Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

FORUM CZYSTEJ ENERGII 8 Października 2013, POZNAŃ Z AGOSPODAROWANIE ODPADÓW Z PROCESU BADANIA I WYDOBYCIA GAZU Z ŁUPKÓW prof. dr hab. Teresa Steliga, Instytut.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "FORUM CZYSTEJ ENERGII 8 Października 2013, POZNAŃ Z AGOSPODAROWANIE ODPADÓW Z PROCESU BADANIA I WYDOBYCIA GAZU Z ŁUPKÓW prof. dr hab. Teresa Steliga, Instytut."— Zapis prezentacji:

1 FORUM CZYSTEJ ENERGII 8 Października 2013, POZNAŃ Z AGOSPODAROWANIE ODPADÓW Z PROCESU BADANIA I WYDOBYCIA GAZU Z ŁUPKÓW prof. dr hab. Teresa Steliga, Instytut Nafty i Gazu, dr inż. Piotr Manczarski – Politechnika Warszawska

2 AGENDA godzinatytuł referatureferent 11.00Wprowadzenie - powitanie Urszula Wojciechowska, redaktor naczelna miesięcznika Czysta Energia Monitoring i Aspekty Technologiczne w kontekście poszukiwania i wydobycia gazu z łupków Prof. dr hab. Jan Hupka, dr inż. Andrzej Tyszecki - Politechnika Gdańska, Centrum Technologii Ropy i Gazu CTRiG, WIT 11.30– Zasoby wodne potrzebne do procesu szczelinowania hydraulicznego Prof. dr hab. Marek Nawalany – Politechnika Warszawska, dr inż. Jan Macuda, Akademia Górniczo Hutnicza 11.50– Dodatki stosowane w trakcie procesu szczelinowania hydraulicznego Dr inż. Anna Zielińska-Jurek, Politechnika Gdańska, prof. dr hab. Teresa Steliga, Instytut Nafty i Gazu Oczyszczanie wód technikami membranowymi Dr inż. Sylwia Mozia, Zachodniopomorski Uniwersytet Techniczny Oczyszczanie ścieków z procesu szczelinowania hydraulicznego Dr inż. Jan Macuda, Akademia Górniczo Hutnicza, prof. dr hab. Jan Hupka, Politechnika Gdańska Zagospodarowanie odpadów z procesu badania i wydobycia gazu z łupków prof. dr hab. Teresa Steliga, Instytut Nafty i Gazu, dr inż. Piotr Manczarski – Politechnika Warszawska , POZNAŃFORUM CZYSTEJ ENERGII2

3 AGENDA godzinatytuł referatureferent Promieniotwórczość naturalna złóż ropy i gazu. Mgr inż. Anna Mykowska – Politechnika Gdańska Dwa lata po pierwszym szczelinowaniu w Polsce – kontynuacja badań środowiskowych Dr Monika Konieczyńska, Dr Małgorzata Woźnicka, Państwowy Instytut Geologiczny - Państwowy Instytut Badawczy Zintegrowany system monitoringu środowiska w trakcie wydobycia gazu z łupków Dr inż. Jarosław Arabas, prof. dr hab. Jarosław Mizera, Politechnika Warszawska Środowiskowe aspekty poszukiwania i eksploatacji węglowodorów niekonwencjonalnych Mgr inż. Hanna Dzikowska – Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gdańsku Panel Dyskusyjny - Czy Aspekty Środowiskowe zadecydują o rozwoju wydobycia gazu z łupków w Polsce ? Dyr. Jacek Wróblewski, BNK Polska, Dyr. Hanna Dzikowska, Dr Monika Konieczyńska, Dr inż. Andrzej Tyszecki, Dr inż. Jarosław Arabas, Przedstawiciel Gminy Podsumowanie i zakończenie Sesji poświęconej monitoringowi i aspektom technologicznym w kontekście poszukiwania i wydobycia gazu z łupków prof. Jan Hupka, dr inż. Andrzej Tonderski Politechnika Gdańska , POZNAŃFORUM CZYSTEJ ENERGII3

4 Struktura prezentacji Optymalizacji metod zagospodarowania odpadów powiertniczych - WP5 Zagospodarowanie odpadów z procesu badania i wydobycia gazu z łupków Wnioski , POZNAŃFORUM CZYSTEJ ENERGII4

