Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Wybrane problemy socjologii etniczności (nr 10): Naród – nacjonalizm - przykłady prac.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Wybrane problemy socjologii etniczności (nr 10): Naród – nacjonalizm - przykłady prac."— Zapis prezentacji:

1 Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Wybrane problemy socjologii etniczności (nr 10): Naród – nacjonalizm - przykłady prac

2 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Historia badań nad nacjonalizmem (Krzysztof Jaskułowski, Nacjonalizm bez narodów): nacjonalizm jako polityczna ideologia narodu; rozwój narodowej historiografii; rozwój teorii nacjonalizmu: –industrializacja i nacjonalizm; –naród jako wspólnota wyobrażona; –polityczna teoria nacjonalizmu. nacjonalizm bez narodów: –naród jako zinstytucjonalizowana praktyka; –retoryka nacjonalizmu. antropologia nacjonalizmu: flaga narodowa (jako metonimia narodu), mityczny wymiar (pamięć początków), kultura popularna.

3 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Dwa kierunki myślenia o narodzie: naród jako pojęcie operacyjne: –powstaje w wyniku różnych okoliczności historycznych; –Weber naród to największa z grup przejawiających wiarę we wspólne pochodzenie; –doświadczenia europejskie i potrzeba uzasadnienia państwa narodowego; –naród się staje, przez większość swojej historii ludzie mogli obyć się bez narodów. naród jako uwieńczenie logiki dziejów: –długie tradycje, przeznaczenie i los narodu; –podział społeczeństw na narody jako starożytny i naturalny sposób klasyfikacji społeczeństw.

4 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Przełom w badaniach nad narodem - 3 prace w 1983 r.: kształtowanie się narodu jako krystalizacja jego elementów (krytyka); Ernst Gellner, Narody i nacjonalizmy: –nacjonalizm jest ideologia jednocząca sfragmentaryzowane społeczeństwo industrialne; –nacjonalizm poprzez istnienie narodu, stwarza go; –realnie istnieje nacjonalizm, który czasami przekształca zastane kultury w narody. Benedict Anderson, Wspólnoty wyobrażone: –w jaki sposób przekonać członków populacji do odczuwania bliskości i wspólnoty z innymi i symbolami? –nacjonalizm to rodzaj dyskursu (narracji), który przedstawia wspólnotę polityczną jako skończoną, suwerenną i obejmującą wszystkie klasy społeczne.

5 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Erick Hobswam i Terence Ranger, Wynalezienie tradycji: –analiza XIX –wiecznego nacjonalizmu romantycznego; –utwierdzenie nowych tradycji narodowych jako odwiecznych; –społeczne oddziaływanie tych tradycji – traktujemy rytuały narodowe jako wspólnotowe i starożytne; –znaczenie tej pracy: wynalezienie obejmuje nie tylko tradycje, ale również tożsamości, etniczność itp.. naród jako kulturowe logo : –wynajdywanie tradycji i tworzenie poczucia wspólnoty dokonuje się w ramach systemu publicznej edukacji i świata sztuki (pomniki, dzieła muzyczne, dzieła literackie itp.); –kontrolowanie pamięci społecznej oraz wykluczanie niuansów narodowo-etnicznych.

6 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Codzienność tworzenia poczucia narodowego: wpływ kultury popularnej (i jej mechanizmów) na utrwalanie myślenia w kategoriach narodowych; bezrefleksyjne hartowanie poczucia tożsamości narodowej: –narodowe krajobrazy; –święte miejsca; –sport (zawody sportowe); –kanon kuchni narodowej. pytanie: w jaki sposób – wyobrażony czy tez wynaleziony naród staje się czymś realnym, mającym na nas przemożny wpływ?

7 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Benedict Anderson (1936 -), Wspólnoty wyobrażone. Rozważania o źródłach i rozprzestrzenianiu się nacjonalizmu, Wydawnictwo Znak, Kraków 1997 (1983/1991); praca klasyczna, nowatorska, często cytowana, ale słabo znana (!); wykazywał w niej nie tyle iluzoryczność, ile symboliczną naturę narodów; naród jest zjawiskiem ze sfery kultury: –nacjonalizm jest traktowany nie jako ideologia polityczna państwa narodowego, lecz jako system kulturowy. definicja narodu: jest to wyobrażona wspólnota polityczna, wyobrażona jako nieuchronnie ograniczona i suwerenna, ale dla autora: –narody są realnymi grupami wymagającymi od swoich członków poświęcenia, które wykształciły się w wyniku wielowiekowego rozwoju i są ważnym elementem nowoczesności.

8 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Krytyka definiowania narodu jako wspólnoty wyobrażonej: używanie pojęcia wspólnoty - pomija istniejące podziały i konflikty; czy tylko braterstwo (problem płci)?; przecenianie siły i czaru tożsamości narodowych: zbyt jednostronna (pozytywna) ocena nacjonalizmu: –wspólnota braterstwa oparta na braterstwie, w imię której ludzie są gotowi się poświęcać. niedocenianie roli wojen i konfliktów towarzyszących powstawaniu narodów; odrzucanie związków nacjonalizmu z rasizmem, czy antysemityzmem.

