Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Jerzy Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE Rok akademicki 2010/2011.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Jerzy Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE Rok akademicki 2010/2011."— Zapis prezentacji:

1

2 Jerzy Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE Rok akademicki 2010/2011

3 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp Wykład – 2 godziny tygodniowo Wyrywkowo sprawdzana obecność na wykładach Ćwiczenia Ćwiczenia – 1 godzina tygodniowo dla każdej grupy Zaliczenie Zaliczenie: 2 sprawdziany: w środku semestru i na ostatnim wykładzie Starosta roku Starosta roku: Z-ca starosty roku Z-ca starosty roku: p. 133 niska część budynku J. Głuch: p. 133 niska część budynku ; czwartek: 17-18, piątek Konsultacje: czwartek: 17-18, piątek 10-11

4 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp – PROGRAM Wstęp Wstęp System Transport Potrzeby transportowe Logistyka Spedycja Podsystem organizacyjny transportu Podsystem ekonomiczno-prawny transportu Podsystem techniczny transportu Transport bliski Transport bliski Transport daleki Transport daleki Infrastruktura transportu Infrastruktura transportu Drogowego Drogowego Kolejowego Kolejowego Lotniczego Morskiego Morskiego Kosmicznego Kosmicznego Zakładowego, Przemysłowego Zakładowego, Przemysłowego Przesyłu gazu Przesyłu cieczy Przesyłu prądu elektrycznego Przesyłu informacji

5 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp – LITERATURA – Wyszukiwarka internetowa Google w połowie 2008 r. znajdowała ponad 800 tys. plików z angielskim pojęciem transport policy i ponad 180 tys. plików z francuskim pojęciem politique des transports. – Na początku 2007 r. w księgarniach internetowych oferowano dziesiątki podręczników oferowanych pod hasłem Economics and Transport Policy. Lista takich nowych publikacji tylko na stronie – FetchBook.Info(http://www.fetchbook.info/Economics_And_Transport_Policy.html ) obejmowała 67 pozycji a na stronie brytyjskiego Amazon było ich 240. Podręczników ściśle na połączone tematy ekonomiki i polityki transportowej w księgarniach internetowych oferowano jednak niewiele.http://www.fetchbook.info/Economics_And_Transport_Policy.html – A. Piskozub: Ekonomika transportu. Część I. Uniwersytet Gdański. Skrypty uczelniane. Gdańsk – E. Quinet and R. W. Vickerman: Principles of Transport Economics. Publisher: Edward Elgar Pub; New Ed edition, (2005). – Bertalanffy, L. von, Ogólna teoria systemów. Podstawy, rozwój, zastosowania. PWN, Warszawa – Mazur M., Pojęcie systemu i rygory jego stosowania. Postępy Cybernetyki, z. 2, – Sadowski W., Podstawy ogólnej teorii systemów. Analiza logiczno-metodologiczna. PWN, Warszawa – Rydzkowski W. (red.), Wojewódzka-Król K. (red.): Transport. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, – "Glen Campbell. Panorama of Transport, Statistical books, s. 3, Eurostat." – Kisperska-Moroń D., Krzyżaniak S. (red.): Logistyka. Poznań: ILiM, 2009, seria: Biblioteka Logistyka. – Europejska Agencja ds. Środowiska Naturalnego: Energy and environment report – Wronka J.: Transport kombinowany/intermodalny (Teoria i Praktyka). Szczecin: Uniwersytet Szczeciński., – Starkowski D., Bieńczak K., Zwierzycki W.: Samochodowy transport krajowy i międzynarodowy: kompendium wiedzy praktycznej. T. III: Środowisko pracy kierowcy. Logistyka. Poznań – Tae Hoon Oum: Transport Economics. Publisher: Taylor & Francis; 1 edition, (1997). – D. Banister: Unsustainable Transport. Publisher: Spon Press; 1 edition, 292 pages; (2005); D. Banister: Transport Planning. Publisher: Routledge; 2 edition, (2002). – A. Piskozub: Ekonomika transportu. WSE w Sopocie. Sopot 1967; A. Piskozub: Ekonomika transportu Część I. Uniwersytet Gdański. Skrypty uczelniane. Gdańsk 1971; A. Piskozub: Funkcjonowanie systemów transportowych. WKiŁ, Warszawa 1973; A. Piskozub: Ekonomika transportu. Podstawy metodologiczne. WKiŁ, Warszawa 1975; A. Piskozub (red.): Ekonomika transportu. WKiŁ, Warszawa 1979; A. Piskozub: Gospodarowanie w transporcie. Podstawy teoretyczne. WKiŁ, Warszawa – W. Grzywacz: Infrastruktura transportu. WKiŁ, Warszawa 1972 i 1982; W. Grzywacz: Taryfy transportowe. WKiŁ, Warszawa 1973 i 1985; W. Grzywacz: Ekonomika pracy w transporcie. IW CRZZ, Warszawa 1979; W. Grzywacz, J. Burnewicz: Ekonomika transportu. WKiŁ, Warszawa 1989; W. Grzywacz, K. Wojewódzka-Król, W. Rydzkowski: Polityka transportowa. WUG, Gdańsk 2003