5 Optymalizacji metod zagospodarowania odpadów powiertniczych (urobek, płuczka etc.) WP5 technologia zestalania płuczki wiertniczej (D 5.1.), technologia powstawania keramzytu jako lekkiego agregatu zawierającego zwierciny (D 5.2.) , POZNAŃFORUM CZYSTEJ ENERGII5

6 Zagospodarowanie odpadów z procesu badania i wydobycia gazu z łupków , POZNAŃFORUM CZYSTEJ ENERGII6 Podczas wiercenia otworów w formacjach gazu łupkowego generowane są duże ilości odpadów wiertniczych, które w głównej mierze występują w postaci: zużytej płuczki, wynoszonego przez nią urobku. Podczas wiercenia otworów w formacjach gazu łupkowego generowane są duże ilości odpadów wiertniczych, które w głównej mierze występują w postaci: zużytej płuczki, wynoszonego przez nią urobku. ok. 60 – 80 %, odpady płynne (zużyte płuczki wiertnicze) odpady stałe w postaci zwiercin 1mb odwierconego otworu generuje ok 0,6 m 3 odpadów wiertniczych zwierciny oczyszczona płuczka

7 , POZNAŃFORUM CZYSTEJ ENERGII7 Zużyta płuczka otworowa może charakteryzować się podwyższonymi wartościami: substancji nierozpuszczonych, stałych związków rozpuszczonych (TDS), SPCz (środków powierzchniowo czynnych) jonów chlorkowych i siarczanowych rozpuszczonego węgla organicznego (DOC) może zawierać nieznaczne ilości węglowodorów ropopochodnych oraz metali ciężkich. Zużyta płuczka otworowa może charakteryzować się podwyższonymi wartościami: substancji nierozpuszczonych, stałych związków rozpuszczonych (TDS), SPCz (środków powierzchniowo czynnych) jonów chlorkowych i siarczanowych rozpuszczonego węgla organicznego (DOC) może zawierać nieznaczne ilości węglowodorów ropopochodnych oraz metali ciężkich. Właściwe gospodarowanie tego rodzaju odpadami wytwarzanymi w tak dużych ilościach stanowi istotny element w całości kosztów wiercenia otworu i w zależności od ładunku zanieczyszczeń, wymaga kompleksowych rozwiązań technologicznych ich przetwarzania. Szkodliwość urobku uwarunkowana jest zarówno budową geologiczną przewiercanego profilu, jak i stopniem oddziaływania danej płuczki na wynoszony z otworu urobek.

8 , POZNAŃFORUM CZYSTEJ ENERGII8 Przeprowadzono badania, w zakresie zweryfikowania właściwości środków chemicznych stosowanych do sporządzania płuczek wiertniczych pod kątem toksyczności i stopniowego ograniczenia ich stosowania poprzez zastąpienie środkami ulegającymi biodegradacji, które równocześnie będą spełniać wymagania technologiczne płuczek stosowanych do wierceń poziomych. a b Oznaczenie biodegradacji płuczki sporządzonej laboratoryjnie: a) a)Płuczka potasowa- polimerowa z dodatkiem HCOOK, b)Płuczka potasowa- polimerowa z dodatkiem KCl, c)Płuczka potasowa -glikolowa z dodatkiem HCOOK, d)Płuczka potasowa -glikolowa z dodatkiem KCl. Oznaczenie biodegradacji płuczki sporządzonej laboratoryjnie: a) a)Płuczka potasowa- polimerowa z dodatkiem HCOOK, b)Płuczka potasowa- polimerowa z dodatkiem KCl, c)Płuczka potasowa -glikolowa z dodatkiem HCOOK, d)Płuczka potasowa -glikolowa z dodatkiem KCl. d Roztwory środków chemicznych [%] TU Stabpol S0,32,6 Rotamag36,6 Rhodopol36,8 Rokopol 30p5; Rokacet R263; 134,5 Detergent W0,127,0 Desco CF0,134,4 Inhibitor polimerowy PG-20,156,2 Glikol GEM457,1 Lignosulfonian CF0,262,5 c

