Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Ryzyko kredytowe limity i zabezpieczenia.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Ryzyko kredytowe limity i zabezpieczenia."— Zapis prezentacji:

1 dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Ryzyko kredytowe limity i zabezpieczenia

2 dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 2 Ryzyko kredytowe można: można się przed nim zabezpieczać stosując umowne, prawne formy zabezpieczeń stosując umowne, prawne formy zabezpieczeń odprowadzając rezerwy celowe na niespłacone należności odprowadzając rezerwy celowe na niespłacone należności stosując ubezpieczenia stosując ubezpieczenia namawiając klienta do skorzystania z usług Funduszy Poręczeń Kredytowych (gminy) namawiając klienta do skorzystania z usług Funduszy Poręczeń Kredytowych (gminy) stosując tzw. samoubezpieczenie w postaci funduszu rezerw na ogólne ryzyko bankowe stosując tzw. samoubezpieczenie w postaci funduszu rezerw na ogólne ryzyko bankowe ograniczać ograniczać poprzez stosowanie limitów tzw. koncentracji wierzytelności poprzez stosowanie limitów tzw. koncentracji wierzytelności oraz poprzez stosowanie limitów czy nakazów dywersyfikacji portfela pod względami: geograficznym, branżowym, podmiotowym (wg formy osobowości prawnej, wg wielkości firmy, rodzaju produkcji, etc.) oraz poprzez stosowanie limitów czy nakazów dywersyfikacji portfela pod względami: geograficznym, branżowym, podmiotowym (wg formy osobowości prawnej, wg wielkości firmy, rodzaju produkcji, etc.) organizowanie konsorcjów kredytowych organizowanie konsorcjów kredytowych zbieranie tzw. składki na ryzyko ukrytej w prowizji i służącej stworzeniu funduszu rekompensacyjnego zbieranie tzw. składki na ryzyko ukrytej w prowizji i służącej stworzeniu funduszu rekompensacyjnego

3 dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 3 Ryzyko kredytowe – limity koncentracji wierzytelności LIMIT I (art. 71, Ustawy Pr. bankowe) Suma wierzytelności banku oraz udzielonych przez bank zobowiązań pozabilansowych obciążonych ryzykiem jednego podmiotu lub podmiotów powiązanych kapitałowo lub organizacyjnie nie może przekroczyć (z zastrzeżeniem art. 128 ust. 4) limitu koncentracji wierzytelności, który wynosi: 1) 20% funduszy własnych banku w przypadku gdy którykolwiek z tych podmiotów jest w stosunku do banku podmiotem dominującym lub zależnym albo jest podmiotem zależnym od podmiotu dominującego wobec banku (z zastrzeżeniem art. 79 ust. 3), 2) 25% funduszy własnych banku w przypadku gdy podmioty te nie są podmiotami powiązanymi z bankiem, (w sposób określony w pkt 1.)

4 dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 4 1) stroną zobowiązaną wobec banku jest: Skarb Państwa, Narodowy Bank Polski, Europejski Bank Centralny, rządy lub banki centralne państw członkowskich Unii Europejskiej, Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, z wyłączeniem państw, które restrukturyzują lub restrukturyzowały swoje zadłużenie zagraniczne w ciągu ostatnich 5 lat, 2) stroną zobowiązaną wobec banku jest bank mający siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, z wyłączeniem państw, które restrukturyzują lub restrukturyzowały swoje zadłużenie zagraniczne w ciągu ostatnich 5 lat, 3) wierzytelność lub udzielone zobowiązanie pozabilansowe są zabezpieczone gwarancją lub poręczeniem udzielonym przez podmioty wymienione w pkt 1 do wysokości zabezpieczenia, 4) wierzytelność lub udzielone zobowiązanie pozabilansowe są zabezpieczone zastawem na prawach wynikających z papierów wartościowych, których emitentami są podmioty wymienione w pkt 1 do wysokości zabezpieczenia, 5) wierzytelność lub udzielone zobowiązanie pozabilansowe są zabezpieczone kwotą pieniężną, która została przeniesiona na własność i na rachunek banku do wysokości tej kwoty. LIMIT I (nie stosuje się go gdy) LIMIT I (nie stosuje się go gdy) :

