Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

DYREKTYWA AZOTANOWA DZIAŁANIA DOTYCHCZASOWE I PRZYSZŁOŚCIOWE Alina Rynkiewicz - Radca Prezesa w Krajowym Zarządzie Gospodarki Wodnej Poznań 19 – 20 listopada.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "DYREKTYWA AZOTANOWA DZIAŁANIA DOTYCHCZASOWE I PRZYSZŁOŚCIOWE Alina Rynkiewicz - Radca Prezesa w Krajowym Zarządzie Gospodarki Wodnej Poznań 19 – 20 listopada."— Zapis prezentacji:

1 DYREKTYWA AZOTANOWA DZIAŁANIA DOTYCHCZASOWE I PRZYSZŁOŚCIOWE Alina Rynkiewicz - Radca Prezesa w Krajowym Zarządzie Gospodarki Wodnej Poznań 19 – 20 listopada 2007

2 DYREKTYWA AZOTANOWA - DZIAŁANIA DOTYCHCZASOWE

3 Ochrona wód przed zanieczyszczeniami ze źródeł rolniczych Ważny obszar wspólnotowej polityki ochrony wód Istotny i trudny element polityki ekologicznej Najpoważniejszy problem na styku ochrony środowiska i rozwoju rolnictwa

4 Wspólnotowa polityka ochrony wód przed zanieczyszczeniami z rolnictwa Uchwalenie i wprowadzenie w życie w 1991 r. Dyrektywy Rady 91/676/EWG dot. ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego Prowadzone obecnie prace na dyrektywą dot. pestycydów Podjęcie prac nad dyrektywą fosforanową

5 Dyrektywa Rady 91/676/EWG (tzw. azotanowa) Cele: -zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych -zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu Zobowiązania dla krajów członkowskich: oWyznaczenie: -wód zanieczyszczonych azotanami (o stężeniu ponad 50 mg NO3 / dm3 -Wód, które mogą zostać zanieczyszczone azotanami (azotany mogą osiągnąć stężenie ponad 50 mg NO3/dm3), o ile nie zostaną podjęte działania -wód naturalnych jezior i innych zbiorników, estuariów, wód przybrzeżnych i morskich eutroficznych lub podatnych na eutrofizację -obszarów (stref), z których następują spływy azotanów ze źródeł rolniczych powodujące zanieczyszczenie tych wód, oOpracowanie i wdrożenie Planów Działania, których realizacja ma zapewnić ochronę wód powierzchniowych i podziemnych, oOpracowania Kodeksu Dobrych Praktyk Rolniczych.

6 c.d. Główne obowiązki do uwzględnienia w Planach Działania: -realizacja przez rolników zadań wynikających z zasad dobrej praktyki rolniczej oraz zadań inwestycyjnych dotyczących budowy zbiorników i płyt do gromadzenia i przechowywania nawozów naturalnych (pochodzących z hodowli zwierząt) -edukacja rolników w zakresie obowiązującego prawa i zasad dobrej praktyki rolniczej, -pomoc organizacyjna i techniczna w realizacji inwestycji ochrony wód w gospodarstwach (zbiorników i płyt do gromadzenia i przechowywania nawozów naturalnych, -doradztwo rolne w tworzeniu planów nawozowych w gospodarstwach, -kontrola realizacji zadań przez rolników, -monitoring jakości wód powierzchniowych i podziemnych w obszarach narażonych na azotany

7 c.d. Obowiązkowe środki zaradcze do stosowania przez rolników: -nie stosowanie nawozów w okresach kiedy nawożenie nie jest wskazane, -przestrzeganie zasad nawożenia na glebach położonych na stromych zboczach, nawożenia w pobliżu cieków i zbiorników wód powierzchniowych, -nie nawożenie na glebach rozmiękłych, zalanych wodą, zamarzniętych lub pokrytych śniegiem, -magazynowanie w gospodarstwach nawozów naturalnych (obornika, gnojówki i gnojowicy), umożliwiające zachowanie okresów kiedy stosowanie nawożenia jest niewskazane, -gospodarowanie gruntami i organizacja produkcji na użytkach rolnych z uwzględnieniem m.in. płodozmianu, -opracowywanie planów nawozowych i prowadzenia kart dokumentacyjnych w zakresie stosowania nawozów