9 , POZNAŃFORUM CZYSTEJ ENERGII9 Badania procesu odwodnienia odpadów w wyniku przeprowadzenia koagulacji chemicznej i filtracji w ramowych prasach filtracyjnych pod kątem opracowania technologii ich unieszkodliwiania i odzysku obejmują: dobór rodzaju i dawki koagulanta (ze wskazaniem na polichlorek glinu) dobór parametrów przebiegu procesu koagulacji badania procesu filtracji (różne tkaniny filtracyjne w ramowej prasie filtracyjnej, dobór parametrów pracy prasy filtracyjnej) charakterystyka parametrów uzyskiwanego osadu filtracyjnego i przedstawienie sposobów zagospodarowania określenie właściwości filtratu i przedstawienie sposobów neutralizacji i zagospodarowania filtratu Badania procesu odwodnienia odpadów w wyniku przeprowadzenia koagulacji chemicznej i filtracji w ramowych prasach filtracyjnych pod kątem opracowania technologii ich unieszkodliwiania i odzysku obejmują: dobór rodzaju i dawki koagulanta (ze wskazaniem na polichlorek glinu) dobór parametrów przebiegu procesu koagulacji badania procesu filtracji (różne tkaniny filtracyjne w ramowej prasie filtracyjnej, dobór parametrów pracy prasy filtracyjnej) charakterystyka parametrów uzyskiwanego osadu filtracyjnego i przedstawienie sposobów zagospodarowania określenie właściwości filtratu i przedstawienie sposobów neutralizacji i zagospodarowania filtratu Skoagulowana płuczka wiertnicza Filtrowanie skoagulowanej płuczki wiertniczej Otrzymany materiał stały przeznaczony do rekultywacji

10 , POZNAŃFORUM CZYSTEJ ENERGII10 Immobilizacja odpadów wiertniczych bezpośrednio po zakończeniu wiercenia danego odcinka otworu, poprzez zestalenie z wykorzystaniem środków wiążących nowej generacji (spoiwa hydrauliczno-pucalanowego - Silment), Badania nad opracowaniem kompozycji środka do zestalania zużytej płuczki wiertniczej: dobór układu (cement wieloskładnikowy, cement portlandzki, silment, szkło wodne) i dawek środków chemicznych do zestalania zużytych płuczek badania wytrzymałościowe (ściskanie, ścinanie, spójność) uzyskanego zestalonego odpadu wiertniczego badania wymywalności substancji niebezpiecznych z zestalonego odpadu badania toksyczności zestalonego odpadu oraz odcieków dla wytypowanych organizmów testowych (testy toksykologiczne) opracowanie sposobów zagospodarowania zestalonego odpadu wiertniczego Badania nad opracowaniem kompozycji środka do zestalania zużytej płuczki wiertniczej: dobór układu (cement wieloskładnikowy, cement portlandzki, silment, szkło wodne) i dawek środków chemicznych do zestalania zużytych płuczek badania wytrzymałościowe (ściskanie, ścinanie, spójność) uzyskanego zestalonego odpadu wiertniczego badania wymywalności substancji niebezpiecznych z zestalonego odpadu badania toksyczności zestalonego odpadu oraz odcieków dla wytypowanych organizmów testowych (testy toksykologiczne) opracowanie sposobów zagospodarowania zestalonego odpadu wiertniczego Próbki beziłowej płuczki polimerowej zestalone kompozycją środka zawierającego 4% szkła wodnego sodowego oraz C) 25% Silmentu i D) 25% cementu portlandzkiego B Próbki płuczki bentonitowej zestalone kompozycją środka zawierającego 4% szkła wodnego sodowego oraz A) 30% Silmentu i B) 25% cementu portlandzkiego ACD

11 , POZNAŃFORUM CZYSTEJ ENERGII11 Analizy chemiczne glikolowo-potasowej płuczki otworowej, skoagulowanej i zestalonej

12 , POZNAŃFORUM CZYSTEJ ENERGII12 Analizy chemiczne bentonitowej płuczki otworowej, skoagulowanej i zestalonej

