Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Sądownictwo polubowne w Polsce Anna Welenc. Arbitraż – co to? metoda rozwiązywania sporów prawnych w sprawach cywilnych bez udziału sądu powszechnego,

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Sądownictwo polubowne w Polsce Anna Welenc. Arbitraż – co to? metoda rozwiązywania sporów prawnych w sprawach cywilnych bez udziału sądu powszechnego,"— Zapis prezentacji:

1 Sądownictwo polubowne w Polsce Anna Welenc

2 Arbitraż – co to? metoda rozwiązywania sporów prawnych w sprawach cywilnych bez udziału sądu powszechnego, w której kompetencje takiego sądu powierza się bezstronnemu specjaliście może mieć charakter: - jednorazowy - instytucjonalny

3 Mediacja proces alternatywnego rozwiązywania sporów przez same strony, przy udziale mediatora - osoby posiadającej wiedzę i umiejętności w zakresie komunikacji interpersonalnej, która ułatwia stronom porozumienie się proces alternatywnego rozwiązywania sporów przez same strony, przy udziale mediatora - osoby posiadającej wiedzę i umiejętności w zakresie komunikacji interpersonalnej, która ułatwia stronom porozumienie się art. 183 z indeksami od 1 do 15 kodeksu postępowania cywilnego art. 183 z indeksami od 1 do 15 kodeksu postępowania cywilnego - dobrowolność - brak formalizmu - bezstronność mediatora - poufność – szybkość - dobrowolność - brak formalizmu - bezstronność mediatora - poufność – szybkość podlega zatwierdzeniu przez sąd - po jej zatwierdzeniu ma moc prawną ugody zawartej przed sądem - stanowi tytuł egzekucyjny na równi z prawomocnym orzeczeniem sądu podlega zatwierdzeniu przez sąd - po jej zatwierdzeniu ma moc prawną ugody zawartej przed sądem - stanowi tytuł egzekucyjny na równi z prawomocnym orzeczeniem sądu

4 Trochę historii… Starożytność Starożytność - kodeks Justyniana – kompromis –szybkie i łagodne rozwiązanie sporu ludzi dobrej woli (arbiter ex compromisso – sędzia rozjemczy) Średniowiecze Średniowiecze - feudalizm nie sprzyjał rozwojowi sądownictwa polubownego w sytuacji, gdy pan feudalny sprawował całkowitą, także sądowniczą, władzę nad podwładnymi Czasy nowożytne – gwałtowny rozwój sądownictwa polubownego w związku z rozwojem handlu międzynarodowego, giełd, izb handlowych itp. (głównie w Anglii) Czasy nowożytne – gwałtowny rozwój sądownictwa polubownego w związku z rozwojem handlu międzynarodowego, giełd, izb handlowych itp. (głównie w Anglii) PRL - sądownictwo polubowne funkcjonowało w praktyce przede wszystkim w obrocie zagranicznym PRL - sądownictwo polubowne funkcjonowało w praktyce przede wszystkim w obrocie zagranicznym 1989 rok w Polsce - zapoczątkował ponowny jego rozwój 1989 rok w Polsce - zapoczątkował ponowny jego rozwój

5 Charakter sądu polubownego (arbitrażowego) sąd polubowny AD HOC (doraźny) STAŁY arbitraż jednorazowy każda ze stron sporu wybiera własnego arbitra (lub arbitrów), a ci następnie powołują superarbitra tak wybrany skład rozstrzyga spór w oparciu o uzgodnione wcześniej zasady arbitraż instytucjonalny funkcjonuje w oparciu o profesjonalną organizację zajmującą się arbitrażem

6 Właściwość rzeczowa sądu polubownego Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, strony mogą poddać pod rozstrzygnięcie sądu polubownego spory o prawa majątkowe lub spory o prawa niemajątkowe – mogące być przedmiotem ugody sądowej, z wyjątkiem spraw o alimenty (art KPC) Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, strony mogą poddać pod rozstrzygnięcie sądu polubownego spory o prawa majątkowe lub spory o prawa niemajątkowe – mogące być przedmiotem ugody sądowej, z wyjątkiem spraw o alimenty (art KPC) spory, które sąd powszechny rozpoznaje w trybie procesu cywilnego i w postępowaniu nieprocesowym spory, które sąd powszechny rozpoznaje w trybie procesu cywilnego i w postępowaniu nieprocesowym