5 dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 5 Podmioty powiązane ze sobą organizacyjnie lub kapitałowo (kiedyś definiowano): dwie lub więcej osób fizycznych, prawnych lub jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, względem których można wykazać, że są ze sobą powiązane, gdyż ponoszą wspólne ryzyko gospodarcze, ponieważ jedna z nich bezpośrednio lub pośrednio kontroluje pozostałe, albo dwie lub więcej osób fizycznych, prawnych lub jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, względem których można wykazać, że są ze sobą powiązane, gdyż ponoszą wspólne ryzyko gospodarcze, ponieważ jedna z nich bezpośrednio lub pośrednio kontroluje pozostałe, albo dwie lub więcej osób fizycznych, prawnych lub jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, między którymi nie zachodzą okoliczności określone w pkt 1, ale w stosunku do których można przyjąć, że ponoszą jedno ryzyko gospodarcze, ponieważ są powiązane w taki sposób, że kondycja finansowa jednej z nich może mieć wpływ na kondycję finansową pozostałych. dwie lub więcej osób fizycznych, prawnych lub jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, między którymi nie zachodzą okoliczności określone w pkt 1, ale w stosunku do których można przyjąć, że ponoszą jedno ryzyko gospodarcze, ponieważ są powiązane w taki sposób, że kondycja finansowa jednej z nich może mieć wpływ na kondycję finansową pozostałych.

6 dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 6 Ryzyko kredytowe – limity koncentracji wierzytelności LIMIT II (art. 71, ust. 2) Suma wierzytelności banku oraz udzielonych przez bank zobowiązań pozabilansowych, przekraczających 10% funduszy własnych banku w stosunku do podmiotów, o których mowa w ust. 1, nie może być wyższa niż 800% tych funduszy.

7 dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 7 Ryzyko kredytowe – limity koncentracji wierzytelności LIMIT III (w praktyce, art. 71, ust. 5) Zarząd banku jest obowiązany niezwłocznie zgłosić do Komisji Nadzoru Bankowego każdorazowe przekroczenie granicy 10% funduszy własnych banku w odniesieniu do wierzytelności banku lub udzielonych przez bank zobowiązań pozabilansowych obciążonych ryzykiem jednego podmiotu lub podmiotów powiązanych kapitałowo lub organizacyjnie.

8 dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 8 Limit IV choć tylko dla pracowników banku Suma kredytów, pożyczek pieniężnych, gwarancji bankowych i poręczeń udzielonych członkom organów i osobom zajmującym kierownicze stanowiska w banku nie może przekroczyć 10% sumy funduszy podstawowych banku, a w banku spółdzielczym 25% sumy funduszy podstawowych banku (art. 79, ust. 3) Udzielenie kredytu, pożyczki pieniężnej, gwarancji bankowej i poręczenia członkowi organu banku, osobie zajmującej stanowisko kierownicze w banku, akcjonariuszowi banku i członkowi banku spółdzielczego oraz podmiotowi powiązanemu z nimi kapitałowo lub organizacyjnie, jeżeli w pojedynczym przypadku przekracza równowartość EURO obliczoną w złotych według kursu ogłaszanego przez NBP, podlega zgłoszeniu do Komisji Nadzoru Bankowego. (art. 79, ust. 6)

9 dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 9 Limit IV choć tylko dla pracowników banku Udzielenie kredytu, pożyczki pieniężnej, gwarancji bankowej lub poręczenia: członkowi organu banku w kwocie przekraczającej równowartość EURO obliczonej w złotych według kursu ogłaszanego przez NBP, łącznego zobowiązania wymaga wspólnej uchwały zarządu i rady nadzorczej, podjętej w głosowaniu tajnym większością 2/3 głosów w obecności co najmniej połowy członków obu organów, bez udziału zainteresowanej osoby, członkowi organu banku w kwocie nie przekraczającej równowartości EURO, obliczonej w złotych według kursu ogłaszanego przez NBP, łącznego zobowiązania określa regulamin uchwalony przez radę banku (walne zgromadzenie), (art. 79, ust. 2, p.1 i 2)

10 dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 10 Tworzenie rezerw celowych (Uchwała KNB nr 8/99 z dnia 22 grudnia 1999 ) TYP NALEŻNOŚCIPodstawa zaliczeniaStopa rezerw należności w postaci kredytów udzielonych osobom fizycznych (poza kredytami mieszkaniowymi) w sytuacji normalnej brak opóźnień w spłacie odsetek i rat kapitału, bądź zaległości nie przekraczają 1 miesiąca 1% od 31 marca do 31 grudnia 2000r., 1,5% od 1 stycznia 2001 r. należności i udzielone zobowiązania pozabilansowe zaklasyfikowane do kategorii pod obserwacją brak opóźnień w spłacie odsetek i rat kapitału, bądź zaległości nie przekraczają 1 miesiąca 1% od 31 marca do 31 grudnia 2000r., 1,5% od 1 stycznia 2001 r. należności poniżej standarduopóźnienie w spłacie wynosi powyżej miesiąca i mniej niż trzy miesiące 20 % należności wątpliweopóźnienie w spłacie kapitału wynosi powyżej trzech miesięcy i mniej niż sześć miesięcy, 50 % należności straconeopóźnienie w spłacie powyżej 6 miesięcy dotyczy dłużników postawionych w stan likwidacji, są kwestionowane przez dłużników w drodze postępowania sądowego, dotyczą dłużników, których miejsce pobytu jest nieznane, dotyczą dłużników u których nastąpiło nieodwracalne pogorszenie sytuacji finansowej 100 %