13 , POZNAŃFORUM CZYSTEJ ENERGII13 Wartości wytrzymałości na ściskanie ciała stałego w czasie, pozyskanego po zestaleniu płuczki bentonitowej Zmiany wytrzymałości na ścinanie ciała stałego w czasie, pozyskanego z zestalonej płuczki bentonitowej Zmiany spójności ciała stałego w czasie, pozyskanego z zestalonej płuczki bentonitowej Parametry wytrzymałościowe zużytej bentonitowej płuczki otworowej po zestaleniu Rodzaj próby/gruntu Wytrzymałość na ścinanie [MPa] Spójność C u [MPa] Płuczka + szkło wodne + Silment (po 28 dniach wiązania spoiw)0,17013,84 Płuczka + szkło wodne + cement (po 28 dniach wiązania spoiw)0,13622,98 Nasyp z odwodnionej płuczki i zestalonego urobku w wyrobisku0,05131,01 Grunt rodzimy (iły krakowieckie) w rejonie wyrobiska0,05100,97 Porównanie parametrów wytrzymałościowych zestalonej płuczki bentonitowej z otaczającymi gruntami

14 , POZNAŃFORUM CZYSTEJ ENERGII14 Badanie wytrzymałości na ściskanie Mechaniczne mieszanie płuczki z dodatkiem kompozycji środka wiążącego Zestalanie płuczki bentonitowej przy użyciu kompozycji środka wiążącego Próba przemysłowa zestalania płuczki bentonitowej za pomocą zestawu środków wiążących nowej generacji (Patent nr P z dnia )

15 , POZNAŃFORUM CZYSTEJ ENERGII15 Rodzaj próbki Czas pobrania próbki po zestaleniu [dni] PE (% obniżenia luminescencji) Filtrat z płuczki-38 Odciek z osadu filtracyjnego z płuczki -17 Odciek z płuczki zestalanej za pomocą szkła wodnego i Silmentu Odciek z płuczki zestalanej za pomocą szkła wodnego i cementu portlandzkiego Wartości toksyczności filtratu oraz odcieków wodnych z osadu filtracyjnego płuczki i próbek płuczki zestalanej oznaczone przy użyciu testu Microtox Płuczki otworoweTU Płuczka bentonitowa z otworu 390 m 3,6 Płuczka bentonitowa z otworu 700 m 8,6 Płuczka potasowo- polimerowa z otworu 1000 m 24,8 Płuczka potasowo- polimerowa z otworu 2500 m 31,5 Płuczka glikolowo-potasowa z otworu 4300 m 58,8 Płuczka glikolowo-potasowa z otworu 4600 m 62,6

16 Wnioski , POZNAŃFORUM CZYSTEJ ENERGII16 Przeprowadzenie analiz wymywalności substancji niebezpiecznych, testów toksykologicznych oraz badań wytrzymałościowych odpadów uzyskanych w wyniku procesu unieszkodliwiania zużytych płuczek wiertniczych, umożliwia wybór optymalnych metod zagospodarowania (rekultywacja wyrobisk powierzchniowych i zapadlisk, wypełnianie wyrobisk podziemnych, wykorzystanie jako materiałów podsadzkowych do budowy dróg, itp.,) spełniających wymogi prawne w zakresie odzysku odpadów poza instalacjami. Proces zestalania zużytych płuczek wiertniczych może stanowić jeden ze sposobów zagospodarowania odpadów płynnych otrzymywanych w czasie prowadzonych prac wiertniczych.

17 FORUM CZYSTEJ ENERGII 8 Października 2013, POZNAŃ Z AGOSPODAROWANIE ODPADÓW Z PROCESU BADANIA I WYDOBYCIA GAZU Z ŁUPKÓW prof. dr hab. Teresa Steliga, Instytut Nafty i Gazu, dr inż. Piotr Manczarski – Politechnika Warszawska DZIĘKUJEMY ZA UWAGĘ ! Autor 1 zdjęcie Autor 2 zdjęcie


Pobierz ppt "FORUM CZYSTEJ ENERGII 8 Października 2013, POZNAŃ Z AGOSPODAROWANIE ODPADÓW Z PROCESU BADANIA I WYDOBYCIA GAZU Z ŁUPKÓW prof. dr hab. Teresa Steliga, Instytut."

Podobne prezentacje


Reklamy Google