Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Euroregiony Grupy Wyszehradzkiej - osiągnięcia i perspektywy Jelenia Góra, 17.05.2015 dr inż. Jerzy Ładysz Katedra Gospodarki Przestrzennej Uniwersytet.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Euroregiony Grupy Wyszehradzkiej - osiągnięcia i perspektywy Jelenia Góra, 17.05.2015 dr inż. Jerzy Ładysz Katedra Gospodarki Przestrzennej Uniwersytet."— Zapis prezentacji:

1 Euroregiony Grupy Wyszehradzkiej - osiągnięcia i perspektywy Jelenia Góra, dr inż. Jerzy Ładysz Katedra Gospodarki Przestrzennej Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

2 „każde wspólnie podjęte działanie mające na celu umocnienie i dalszy rozwój sąsiedzkich kontaktów między wspólnotami i władzami terytorialnymi dwóch lub większej ilości umawiających się stron, jak również zawarcie porozumień i przyjęcie uzgodnień koniecznych do realizacji takich zamierzeń, uwzględniając poszanowanie przewidzianych przez prawo wewnętrzne każdej z umawiających się stron właściwości w dziedzinie stosunków międzynarodowych i ogólnej polityki, jak również z poszanowaniem przepisów dotyczących kontroli i nadzoru, którym podlegają wspólnoty i władze terytorialne” [art. 2, ust.1 Europejskiej Konwencji Ramowej o Współpracy Transgranicznej między Wspólnotami i Władzami Terytorialnymi” Granica państwowa Region przygraniczny B Region przygraniczny A Współpraca transgraniczna Struktura przestrzenna współpracy transgranicznej Źródło: opracowanie własne WSPÓŁPRACA TRANSGRANICZNA

3 WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA Współpraca transgraniczna cechy wyróżniające: - przyległość (sąsiedzkość) obszaru - regionalny lub/i lokalny charakter Współpraca euroregionalna cecha wyróżniająca: - instytucjonalizacja struktur współpracy Współpraca euroregionalna na tle pojęć pokrewnych Źródło: opracowanie własne

4 Borders are "scars of history”*. * EUROPEAN CHARTER OF BORDER AND CROSS-BORDER REGIONS. Preamble. Jednym z najbardziej charakterystycznych zjawisk w życiu społecznym i gospodarczym współczesnej Europy stały się procesy integracji i współpracy transgranicznej.

5 Etapy rozwoju współpracy transgranicznej: 1.Całkowity brak stosunków 2.Wymiana informacji 3.Uzgadnianie 4.Współpraca 5.Harmonizacja 6.Integracja WwWw I, t Gdzie: W – współpraca transgraniczna; w – etapy współpracy transgranicznej; I – integracja; t – czas Długookresowa zależność między integracją regionalną a poziomem rozwoju współpracy transgranicznej Źródło: Ładysz J. Czynniki i perspektywy rozwoju polsko-niemieckiej współpracy transgranicznej na pograniczu po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej [w:] Klamut M., Szostak E. (red.) Polska w rozszerzonej Unii Europejskiej – uwarunkowania i perspektywy rozwoju, tom 2, Wyd. AE we Wrocławiu, Wrocław 2005, s

6 Euroregion - jest kategorią kompleksową, która obejmuje sferę polityczną i społeczno- gospodarczą; wykorzystywana jest dla określenia obszaru dobrowolnej współpracy transgranicznej: 1.„transgraniczna sformalizowana struktura współpracy pomiędzy regionalnymi lub lokalnymi podmiotami władzy, ewentualnie z udziałem partnerów gospodarczych i społecznych…”*, której projekty są dofinansowywane z programów współpracy transgranicznej UE [Ładysz J.] 2.szczególna forma regionu transgranicznego, która wyróżnia się najwyższym stopniem instytucjonalizacji struktur współpracy transgranicznej Struktury transgraniczne powinny być tworzone tylko wówczas, jeśli istnieje zapotrzebowanie na rozszerzenie i pogłębienie działań w ramach współpracy. Nie powinien być to pierwszy krok we współpracy transgranicznej * Zob. np.: A. Mikołajczyk Euroregion jako forma instytucjonalizacji współpracy transgranicznej, „Studia Europejskie” tom II, 1994, s. 43. Definicja ta jest zbliżona do definicji euroregionu przyjętej przez SERG. Por. Praktyczny podręcznik..., s. 8

7 ROLA EUROREGIONÓW Cele gospodarcze Cele polityczne Cele społeczne Integracja gospodarcza obejmowanych obszarów W świetle procesów integracji euroregion stanowi: Integracja społeczna obejmowanych obszarów Integracja europejska nową formę integracji na obszarach przygranicznych element szerszej integracji europejskiej czynnik kreujący tożsamość europejską Ograniczeniem w realizacji wymienionych celów są ograniczone kompetencje organów euroregionów. W ujęciu modelowym euroregion posiada wyłącznie kompetencje natury konsultacyjnej i koordynacyjnej.