11 dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 11 W szczególnie uzasadnionych przypadkach Komisja Nadzoru Bankowego, na wniosek banku, może zezwolić na inną klasyfikację ekspozycji kredytowych, w szczególności w oparciu o wewnętrzne systemy ratingów i metody szacowania potencjalnych strat, zwane dalej "modelami ryzyka kredytowego", informując Ministra Finansów o udzielonym zezwoleniu. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Komisja Nadzoru Bankowego, na wniosek banku, może zezwolić na inną klasyfikację ekspozycji kredytowych, w szczególności w oparciu o wewnętrzne systemy ratingów i metody szacowania potencjalnych strat, zwane dalej "modelami ryzyka kredytowego", informując Ministra Finansów o udzielonym zezwoleniu. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Komisja Nadzoru Bankowego, na wniosek banku, może zezwolić na utworzenie rezerw celowych w innej wysokości niż określona w ust. 1 i 2, w szczególności w oparciu o modele ryzyka kredytowego, informując Ministra Finansów o udzielonym zezwoleniu. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Komisja Nadzoru Bankowego, na wniosek banku, może zezwolić na utworzenie rezerw celowych w innej wysokości niż określona w ust. 1 i 2, w szczególności w oparciu o modele ryzyka kredytowego, informując Ministra Finansów o udzielonym zezwoleniu. Tworzenie rezerw celowych (Roz. MF, z dnia z dnia 10 grudnia 2001 r., Dz.U i zm. Dz.U )

12 dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 12 Podstawę tworzenia rezerw celowych stanowi: Podstawę tworzenia rezerw celowych stanowi: – w przypadku ekspozycji kredytowych stanowiących należności z tytułu skupionych przez bank wierzytelności, weksli i czeków - kwota poniesionego przez bank wydatku, w wysokości odpowiadającej niespłaconej części ekspozycji, – w przypadku pozostałych ekspozycji kredytowych - kwota niespłaconej części ekspozycji. Tworzenie rezerw celowych (Roz. MF, z dnia z dnia 10 grudnia 2001 r., Dz.U i zm. Dz.U )

13 dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 13 możliwe jest zmniejszenie wartości utworzonych rezerw w przypadku użycia określonych form prawnego zabezpieczenia płatności (np..: hipoteka – o 50%, przeniesienia prawa własności rzeczy ruchomej - do 50% wartości sprzedaży netto danej rzeczy ruchomej i 50% pierwotnej wysokości zabezpieczanej kwoty), możliwe jest zmniejszenie wartości utworzonych rezerw w przypadku użycia określonych form prawnego zabezpieczenia płatności (np..: hipoteka – o 50%, przeniesienia prawa własności rzeczy ruchomej - do 50% wartości sprzedaży netto danej rzeczy ruchomej i 50% pierwotnej wysokości zabezpieczanej kwoty), w przypadku zaakceptowania przez KNB przedstawionego przez bank kompleksowego modelu oceny ryzyka kredytowego (Bank BRE) bank może uzyskać zgodę na stosowanie innego systemu odpisów na rezerwy celowe w przypadku zaakceptowania przez KNB przedstawionego przez bank kompleksowego modelu oceny ryzyka kredytowego (Bank BRE) bank może uzyskać zgodę na stosowanie innego systemu odpisów na rezerwy celowe wymagany poziom rezerw celowych na ryzyko związane z ekspozycjami kredytowymi: wymagany poziom rezerw celowych na ryzyko związane z ekspozycjami kredytowymi: – stanowiącymi należności z tytułu pożyczek i kredytów konsumpcyjnych, zaklasyfikowanymi do kategorii "normalne" - pomniejsza się o kwotę równą 25% rezerwy na ryzyko ogólne, – zaklasyfikowanymi do kategorii "pod obserwacją" - pomniejsza się o kwotę równą 25% rezerwy na ryzyko ogólne. Zmniejszanie rezerw celowych (Roz. MF, z dnia z dnia 10 grudnia 2001 r., Dz.U i zm. Dz.U )

