Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

SOCJOLOGIA ORGANIZACJI Wykład I Podstawowe pojęcia Szkoły i kierunki w nauce o organizacji dr Barbara Przywara.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "SOCJOLOGIA ORGANIZACJI Wykład I Podstawowe pojęcia Szkoły i kierunki w nauce o organizacji dr Barbara Przywara."— Zapis prezentacji:

1 SOCJOLOGIA ORGANIZACJI Wykład I Podstawowe pojęcia Szkoły i kierunki w nauce o organizacji dr Barbara Przywara

2 Warunki zaliczenia Zaliczenie w formie pisemnej opisowej – 5 pytań. Podstawą zaliczenia będzie dostateczna odpowiedź na co najmniej 3 pytania. Ocena w zależności od wiedzy. Zaliczenie w formie pisemnej opisowej – 5 pytań. Podstawą zaliczenia będzie dostateczna odpowiedź na co najmniej 3 pytania. Ocena w zależności od wiedzy. Obecność na wykładach – bezcenna Obecność na wykładach – bezcenna

3 Kontakt Pok. 245 (ul. Sucharskiego)

4 Literatura, materiały pomocnicze Na mojej stronie www Na mojej stronie www Sikorski C., Zachowania ludzi w organizacji, PWN, Warszawa, 1999 Sikorski C., Zachowania ludzi w organizacji, PWN, Warszawa, 1999 Masłyk-Musiał E., Społeczeństwo i organizacje. Socjologia organizacji i zarządzania, Wyd. UMCS, Lublin 2001, Masłyk-Musiał E., Społeczeństwo i organizacje. Socjologia organizacji i zarządzania, Wyd. UMCS, Lublin 2001, Kożusznik B., Zachowania człowieka w organizacji, PWE, Warszawa 2007 Kożusznik B., Zachowania człowieka w organizacji, PWE, Warszawa 2007 Griffin R.W., Podstawy zarządzania organizacjami, PWN, Warszawa 2007 Griffin R.W., Podstawy zarządzania organizacjami, PWN, Warszawa 2007 Morgan G., Obrazy organizacji, PWN, Warszawa 2002 Morgan G., Obrazy organizacji, PWN, Warszawa 2002

5 Jesteśmy ludźmi organizacji w tym sensie, że bez nich nie potrafilibyśmy już przeżyć, a nawet nie potrafimy bez nich umrzeć. (P. Sztompka)

6 Co to oznacza? Poranny prysznic Poranny prysznic Czajnik na wodę Czajnik na wodę Autobus na uczelnię Autobus na uczelnię Radio Radio Zakupy w supermarkecie Zakupy w supermarkecie Pizza na telefon Pizza na telefon Film w telewizji Film w telewizji Wypłata z bankomatu Wypłata z bankomatu Przesyłka z Allegro na poczcie Przesyłka z Allegro na poczcie Telefon do mamy po kasę ;) Telefon do mamy po kasę ;)

7 Socjologia bada zjawiska i procesy tworzenia się różnych form życia zbiorowego ludzi, struktury tych zbiorowości, zjawiska i procesy w nich zachodzące a wynikające z wzajemnego oddziaływania ludzi na siebie, siły skupiające i rozbijające te zbiorowości oraz zmiany i przekształcenia w nich zachodzące.

8 Socjologia – nauka analizująca interakcje i relacje między ludźmi SOCJOLOGIA Poziom mikrospołeczny Bada bezpośrednie relacje międzyludzkie Poziom mezospołeczny Analizuje organizacje formalne Poziom makrospołeczny Analizuje funkcjonowanie całych społeczeństw, związki między społeczeństwami

9 PRZEDMIOT BADAŃ SOCJOLOGII ORGANIZACJI Różnego rodzaju organizacje: Różnego rodzaju organizacje: przedsiębiorstwa przemysłowe, przedsiębiorstwa przemysłowe, firmy handlowe, firmy handlowe, stowarzyszenia, stowarzyszenia, partie polityczne, partie polityczne, związki zawodowe, związki zawodowe, agencje rządowe, agencje rządowe, szpitale, szpitale, więzienia, etc. więzienia, etc. Socjologia organizacji zajmuje się strukturami, procesami i rolami organizacyjnymi