6 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp – LITERATURA – Banister D., Unsustainable Transport. Publisher Spon Press; 1 edition. London. – Bauchet P., Les transports de l'Europe. Editeur Economica, Paris. – Brewer A., Button K. J. and Hensher D. A, Handbook of Logistics and Supply-Chain Management. Publisher Pergamon. London. – Burnewicz J. (red.), Ekonomika transportu. Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego. Gdańsk. – Button K. J. and Hensher D. A., Handbook of Transport Systems and Traffic Control. Publisher Pergamon. London. – Button K. J., Applied Transport Economics. Publisher Routledge; 1 edition. New York. – Button K. J., Transport Economics. Publisher Edward Elgar; 2nd edition. Cheltenham Glos. – Button K. J., Recent Developments in Transport Economics. Publisher Edward Elgar Publishing. Cheltenham Glos. – Button K. J.nad Hensher D. A., Handbook of Transport Strategy, Policy & Institutions. Publisher Elsevier Science. Amsterdam. – Dorsch M., Verkehrswirtschaft. Aktuelle Entwicklungen und Probleme. Verlag M & S Verlags OHG. Plauen. – Fair M. L., Economics of transportation. Publisher Harper; Rev. ed edition. London. – Farris M. T., Evolution of academic concerns with transportation and logistics. Transportation Journal vol. 37, no 1. – Grupp G. W., Economics of motor transportation. Publisher Appleton. – Grzywacz W., 1972 & Infrastruktura transportu. WKiŁ, Warszawa. – Grzywacz W., 1973 & Taryfy transportowe. WKiŁ, Warszawa. – Grzywacz W., Ekonomika pracy w transporcie. IW CRZZ, Warszawa. – Grzywacz W., Burnewicz J., Ekonomika transportu. WKiŁ, Warszawa. – Grzywacz W., Wojewódzka-Król K., Rydzkowski W., Polityka transportowa. WUG, Gdańsk. – Hartwig K.-H., Subsidiarität, Wettbewerb und Subventionen im Verkehr. Verlag Vandenhoeck & Ruprecht. Göttingen. – Hazard J. L., Transportation: Management, Economics, Policy. Publisher: Cornell Maritime Pr/Tidewater Pub. Maryland. – Hensher D. A. and Button K. J., Handbook of Transport Modelling. Publisher Pergamon; 1st reprint. London. – Hensher D. A. and Button K. J., Handbook of Transport and the Environment. Publisher Elsevier Science. Amsterdam. – Hensher D. A., Button K. J., Haynes K. E. and Stopher P., Handbook of Transport Geography and Spatial Systems. Publisher Elsevier Science. Amsterdam. – Hoon Oum T., Transport Economics. Publisher Taylor & Francis; 1 edition. London. – Jackman W. T., Economic principles of transportation. Publisher University of Toronto Press. Toronto. – Jain J. K., Transport economics. Publisher Chaitanya, India. – Johnson E. R., Huebner G. G. and Wilson G. L., Transportation: Economic Principles and Practices. Publisher Appleton- – Century-Crofts. New York. – Kneafsey J. T., Transportation economic analysis. Publisher Butterworths. Lexington. – Koźlak A., Ekonomika transportu. Teoria i praktyka gospodarcza. Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego. Gdańsk. – Kummer S., Einführung in die Verkehrswirtschaft. Verlag WUV, Wien.

