku Rozliczenie pieniężne W danym momencie w obrocie występują 5 serii kontraktów z różnymi miesiącami wykonania (3 naj- bliższe miesiące oraz 2 kolejne najbliższe miesiące z cyklu: marzec, czerwiec, wrzesień, grudzień). Wielkość nominalna kontraktu tysięcy złotych

18 Najważniejsze cechy: Termin wygaśnięcia to czwarty piątek miesiąca, w którym kontrakt wygasa. Ostatnim dniem obrotu jest dzień poprzedzający dzień wygaśnięcia Wielkość kontraktu: USD EUR Kontrakt notowany jest z dokładnością do 1gr w przeliczeniu na 100 USD lub 100 EUR

19 Kontrakty na obligacje skarbowe Do obrotu zostały wprowadzone w lutym 2005 roku. Co je wyróżnia? Są jedynymi kontraktami, w których instrument bazowy zależy od stopy procentowej Są jedynymi kontraktami z fizyczną dostawą

20 Najważniejsze cechy: Oznaczenia: FPS5kr Gdzie: k – kod miesiąca, r – ostatnia cyfra roku Wykonanie przez dostawę (jako wyjątek – możliwe rozliczenie pieniężne) W danym momencie w obrocie występują 2 kontrakty z różnymi miesiącami wykonania (2 najbliższe miesiące z cyklu: marzec, czerwiec, wrzesień, grudzień; Notowany w punktach procentowych za 100 złotych wartości nominalnej z dokładnością do 0,01% (notowanie 98,25zł oznacza wartość kontraktu 98,25*1000 = zł) Termin wygaśnięcia to trzeci piątek miesiąca, w którym kontrakt wygasa.

21 Kontrakty forward

22 Co to są kontrakty terminowe forward? instrument finansowy, transakcja terminowa np.na kurs walut, cenę ryżu. Polega na kupnie / sprzedaży zasobu X za Y. Kurs po jakim zostanie dokonana transakcja oraz wielkość transakcji zostają ustalone w dniu jej zawarcia, natomiast fizyczna dostawa zasobów musi nastąpić w ściśle określonym dniu w przyszłości.

23 Cechy kontraktu terminowego forward rodzaj i jakość towaru, wielkość kontraktu, cena kontraktu, termin wykonania kontraktu, miejsce dostawy, sposób rozliczenia, sposób zabezpieczenia transakcji (depozyt zabezpieczający, jego wielkość, miejsce złożenia). II Najczęściej dochodzi do rzeczywistej dostawy towaru. III Ryzykowne I Brak standaryzacji – każdo razowo strony kontraktu ustalają między sobą:

24 Podstawowe informacje Long position – kupujący kontrakt terminowy Short position – sprzedający kontrakt Kupno kontraktu zobowiązuje do kupna w przyszłości określonego instrumentu bazowego Sprzedaż kontraktu zobowiązuje do odsprzedania instrumentu bazowego

25 Przykład Walutowy kontrakt terminowy pomiędzy bankiem a przedsiębiorstwem eksportującym towar Przyczyny zawarcia kontraktu: zabezpieczenie się przed ryzykiem.

26 Zysk/strata kupującego kontrakt terminowy kurs euro 3,4 Zysk / strata

27 Zysk/strata sprzedającego kontrakt terminowy kurs euro 3,4 Zysk / strata

28 Reguły inwestowania w kontrakt forward 1) w celu zabezpieczenia się przed wzrostem kursu obcej waluty należy kupić kontrakt terminowy, 2) w celu zabezpieczenia się przed spadkiem kursu obcej waluty należy sprzedać kontrakt terminowy.