10 ORGANIZACJA definicje Odnosi się do względnie trwałego, celowego uporządkowania działań i zachowań ludzkich. Odnosi się do względnie trwałego, celowego uporządkowania działań i zachowań ludzkich. Uporządkowanie działań polega na wprowadzeniu względnie trwałych zasad postępowania w określonych sytuacjach. Uporządkowanie działań polega na wprowadzeniu względnie trwałych zasad postępowania w określonych sytuacjach. Organizacja rozumiana jako uporządkowanie działań związana jest z podziałem pracy i występuje we wszystkich ludzkich zbiorowościach, w których taki podział istnieje Organizacja rozumiana jako uporządkowanie działań związana jest z podziałem pracy i występuje we wszystkich ludzkich zbiorowościach, w których taki podział istnieje A. Kamiński

11 ORGANIZACJA definicje Organizacja społeczna – zintegrowany, zorganizowany zbiór pozycji społecznych i stosunków społecznych realizujący wspólnie jakieś istotne społecznie funkcje, tworzący swoistą całość odróżnialną od innych podobnych całości. Organizacja społeczna – zintegrowany, zorganizowany zbiór pozycji społecznych i stosunków społecznych realizujący wspólnie jakieś istotne społecznie funkcje, tworzący swoistą całość odróżnialną od innych podobnych całości. P. Sztompka

12 ORGANIZACJA definicje 1) grupa celowa, zrzeszenie zmierzające do realizacji pewnych celów w sposób zorganizowany; 1) grupa celowa, zrzeszenie zmierzające do realizacji pewnych celów w sposób zorganizowany; 2) sposoby zarządzania ludźmi i różnymi środkami działania, sposoby koordynowania czynności, harmonizowania wysiłków, sprawdzania ich wyników dla osiągnięcia określonego celu przez zespół ludzi wykonujących zadania cząstkowe; 3) układ wzorów działania jednostek, podgrup i instytucji, środków kontroli społecznej, ról społecznych i systemów wartości, które zapewniają współżycie członków zbiorowości, harmonizują ich dążenia i działania, ustalają dopuszczalne sposoby zaspokajania potrzeb, rozwiązują problemy i konflikty (..) – zapewniają porządek życia społecznego. J. Szczepański

13 ORGANIZACJA definicje duży zespół ludzi związanych bezosobowymi zależnościami, stworzony dla realizacji określonych celów duży zespół ludzi związanych bezosobowymi zależnościami, stworzony dla realizacji określonych celów A. Giddens

14 Instytucja - definicja Zespół nakazów kulturowych, zaaprobowanych społecznie norm i zwyczajów, wartości oraz wzorów zachowań, które wiążą się z podstawowymi sferami życia społecznego (rodzina, macierzyństwo, służba wojskowa, religia). Zespół nakazów kulturowych, zaaprobowanych społecznie norm i zwyczajów, wartości oraz wzorów zachowań, które wiążą się z podstawowymi sferami życia społecznego (rodzina, macierzyństwo, służba wojskowa, religia).

15 Trzy poziomy Poziom jednostek i małych grup Poziom jednostek i małych grup Poziom pojedynczych organizacji Poziom pojedynczych organizacji Poziom makrospołeczny Poziom makrospołeczny

16 Poziom jednostek i małych grup Układy i grupy nieformalne w ramach struktur organizacyjnych Układy i grupy nieformalne w ramach struktur organizacyjnych

17 Poziom pojedynczych organizacji decyzje i proces podejmowania decyzji, decyzje i proces podejmowania decyzji, decyzje personalne, decyzje personalne, określenie celów organizacji określenie celów organizacji oraz wdrażanie innowacji, oraz wdrażanie innowacji, także formy działań zbiorowych także formy działań zbiorowych

18 Poziom makrospołeczny problemy porządku, problemy porządku, problemy kontroli problemy kontroli problemy regulacji problemy regulacji

19 Cechy (atrybuty) organizacji Są powoływane do realizacji określonych celów w sposób zaplanowany i za pomocą procedur określonych przez przepisy. Są powoływane do realizacji określonych celów w sposób zaplanowany i za pomocą procedur określonych przez przepisy. Mają sformalizowaną strukturę. Mają sformalizowaną strukturę. Występuje w nich przejrzysty podział pracy. Występuje w nich przejrzysty podział pracy. Mają wyraźnie wyodrębnione ośrodki władzy. Mają wyraźnie wyodrębnione ośrodki władzy. Istnieje w nich wymiana personelu. Istnieje w nich wymiana personelu. Dominują stosunki rzeczowe (zbiory ról, nie zaś osób). Dominują stosunki rzeczowe (zbiory ról, nie zaś osób).