7 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp – LITERATURA – Lansing J. B., Transportation and Economic Policy. Publisher Free Press; Collier-Macmillan. London. – Lardner D., Railway Economy. A Treatise on the New Art of Transport, Its Management, Prospects, and Relations, Commercial, Financial, and Social, with an Exposition of the Practical Results of the Railways in Operation in the United Kingdom, on the Continent, and in America. Publisher: Harper & Bros. New York. Reprint z Adamant Media Corporation (May 17, 2001) dostępny na stronie internetowej: idx?c=moa;cc=moa;rgn=main;view=text;idno=AES http://www.hti.umich.edu/cgi/t/text/text- idx?c=moa;cc=moa;rgn=main;view=text;idno=AES – Loclin D. Ph., Economics of Transportation. Wydawnictwo Richard D. Irwin Inc. Wydania z lat: 1935, 1938, 1947, 1949, 1954, 1956, 1960, 1962, 1964, Homewood, Illinois. – Madeyski M., Lissowska E., Marzec J., Ekonomika transportu. Wstęp do nauki o transporcie. SGPiS, Warszawa. – Madeyski M., Lissowska E., Morawski W., Transport – rozwój i integracja. WKiŁ, Warszawa. – Małek P., 1971.: Ekonomika transportu. Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne. Warszawa. – Małek P., Grzywacz W., Żymeła B., Ekonomika transportu samochodowego. WKiŁ, Warszawa. – McCarthy P. S., Transportation Economics. Publisher Blackwell Publishing Professional, Illustrated. London. – Meyer J. R., Peck M. J., Stenason J. and Zwick Ch., The Economics of Competition in the Transportation Industries. Publisher Harvard University Press. – Norton H. S., Modern transportation economics. Publisher Merrill; 2d edition. Columbus. – Pegrum D. F., Transportation: economics and public policy. Publisher R. D. Irwin; 3d ed edition. Homewood Illinois. – Pirath C., Die Grundlagen der Verkehrswirtschaft. Verlag von Julius Springer Berlin. – Piskozub A. (red.), Ekonomika transportu. WKiŁ, Warszawa. – Piskozub A., Ekonomika transportu. WSE w Sopocie. Sopot. – Piskozub A., Ekonomika transportu Część I. Uniwersytet Gdański. Skrypty uczelniane. Gdańsk. – Piskozub A., Ekonomika transportu. Część I. Uniwersytet Gdański. Skrypty uczelniane. Gdańsk. – Piskozub A., Funkcjonowanie systemów transportowych. WKiŁ, Warszawa. – Piskozub A., Ekonomika transportu. Podstawy metodologiczne. WKiŁ, Warszawa. – Piskozub A., Gospodarowanie w transporcie. Podstawy teoretyczne. WKiŁ, Warszawa. – Polak J. B. and Heertje A. Edit & Analytical Transport Economics: An International Perspective. Publisher Edward – Elgar Pub; New Edition. Cheltenham Glos. – Quinet E. and Vickerman R. W., Principles of Transport Economics. Publisher Edward Elgar Pub; New Ed edition. Cheltenham Glos. – Quinet E., Infrastructures des transports. Editeur Chotard. Paris. – Quinet E., Economie des transports. Editeur : Economica. Paris. – Rothengatter W. und Schade W., Strategien, Maßnahmen und ökonomische Bewertung einer dauerhaft umweltgerechten Verkehrsentwicklung. Verlag Schmidt (Erich), Berlin. – Saß U., Die Privatisierung in der Flugsicherung. Verlag Vandenhoeck & Ruprecht. Göttingen.

8 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp – LITERATURA – Savy M., Le transport de marchandises. Editeur Editions d'Organisation. Eyrolles. – Savy M., Logistique et territoire. Editeur La Documentation Française. Paris. – Sax E., Die Ökonomik der Eisenbahnen. Vienna. – Sax E., 1878 & Die Verkehrsmittel in Volks- und Staatswirtschaft. Springer. Berlin. – Smith A., (LL.D), An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations. Printed for W. Strahan and T. Cadell in the Strand. Reprint Oxford University Press London. Elektroniczna wersja oryginału tego dzieła jest obecnie dostępna np.: na stronie internetowej BIBLIOMANII – Tarski I., Transport jako czynnik lokalizacji produkcji. PWE, Warszawa. – Tarski I., Ekonomika i organizacja transportu międzynarodowego. PWE, Warszawa. – Tarski I., Czynnik czasu w procesie transportowym. WKiŁ, Warszawa. – Tarski I., System transportowy RWPG. WKiŁ, Warszawa. – Tarski I., Szczepaniak T., Krasucki Z., Januszkiewicz W., Transport i spedycja międzynarodowa. PWE, Warszawa. – Tarski I.: Koordynacja transportu. PWE, Warszawa. – Thomson J. M., Modern Transport Economics. Publisher Penguin Modern Economics Texts. Harmondsworth. – Transport pod red. Rydzkowskiego W. i Wojewódzkiej-Król K., 2000, 2002 i Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa. – Voigt F., Grenzen Der Staatlichen Wirtschaftspolitik Im Gesellschaftlichen Und Sozialen Wandel. Hans Jorg Budischin Book, Duncker und Humblot. Berlin. – Voigt F., Theorie Der Wirtschaftspolitik. Duncker &. Humblot. Berlin. – Voigt F., Integrationswirkungen Von Verkehrssystemen Und Ihre Bedeutung Fur Die EG. Hermann Witte Book, Duncker & Humblot. Berlin. – Voigt F., Perspektiven Verkehrswissenschaftlicher Forschung. Sigurd Klatt Book, Duncker & Humblot. Berlin. – Voigt F., Verkehr I/2. Die Theorie der Verkehrswirtschaft. 423 Seiten Verlag Duncker & Humblot GmbH. Berlin. – Voigt F., Neumann R., Verkehrssysteme Im Wandel: Methodenprobleme, Entwicklungsperspektiven, Gesamtwirtschaftl. Aspekte Festschr. Manfred Zachcial Book, Duncker und Humblot. Berlin. – Voigt F., Witte H., Zur Bestimmung Der Qualitat Der Versorgungs- Und Erschliessungsleistungen Von Verkehrssystemen. Wilhelm Laschet Book, Duncker & Humblot. Berlin. – Westmeyer R. E., Economics of transportation. Publisher Prentice-Hall. New Jersey. – Wielopolski A., Zarys gospodarczych dziejów transportu. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa. – Witte H., Voigt F., Die Preisbildung Im Luftverkehr: Theoretische Analyse Und Quantitative Uberprufung Fur Den Internationalen Passagierlinienverkehr. Wilhelm Laschet Book, Duncker & Humblot. Berlin. – Witte H., Voigt F., Die Bewertung Von Infrastrukturinvestitionen: Dargestellt Am Beispiel Von Verkehrsinvestitionen. Duncker & Humblot. Berlin.