29 Różnice między kontraktami forward i futures. CechaKontrakt futuresKontrakt forward Rynekgiełda terminowapozagiełdowy, Standaryzacja kontraktuStandaryzowanyNiestandaryzowany Depozyt zabezpieczającyWymaganyraczej nie wymagany Wykonanie transakcjiraczej nie występujeraczej występuje Rozliczanie transakcjicodzienne, marketing to marketw momencie dostawy Ryzyko kontrpartneraPonosi giełda i izba rozliczeniowaponoszą strony kontraktu

30 OPCJE Czyli kolejny rodzaj instrumentów pochodnych

31 Co to jest OPCJA? Opcja to instrument dający nabywcy prawo do: kupna (opcja kupna) lub sprzedaży (opcja sprzedaży) w przyszłym terminie po określonej z góry cenie wykonania instrumentu bazowego dla tej opcji Opcja to instrument finansowy dający nabywcy prawo do: kupna (opcja kupna) lub sprzedaży (opcja sprzedaży) instrumentu bazowego (np. WIG20) w przyszłym terminie po określonej z góry cenie wykonania

32 Co to jest OPCJA? Nabywca opcji za swoje prawo płaci sprzedawcy opcji (wystawcy) premię opcyjną (cena opcji) W zamian za premię wystawca przyjmuje zobowiązanie do: sprzedaży instrumentu bazowego (w przypadku opcji kupna) kupna instrumentu bazowego (w przypadku opcji sprzedaży)

33 Na rynkach finansowych spotykamy się najczęściej z dwoma rodzajami opcji: opcja europejska, może być zrealizowana jedynie w dniu, w którym przypada termin jej wygaśnięcia. Oznacza to, że termin wygaśnięcia i termin wykonania jest taki sam. opcja amerykańska, może być zrealizowana w dowolnym czasie przed terminem wygaśnięcia opcji.

34 Kiedy można wykonać opcję początek notowania serii dzień wygaśnięcia EUROPEJSKA początek notowania serii dzień wygaśnięcia AMERYKAŃSKA

35 Opcje na GPW Opcje znajdują się w obrocie na Giełdzie Papierów Wartościowych od 22 września 2003 r. i stanowią uzupełnienie oferty produktowej dotyczącej instrumentów pochodnych. Obecnie na GPW notowane są opcje na indeks WIG20

36 Strony kontraktu opcyjnego: Kupujący (nabywca opcji) W zamian za prawo do zrealizowania swojej opcji płaci premię (cena opcji) określając tym samym maksymalną stratę, jaką jest w stanie zaakceptować Sprzedający (wystawca opcji) Otrzymuje na swój rachunek premię opcyjną w zamian za obowiązek zrealizowania swojego zobowiązania wobec kupującego. Premia ta stanowi maksymalny zysk jaki może on osiągnąć z tej transakcji

37 Prawa i obowiązki stron transakcji NABYWCA WYSTAWCA OPCJA KUPNAOPCJA SPRZEDAŻY Prawo do kupna Prawo do sprzedaży Zobowiązanie do sprzedaży Zobowiązanie do kupna

38 Ważne pojęcia Cena wykonania Ustalona w momencie zawarcia transakcji cena, po której posiadacz opcji będzie mógł zrealizować swoje prawo zakupu lub sprzedaży instrumentu bazowego

39 Ważne pojęcia Premia opcyjna – stała, z góry ustalona cena opcji Ceny premii zależy od: wahań cen danego produktu, będącego przedmiotem kontraktu (jest to zmienność ceny instrumentu bazowego) relacji ceny opcyjnej do bieżącej ceny aktywów bazowych okresu, na jaki został zawarty kontrakt opcyjny stopy zwrotu z aktywów wolnych od ryzyka (bonów skarbowych) wysokości dywidendy jaką wypłaca instrument bazowy (dla akcji) od rodzaju opcji; czy jest to opcja europejska czy amerykańska.

40 Podział opcji Ze względu na rodzaj transakcji: Opcja kupna (call) Opcja sprzedaży (put)

41 Definicja opcji kupna Opcja kupna (call) Daje nabywcy prawo do kupna instrumentu bazowego w postaci kontraktu opcyjnego po z góry ustalonej cenie (kurs realizacji), Wystawca opcji jest zobowiązany sprzedać nabywcy opcji zakontraktowaną ilość instrumentu bazowego