8 Dyrektywa azotanowa i jej wdrażanie w krajach UE Dyrektywa azotanowa została przyjęta przez w 1991 r. ponieważ Komisja Europejska stwierdziła, że: -główne źródło zanieczyszczenia wód, wpływające na wspólnotowe wody, stanowi działalność rolnicza, -zanieczyszczenie wody azotanami w jednym Państwie Członkowskim może oddziaływać na wody w innych Państwach Członkowskich, -z tych względów niezbędne jest działanie na poziomie wspólnotowym Sformuowania i zakres przepisów dyrektywy oznacza, że: -państwa członkowskie powinny nie tylko wdrożyć wszystkie środki bezpośrednio wymienione w tym akcie prawnym, -państwa członkowskie powinny także podejmować inne działania mające na celu ograniczenie zagrożenia wód ze strony azotanów pochodzenia rolniczego, -działania na rzecz ochrony wód przed azotanami nie powinny ograniczać się tylko do stref narażonych, ale także dotyczyć innych obszarów kraju.

9 c.d. Różnice w sposobie wdrażania dyrektywy przez poszczególne kraje UE: -Rządy Austrii, Danii, Finlandii, Niemiec, Holandii, Luksemburga, Irlandii uznały cały obszar państwa za obszar narażony na azotany pochodzenia rolniczego, mimo że zawartość azotanów powyżej 50 mg /l nie występowało we wszystkich wodach na terenie kraju -Francja wyznaczyła strefy narażone na azotany na obszarze ok. 46 % powierzchni kraju oraz dodatkowo zidentyfikowała i wyznaczyła tzw. strefy strukturalne na obszarach, gdzie średnie, roczne dawki azotu na hektar przekracza 170 kg -Wiele Państw Członkowskiech starej piętnastki występuje o odstępstwo od wymaganej dawki nawozowej 170 kg N /ha/rok, uzasadniając potrzeby i możliwość stosowania na swoich terenach dawek od 230 do nawet 350 kg N /ha na rok (Dania, Holandia, Irlandia, Wielka Brytania – Region Irlandii Północnej, Niemcy, Austria, Belgia)

10 c.d. Dziesięć lat po wprowadzeniu dyrektywy azotanowej (2001 r.), stan jej wdrażania i efekty przedstawiał się następująco: -w wielu krajach brak było właściwego wypełnienia jej wymagań – w kwietniu 2000 r. w Trybunale Europejskim toczyły się postępowania wobec 9 krajów członkowskich z racji nie wdrażania wymagań dyrektywy azotanowej -tylko 2 kraje: Dania i Szwecja, w pełni wywiązały się z obowiązków nałożonych przez dyrektywę -zmniejszenie zużycia nawozów w krajach członkowskich odnotowane zostało dopiero po okresie sprawozdawczym 2000 – 2003 (6 % w stosunku do okresu 1996 – 1999) - nadal w krajach członkowskich występują znaczące nadwyżki azotu zarówno na poziomie krajowym jak i lokalnym (najwyższe w Holandii i Belgii) - podstawowym kryterium wyznaczania obszarów wrażliwych przez państwa członkowskie jest podwyższona zawartość azotanów w wodach podziemnych i/lub powierzchniowych -brak uwzględniania przy wyznaczaniu obszarów wrażliwych, występowania wód eutroficznych i narażonych na eutrofizację.