9 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Anderson - przyczyny rozprzestrzeniania nacjonalizmu: naród a język (podstawowym spoiwem narodowym jest język narodowy); rola kapitalizmu drukowanego (społeczne znaczenie druku i stopniowej likwidacji analfabetyzmu); literatura piękna – powieści (losy bohaterów, wtopienie ich historii w dzieje społeczności, tworzenie wyobrażenia naszego – narodowego świata społecznego); gazety (jednodniowy bestseller) i konsekwencje czytania gazet: jest to masowa i regularna ceremonia; później (1991) podkreślał rolę spisów ludności, map i muzeów.

10 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Zalety i krytyka tej pracy: narody są zjawiskiem towarzyszącym powstawaniu nowoczesnych społeczeństwa; ich wyobrażeniowy charakter wskazuje nie tyle na nierealność, ile na symboliczne zapośredniczenie; ale pytania: –jedna wspólnota, czy wiele wspólnot wyobrażonych?; –stosunek wspólnoty do wspólnot innego typu (klasowych, religijnych itp.); –brak uwzględnienia wpływu innych mediów.

11 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Michael Billig, Banalny nacjonalizm, Wydawnictwo Znak, Kraków 2008 (oryg. 1995) podejście psychologiczne: –podejście dyskursywne a podejście poznawcze. ludzi należy badać w ich naturalnym środowisku (ich sferze życia codziennego i zrozumienia sytuacji społecznych, w jakich się znajdują); decydująca rola języka w konstruowaniu jaźni i rzeczywistości badanie ma dotyczyć nie tyle prawdziwości (fałszywości) danego dyskursu, ile jego ideologicznych skutków (podtrzymania relacji władzy); dyskurs trzeba rozpatrywać jako zjawisko społeczne.

12 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Nacjonalizm: krytyka dotychczasowych ujęć nacjonalizmu: brak namysłu nad nacjonalizmem rutynowym, codziennym; stąd ważniejsze jest badanie nacjonalizmu, które jest zakorzenione w codziennym życiu rozwiniętych państw narodowych; krytyka metodologicznego nacjonalizmu: –społeczeństwa zintegrowanego w ramy państwa narodowego; –pojęcia narodu jako uniwersalnego zamiennika społeczeństwa. nacjonalizm to wzorce potocznego dyskursu, które sprawiają, że świat jawi się nam trwale podzielony na państwa narodowe; przenika codzienne życie społeczne w stopniu większym, niż zdajemy sobie z tego sprawę; jest tak powszechny, że niedostrzegany - bo stał się normą.

13 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Tożsamość narodowa: tożsamość narodowa a procesy kategoryzacji; problemem jest nie tylko to jak ludzie kategoryzują rzeczywistość, ale jak są kategoryzowane kategorie; koncepcje tożsamości nie biorą pod uwagę habituacji narodowych kategorii (czyli ich zakorzenienia w życiu codziennym); ważne pytanie Billiga - dlaczego ludzie nie zapominają o swojej tożsamości narodowej? odpowiedź – ponieważ rzeczywistość jest stale flagowana narodowo (duże znaczenie flagowania nie-odświętnego; flagowanie odbywa się w sposób dyskursywny poprzez banalne zwroty i nawyki językowe, które służą jako narodowe przypominacze.

14 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Banalny nacjonalizm: dzięki codziennym i rutynowym flagowaniom narodowe sacrum staje się częścią codziennego życia, zamiast ograniczyć się do specjalnych miejsc kultu lub świąt; narodowe emocje i pojęcia (lojalność, ksenofobia) opierają się na wspólnych sądach, przekonaniach, wyobrażeniach o nas i o ich i są wyrażane w obrębie wzorców dyskursu; trywialność nacjonalizmu sprawia, że mistycyzm narodowy staje się elementem naszej codzienności, staje się czymś bliskim, swojskim i gotowym; narodowe tożsamości są głęboko zakorzenione w banalnych praktykach życia codziennego; integracja europejska nie osłabi retoryki narodowej, gdyż politycy posługują się wyłącznie retoryką narodową.

15 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Retoryka nacjonalizmu: język polityków: –politycy zwracają się do nas (rodacy, nasi itp.); –przywołują tożsamość narodowa (obrona narodowych interesów); –używają określeń my, ten, tutaj itp. kultura – prasa codzienna: –przywoływanie perspektywy (roli) państwa i narodu: –informacja o pogodzie jako czynnik utrwalający obraz państwa – narodu (mapa kraju jako geograficzne logo narodu); –informacje z kraju i zagranicy (podział wieści z kraju i ze świata); –informacje sport owe (wojenna metaforyka, świętowanie naszych triumfów).

16 Wybrane problemy socjologii etniczności – nr Krytyka Billiga: jego studium jest ograniczone – brak np. uwzględnienia roli flagowania w innych, ważnych sferach życia społecznego (np. w kulturze popularnej); autor nie uwzględnia relacji banalnego nacjonalizmu z banalnym kosmopolityzmem, regionalizm w życiu codziennym; nie bada, jak są odbierane rzeczywiście banalne zwroty narodowe w codziennych interakcjach; redukcjonizm – autor skupiał się na analizie retoryki bez uwzględnienia szerszych uwarunkowań społecznych i politycznych; Banalny nacjonalizm nie mówi o ideologii nacjonalistycznej, lecz o naszej świadomości (mentalności,) która nie potrafi wyobrazić sobie życia poza państwem narodowym i nigdy nie zapomina o tym, że jesteśmy członkami konkretnego narodu.


Pobierz ppt "Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Wybrane problemy socjologii etniczności (nr 10): Naród – nacjonalizm - przykłady prac."

Podobne prezentacje


Reklamy Google