42 OPCJE KUPNA (CALL) Przykład 1 Rozważmy europejską opcję kupna 1000 akcji X w dniu 15 maja. Cena wykonania tej opcji wynosi 50 zł, termin wygaśnięcia to 20 czerwca tego samego roku. Cena opcji w dniu 15 maja wynosi 4 złote w przeliczeniu na jedną akcję, a zatem posiadacz opcji musi za nią zapłacić wystawcy 4000 zł (4zł x 1000akcji). W ten sposób nabywa prawo do zakupu 1000 akcji spółki X po cenie 50 zł (łączna cena zł) w dniu 20 czerwca. Z kolei wystawca zobowiązuje się do sprzedaży 1000 akcji po cenie 50 zł, jeśli posiadacz opcji zdecyduje się skorzystać z tego prawa. Możliwe są 3 sytuacje:

43 1.Dnia 20 czerwca cena akcji spółki X na rynku jest wyższa niż 50 zł. Opcja jest wykonana, wystawca sprzedaje akcje posiadaczowi. W ten sposób posiadacz płaci 50 zł za akcję spółki, która na rynku jest więcej warta. 2.Dnia 20 czerwca cena akcji spółki X na rynku jest niższa niż 50 zł. Opcja nie jest wykonana i wygasa 3.Dnia 20 czerwca cena akcji spółki X na rynku jest równa 50 zł, czyli równa cenie wykonania. Nie ma znaczenia, czy opcja zostanie wykonana czy nie, ponieważ posiadacz opcji i tak zapłaci za akcję cenę rynkową

44 Long call – kupno opcji kupna Założenia: Przewidywany wzrost cen instrumentu bazowego, Zysk: możliwy nieograniczony (w przypadku wzrostu kursu) Strata: zapłacona premia opcyjna (niezależnie od spadków) POSIADACZ

45 Schemat long call (kupno opcji kupna) POSIADACZ

46 Short call – sprzedaż opcji kupna WYSTAWCA Założenia: Przewidywany spadek instrumentu bazowego Zysk: otrzymana premia opcyjna (niezależnie od spadków) Strata: możliwa nieograniczona (w przypadku wzrostu kursu)

47 Schemat short call (sprzedaż opcji kupna) WYSTAWCA

48 Definicja opcji sprzedaży Opcja sprzedaży (put) daje nabywcy prawo do sprzedaży instrumentu bazowego w postaci Kontraktu opcyjnego po z góry ustalonej cenie (kurs realizacji) wystawca opcji jest zobowiązany kupić od nabywcy opcji zakontraktowaną ilość instrumentu bazowego

49 OPCJE SPRZEDAŻY (PUT) Przykład 2 Rozważmy europejską opcję sprzedaży 1000 akcji X w dniu 15 maja. Cena wykonania tej opcji wynosi 50 zł, termin wygaśnięcia to 20 czerwca tego samego roku. Cena opcji w dniu 15 maja wynosi 4 złote w przeliczeniu na jedną akcję, a zatem posiadacz opcji musi za nią zapłacić wystawcy 4000 zł (4zł x 1000 akcji). W ten sposób nabywa prawo do zakupu 1000 akcji spółki X po cenie 50 zł (łączna cena zł) w dniu 20 czerwca. Z kolei wystawca zobowiązuje się do sprzedaży 1000 akcji po cenie 50 zł, jeśli posiadacz opcji zdecyduje się skorzystać z tego prawa. Możliwe są 3 sytuacje:

50 1. Dnia 20 czerwca cena akcji spółki X na rynku jest niższa niż 50 zł. Opcja jest wykonana, wystawca kupuje akcje od posiadacza. W ten sposób posiadacz otrzymuje 50 zł za akcję spółki, która na rynku jest mniej warta. 2. Dnia 20 czerwca cena akcji spółki X na rynku jest wyższa niż 50 zł. Opcja nie jest wykonana i wygasa 3. Dnia 20 czerwca cena akcji spółki X na rynku jest równa 50 zł, czyli równa cenie wykonania. Nie ma znaczenia, czy opcja zostanie wykonana czy nie, ponieważ posiadacz opcji i tak zapłaci za akcję cenę rynkową

51 Long put – kupno opcji sprzedaży POSIADACZ Założenia: Przewidywany spadek cen instrumentu bazowego Zysk: możliwy nieograniczony (w przypadku spadku kursu) Strata: zapłacona premia opcyjna (niezależnie od wzrostu)

52 Schemat long put (kupno opcji sprzedaży) POSIADACZ

53 Short put – sprzedaż opcji sprzedaży WYSTAWCA Założenia: Przewidywany wzrost instrumentu bazowego Zysk: otrzymana premia opcyjna (niezależnie od wzrostu) Strata: możliwa nieograniczona (w przypadku spadku kursu)