11 Realizacja celów wynikających z dyrektywy azotanowej w Polsce Problem zanieczyszczenia wód zauważony został dość wcześnie – w 1974 r. Sejm uchwalił ustawę Prawo wodne – lecz podjęte działania nie były wystarczające dla zapewnienia skutecznej ochrony W latach 80 ubiegłego wieku przeprowadzone kontrole wykazały, że duże fermy zwierzęce są źródłem poważnych zagrożeń – działań przeciwdziałających zagrożeniu nie podjęto W Polityce Ekologicznej uchwalonej w 1991 r. odniesiono się do zanieczyszczenia wód ze źródeł rolniczych Z początkiem lat 90 podjęte zostały pierwsze programy mające na celu ochronę wód przed azotanami pochodzenia rolniczego, w ramach wywiązania się Polski z zobowiązań wynikających z ratyfikacji Konwencji Helsińskiej w sprawie ochrony Morza Bałtyckiego (HELCOM) – jako modelowy sposób podejścia do problemu zaczęto wskazywać dyrektywę azotanową

12 c.d. W drugiej połowie lat 90 problem ochrony wód przed zanieczyszczeniem azotanami pochodzenia rolniczego przestał być kwestią interesującą jedynie naukowców i ekspertów, a stał się ważnym punktem politycznych negocjacji prowadzonych przez przedstawicieli Polski i Unii Europejskiej W 1999 roku opracowano i wydano Polski Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej Po podpisaniu traktatu akcesyjnego jednym z podstawowych warunków uczestnictwa w UE było dokonanie transpozycji i fizyczne wdrożenie Dyrektywy Rady 91/676/EWG

13 Realizacja obowiązków wynikających z dyrektywy azotanowej w Polsce Transpozycja przepisów Dyrektywy Rady 91/676/EWG do prawa krajowego w okresie : -ustawa z dnia 26 lipca 2000 r. o nawozach i nawożeniu -ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne -rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia r. w sprawie szczegółowego sposobu stosowania nawozów oraz prowadzenia szkoleń z zakresu ich stosowania -rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia r. w sprawie kryteriów wyznaczania wód wrażliwych na zanieczyszczenie związkami azotu ze źródeł rolniczych, -rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań mające na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych

14 c.d. Opracowanie, wydanie i upowszechnienie Kodeksu Dobrej Praktyki Rolniczej dostosowanego do potrzeb dyrektywy azotanowej – 2002 rok Określenie wód wrażliwych na zanieczyszczenie związkami azotu ze źródeł rolniczych oraz obszarów szczególnie narażonych, z których odpływ azotu ze źródeł rolniczych do tych wód należy ograniczyć – 11 rozporządzeń dyrektorów RZGW wydanych w tej sprawie w 2003 r. Opracowanie i wprowadzenie w życie programów działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych dla wyznaczonych obszarów szczególnie narażonych – 21 rozporządzeń dyrektorów RZGW wydanych w tej sprawie na początku 2004 r. Realizacja zadań wynikających z 21 programów działań dla obszarów szczególnie narażonych na azotany pochodzenia rolniczego, obejmujących 2 % powierzchni kraju – w okresie do Realizacja prac nad weryfikacją istniejących obszarów szczególnie narażonych na azotany pochodzenia rolniczego i wyznaczeniem nowych na kolejny czteroletni okres.

15 DYREKTYWA AZOTANOWA - DZIAŁANIA PRZYSZŁOŚCIOWE

16 Problem azotanów w ujęciu Ramowej Dyrektywy Wodnej Kluczowe elementy RDW: -ochrona wszystkich wód powierzchniowych oraz podziemnych -osiągnięcie dobrego stanu wód do roku łączne podejście dotyczące regulacji emisji i standardów jakościowych wody oraz stopniowe eliminowanie substancji szczególnie niebezpiecznych -instrumenty ekonomiczne: analiza ekonomiczna oraz zwrot kosztów za usługi wodne w celu zrównoważonego użytkowania wody -zaangażowanie społeczne oraz użytkowników wody Cele pośrednie RDW: -zapewnienie odpowiedniego zaopatrzenia w wodę dobrej jakości ze źródeł powierzchniowych i podziemnych, niezbędne dla zrównoważonego, zbilansowanego i sprawiedliwego użytkowania wód -znaczna redukcja zanieczyszczenia wód podziemnych -ochrona wód terytorialnych i morskich