8 W świetle procesu integracji w szerokim ujęciu euroregion stanowi: 1.nową formę integracji na obszarach przygranicznych 2.element szerszej integracji europejskiej 3.czynnik kreujący tożsamość europejską Integrację regionów przygranicznych należy rozumieć jako proces zmierzający do wspólnego i kompleksowego rozwiązywania tych zagadnień, których oddzielnie rozwiązać nie można Integracja jest najwyższą formą współpracy transgranicznej Istotną składową współpracy terytorialnej są metody zapewnienia integracji ekonomicznej uczestniczących obszarów, co wyraża się w ekonomicznej spójności rozwoju regionu transgranicznego bez względu na istniejące granice państwowe Zapewnienie spójności terytorialnej, społecznej i ekonomicznej stanowi istotę mechanizmu rozwoju kontaktów transgranicznych

9 Formy integracji mikrointegracja na poziomie euroregionów jest elementem składowym makrointegracji na poziomie państw Europejska współpraca terytorialna jest jednym ze sposobów asymilacji i integracji europejskiej Zakładając, że celem integracji europejskiej jest stworzenie unii politycznej, rola EWT widziana jest nawet jako pierwszy krok w kierunku unii politycznej Cechy Formy Redukcja wzajemnych ograniczeń handlowych Zniesienie ceł i barier ilościowych Wspólna zewnętrzna taryfa celna Swobodny przepływ czynników wytwórczych Harmonizac ja polityki pieniężnej i fiskalnej Unifikacja polityki pieniężnej i fiskalnej Preferencyjne porozumienie handlowe ● Strefa wolnego handlu ●● Unia celna ●●● Wspólny rynek ●●●● Unia monetarna ●●●●● Unia gospodarcza ●●●●●●

10 WNIOSKI 1.Współpraca transgraniczna ma pozytywny wpływ w różnych dziedzinach życia społecznego. 2.W interesie stabilizacji europejskiej jest istnienie na granicach stref dobrosąsiedzkiej współpracy. 3.Euroregiony mogą być jednym z istotnych instrumentów stabilności w Europie Środkowej i Wschodniej. 4.Warunkiem efektywnej i suwerennej współpracy Polski z krajami sąsiednimi jest zmniejszanie asymetrii rozwojowych i przestrzeganie zasady wzajemnych, równych korzyści.

11 Cd. WNIOSKI 5)Euroregiony są niezbędnym składnikiem współpracy zagranicznej między Polską a krajami sąsiednimi 6)Jakość i charakter współpracy euroregionalnej zależą w dużej mierze od aktywności polskich i zagranicznych władz państwowych, regionalnych i lokalnych oraz podmiotów gospodarczych. 7)Euroregion, jako instytucja, poprzez wspieranie integracji społecznej, kulturowej, gospodarczej, administracyjnej, instytucjonalnej itp. na obejmowanych obszarach przyczynia się do zjawiska rozszerzania i pogłębiania procesu integracji europejskiej. 8)Euroregiony stały się wyrazem postępującej integracji i jej narzędziem, instrumentem promocji Unii Europejskiej, wymiany doświadczeń, likwidacji uprzedzeń i stereotypów, barier kulturowych i politycznych. 9)Euroregiony w sposób naturalny wypełniają przestrzeń w oczekiwaniach i potrzebach mieszkańców obszarów przygranicznych, stanowią ogniwa łączące między nieformalnymi kontaktami mieszkańców a współpracą na poziomie międzynarodowym.

12 SCENARIUSZE ROZWOJU EWT OPTYMISTYCZNY PESYMISTYCZNY Aktywizacja współpracy transgranicznej Zwiększenie środków na projekty o charakterze transgranicznym Poprawa spójności terytorialnej regionów przygranicznych Powstanie ruchów prointegracyjnych za granicą wschodnią UE Polska granica wschodnia będzie granicą integracji europejskiej Powstanie nowej strefy niestabilności w Europie Środkowo-Wschodniej Zmniejszenie kontaktów i inicjatyw o charakterze transgranicznym Zwiększenie dysproporcji rozwojowych regionów przygranicznych Zaostrzenie problemów mniejszości narodowych na pograniczach