54 Schemat short put (sprzedaż opcji sprzedaży) WYSTAWCA

55 OPCJE KUPNA (CALL)SPRZEDAŻY (PUT) Nabywca- ma prawo do kupna Wystawca –ma obowiązek sprzedaży Zajmuje pozycję długą (long call) Zajmuje pozycję krótką (short call) Nabywca- ma prawo do sprzedaży Wystawca –ma obowiązek kupna Zajmuje pozycję długą (long put) Zajmuje pozycję krótką (short put)

56 Bieżący parytet opcji kupna- sprzedaży

57 Oznaczenia C 0,T – premia za opcję kupna P 0,T – premia za opcję sprzedaży S 0 – Cena rynkowa aktywów bazowych w momencie 0 S T – Cena rynkowa aktywów bazowych w momencie T X - cena realizacji opcji

58 - Long call - X + C 0,T - C 0,T X

59 - Short call - C 0,T XX + C 0,T

60 - Long put - X X - P 0,T -P 0,T X - P 0,T

61 - Short put - X - P 0,T X -(X - P 0,T ) P 0,T

62 Inwestycja 1 Długa pozycja w akcji zwyczajnej XYZ o cenie nabycia S 0. Długa pozycja w opcji sprzedaży na sprzedaż jednej akcji XYZ z ceną realizacji X i dniem wygaśnięcia kontraktu T. (cena opcji sprzedaży wynosi P 0,T ). Krótka pozycja w opcji kupna na zakup jednej akcji XYZ o cenie realizacji X w dniu wygaśnięcia kontraktu T. Opcja kupna może być sprzedana po cenie C 0,T ).

63 Założenia Opcje są opcjami Europejskimi i mają ten sam dzień wygaśnięcia i identyczną cenę realizacji. Akcje XYZ nie przynoszą w tym okresie dywidendy.

64 Wartość Portfela w dniu 0 Długa pozycja w akcji XYZ S 0 Długa pozycja w opcji sprzedaży P 0,T Krótka pozycja w opcji kupna -C 0,T S 0 + P 0,T - C 0,T

65 Wartość portfela w dniu T (1) Jeśli S T X Długa pozycja w akcji XYZ S T S T Długa pozycja w opcji sprzedaży (X – S T )0 Krótka pozycja w opcji kupna 0 -(X – S T ) X X

66 Wniosek Jeżeli inwestor buduje swój portfel w dniu 0 w oparciu o schemat (S 0 + P 0,T - C 0,T ) to może być pewien, że inwestycja będzie warta X w dniu T.

67 Na wolnym od arbitrażu (efektywnym) rynku kapitałowym oznacza to, że wartość w dniu 0 tak skonstruowanego portfela musi być równa wartości (w dniu T) instrumentu wolnego od ryzyka – czyli weksli skarbowych.

68 Bieżący Parytet Opcji kupna- sprzedaży: S 0 + P 0,T - C 0,T = gdzie: RFR – bieżąca stopa zwrotu wolna od ryzyka

69 Bieżący Parytet Opcji kupna- sprzedaży (put-call-spot parity): (długa pozycja w akcjach) + (długa pozycja w opcji sprzedaży) + (krótka pozycja w opcji kupna) = (długa pozycja w bonach skarbowych)

70 Wykorzystanie: Wybór inwestycji wolnej od ryzyka o większej stopie zwrotu. Tworzenie syntetycznych papierów wartościowych (w sytuacji gdy danego instrumentu nie ma na rynku). Transakcje arbitrażowe zastosowane przy wyborze tańszego instrumentu o identycznej stopie zwrotu.