9 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp – LITERATURA – Rydzkowski W. (red.), Wojewódzka-Król K. (red.): Transport. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, – Wojewódzka-Król K. (red.), Rolbiecki R. (red.), : Infrastruktura transportu. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, – Basiewicz T., Gołaszewski A., Rudziński L.: Infrastruktura transportu. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, – Karbowniak H., : Podstawy infrastruktury transportu. Łódź: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Humanistyczno-Ekonomicznej, – Krzystek R. (red), : Zintegrowany system bezpieczeństwa transportu. Gdańsk: WKiŁ i PG, 2009.

10 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp SystemTransport System (gr. σύστημα systema – rzecz złożona) – jakikolwiek obiekt fizyczny lub abstrakcyjny, w którym można wyróżnić jakieś wzajemnie powiązane dla obserwatora elementy. W tym sensie podział czegoś na systemy jest względny i zależy od tego kto, przy pomocy czego i do czego poklasyfikował jakiś zbiór na systemy. Dlatego też elementy jednego systemu mogą stanowić składniki innych systemów.gr Transport (łac. transportare przenieść; przewieźć) – przemieszczanie ludzi, ładunków (przedmiot transportu) w przestrzeni przy wykorzystaniu odpowiednich środków (środków transportu). Potrzeby transportowe należą do grupy potrzeb wtórnych człowieka i są związane z faktem różnego rozmieszczenia przestrzennego zasobów, skupisk ludzkich i miejsc pracy. Transport towarzyszył ludzkości od samych początków rozwoju cywilizacji. Jest to, obok łączności, dział gospodarki, które zwiększają użyteczność dóbr poprzez ich przemieszczanie w przestrzeni. Transport jest ściśle powiązany z pozostałymi działami gospodarki. Jego rozwój warunkuje ich rozwój i odwrotnie – gorszy rozwój gospodarki lub transportu wiąże się z pogorszeniem sytuacji odpowiednio w transporcie i gospodarce. W połączeniu z logistyką oraz spedycją, transport wchodzi w skład branży TSL (transport-spedycja-logistyka).

11 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp System transportowy - zbiór elementów, relacji i procesów, które przetwarzają strumień ładunków i pasażerów określany popytem na usługi transportowe w strumień wyjścia z tego systemu. SYSTEM TRANSPORTOWY Ładunki Pasażerowie Popyt na usługi transportowe Usługi transportowe

12 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp – Systemy Znaczenie terminu system W filozofii systemem nazywa się zbiór tez i twierdzeń stanowiących pewną spójną całość. Także zasady organizacji czegoś – zbiór przepisów lub reguł obowiązujących w danej dziedzinie. Np. w psychologii systemem jest też nazywany zbiór elementów, powiązanych ze sobą relacjami w taki sposób, że stanowią one całość zdolną do funkcjonowania w określony sposób. Definicję tę wprowadził Tadeusz Tomaszewski. Podobną do ujęcia funkcjonującego w psychologii definicję terminu system wprowadził pionier cybernetyki w Polsce Marian Mazur. Według niego system jest to zbiór elementów i zachodzących między nimi relacji. Cybernetyka (gr. kybernetes "sternik; zarządca" od kybernán "sterować; kontrolować") – nauka o systemach sterowania oraz związanym z tym przetwarzaniu i przekazywaniu informacji (komunikacja).

