Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Kulturowe podstawy życia społecznego (I) (WDS 2008/2009 nr 5)

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Kulturowe podstawy życia społecznego (I) (WDS 2008/2009 nr 5)"— Zapis prezentacji:

1 Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Kulturowe podstawy życia społecznego (I) (WDS 2008/2009 nr 5)

2 Kulturowe podstawy życia społecznego (I) (WDS 2008/2009 nr 5) 1.Przykład: problematyka grup społecznych; przykład - słuchacze Radia Maryja (CBOS, Warszawa sierpień 2008): Radio Maryja jako instytucja; kto słucha radia Maryja?; zbiorowość słuchaczy Radia Maryja; z jakimi postawami społecznymi wiąże się słuchanie Radia Maryja? próba interpretacji socjologicznej: –kształtowanie się prawicy religijnej w Polsce; –czy istnieje baza społeczna dla prawicy religijnej?; –Kościół katolicki w życiu publicznym – przejście od modelu nieobecności do modelu obecności wiary w życiu publicznym.

3 Kulturowe podstawy życia społecznego (I) (WDS 2008/2009 nr 5) 2. Wprowadzenie do rozumienia pojęcia kultury: –kultura jako sposób życia jednostek i grup społecznych - jest to cecha społeczeństwa; –kultura a społeczeństwo (są ze sobą ściśle związane) – kultura kształtuje życie społeczne i nadaje mu odpowiednią strukturę; –studia nad kulturą jako badanie obowiązujących wartości, jakie każdy z nas przyznaje im w narracji/ach życia codziennego (inaczej, studiowanie obowiązujących wartości). kultura jako ludzki wynalazek: –kultura a natura (opozycja); –antropogeneza i nabywanie kultury: kultura jako mechanizm adaptacyjny (mechanizm walki o byt i przetrwanie) i środek zaspokojenia potrzeb; opanowywanie popędów człowieka; kultura powstała z zabawy oraz z pragnienie naśladownictwa.

4 Kulturowe podstawy życia społecznego (I) (WDS 2008/2009 nr 5) 3. Właściwości socjologicznego (antropologicznego) rozumienie kultury: rozumienie kultury: –wartościujące (związek z ewolucjonizmem oraz jako kultura człowieka, bliskie sferze estetycznej); –nie wartościujące (jako zespół zjawisk, które mogą być opisywane i analizowane, ale nigdy nie wartościowane). rozumienie kultury: –atrybutywne (jako cecha stała – atrybut życia ludzi – człowieka generalnie); –dystrybutywne (jako zbiór cech i zjawisk występujących w określonej zbiorowości). kultura jako społeczne ćwiczenie pamięci i zapominania; kultura a wolność człowieka (etyczne aspekty tego pojęcia); współczesne wyzwanie badawcze: różnorodność kulturowa w społeczeństwie oraz rozpad kanonu kultury.

5 Kulturowe podstawy życia społecznego (I) (WDS 2008/2009 nr 5) 4. Definicje kultury (przykłady): kultura to całościowy sposób życia charakterystyczny dla danej zbiorowości, na który składa się wszystko to, co ludzie robią, myślą i posiadają jako członkowie społeczeństwa (inaczej, kultura to społeczne zwyczaje serca – Robert Bierstedt); przykładowe definicje (socjologiczne i antropologiczne) kultury: –Ralph Linton: kultura jest konfiguracją wyuczonych zachowań i ich rezultatów, których elementy składowe są podzielane i przekazywane przez członków danego społeczeństwa; –Stefan Czarnowski: kultura to całokształt zobiektywizowanych elementów dorobku społecznego, wspólnych szeregowi grup i z racji swej obiektywności ustalonych i zdolnych rozszerzać się przestrzennie; –Bronisław Malinowski: kultura jest całością złożona z częściowo autonomicznych, częściowo współzależnych instytucji.

6 Kulturowe podstawy życia społecznego (I) (WDS 2008/2009 nr 5) 5. Cechy charakteryzujące kulturę (podejście antropologiczne) – kultura jest: –ponadjednostkowa (kultura jako twór zbiorowy/społeczny, ważny problem – kultura a jednostka); –zorganizowana (tworzy ona system/całość, granice kultury i ich przekraczanie); –regularna (w znaczeniu częstotliwości wzorów, powtarzalna), zachowania kulturowe są akceptowane i powszechnie stosowane: odchylenia od regularności kulturowej (normalności) to dewiacje. –prawidłowa (czyli odpowiada za spójność ładu społecznego, kultura tworzy się i zmienia według pewnych praw i regularności); –wyuczalna (nauka kultury – enkulturacja, sposoby uczenia i przekazywania kultury – rodzina, szkoła, media, znaczący inni); –zmienna i dynamiczna (wymiar czasowy kultury: kultura przekształca się w czasie, jej trwałość i zmienność, kanon kultury).