71 Przykład: Inwestycja replikująca opcję sprzedaży: Dzień 0: Długa pozycja w wekslach skarbowychX(1+RFR) -T Krótka pozycja w akcjach XYZ - S 0 Długa pozycja w opcji kupna C 0,T X(1+RFR) -T + C 0,T - S 0 Dzień T: (1) Jeśli S T X Długa pozycja w wekslach skarbowych X X Krótka pozycja w akcjach XYZ - S T - S T Długa pozycja w opcji kupna 0 (S T – X) X – S T 0

72 Jeżeli na rynku nie istnieje opcja sprzedaży to możemy zastąpić ją portfelem o schemacie: X(1+RFR) -T + C 0,T - S 0 Jeżeli na rynku istnieje opcja sprzedaży o cenie P 0,T > X(1+RFR) -T + C 0,T - S 0 To wybieramy tańszy wariant czyli replikujemy opcję sprzedaży zajmując długą pozycję w wekslach, krótką w akcjach i długą w opcji kupna.

73 Bieżący parytet opcji kupna- sprzedaży i kontraktu forward

74 Oznaczenia C 0,T – premia za opcję kupna P 0,T – premia za opcję sprzedaży S 0 – Cena rynkowa aktywów bazowych w momencie 0 S T – Cena rynkowa aktywów bazowych w momencie T X - cena realizacji opcji F 0, T – Cena kontraktowa

75 Inwestycja 2 Długa pozycja w kontrakcie forward (nabycie akcji XYZ w dniu T). Cena kupna F 0, T. Długa pozycja w opcji sprzedaży na sprzedaż jednej akcji XYZ z ceną realizacji X i dniem wygaśnięcia kontraktu T. (cena opcji sprzedaży wynosi P 0,T ). Krótka pozycja w opcji kupna na zakup jednej akcji XYZ o cenie realizacji X w dniu wygaśnięcia kontraktu T. Opcja kupna może być sprzedana po cenie C 0,T ).

76 Wartość Portfela w dniu 0 Długa pozycja w forward 0 Długa pozycja w opcji sprzedaży P 0,T Krótka pozycja w opcji kupna -C 0,T P 0,T - C 0,T

77 Wartość portfela w dniu T (1) Jeśli S T X Długa pozycja w forward (S T - F 0, T ) (S T - F 0, T ) Długa pozycja w opcji sprzedaży (X – S T )0 Krótka pozycja w opcji kupna 0 -(X – S T ) X - F 0, T X - F 0, T

78 Wniosek Podobnie jak wcześniej mamy tutaj portfel wolny od ryzyka. Przepływy w dniu 0 są mniejsze niż w Inwestycji 1. Przepływy w dniu T są większe niż w Inwestycji 1.

79 Bieżący Parytet opcji kupna- sprzedaży i kontraktu forward: P 0,T - C 0,T = = = - gdzie: RFR – bieżąca stopa zwrotu wolna od ryzyka

80 Strategie Inwestowania

81 Czyli zastosowanie instrumentów pochodnych w: Hedging-u Spekulacji Arbitrażu

82 Hedging Podstawowe zastosowanie instrumentów pochodnych to zabezpieczenie przed ryzykiem zwane często hedgingiem. Istnieją trzy rodzaje ryzyka rynkowego: - ryzyko cen akcji - ryzyko kursu walutowego - ryzyko stopy procentowej

83 W każdym z trzech przypadków ważny jest instrument bazowy- to właśnie jego zmiany powodują występowanie ryzyka. Wartość instrumentu pochodnego zależy od wartości instrumentu bazowego czyli: Instrument pochodny powinien być kreowany w taki sposób, aby niekorzystnym zmianą instrumentu bazowego towarzyszyły korzystne zmiany instrumentu pochodnego.

84 Możliwe są dwie sytuacje ryzykowne przed którymi zabezpiecza się inwestor: Wzrost wartości instrumentu bazowego. Np. chęć zakupu akcji XYZ za pieniądze z lokaty bankowej którą zlikwidujemy dopiero za 3 miesiące Spadek wartości instrumentu bazowego. Np. Posiadamy akcje spółki XYZ i chcemy sprzedać je za 3 miesiące.

85 Podstawowe zasady inwestowania: Nabycie opcji kupna / zajęcie długiej pozycji w kontrakcie terminowym zabezpiecza przed… wzrostem wartości instrumentu bazowego. Nabycie opcji sprzedaży / zajęcie krótkiej pozycji w kontrakcie terminowym zabezpiecza przed… spadkiem wartości instrumentu bazowego.