14 dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 14 Rezerwę celową zmniejsza się odpowiednio do: Rezerwę celową zmniejsza się odpowiednio do: – zmniejszenia się kwoty ekspozycji kredytowej, – zmiany kategorii ekspozycji kredytowej na kategorię o niższym stopniu ryzyka w wyniku dokonanej klasyfikacji, – wzrostu wartości zabezpieczenia pomniejszającego podstawę tworzenia rezerw celowych, – wzrostu wartości rezerwy na ryzyko ogólne Zmniejszanie rezerw celowych (Roz. MF, z dnia z dnia 10 grudnia 2001 r., Dz.U i zm. Dz.U )

15 dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 15 Wniosek o akceptację wewnętrznego modelu ryzyka kredytowego zawierać musi szczegółowy opis modelu ryzyka kredytowego, specyfikację i weryfikację założeń modelu ryzyka kredytowego, opis źródeł i metod aktualizacji wykorzystywanych danych, założenia i opis przyjętych zasad weryfikacji historycznej, procedury zarządzania ryzykiem kredytowym w banku, procedury wewnętrznej kontroli w zarządzaniu ryzykiem kredytowym, przykład zastosowania modelu ryzyka kredytowego do klasyfikacji ekspozycji kredytowych oraz wyznaczania wymaganego poziomu rezerw celowych za okres poprzedniego kwartału

16 dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 16 Ocena sytuacji ekonomiczno-finansowej dłużnika, odpowiednio do jego statusu, powinna w szczególności uwzględniać: 1) mierniki ilościowe, do których zalicza się zwłaszcza: – a) wskaźniki efektywności działania (np. rentowność, zyskowność kapitału), – b) wskaźniki płynności, – c) wskaźniki rotacji majątku obrotowego i zobowiązań bieżących, – d) wskaźniki struktury bilansu (np. wskaźniki zadłużenia i możliwości obsługi długu), – e)współczynnik wypłacalności (w przypadku banków) i margines bezpieczeństwa (w przypadku ubezpieczycieli), 2) mierniki jakościowe, do których zalicza się zwłaszcza: 2) mierniki jakościowe, do których zalicza się zwłaszcza: – a)jakość zarządzania (ocena kadry kierowniczej), – b)stopień zależności od rynku, – c)stopień zależności od dotacji rządowych, zamówień rządowych, kilku dużych dostawców lub odbiorców, – d)stopień zależności od innych podmiotów grupy, 3) dostępne oceny uznanych agencji ratingowych, odnoszące się zarówno do dłużnika, jak i kraju jego pochodzenia.

17 dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 17 Ocena sytuacji ekon-finans Oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej lub gospodarstwa rolnego dokonuje się w oparciu o zaświadczenie o pozostawaniu w stosunku pracy i wysokości osiąganych dochodów lub w oparciu o inny dokument świadczący o możliwości dokonania terminowej spłaty zobowiązań wynikających z umowy Oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej lub gospodarstwa rolnego dokonuje się w oparciu o zaświadczenie o pozostawaniu w stosunku pracy i wysokości osiąganych dochodów lub w oparciu o inny dokument świadczący o możliwości dokonania terminowej spłaty zobowiązań wynikających z umowy

18 dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 18 Ocena przedsięwzięcia inwestycyjnego W przypadku projektów inwestycyjnych, prowadzonych w ramach powołanych do tego celu odrębnych spółek prawa handlowego, ocenę sytuacji ekonomiczno-finansowej dłużnika można zastąpić oceną struktury prawno-finansowej projektu inwestycyjnego, biorąc pod uwagę zawarte i obowiązujące umowy i wiążące oświadczenia minimalizujące poszczególne ryzyka projektu, ze szczególnym uwzględnieniem założeń finansowych projektu, które stanowiły podstawę udzielenia kredytu W przypadku projektów inwestycyjnych, prowadzonych w ramach powołanych do tego celu odrębnych spółek prawa handlowego, ocenę sytuacji ekonomiczno-finansowej dłużnika można zastąpić oceną struktury prawno-finansowej projektu inwestycyjnego, biorąc pod uwagę zawarte i obowiązujące umowy i wiążące oświadczenia minimalizujące poszczególne ryzyka projektu, ze szczególnym uwzględnieniem założeń finansowych projektu, które stanowiły podstawę udzielenia kredytu