7 Zapis na sąd polubowny umowa cywilnoprawna o poddanie sporu pod rozstrzygnięcie sądu polubownego umowa cywilnoprawna o poddanie sporu pod rozstrzygnięcie sądu polubownego wymóg sporządzenia na piśmie wymóg sporządzenia na piśmie może być: może być: - przedmiotem osobnej umowy - zawarty w umowie cywilnoprawnej łączącej strony spór, który już istniejespór przyszły tzw. kompromis tzw. klauzula kompromisarska

8 Zapis na sąd polubowny przyjmuje się, że forma przewidziana dla zapisu jest forma ad solemnitatem, mimo braku rygoru nieważności przyjmuje się, że forma przewidziana dla zapisu jest forma ad solemnitatem, mimo braku rygoru nieważności (poglad ten podzielił SN, stwierdzając, że zapis na sąd polubowny dokonany bez zachowania przewidzianej przepisami formy nie wywołuje skutków prawnych i jest dotkniety nieważnością) należy dokładnie oznaczyć przedmiot sporu albo stosunek prawny, z którego spór wynikł lub może wyniknąć należy dokładnie oznaczyć przedmiot sporu albo stosunek prawny, z którego spór wynikł lub może wyniknąć

9 Nieważność zapisu przyczyny nieważności zapisu brak określonej treści nie została zachowana forma przewidziana przez przepisy zaistniały przyczyny powodujące nieważność w myśl KC

10 Arbiter osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych, bez względu na obywatelstwo osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych, bez względu na obywatelstwo ograniczenie ustawowe – arbitrem nie może być sędzia państwowy (nie dotyczy to sędziów w stanie spoczynku) ograniczenie ustawowe – arbitrem nie może być sędzia państwowy (nie dotyczy to sędziów w stanie spoczynku) wyłączenie arbitra – dopuszczalne : wyłączenie arbitra – dopuszczalne : - w razie zaistnienia okoliczności, które budzą uzasadnione wątpliwości do do jego bezstronności lub niezależności - arbiter nie ma kwalifikacji określonych w umowie stron prawo do wynagrodzenia prawo do wynagrodzenia prawo do zwrotu wydatków poniesionych w związku z wykonywaniem czynności (z tego tytułu strony odpowiadają solidarnie) prawo do zwrotu wydatków poniesionych w związku z wykonywaniem czynności (z tego tytułu strony odpowiadają solidarnie)

11 Zasady etyki arbitrów w sądownictwie polubownym przyjęte przez Walne Zebranie Polskiego Stowarzyszenia Sądownictwa Polubownego w Warszawie dn. 22 maja 2000r. 1. Niezależność i bezstronność arbitra 1. Niezależność i bezstronność arbitra 2. Wyjawienie okoliczności mogących mieć ujemny wpływ na bezstronność arbitra lub stwarzać wrażenie stronniczości albo zależności 2. Wyjawienie okoliczności mogących mieć ujemny wpływ na bezstronność arbitra lub stwarzać wrażenie stronniczości albo zależności 3. Kontakty ze stronami 3. Kontakty ze stronami 4. Staranność i rzetelność postępowania 4. Staranność i rzetelność postępowania 5. Sumienność, słuszność i rozwaga przy rozstrzyganiu spraw 5. Sumienność, słuszność i rozwaga przy rozstrzyganiu spraw 6. Zaufanie i poufność związana z funkcją arbitra 6. Zaufanie i poufność związana z funkcją arbitra 7. Wynagrodzenie i koszty 7. Wynagrodzenie i koszty 8. Sporządzenie orzeczenia 8. Sporządzenie orzeczenia 9. Zakaz reklamy 9. Zakaz reklamy