20 Socjologia organizacji a inne subdyscypliny socjologiczne socjologia pracy, socjologia pracy, socjologia przemysłu, socjologia przemysłu, socjologia zarządzania, socjologia zarządzania,

21 SOCJOLOGIA PRACY zajmująca się opisem i wyjaśnianiem form zachowań ludzi w procesie pracy, produkcji dóbr i ich dystrybucji (społeczne uwarunkowania pracy, system grup i stosunków społecznych w firmie, konflikty społeczne związane z pracą, etc.) zajmująca się opisem i wyjaśnianiem form zachowań ludzi w procesie pracy, produkcji dóbr i ich dystrybucji (społeczne uwarunkowania pracy, system grup i stosunków społecznych w firmie, konflikty społeczne związane z pracą, etc.)

22 SOCJOLOGIA PRZEMYSŁU obejmuje takie zagadnienia, jak: wpływ uprzemysłowienia na strukturę zawodową i poziom życia społeczeństwa, zmiana aspiracji zawodowych młodzieży, zjawiska patologii społecznej w regionach uprzemysłowionych, czy urbanizacja; obejmuje takie zagadnienia, jak: wpływ uprzemysłowienia na strukturę zawodową i poziom życia społeczeństwa, zmiana aspiracji zawodowych młodzieży, zjawiska patologii społecznej w regionach uprzemysłowionych, czy urbanizacja;

23 SOCJOLOGIA ZARZĄDZANIA zajmuje się między innymi kwestiami związanymi z przywództwem i efektywnością zarządzania, koncepcjami motywacji, rolą konfliktów w zmianach w organizacjach i zarządzaniu. zajmuje się między innymi kwestiami związanymi z przywództwem i efektywnością zarządzania, koncepcjami motywacji, rolą konfliktów w zmianach w organizacjach i zarządzaniu.

24 Funkcje socjologii organizacji diagnostyczna diagnostyczna prognostyczna prognostyczna socjotechniczna socjotechniczna humanistyczna humanistyczna

25 Etapy rozwoju struktur organizacji Społeczeństwa pierwotne Społeczeństwa pierwotne Społeczeństwa rolnicze (niewolnicze i feudalne) Społeczeństwa rolnicze (niewolnicze i feudalne) Społeczeństwa przemysłowe Społeczeństwa przemysłowe

26 Historyczne źródła socjologii organizacji Początkowy obiekt badań: poszczególne organizacje Początkowy obiekt badań: poszczególne organizacje Dwa źródła historyczne: teorie państwa (biurokracji) i teorie zarządzania Dwa źródła historyczne: teorie państwa (biurokracji) i teorie zarządzania

27 Pytania kontrolne Co to znaczy, że świat współczesny jest światem organizacji? Co to znaczy, że świat współczesny jest światem organizacji? Co jest przedmiotem badań socjologii organizacji? Co jest przedmiotem badań socjologii organizacji? Jakie są atrybuty organizacji? Jakie są atrybuty organizacji? Jak można socjologicznie zdefiniować organizację? Jak można socjologicznie zdefiniować organizację? Z jakimi jeszcze dyscyplinami naukowymi jest spokrewniona socjologia organizacji? Jakie są zakresy przedmiotowe tych dyscyplin? Z jakimi jeszcze dyscyplinami naukowymi jest spokrewniona socjologia organizacji? Jakie są zakresy przedmiotowe tych dyscyplin?

28 Szkoły i kierunki w nauce o organizacji.

29 Źródła inspiracji W TEORII ORGANIZACJI KLASYCZNA A. Smith K. Marks E. Durkheim F. W. Taylor H. Fayol M. Weber NOWOCZESNA H. Simon T. Parsons A. Gouldner J. March M. Dalton SYMBOLICZNO- INTERPRETUJĄCA A. Schutz P. Berger Th. Luckmann E. Goffman W. F. Whyte K. Burke POSTMODERNIS- TYCZNA M. Foucault Ch. Jencks J. Derrida J. Baudrillard Ekonomia, inżynieria, socjologia, nauki polityczne, biologia, antropologia społeczna, socjologia gospodarki, semiotyka, lingwistyka, teoria literatury, badania kultury….