13 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp – Systemy Ogólna teoria systemów Jest to hipotetyczna najbardziej ogólna "teoria wszystkiego", która zakłada, że własności struktur systemowych są uniwersalne. Została zapoczątkowana w biologii przez Ludwiga von Bertalanffyego, rozwijana i uzupełniana przez cybernetyków oraz cybernetyków społecznych, adoptowana w inżynierii jako inżynieria systemów, i obecnie poszerzana na nauki socjo-ekonomiczne i kognitywne, np. inżynieria socjo-kognitywna. Kognitywistyka – dziedzina nauki zajmująca się zjawiskami dotyczącymi działania umysłu, w szczególności ich modelowaniem. Na jej określenie używane są też pojęcia nauki kognitywne (ang. Cognitive Science), bądź nauki o poznaniu. Kognitywistyka jest nauką multidyscyplinarną, znajduje się na pograniczu wielu dziedzin, takich jak: psychologii poznawczej, neurobiologii, filozofii umysłu, sztucznej inteligencji, lingwistyki (lingwistyka kognitywna), oraz logiki i fizyki. Główne obszary badawcze w obrębie tej dziedziny to reprezentacja wiedzy, język, uczenie się, myślenie, percepcja, świadomość, podejmowanie decyzji oraz inteligencja (inteligencja kognitywna). Ogólna teoria systemów dotyczy wszystkich obiektów, które można uważać za inteligentne, np. ludzkie organizacje i systemy złożone, takie jak ludzie-technologia, człowiek- społeczeństwo-środowisko. W ostatnich latach jest też lansowana nowa nazwa nauki o uniwersalnych własnościach systemów – ang. systemics, co można tłumaczyć jako systemika – w Polsce do tej pory nie używana (pojawia się jednak termin "systemologia").

14 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp – Systemy Organizacja systemu Organizacja systemu to jego struktura w formie sieci relacji między elementami oraz własności tych relacji. Niezmienność takich struktur jest warunkiem rozpoznania tożsamości systemów. W strukturze systemu mogą występować podsystemy, czyli elementy systemu, które same są systemami. System którego elementami są inne systemy jest nadsystemem. Rygory metody systemowej Systemy powinny być tak określone, aby ich określenie było: – ścisłe - by było wiadomo, co do nich należy, a co nie należy. Określenie systemu może być nawet bardzo ogólne, ale nie może być ogólnikowe, – niezmienne - w całym toku rozważań, tak by zachodzące w nich zmiany mieściły się w ramach ich określenia. Jest niedopuszczalne, żeby jakieś elementy były czasem traktowane jako należące do systemu, czasem zaś jako do niego nie należące, – zupełne - podział systemu na podsystemy powinien być zupełny, czyli system nie może zawierać elementów nie należących do żadnego z jego podsystemów, – funkcjonalne - systemy powinny być wyodrębniane ze względu na spełniane funkcje, a nie ze względu na oddzielność przestrzenną.

15 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp – Systemy Klasyfikacja systemów Istnieje wiele kryteriów hierarchicznej klasyfikacji/taksonomii systemów. Najbardziej ogólne, interdyscyplinarne podziały podstawowe to: – systemy abstrakcyjne i fizyczne: – abstrakcyjne: np. systemy pojęć, reguł, modeli, działań, – fizyczne: zbudowane z materii lub/i energii. – systemy statyczne i dynamiczne: – system statyczny jest niezmienny w czasie, może być abstrakcyjny lub fizyczny, – system dynamiczny to taki, w którym zmiana w jednej części wpływa na pozostałe; największy dynamiczny system fizyczny to Wszechświat. – systemy otwarte, zamknięte i autonomiczne - ten podział w zastosowaniu do systemów fizycznych jest subiektywny i przybliżony, choć często używany: – systemy zamknięte są przeważnie abstrakcyjne, zaś – systemem otwartym i autonomicznym jest np. każdy organizm żywy. Podstawową różnicą między systemami biologicznymi a psychicznymi i społecznymi, jest to, że biologiczne przetwarzają i reprodukują zdarzenia, zaś psychologiczne są określane przez komunikację, świadomość i sens (rzeczowy, czasowy i społeczny). W ostatnich czasach koncepcja systemu została także rozszerzona na tzw. systemy inteligentne i dotyczy najczęściej oprogramowania zdolnego do realizowania zadań sztucznej inteligencji.

16 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp – Systemy Specyficzne cechy systemów fizycznych – granice, – entropia - miara nieuporządkowania, – eksport i import materii i energii (wymiana informacji z otoczeniem), – morfostaza - tendencja do zachowania struktury, – morfogeneza - tendencja do zmiany, – homeostaza - tendencja do utrzymania równowagi funkcjonalnej, – ekwifinalność, – ekwipotencjalność, – procesy regulacyjne (sprzężenie zwrotne dodatnie i ujemne).