17 c.d. Cele dyrektywy azotanowej wpisujące się w RDW: - identyfikacja oddziaływań, tj. oszacowanie i identyfikacja znaczących źródeł punktowych i rozproszonych emisji zanieczyszczeń substancjami pochodzącymi z infrastruktury rolniczej w oparciu m.in. o informacje zebrane w ramach artykułów 3, 5 oraz finansowego dyrektywę 91/676/EWG (załącznik II do RDW) -rejestr obszarów chronionych, zawierający m.in. tereny wrażliwe na substancje biogenne, w tym tereny wyznaczone jako strefy podatne w ramach dyrektywy 91/676/EWG (załącznik IV do RDW), -włączenie w programy działań RDW środków wymaganych, zgodnie m.in. z dyrektywą w sprawie azotanów 91/676/EWG oraz środków dodatkowych m.in. zgodnych z kodeksem dobrych praktyk rolniczych (załącznik VI do RDW) -substancje, które przyczyniają się do eutrofizacji wód (zwłaszcza azotany i fosforany) wśród najważniejszych zanieczyszczeń na liście wskaźników (załącznik VIII do RDW)

18 Współzależność działań wynikających z dyrektywy azotanowej i RDW Wyznaczenie obszarów narażonych na azotany pochodzenia rolniczego (na lata 2008 – 2011) i wpisanie w granice jednolitych części wód znajdujących się pod presją rolnictwa Opracowanie dla obszarów narażonych programów działań (na lata ) wpisujących się w program wodno-środowiskowy kraju (w ramach planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy) wynikających z RDW (na lata ) Monitoring jakości wód na obszarach narażonych wpisujący się w ramy monitoringu wynikającego z RDW.

19 Finansowe wsparcie działań wynikających z dyrektywy azotanowej Analiza spójności przepisów prawnych dotyczących finansowania z PROW działań realizowanych przez rolników: -na obszarach narażonych w ramach programów działań z dyrektywy azotanowej (gdzie koszty ponosi rolnik ze względu na założenie zanieczyszczający płaci), -w granicach jednolitych części wód (obejmujących obszary narażone)w ramach programów wodno-środowiskowych z RDW (gdzie rolnikowi płaci się za utracony zysk lub zwraca się koszty poniesionych nakładów za dostosowanie się do standardów jakości wód) Modyfikacja rozwiązań prawnych związanych z finansowaniem z PROW działań wynikających z programów dla obszarów narażonych i programu wodno-środowiskowego kraju Dostosowanie i skorelowanie programów działań dla obszarów narażonych z wykorzystaniem środków z funduszy rolnośrodowiskowych i PROW

20 Ograniczenie biogenów (azotanów i fosforanów) pochodzenia rolniczego Koordynacja działań związanych z ograniczeniem biogenów odprowadzanych do wód, realizowanych w ramach dyrektywy azotanowej i w ramach HELCOM Objęcie programami działań i szczególną kontrolą dużych ferm hodowli zwierząt (w tym podlegających pod dyrektywę IPPC) Nadzór i kontrola nad stosowaniem przez gospodarstwa i fermy fosforowych i azotowych nawozów mineralnych Uzupełnienie Kodeksu Dobrej Praktyki Rolniczej o nowe technologie Udział w pracach nad opracowaniem i wdrożeniem dyrektywy fosforanowej Regulacje prawne związane z ograniczeniem biogenów ze źródeł rolniczych

21 DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ


Pobierz ppt "DYREKTYWA AZOTANOWA DZIAŁANIA DOTYCHCZASOWE I PRZYSZŁOŚCIOWE Alina Rynkiewicz - Radca Prezesa w Krajowym Zarządzie Gospodarki Wodnej Poznań 19 – 20 listopada."

Podobne prezentacje


Reklamy Google