12 Wykaz niektórych stałych sądów polubownych Sąd Arbitrażowy przy Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan Sąd Arbitrażowy przy Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan Sąd Arbitrażowy Przy Krajowej Izbie Gospodarczej Sąd Arbitrażowy Przy Krajowej Izbie Gospodarczej Sąd Polubowny przy Regionalnej Izbie Handlu i Przemysłu w Bielsku-Białej Sąd Polubowny przy Regionalnej Izbie Handlu i Przemysłu w Bielsku-Białej Stały Sąd Polubowny przy Izbie Przemysłowo-Handlowej w Bydgoszczy Stały Sąd Polubowny przy Izbie Przemysłowo-Handlowej w Bydgoszczy Stały Sąd Polubowny przy Pomorskiej Izbie Przemysłowo- Handlowej Stały Sąd Polubowny przy Pomorskiej Izbie Przemysłowo- Handlowej Sąd Polubowny przy Izbie Bawełny w Gdyni Sąd Polubowny przy Izbie Bawełny w Gdyni Sąd Polubowny przy Izbie Wełny w Gdyni Sąd Polubowny przy Izbie Wełny w Gdyni Sąd Polubowny przy Regionalnej Izbie Gospodarczej i Górnośląskim Towarzystwie Gospodarczym w Katowicach Sąd Polubowny przy Regionalnej Izbie Gospodarczej i Górnośląskim Towarzystwie Gospodarczym w Katowicach Stały Sąd Polubowny przy Izbie Przemysłowo-Handlowej Stały Sąd Polubowny przy Izbie Przemysłowo-Handlowej Stały Sąd Polubowny przy Koszalińskiej Izbie Przemysłowo-Handlowej Stały Sąd Polubowny przy Koszalińskiej Izbie Przemysłowo-Handlowej Stały Polubowny Sąd Gospodarczy przy Regionalnej Izbie Gospodarczej w Kutnie Stały Polubowny Sąd Gospodarczy przy Regionalnej Izbie Gospodarczej w Kutnie Stały Sąd Polubowny przy Leszczyńskiej Izbie Gospodarczej Stały Sąd Polubowny przy Leszczyńskiej Izbie Gospodarczej Stały Sąd Polubowny Gospodarczy Wielkopolskiej Izby Przemysłowo-Handlowej Stały Sąd Polubowny Gospodarczy Wielkopolskiej Izby Przemysłowo-Handlowej Stały Sąd Polubowny przy Polskiej Izbie Gospodarczej Importerów, Eksporterów i Kooperacji Stały Sąd Polubowny przy Polskiej Izbie Gospodarczej Importerów, Eksporterów i Kooperacji Sąd Polubowny przy Związku Banków Polskich Sąd Polubowny przy Związku Banków Polskich Stały Sąd Polubowny przy Wielkopolskiej Izbie Budownictwa w Poznaniu Stały Sąd Polubowny przy Wielkopolskiej Izbie Budownictwa w Poznaniu

13 Polubowne sądownictwo konsumenckie

14 Stałe Polubowne Sądy Konsumenckie Działają i funkcjonują od 1992 roku przy wojewódzkich inspektorach Inspekcji Handlowej Działają i funkcjonują od 1992 roku przy wojewódzkich inspektorach Inspekcji Handlowej Od 1 stycznia 1999 roku – organizowanie i prowadzenie polubownego sądownictwa konsumenckiego – ustawowe zadanie Inspekcji Handlowej Od 1 stycznia 1999 roku – organizowanie i prowadzenie polubownego sądownictwa konsumenckiego – ustawowe zadanie Inspekcji Handlowej 16 Stałych Polubownych Sądów Konsumenckich 16 Stałych Polubownych Sądów Konsumenckich 15 Ośrodków Zamiejscowych 15 Ośrodków Zamiejscowych

15 Podstawa prawna działania ustawa o Inspekcji Handlowej z dnia 15 grudnia 2000 roku ustawa o Inspekcji Handlowej z dnia 15 grudnia 2000 roku rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia regulaminu organizacji i działania stałych polubownych sądów konsumenckich z dnia 25 września 2001 roku rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia regulaminu organizacji i działania stałych polubownych sądów konsumenckich z dnia 25 września 2001 roku Kodeks postępowania cywilnego (art – 1217) Kodeks postępowania cywilnego (art – 1217) umowy o zorganizowanie sądów konsumenckich, zawarte przez wojewódzkich inspektorów IH z organizacjami pozarządowymi reprezentującymi konsumentów lub przedsiębiorców oraz innymi zainteresowanymi jednostkami organizacyjnymi umowy o zorganizowanie sądów konsumenckich, zawarte przez wojewódzkich inspektorów IH z organizacjami pozarządowymi reprezentującymi konsumentów lub przedsiębiorców oraz innymi zainteresowanymi jednostkami organizacyjnymi