17 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp – Systemy Przykłady systemów Pojęcie system występuje w języku naturalnym i we wszystkich naukach i technologiach. Jego konkretne znaczenie tzw. "specjalizacja" zależy od tego gdzie jest użyte. system społeczny, system państwowy, system prawny, system gospodarczy – nauki społeczne system informatyczny, system operacyjny – informatyka system autonomiczny - Internet, cybernetyka, terapia w psychologii systemowej system dedukcyjny – logika system liczbowy, dziesiętny, dwójkowy itp. – matematyka system metryczny – jednostki miar system reguł gry system nerwowy – anatomia system geologiczny - jednostka stratygraficzna (geologia) system słoneczny, system planetarny, system heliocentryczny - astronomia system filozoficzny- filozofia system polityczny system bankowy system radionawigacyjny system w grach fabularnych

18 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp – Systemy Dodatkowe ważne pojęcia Analiza systemowa - koncepcja z zakresu nauk społecznych wykorzystująca dorobek teorii systemów. Układ – bliskoznaczny termin polskojęzyczny, np. układ równań znaczy to samo co system równań. System złożony, czyli poprawnie układ złożony (w fizyce, chemii, biologii i innych naukach). Analiza systemowa, to podejście badawcze w naukach społecznych, uznające pojęcie systemu i jego analizę za kluczowe dla zrozumienia zjawisk społecznych. Analiza systemowa jest szczególnie przydatna do złożonych zadań w szybko zmiennym otoczeniu, typowym dla naszych czasów. Jest ona formalnym i jawnym badaniem wspomagającym działanie osób odpowiedzialnych za decyzje lub linię postępowania w określonej (złożonej) sytuacji charakteryzującej się niepewnością. Ma na celu określenie pożądanego działania lub linii postępowania przez rozpoznanie i rozważenie dostępnych wariantów oraz porównanie ich przewidywanych następstw. Wymaga jasnego określenia granic badanego systemu i jego części składowych. W związku z tym spotyka się z krytyką, że doprowadza do ograniczonego myślenia (przykładowo, myśląc o organizacji jako o systemie, sztucznie tworzymy sobie stereotyp jej otoczenia, co później negatywnie wpływa na naszą zdolność percepcji).

19 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp – Transport Rozwój transportu zbliża do siebie rynki, umożliwia zwiększenie produkcji, a więc poprzedza wzrost gospodarczy. Rozwój transportu aktywizuje obszary wokół jego infrastruktury. Wzdłuż dróg i węzłów powstają nowe zakłady przemysłowe oraz gospodarcze. Rozwinięty i sprawny transport jest więc warunkiem i czynnikiem dynamizującym wzrost gospodarczy. Rozwój zaś transportu jest możliwy dzięki inwestycjom, a więc zarówno dzięki modernizacji istniejącej już infrastruktury, jak i budowie nowych obiektów infrastrukturalnych. Rozwój infrastruktury powinien wyprzedzać rozwój transportu w stosunku do potrzeb. Wynika to m.in. z długiego okresu powstawania obiektów infrastrukturalnych.

20 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp – Transport Gospodarka narodowa – Przemysł – Budownictwo – Rolnictwo – Transport – Sektor bytowo-komunalny Uwaga: Niektórzy zaliczają do transportu łączność i telekomunikację.

21 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp – Transport Transport Transport - jest to wyodrębniony zespół czynności związanych z przemieszczaniem osób i dóbr materialnych przy użyciu odpowiednich środków (np. samochodu, samolotu, kolei, statku itp.). Transport w powiązaniu z produkcją i obrotem towarowym stanowi część koncepcji logistycznej Transport w powiązaniu z produkcją i obrotem towarowym stanowi część koncepcji logistycznej. Jego rola sprowadza się do bezpośredniego udziału w realizacji podstawowego celu, czyli optymalizacji wykorzystania zasobów czynników wytwórczych, optymalizacji miejsca i czasu ich występowania w gospodarce. Transport umożliwia przepływ Transport umożliwia przepływ towarów miedzy miejscami do których docierają transponowane towary i tworzy pomost między nabywcą a sprzedawcą. Usługodawca transportowy, który na rzecz firmy świadczy tą usługę, ma wpływ na sprawność funkcjonowania należących do niej obiektów w łańcuchu dostaw. Od usługodawcy zależy konkurencyjność firmy oraz popyt na produkty tej firmy.