19 dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 19 W zakresie należności od Skarbu Państwa obowiązują inne definicje kategorii: Należności normalne – należności dla których opóźnienie w spłacie kapitału i odsetek nie przekracza 1 roku Należności normalne – należności dla których opóźnienie w spłacie kapitału i odsetek nie przekracza 1 roku Należności wątpliwe – opóźnienie w spłacie wynosi w momencie powstania należności od 1 do 2 lat oraz należności o nieokreślonym w umowie terminie płatności, dla których okres od momentu podpisania umowy do momentu klasyfikacji nie przekroczył 1 roku, Należności wątpliwe – opóźnienie w spłacie wynosi w momencie powstania należności od 1 do 2 lat oraz należności o nieokreślonym w umowie terminie płatności, dla których okres od momentu podpisania umowy do momentu klasyfikacji nie przekroczył 1 roku, Należności stracone - opóźnienie w spłacie wynosi w momencie powstania należności przekracza 2 lata oraz należności o nieokreślonym w umowie terminie płatności, dla których okres od momentu podpisania umowy do momentu klasyfikacji przekroczył 1 rok, a także wszelkie należności sporne. Należności stracone - opóźnienie w spłacie wynosi w momencie powstania należności przekracza 2 lata oraz należności o nieokreślonym w umowie terminie płatności, dla których okres od momentu podpisania umowy do momentu klasyfikacji przekroczył 1 rok, a także wszelkie należności sporne.

20 dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 20 Podstawę naliczania rezerwy celowej stanowi wartość należności lub udzielonego zobowiązania pomniejszona o wartość zabezpieczeń w postaci, na przykład (lista 17 pozycji): gwarancji lub poręczenia Skarbu Państwa, NBP lub BFG gwarancji lub poręczenia Skarbu Państwa, NBP lub BFG gwarancji lub poręczeń banku centralnego lub rządu państwa należącego do OECD gwarancji lub poręczeń banku centralnego lub rządu państwa należącego do OECD polisy ubezpieczeniowej Korporacji ubezpieczeń Kredytów Eksportowych SA – 100% polisy ubezpieczeniowej Korporacji ubezpieczeń Kredytów Eksportowych SA – 100% poręczenia jednostek samorządu terytorialnego RP, wynikającego z uchwały odpowiednich organów, do wysokości 80% zabezpieczanej kwoty poręczenia jednostek samorządu terytorialnego RP, wynikającego z uchwały odpowiednich organów, do wysokości 80% zabezpieczanej kwoty poręczenia podmiotu gospodarczego o dobrej sytuacji finansowej, do wysokości 15% kapitałów własnych poręczyciela poręczenia podmiotu gospodarczego o dobrej sytuacji finansowej, do wysokości 15% kapitałów własnych poręczyciela

21 dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 21 Ryzyko kredytowe banku – limity dywersyfikacji portfela kredytowego - przykład GRUPA A (niskie ryzyko) (pożądani kredytobiorcy) (udział w portfelu ok. 20%) wysoka dynamika popytu dobre wyniki finansowe przemysł rafineryjny telekomunikacja produkcja wyrobów tytoniowych produkcja koncentratów spożywczych GRUPA B (przeciętne ryzyko) (utrzymanie zaangażowania banku) (udział portfelu ok. 50%) realny wzrost popytu, stabilne wyniki finansowe produkcja farb i lakierów produkcja opakowań szklanych sprzedaż hurtowa porcelany, środków czystości, farb produkcja aparatury pomiarowej i optycznej przemysł piekarski GRUPA C (podwyższone ryzyko) (wzmożony monitoring i stopniowe wycofywanie się z branży) (udział w portfelu 20 %) spadający popyt, zróżnicowane wyniki finansowe budownictwo ogólne i inżynieria lądowa produkcja żeliw i stali, stopów żelaza i rur stalowych przemysł mięsny zarządzanie nieruchomościami GRUPA D (wysokie ryzyko) (wycofywanie się z kredytowania branży (udział w portfelu ok. 10%) ujemne wyniki finansowe, brak perspektyw rozwoju górnictwo i wzbogacanie węgla kamiennego transport kolejowy pasażerski transport drogowy produkcja maszyn dla gómictwa oraz maszyn budowlanych przemysł cukrowniczy

22 dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 22 Rezerwy celowe na trudne kredyty utworzone przez banki komercyjne w latach W. Grzegorczyk., Rezerwy mogą być mniejsze, Rzplita, 2003, nr. 91, str. B7. Wzrost o 4,3 mld zł

23 dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 23 Koniec dziękuję!!!


Pobierz ppt "Dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Ryzyko kredytowe limity i zabezpieczenia."

Podobne prezentacje


Reklamy Google