30 KLASYCZNE WPŁYWY W TEORII ORGANIZACJI nurt socjologiczny: nurt socjologiczny: E. Durkheim E. Durkheim M. Weber M. Weber K. Marks K. Marks klasyczna teoria zarządzania: F. Taylor H. Fayol Ch. Barnard

31 Max Weber narodziny i rozwój kapitalizmu (rola religii, państwa, biurokracji) => teoria racjonalnego działania społecznego narodziny i rozwój kapitalizmu (rola religii, państwa, biurokracji) => teoria racjonalnego działania społecznego Cechą społeczeństw uprzemysłowionych jest biurokracja Cechą społeczeństw uprzemysłowionych jest biurokracja

32 Cechy biurokracji wg Maxa Webera urzędnicy na każdym poziomie organizacji działają wg skodyfikowanych reguł postępowania - wszystkie sposoby postępowania są określane przez normy prawne i przepisy; urzędnicy na każdym poziomie organizacji działają wg skodyfikowanych reguł postępowania - wszystkie sposoby postępowania są określane przez normy prawne i przepisy; biurokracje mają strukturę hierarchiczną – przypominają piramidę, na której szczycie znajdują się stanowiska najwyższej władzy; przepisy regulują sposób zwierzchnictwa i zakres podporządkowania; biurokracje mają strukturę hierarchiczną – przypominają piramidę, na której szczycie znajdują się stanowiska najwyższej władzy; przepisy regulują sposób zwierzchnictwa i zakres podporządkowania; wszystkie stosunki mają charakter bezosobowy (są stosunkami między stanowiskami, a nie osobami); wszystkie stosunki mają charakter bezosobowy (są stosunkami między stanowiskami, a nie osobami); urzędnicy są profesjonalistami – zajmują stanowiska adekwatnie do swoich kwalifikacji i awansują zgodnie z ustalonymi regułami; urzędnicy są profesjonalistami – zajmują stanowiska adekwatnie do swoich kwalifikacji i awansują zgodnie z ustalonymi regułami;

33 Cechy biurokracji wg Maxa Webera urzędnicy pracują w pełnym wymiarze godzin i otrzymują stałe wynagrodzenie; urzędnicy pracują w pełnym wymiarze godzin i otrzymują stałe wynagrodzenie; urzędnicy są pracownikami najemnymi – nie są właścicielami żadnej części organizacji; sfera zawodowa jest ściśle oddzielona od sfery prywatnej; urzędnicy są pracownikami najemnymi – nie są właścicielami żadnej części organizacji; sfera zawodowa jest ściśle oddzielona od sfery prywatnej; komunikacja odbywa się w formie pisemnej, poprzez przepływ dokumentów określoną przepisami drogą służbową; komunikacja odbywa się w formie pisemnej, poprzez przepływ dokumentów określoną przepisami drogą służbową; gromadzona dokumentacja ma charakter pisemny gromadzona dokumentacja ma charakter pisemny

34 Typy władzy według Maxa Webera: władza charyzmatyczna, wynikając a z wiary w nadzwyczajne cechy przywódcy; władza charyzmatyczna, wynikając a z wiary w nadzwyczajne cechy przywódcy; władza tradycjonalna, której podstawą jest ciągłość tradycji; władza tradycjonalna, której podstawą jest ciągłość tradycji; władza legalna, biurokratyczna – charakterystyczna dla świata współczesnego, opiera się na wierze w legalność ustanowionych porządków i prawa wydawania poleceń przez osoby powołane przez nie do sprawowania panowania. władza legalna, biurokratyczna – charakterystyczna dla świata współczesnego, opiera się na wierze w legalność ustanowionych porządków i prawa wydawania poleceń przez osoby powołane przez nie do sprawowania panowania.

35 Patologie biurokracji dehumanizacja stosunków międzyludzkich dehumanizacja stosunków międzyludzkich trudności z reagowaniem na sytuacje nietypowe trudności z reagowaniem na sytuacje nietypowe oporne wdrażanie innowacji oporne wdrażanie innowacji brak elastyczności w działaniu (działanie tylko zgodnie z przepisami) brak elastyczności w działaniu (działanie tylko zgodnie z przepisami) środki stają się celem działania środki stają się celem działania powstawanie nieformalnych klik powstawanie nieformalnych klik nadużywanie władzy przez urzędnika. nadużywanie władzy przez urzędnika. prawo Parkinsona prawo Parkinsona zasada Petera zasada Petera