22 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp – Transport Wybórcenęterminową dostawę stan towarów zadowolenieróżnych środków transportu Wybór środka transportu ma duży wpływ na cenę produktów, terminową dostawę do odbiorcy, oraz na stan towarów po przetransponowaniu. Wpływa to na zadowolenie klienta. Dostawy towarów odbywają się za pomocą różnych środków transportu. 5 środków transportukolei, samolotów, ciężarówek, statków i rurociągów (taśmociągów) Możemy wyróżnić 5 środków transportu: transport za pomocą kolei, samolotów, ciężarówek, statków i rurociągów (taśmociągów). wyborzeszybkość, częstotliwość, wydolność, niezawodność, dostęp oraz koszt Przy ich wyborze bierze się pod uwagę szybkość, częstotliwość, wydolność, niezawodność, dostęp oraz koszt. Jeżeli w transporcie jest najważniejsza szybkość to najlepszym rozwiązaniem będzie transport lotniczy lub drogowy. Jeśli głównym kryterium jest niski koszt to najlepiej wybrać drogę morską lub rurociąg. Transport drogowy spełnia większość wymienionych kryteriów. Spedytorzy (czyli osoby lub przedsiębiorstwa zajmujące się odpłatnym przewozem rzeczy) łączą dwa lub więcej sposobów transportu (np. poprzez konteneryzację).

23 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp – Transport Rodzaje transportu środowisko, w którym dokonywane jest przemieszczanie Ze względu na środowisko, w którym dokonywane jest przemieszczanie osób lub ładunku, wyróżniamy transporty: lądowy – lądowy, który dzieli się na: naziemny – naziemny, podziemny – podziemny (np. metro) i nadziemny – nadziemny (np. napowietrzna kolej linowa), oraz szynowy – transport szynowy (kol.) i bezszynowy – bezszynowy (samochodowy) wodny – wodny (mor., śródlądowy) powietrzny – powietrzny (lotniczy ). przesyłowy – przesyłowy (rurociągowy, przewodowy lub przenośnikowy) sposobu przemieszczania Zależnie od sposobu przemieszczania ładunku rozróżnia się transport: ciągły – ciągły (np. rurociągiem) nieciągły – nieciągły (samochodowy, kol., lotniczy.). dostępności dla użytkowników Pod względem dostępności dla użytkowników transport możemy podzielić się na: publiczny – transport publiczny, gospodarczy – gospodarczy – jest to transport własny przedsiębiorstw gospodarczych mających własny tabor indywidualny – transport indywidualny – realizuje on potrzeby transportowe danej osoby, rodziny.

24 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp – Transport Rodzaje transportu rodzaju napędu Zależnie od rodzaju napędu rozróżnia się transport – silnikowy i –bezsilnikowy – bezsilnikowy. silnikowy Transport silnikowy polega na przemieszczaniu się dzięki pracy mechanicznej. Dzieli się na transport –parowy – parowy, –elektroniczny – elektroniczny, –spalinowy – spalinowy, –jądrowy – jądrowy. bezsilnikowy Transport bezsilnikowy - transport ten korzysta z –siły mięśni człowieka – siły mięśni człowieka (np. riksza), –prądu wody lub wiatru – prądu wody lub wiatru (np. żaglowiec), –zwierzęcia pociągowego lub jucznego – zwierzęcia pociągowego lub jucznego, –grawitacji – grawitacji typu ładunku Pod względem typu ładunku transport możemy podzielić na : –towarowy – towarowy –pasażerski – pasażerski Transport pasażerski może mieć charakter uniwersalny (przewóz różnych ładunków lub dowolnych osób) lub wyspecjalizowany (przewóz jednego lub kilku typów ładunku).

25 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp – Transport.

26 .

27 .

28 .

29 Transport w gospodarce narodowej Transport w gospodarce narodowej można rozpatrywać jako dawcę i biorcę. Szczegółowo opracowane bilanse przepływów międzygałęziowych ukazują wzajemne przenikanie poszczególnych procesów produkcji oraz proporcje, w jakich każda gałąź produkcji uczestniczy w końcowym produkcie innej gałęzi. – Transport z jednej strony korzysta z produkcji poszczególnych gałęzi gospodarki narodowej (np. przemysł metalowy, hutniczy, drzewny, włókienniczy), – z drugiej zaś świadczy usługi przewozowe, bierze udział w procesie tworzenia wartości we wszystkich dziedzinach. Jako dawca transport Jako dawca transport umożliwia wymianę dóbr i usług. Przewozi surowce, materiały i półfabrykaty przeznaczone do zużycia produkcyjnego (w przemyśle, budownictwie itd.) oraz gotowe produkty przeznaczone do konsumpcji osobistej. Oba rodzaje przemieszczeń obsługują sferę wymiany towarowej, zarówno krajowej, jak i zagranicznej. Transport jest wiec kontynuacją produkcji w sferze obrotu jako ostatnia faza szeroko rozumianego cyklu produkcyjnego. Poza obsługą działów produkcji materialnej transport obsługuje też – działy nieprodukcyjne (np. ochrona zdrowia, oświata, wymiar sprawiedliwości, administracja państwowa), – a także świadczy usługi dla ludności, zaspokaja indywidualne potrzeby komunikacyjne ludności, aktywizuje życie społeczno-gospodarcze i kulturalne, sprzyja rozwojowi turystyki.