86 Przykład Inwestor posiada 100 akcji spółki XYZ. Cena akcji wynosi 28 zł/szt. Inwestor planuje sprzedać te akcje za 3 miesiące, jednak obawia się, że ich cena spadnie. Rozważa wiec trzy strategie inwestowania.

87 Strategie: Podjęcie ryzyka. Sprzedaż kontraktu terminowego (trzy miesięcznego) na 100 akcji XYZ. Cena kontraktu na 100 akcji = 2870 Zakup europejskiej opcji sprzedaży na 100 akcji spółki XYZ (opcja na 3 miesiące). Cena opcji (w przeliczeniu na 100 akcji) = 130 zł.

88 Efekt działania strategii (w PLN)- wartość końcowa Cena akcji XPodjęcie ryzykaKontrakt terminowyOpcja sprzedaży

89 Efekt działania trzech strategii

90 Wnioski W przypadku podjęcia ryzyka: wzrost ceny akcji oznacza zysk, natomiast spadek ceny akcji stratę. Sprzedaż kontraktu terminowego oznacza całkowite zabezpieczenie się: tzn. eliminację zagrożenia ale i rezygnację z szansy na zysk. Zakup opcji oznacza: eliminację zagrożenia, jak również wykorzystanie szansy na ewentualny zysk (niższy o 130 zł – cena opcji).

91 Spekulacja Polega na dokonaniu transakcji kupna bądź sprzedaży instrumentu finansowego w oczekiwaniu wzrostu bądź spadku wartości tego instrumentu. Ryzyko na jakie naraża się inwestor: - ryzyko spadku ceny (przy kupnie) - ryzyko wzrostu ceny (przy sprzedaży)

92 Dominują transakcje krótkoterminowe. Transakcje spekulacyjne zwiększają płynność na rynku. Występuje efekt dźwigni – mały nakład duże zyski =D

93 Przykład 1 Rozważmy akcję spółki XYZ oraz opcję na tę akcję. Inwestor A - kupuje akcję (cena 100 zł) Inwestor B – inwestycja w opcję (cena 5 zł)

94 Rozważmy dwie możliwe sytuacje: a)Wzrost ceny akcji do 110 zł. b)Spadek ceny akcji do 90 zł. Zmiana ceny instrumentu pochodnego Zmiana instrumentu bazowego

95 Zmiana Ceny akcji: Pociąga za sobą zmianę ceny opcji

96 PODSUMOWANIE Wzrost akcjiSpadek akcji Cena akcji11090 Cena opcji91 Stopa zwrotu z akcji ( )/100 * 100 = 10%-10% Stopa zwrotu z opcji (9-5)/5 * 100 = 80 %-80%

97 Przykład 2 Oczekiwania inwestora: wzrost kursu akcji PEKAO Zajęcie długiej pozycji w czerwcowym kontrakcje terminowym (FPEOM5) Cena akcji ( ) = 135,5 zł Cena kontraktu terminowego: 135 zł, depozyt: 4,6% Długa pozycja w kontrakcie terminowym Zamknięcie pozycji

98 Nakład inwestora: 135 * 100 akcji * 4,6% = 621 zł Zamknięcie pozycji : Cena akcji ( ) 148 zł cena kontraktu ( ) 143,5 zł Zysk inwestora: ( 143,5 – 135 ) * 100 akcji = 850 zł Zamknięcie pozycji Długa pozycja w kontrakcie terminowym

99 PODSUMOWANIE Kupno akcji (1 szt.)Kupno kontraktu (1 szt.) Przepływ w dniu ,5-6,21 Przepływ w dniu ,71 Stopa zwrotu ( ,5)/135,5 * 100 = 9,23% (14,71-6,21)/6,21*100 = 136,88%

100 Literatura: Giełdowe Instrumenty Pochodne Krzysztof Jajuga. Podstawy inwestowania na giełdzie papierów wartościowych Krzysztof Jajuga Analiza inwestycji i zarządzania portfelem Frank K. Reilly, Keith C.Brown

101 Dziękujemy za uwagę


Pobierz ppt "KONTRAKTY TERMINOWE I OPCJE (na WIG20) - praktyczne aspekty zastosowania KN MANAGER Maciek Kwietniewski Wojciech Tomczyk."

Podobne prezentacje


Reklamy Google