7 Kulturowe podstawy życia społecznego (I) (WDS 2008/2009 nr 5) 6. Treść (elementy) kultury, czyli wiedza kulturowa: - wartości, czyli idee określające, co uchodzi za ważne, wartościowe i pożądane w danym społeczeństwie (kulturze): - odczuwane (zinternalizowane); - uznawane; - realizowane; - wartości a sacrum i światopogląd. normy, czyli reguły zachowań zawierające wartości danej kultury (przepustka do świata społecznych konwencji): zwyczajowe, moralne, prawne, sankcje (ich stosowanie jest związane z nagrodami i karami); właściwa danej kulturze konfiguracja wartości i norm to ład aksjonormatywny (tworzy ona z grupy społecznej - wspólnotę kulturową). wzory kultury – sposoby myślenia, reagowania i odczuwania w danym społeczeństwie (idealne i rzeczywiste/ jawne i ukryte).

8 Kulturowe podstawy życia społecznego (I) (WDS 2008/2009 nr 5) 7. Podziały i dziedziny kultury: badanie całości kultury, czy jej wyróżnionych części?; podział: kultura materialna i nie materialna (duchowa); dziedziny kultury według Antoniny Kłoskowskiej: - kultura bytu (produkcja, konsumpcja itp.); - kultura społeczna (stosunki z innymi); - kultura symboliczna (wartości, symbole itp.). zróżnicowanie kultur – kryteria: - narodowe i terytorialne (regionalne i środowiskowe); - religijne; - chronologiczne; - typ gospodarki i zbiorowości (chłopska); - wiek (młodzieżowa) subkultury (podkultury), kultura alternatywna (kontrkultura) i kultura dominująca;

9 Kulturowe podstawy życia społecznego (I) (WDS 2008/2009 nr 5) (cdn. 7.) podziały i dziedziny kultury: kultura masowa, popularna i elitarna; kultura globalna oraz pojęcie metakultury (Ulf Hannerz): –metakultura podobieństwa (czyli nowoczesności, życie społeczne jest zorganizowane wokół idei postępu i sprawiedliwości oraz autonomicznych obywateli); –metakultura różnicy (czyli wielokulturowości, nacisk w życiu społecznym na zachowanie własnej kultury i obrony tożsamości). patrzenie na inne kultury: etnocentryzm (William G. Sumner) - umiarkowany i agresywny. relatywizm kulturowy jako: –zasada metodologiczna (akceptowana); –światopogląd (tolerancja i jej granice); –filozofia człowieka (kulturalizm a powszechniki kulturowe); –relatywizm wartości (kryteria dobra i zła).

10 Kulturowe podstawy życia społecznego (I) (WDS 2008/2009 nr 5) 8. Typy procesów nabywania kultury (kryteria): –stopień przymusu; –treść przekazywanych wzorów i wartości; –trwałość nabywanych wzorów; –stopień funkcjonalności nabywanych wzorów. Margaret Mead - typy procesów nabywania kultury: –postfiguratywny (kultura "nieocenionych przodków", młodsze pokolenia przyswajają kulturę od pokoleń starszych); –kofiguratywny (kultura odnalezionych rówieśników, współwystępują tutaj wzorce kulturowe młodych i starszych pokoleń, jest to etap przejściowym od kultury postfiguratywnej do prefuguratywnej); –prefiguratywny (kultura zagadkowych dzieci, młode pokolenie przekazuje wiedzę starszym pokoleniom, charakterystyczna dla społeczeństw nowoczesnych).

11 Kulturowe podstawy życia społecznego (I) (WDS 2008/2009 nr 5) 9. Badanie kultury w socjologii (polskiej): główny przedmiot to kultura symboliczna i jej związki życiem zbiorowym dwie perspektywy (zróżnicowania społecznego i spójności grupy) – nowe zjawiska: –otwieranie się społeczeństwa; –globalizacja, transkulturowość (dyfuzja kultur); –deterytorializacja; –zmniejszanie się restrykcyjności wzorów kultury; –emancypacja społeczna i kulturowa. problem kanonu kultury; uczestnictwo kulturalne.


Pobierz ppt "Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Kulturowe podstawy życia społecznego (I) (WDS 2008/2009 nr 5)"

Podobne prezentacje


Reklamy Google