30 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp – Transport Transport spełnia trzy funkcje w gospodarowaniu: – funkcję konsumpcyjną oznaczającą zaspokajanie potrzeb przewozowych przez świadczone usługi transportowe, – funkcję produkcyjną oznaczającą zaspokajanie potrzeb produkcyjnych przez świadczenie usług transportowych, tzn. przez stworzenie warunków działalności gospodarczej, jej stymulację oraz wpływ na funkcjonowanie rynku i wymianę, – funkcję integracyjną, która pozwala zintegrować państwo i społeczeństwo po­przez usługi transportowe. Funkcje te wskazują na komplementarny charakter działalności transportowej w stosunku do reszty gospodarki. Komplementarność oznacza brak możliwości zastąpienia działalności transportowej jakąkolwiek inną działalnością. Jedynie transport pełni funkcję pokonywania przestrzeni, niezwykle istotnej ze względu na zróżnicowanie płodów rolnych, kosztów produkcji i majątku materialnego, co do ilości i jakości oraz konieczności wymiany dóbr.

31 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp – Transport Odzwierciedleniem komplementarności transportu w stosunku do gospodarki jest proporcja między wykonywanymi przewozami a wielkością produkcji. Z reguły, gdy rośnie liczba produkowanych dóbr w kraju, wzrasta liczba przewozów, i na odwrót. Nie można zwiększyć dochodu narodowego bez jednoczesnego zwiększenia rozmiarów działalności transportowej. Jednak zmniejszenia wielkości przewozów nie należy kojarzyć ze spadkiem znaczenia transportu dla gospodarki. Wraz z postępem technicznym i związanym z nim unowocześnieniem produkcji, zanika produkcja surowcowa, materiało- i energochłonna. Stąd też zaznaczył się spadek produkcji transportowej w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Transport oraz inne działy gospodarki muszą rozwijać się i unowocześniać w sensie jakościowym, aby można było mówić o rozwoju gospodarczym. Dąży się zatem do oferowania wyższej jakości usług transportowych, usług terminowych, lepiej dostosowanych do popytu na przewozy. Transport powinien oferować właściwą strukturę gałęziową usług oraz kompleksowe usługi logistyczne, aby nie hamować rozwoju gospodarki.

32 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp – Transport Transport jako biorca Transport jako biorca jest obsługiwany przez pozostałe działy gospodarki. Realizacja inwestycji transportowych bez produkcji takich działów, jak przemysł, leśnictwo, budownictwo itd., byłaby niemożliwa. Transport nie może istnieć bez paliwa i energii elektrycznej, i w ten sposób jest uzależniony od przemysłu wydobywczego i chemicznego oraz od produkcji energii elektrycznej. Jak widać, zależności między transportem a innymi działami produkcji są wzajemne.

33 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp – Transport Miejsce i rolę transportu w procesie gospodarowania wyznaczają czynniki, od których uzależniona jest wielkość i tempo przyrostu zapotrzebowania na usługi przewozowe: – rozmiar i struktura potencjału produkcyjnego, – stopień zaktywizowania życia społecznego, – stopień specjalizacji i kooperacji czynności wynikających ze społecznego podziału pracy, – preferencje przyznawane poszczególnym dziedzinom gospodarki.

34 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W01: Wstęp – Transport Podsumowując, można stwierdzić, że rozwijająca się pod wpływem transportu gospodarka narodowa stawia przed nim coraz to większe zadania, wynikające z rosnącego wolumenu produkcji oraz z rosnącego poziomu specjalizacji i kooperacji produkcji. Z drugiej strony, bez rozwoju transportu nie mógłby występować dalszy wzrost produkcji i wzrost społecznego podziału pracy. Fakty te wskazują na zwrotny charakter stosunków między transportem a jego otoczeniem. Zależność ta jest bardzo istotna, umiejscowienie bowiem rozwoju transportu na niższym szczeblu w hierarchii realizowanych celów gospodarczych, nieuznawanie zasady głoszącej, iż transport powinien wyprzedzać swoim tempem rozwój innych działów gospodarki, a co za tym idzie, przyznawanie transportowi cech wtórnych w stosunku do potrzeb innych działów gospodarki, i wreszcie nieuwzględnianie kreatywnej roli transportu w procesie wzrostu gospodarczego, mogą spowodować głębokie niedoinwestowanie transportu. W konsekwencji opóźnień transport może się stać barierą ograniczającą wzrost gospodarczy.


Pobierz ppt "Jerzy Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE Rok akademicki 2010/2011."

Podobne prezentacje


Reklamy Google