16 Właściwość rzeczowa spory o prawa majątkowe wynikające z umów sprzedaży produktów i świadczenia usług zawartych pomiędzy konsumentami i przedsiębiorcami spory o prawa majątkowe wynikające z umów sprzedaży produktów i świadczenia usług zawartych pomiędzy konsumentami i przedsiębiorcami podmioty uprawnione do złożenia wniosku o rozpatrzenie sporu przez sąd konsumencki podmioty uprawnione do złożenia wniosku o rozpatrzenie sporu przez sąd konsumencki formularz wniosku – opracowany przez IH, dostosowany do wymogów Unii Europejskiej, dostępny w sekretariacie każdego sądu konsumenckiego formularz wniosku – opracowany przez IH, dostosowany do wymogów Unii Europejskiej, dostępny w sekretariacie każdego sądu konsumenckiego konsumentprzedsiębiorca

17 Własciwość rzeczowa sprawy do wartości przedmiotu sporu nie przekraczającej zł, dotyczące między innymi złej jakości towarów lub usług sprawy do wartości przedmiotu sporu nie przekraczającej zł, dotyczące między innymi złej jakości towarów lub usług Zgodnie art. 4 Ustawy o Inspekcji Handlowej polubowny sąd konsumencki nie rozpatrzy wniosku dotyczącego: Zgodnie art. 4 Ustawy o Inspekcji Handlowej polubowny sąd konsumencki nie rozpatrzy wniosku dotyczącego: - usług medycznych, telekomunikacyjnych, edukacyjnych, pocztowych, ubezpieczeniowych - usług pośrednictwa finansowego i bankowego

18 Właściwość miejscowa Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Gdańsku

19 Skład stałego polubownego sądu konsumenckiego Przewodniczący – powoływany i odwoływany przez wojewódzkiego inspektora Inspekcji Handlowej, po zasięgnieciu opinii stron umowy Przewodniczący – powoływany i odwoływany przez wojewódzkiego inspektora Inspekcji Handlowej, po zasięgnieciu opinii stron umowy - podlega nadzorowi wojewódzkiego inspektora IH - powoływany spośród stałych arbitrów mających wyższe wykształcenie prawnicze, na okres kadencji - jest organem sądu - kieruje sądem i reprezentuje go na zewnątrz Stali arbitrzy – wyznaczani, w równej liczbie, przez organizacje reprezentujące konsumentów i organizacje reprezentujące przedsiębiorców Stali arbitrzy – wyznaczani, w równej liczbie, przez organizacje reprezentujące konsumentów i organizacje reprezentujące przedsiębiorców - co najmniej 1/3 liczby stałych arbitrów powinny stanowić osoby mające wyższe wykształcenie prawnicze - wpisywani na listę stałych arbitrów przez wojewódzkiego inspektora IH, który odbiera od nich ślubowanie - kadencja – trwa 4 lata od dnia wpisania na listę

20 Skład stałego polubownego sądu konsumenckiego Lista stałych arbitrów Część A Część B stali arbitrzy wyznaczeni przez organizacje reprezentujące konsumentów stali arbitrzy wyznaczeni przez organizacje reprezentujące przedsiębiorców Ślubuję uroczyście, że jako stały arbiter będę orzekać bezstronnie i zgodnie z prawem

21 Postępowanie przed sądem konsumenckim Czynności przewodniczącego wniosek o rozpatrzenie sporu pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia wezwanie do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie tygodnia wstępne badanie nadanie wnioskowi dalszego biegu – odpis wniosku doręczany stronie przeciwnej zwrot wniosku wnioskodawcy rozpoznanie sporu na rozprawie

22 Postępowanie przed sądem konsumenckim rozpoznanie sporu na rozprawie jawnej (dozwolony jest udział publiczności) rozpoznanie sporu na rozprawie jawnej (dozwolony jest udział publiczności) skład sądu na rozprawie: skład sądu na rozprawie: - superarbiter – przewodniczy rozprawie - 2 arbitrów z listy stałych arbitrów WARUNKIEM ROZPOZNANIA SPRAWY PRZED STAŁYM POLUBOWNYM SĄDEM KONSUMENCKIM JEST ZGODA OBU STRON NA ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU

23 Postępowanie przed sądem konsumenckim rozprawa odbywa się bez względu na obecność stron, chyba że przed rozpoczęciem rozprawy strona wniosła o jej nieprzeprowadzenie i usprawiedliwiła swoją nieobecność rozprawa odbywa się bez względu na obecność stron, chyba że przed rozpoczęciem rozprawy strona wniosła o jej nieprzeprowadzenie i usprawiedliwiła swoją nieobecność odroczenie rozprawy nastepuje: odroczenie rozprawy nastepuje: - w razie stwierdzenia nieprawidłowości w doręczeniu zawiadomienia o rozprawie - w przypadku nieobecności strony z powodu nazdwyczajnych okoliczności - w razie innej nie dającej się usunąć przeszkody

24 Wyrok polubownego sądu konsumenckiego następuje po zamknięciu rozprawy i odbyciu niejawnej narady następuje po zamknięciu rozprawy i odbyciu niejawnej narady powinien być wydany w ciągu 3 dni od dnia zamknięcia rozprawy powinien być wydany w ciągu 3 dni od dnia zamknięcia rozprawy zapada większością głosów zapada większością głosów podpisywany przez cały skład orzekający podpisywany przez cały skład orzekający jego odpis jest doręczany obu stronom w terminie 14 dni od dnia wydania wyroku jego odpis jest doręczany obu stronom w terminie 14 dni od dnia wydania wyroku

25 Wyrok polubownego sądu konsumenckiego Wyrok powinien zawierać: Wyrok powinien zawierać: 1. Oznaczenie sądu, superarbitra, arbitrów i protokolanta 2. Datę i miejsce wydania wyroku 3. Oznaczenie stron 4. Oznaczenie przedmiotu sprawy 5. Rozstrzygnięcie o żądaniach stron 6. Przytoczenie motywów, którymi kierował się sąd przy wydaniu wyroku 7. Podpisy superarbitra i arbitrów

26 Skarga do sądu powszechnego od wyroku polubownego sądu konsumenckiego nie przysługuje odwołanie ! od wyroku polubownego sądu konsumenckiego nie przysługuje odwołanie ! żądanie uchylenia wyroku sądu polubownego w przypadku zaistnienia co najmniej jednej z przesłanek: żądanie uchylenia wyroku sądu polubownego w przypadku zaistnienia co najmniej jednej z przesłanek: 1. nie było zapisu na sąd albo zapis był nieważny lub utracił moc 2. strone pozbawiono możności obrony jej praw przed sądem 3. nie zachowano trybu postępowania ustalonego przez strony lub przepisów ustawy 4. rozstrzygnięcie o żądaniach stron jest niezrozumiałe, zawiera sprzeczności albo uchybia praworządności lub zasadom współżycia społecznego 5. zachodzą przyczyny, które stanowią podstawę skargi o wznowienie postępowania w myśl KPC

27 Sprawozdanie z działalności polubownego sądu konsumenckiego przy WIIH w województwie pomorskim w 2007 roku

28 Czy warto? Zalety polubownych sądów konsumenckich : - szybsze, prostsze i tańsze postępowanie w porównaniu do postepowania przed sądem powszechnym (większośc spraw jest załatwiana w ciągu 1-2 miesięcy) - wyrok sądu i ugoda zawarta przed sądem konsumenckim ma moc równą z wyrokiem i ugodą zawartą przed sądem powszechnym (wyrok sądu może być egzekwowany przez komornika)

29 Źródła: – WIIH w Gdańsku – WIIH w Gdańsku – Polskie Stowarzyszenie Sądów Polubownych – Polskie Stowarzyszenie Sądów Polubownych – Stały Sąd Polubowny w Gdańsku – Stały Sąd Polubowny w Gdańsku – Krajowy Sąd Arbitrażowy w Warszawie – Krajowy Sąd Arbitrażowy w Warszawie

30 Dziękuję za uwagę ;)


Pobierz ppt "Sądownictwo polubowne w Polsce Anna Welenc. Arbitraż – co to? metoda rozwiązywania sporów prawnych w sprawach cywilnych bez udziału sądu powszechnego,"

Podobne prezentacje


Reklamy Google