36

37 Koncepcja naukowego kierownictwa i zarządzania administracyjnego: Frederik W. Taylor ( ), Henri Fayol ( ) Podstawowe zasady naukowego zarządzania: Podstawowe zasady naukowego zarządzania: 1. rozczłonkowanie pracy na czynności proste i specjalizacja robotników; 1. rozczłonkowanie pracy na czynności proste i specjalizacja robotników; 2. zasada jednego najlepszego sposobu wykonania pracy (one the best way)- chronometraż, 2. zasada jednego najlepszego sposobu wykonania pracy (one the best way)- chronometraż, 3. oddzielenie funkcji zarządzania od funkcji wykonawczych - (pomysłowość robotników zakłóca pracę), 3. oddzielenie funkcji zarządzania od funkcji wykonawczych - (pomysłowość robotników zakłóca pracę), 4. psychofizyczny dobór ludzi do pracy – odpowiedni człowiek do odpowiednich zadań, 4. psychofizyczny dobór ludzi do pracy – odpowiedni człowiek do odpowiednich zadań, 5. materialne motywowanie ludzi do pracy – chronometraż i akord, 5. materialne motywowanie ludzi do pracy – chronometraż i akord, 6. dokładne przeszkolenie robotnika w zakresie zadań i sposobu ich wykonania 6. dokładne przeszkolenie robotnika w zakresie zadań i sposobu ich wykonania 7. zapewnienie dobrych organizacyjnych, fizycznych i socjalnych warunków pracy, 7. zapewnienie dobrych organizacyjnych, fizycznych i socjalnych warunków pracy,

38 Henri Fayol Funkcje kierownicze: Funkcje kierownicze: planowanie planowanie organizowanie organizowanie przewodzenie przewodzenie kontrolowanie kontrolowanie

39 Szkoła Human Relation Elton Mayo Elton Mayo Abraham Maslow Abraham Maslow Douglas McGregor Douglas McGregor

40 Teoria X i teoria Y D. McGregora Założenia teorii XZałożenia teorii Y 1. Ludzie nie lubią pracować i starają się unikać pracy. 2. Ponieważ ludzie nie lubią pracować, menedżerowie, by skłonić ich do pracy na rzecz realizacji celów organizacji, muszą ich kontrolować, zmuszać, kierować nimi i grozić im karami. 3. Ludzie wolą, by nimi kierowano, pragną unikać odpowiedzialności, pragną też bezpieczeństwa. Ich ambicje są niewielkie. 1. Ludzie nie wykazują przyrodzonej awersji do pracy; praca jest naturalną częścią ich życia. 2. Ludzie są wewnętrznie motywowani do osiągania celów, do których są przywiązani. 3. Ludzie są przywiązani do celów w stopniu odpowiadającym osobistym nagrodom, jakie otrzymują za osiągnięcie tych celów. 4. We właściwych warunkach ludzie dążą do odpowiedzialności oraz ją podejmują. 5. Ludzie zdolni są do nowatorskiego podejścia do rozwiązywania problemów organizacji. 6. Ludzie nie są głupi, ale w najczęstszych warunkach organizacyjnych ich możliwości intelektualne są wykorzystywane tylko częściowo.

41 Typ koncepcji Klasyczna teoria organizacji Human relations Nowoczesna teoria organizacji Koncepcja Człowieka XY człowiek złożony Koncepcja członka organizacji oddana śrubkapodmiot działaniazasoby ludzkie Postulowana rola kierownika kapitan przemysłu liderdecydent Sposób postrzegania organizacji maszyna system społeczny (zamknięty) system społeczny (otwarty) Autorzy M. Weber, F. Taylor, H. Fayol E. MayoA. Etzioni, P. Blau

42 Instytucje totalne: Erving Goffman

43 Sieci organizacji: Manuel Castells sieci przedsiębiorstw są najwłaściwszym rozwiązaniem w warunkach gospodarki światowej i nowej ekonomii sieci przedsiębiorstw są najwłaściwszym rozwiązaniem w warunkach gospodarki światowej i nowej ekonomii organizacjom –coraz trudniej przetrwać jeżeli nie są częścią sieci organizacjom –coraz trudniej przetrwać jeżeli nie są częścią sieci rozwój sieci organizacji możliwy jest dzięki technologiom informacyjnym rozwój sieci organizacji możliwy jest dzięki technologiom informacyjnym

44 Pytania kontrolne Jaka jest geneza badań organizacji? Jaka jest geneza badań organizacji? Jakie są główne teorie dotyczące organizacji? Jakie są główne teorie dotyczące organizacji? Jakie są cechy biurokracji według M. Webera? Jakie są cechy biurokracji według M. Webera? Jakie są dysfunkcje biurokracji? Jakie są dysfunkcje biurokracji? Jakie są podstawowe zasady naukowego zarządzania? Jakie są podstawowe zasady naukowego zarządzania? Co to są instytucje totalne? Co to są instytucje totalne?


Pobierz ppt "SOCJOLOGIA ORGANIZACJI Wykład I Podstawowe pojęcia Szkoły i kierunki w nauce o organizacji dr Barbara Przywara."

Podobne prezentacje


Reklamy Google