13 Scenariusz optymistyczny WpWp I, i, t A 0|1|1 |2|2 |3|3 |4|4 |5|5 |6|6 P P0P0 p0p0 P/P/ P // t 0 t 1 P1P1 Zależność między postępem integracji regionalnej a ewolucją projektów transgranicznych Źródło: Ładysz J. Czynniki i perspektywy rozwoju polsko-niemieckiej współpracy transgranicznej na pograniczu po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej [w:] Klamut M., Szostak E. (red.) Polska w rozszerzonej Unii Europejskiej – uwarunkowania i perspektywy rozwoju, tom 2, Wyd. AE we Wrocławiu, Wrocław 2005, s Gdzie: W – współpraca transgraniczna; p – projekty o charakterze transgranicznym; I – integracja regionalna; i – etapy integracji; t – czas; A – poziom integracji oznaczający całkowite zniesienie granicy państwowej, co następuje w punkcie t 0 ; P – krzywa zależności między postępem integracji a ilością realizowanych przedsięwzięć/projektów transgranicznych; P /, P // - brzegowe krzywe zależności między postępem integracji a ilością realizowanych projektów transgranicznych po sprowadzeniu funkcji granicy państwowej do funkcji administracyjnej Scenariusz optymistyczny Scenariusz pesymistyczny

14 Perspektywy rozwoju europejskiej współpracy terytorialnej Współpraca sieciowa*: -Forma ładu spontanicznego, która nie jest produktem władzy centralnej, lecz pojawia się w efekcie interakcji jednostek funkcjonujących w systemie zdecentralizowanym. -Sieci transgraniczne są nie tylko mechanizmem, który ma ułatwić współpracę pod względem infrastruktury czy wspierania kontaktów gospodarczych, ale ma też pomóc w przezwyciężaniu przeszkód w jej rozwoju, np. na płaszczyźnie kulturowej, społecznej, edukacyjnej i językowej. -Jeśli sieci transgraniczne mają się stać w przyszłości naprawdę produktywne w sensie budowania ładu, muszą oprzeć się na nieformalnych normach, które zastąpią działanie wielkich organizacji formalnych, a więc – na kapitale społecznym. -Sieci transgraniczne są przesłanką do tworzenia kapitału społecznego, gdzie jednostki są ze sobą powiązane nie tylko wiązami ekonomicznymi, ale także wspólnymi normami i wartościami. * Zob. m.in.: Ładysz J. Współpraca transgraniczna na pograniczu polsko-białoruskim w kontekście integracji europejskiej, praca doktorska, Wydział GRiT Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu, Jelenia Góra 2004 (maszynopis w posiadaniu autora).

15 REKOMENDACJE Pogłębianie i intensyfikacja współpracy w ramach istniejących euroregionów Dalsza decentralizacja uprawnień do prowadzenia współpracy transgranicznej w systemie administracji państwowej Ogólne kierunki działań na rzecz podniesienia efektywności i skuteczności współpracy transgranicznej (scenariusz optymistyczny)

16 Cd. REKOMENDACJE 1.Zwiększać ilość podmiotów zaangażowanych w realizację projektów o charakterze transgranicznym 2.Poprawiać metody badań statystyki transgranicznej 3.Wdrażać zasady czytelnego i efektywnego monitoringu euroregionalnego 4.Podejmować działania na rzecz programowania rozwoju euroregionów (oprócz opracowanych/opracowywanych euroregionalnych strategii rozwoju także plany zagospodarowania przestrzennego transgranicznych obszarów funkcjonalnych) 5.Aktywnie promować euroregiony Należy:

17 Cd. REKOMENDACJE Należy: 6.Stabilizować zasady instytucjonalno-prawne funkcjonowania systemu współpracy transgranicznej 7.Zwiększać środki na współpracę transgraniczną 8.Wspierać wspólne zarządzanie programami współpracy transgranicznej 9.Zwiększać samodzielność przygranicznych JST w zakresie współpracy transgranicznej

18 PROBLEMY OTWARTE Wpływ euroregionów na rozwój gospodarczy obejmowanych obszarów. Rola euroregionów w kształtowaniu stosunków międzynarodowych. Oddziaływanie euroregionów na kształtowanie zmian we wzajemnym postrzeganiu Polaków i sąsiednich narodów. Efektywność wykorzystania środków z programów współpracy transgranicznej UE…


Pobierz ppt "Euroregiony Grupy Wyszehradzkiej - osiągnięcia i perspektywy Jelenia Góra, 17.05.2015 dr inż. Jerzy Ładysz Katedra Gospodarki Przestrzennej Uniwersytet."

Podobne prezentacje


Reklamy Google