Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

1 Społeczne uczestnictwo osób starszych w Polsce. Analiza i rekomendacje działań. Prof. UW dr hab. Barbara Szatur-Jaworska Instytut Polityki Społecznej.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "1 Społeczne uczestnictwo osób starszych w Polsce. Analiza i rekomendacje działań. Prof. UW dr hab. Barbara Szatur-Jaworska Instytut Polityki Społecznej."— Zapis prezentacji:

1 1 Społeczne uczestnictwo osób starszych w Polsce. Analiza i rekomendacje działań. Prof. UW dr hab. Barbara Szatur-Jaworska Instytut Polityki Społecznej Uniwersytetu Warszawskiego Polskie Towarzystwo Gerontologiczne

2 2 Autorzy opracowania Stan przestrzegania praw osób starszych w Polsce. Analiza i rekomendacje działań: dr hab. Piotr Błędowski – profesor nadzwyczajny Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, Polskie Towarzystwo Gerontologiczne; dr hab. Małgorzata Halicka – profesor nadzwyczajny Uniwersytetu w Białymstoku, Polskie Towarzystwo Gerontologiczne; dr hab. Barbara Szatur-Jaworska – profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Warszawskiego, Polskie Towarzystwo Gerontologiczne; dr Piotr Szukalski – Uniwersytet Łódzki; dr hab. Elżbieta Trafiałek – profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego w Kielcach, Polskie Towarzystwo Gerontologiczne. Konsultacja merytoryczna: prof. dr hab. Brunon Synak – profesor zwyczajny Uniwersytetu Gdańskiego, Polskie Towarzystwo Gerontologiczne. Opracowanie i redakcja naukowa: dr hab. prof. UW – Barbara Szatur-Jaworska. Redakcja: mgr Magdalena Kuruś – Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich.

3 3 Seniorzy w Polsce Przeciętne dalsze trwanie życia osób w wieku 60 lat: mężczyźni – 17,7 lat, kobiety – 22,9 lat. Przeciętne dalsze trwanie życia osób w wieku 60 lat: mężczyźni – 17,7 lat, kobiety – 22,9 lat. Liczba ludności w wieku poprodukcyjnym (60/65+) w 2007 r. – tys. (16% populacji Polski). Liczba ludności w wieku poprodukcyjnym (60/65+) w 2007 r. – tys. (16% populacji Polski). Relacja liczby ludności w wieku poprodukcyjnym do liczby ludności w wieku produkcyjnym (18-59/64) w 2007 r. – 24,6:100. Relacja liczby ludności w wieku poprodukcyjnym do liczby ludności w wieku produkcyjnym (18-59/64) w 2007 r. – 24,6:100. Prognoza ludności (liczba ludności 60/65+) : 2020 r.– tys.(22,1%); 2035 r. – tys.(26,5%). Prognoza ludności (liczba ludności 60/65+) : 2020 r.– tys.(22,1%); 2035 r. – tys.(26,5%). Prognoza ludności (relacja ludności 60/65 do 18-59/64): 2020 r.- 37,2:100; 2035 r. – 46,3:100. Prognoza ludności (relacja ludności 60/65 do 18-59/64): 2020 r.- 37,2:100; 2035 r. – 46,3:100.

4 4 Społeczne uczestnictwo - edukacja

5 5 Edukacja – każda grupa wieku ma formalne prawo do studiów stacjonarnych na wyższej uczelni. Obyczajowo przyjęło się, że osoby starsze nie są studentami. Wyższe uczelnie nie tworzą ludziom starszym udogodnień w zakresie podejmowania studiów. Edukacja – każda grupa wieku ma formalne prawo do studiów stacjonarnych na wyższej uczelni. Obyczajowo przyjęło się, że osoby starsze nie są studentami. Wyższe uczelnie nie tworzą ludziom starszym udogodnień w zakresie podejmowania studiów. Dynamiczny rozwój Uniwersytetów Trzeciego Wieku. Dynamiczny rozwój Uniwersytetów Trzeciego Wieku.

6 6 Społeczne uczestnictwo Udział w życiu publicznym Badania Polskiego Towarzystwa Gerontologicznego z 2000 r. Tylko 14% ludzi starych (65 lat i więcej) należało do jakiejś organizacji, a zaledwie 1,4% było we władzach tychże organizacji. Tylko 14% ludzi starych (65 lat i więcej) należało do jakiejś organizacji, a zaledwie 1,4% było we władzach tychże organizacji. Niski poziom zaangażowania seniorów w życie społeczności lokalnych – 8% badanych. Nie angażują się oni w sprawy najbliższego otoczenia głównie dlatego, że nie są nimi zainteresowani (co trzeci) oraz z powodu braku sił (co czwarty). Niski poziom zaangażowania seniorów w życie społeczności lokalnych – 8% badanych. Nie angażują się oni w sprawy najbliższego otoczenia głównie dlatego, że nie są nimi zainteresowani (co trzeci) oraz z powodu braku sił (co czwarty).

7 7 Respondenci pracujący społecznie (w %) w latach Cechy społeczno- demograficzne Pracujący na rzecz swojego środowiska lub osób potrzebujących Pracujący w organizacjach obywatelskich Ogółem W wieku W wieku 65 lat i więcej Renciści Emeryci Źródło: Stan społeczeństwa obywatelskiego w latach Komunikat z badań, CBOS, styczeń 2006, tab. 5 (B.Wciórka); opracowanie własne. Społeczne uczestnictwo Udział w życiu publicznym Badania CBOS z 2004 r. wskazują na dodatnią zależność pomiędzy przekonaniem, iż współpraca z innymi ludźmi to na ogół marnowanie czasu, a takimi cechami społeczno – demograficznymi jak: starszy wiek, niski poziom wykształcenia, bierność zawodowa. Z badań tych wynika też, że osoby w wieku 65 lat i więcej wykazują najmniejszą gotowość do współdziałania z innymi w każdej ze wskazanych dziedzin: pożyczenie wartościowej rzeczy, praca społeczna, działalność gospodarcza, działalność polityczna. Wśród najstarszych respondentów najwyższy jest też odsetek (53%) osób, które nie wykazują żadnej gotowości do współpracy z ludźmi spoza rodziny.

8 8 Społeczne uczestnictwo Udział w życiu publicznym W Sejmie VI kadencji (na początku kadencji) na 460 posłów tylko 42 było w wieku 60 lat i więcej (9,1%). Z kolei wśród radnych odsetek osób w starszym wieku wynosi (w grudniu 2007): w radach gmin – 9,0%, w radach miast na prawach powiatu – 12,4%, w radach powiatów – 9,1%, w sejmikach województw – 10,6%. W Sejmie VI kadencji (na początku kadencji) na 460 posłów tylko 42 było w wieku 60 lat i więcej (9,1%). Z kolei wśród radnych odsetek osób w starszym wieku wynosi (w grudniu 2007): w radach gmin – 9,0%, w radach miast na prawach powiatu – 12,4%, w radach powiatów – 9,1%, w sejmikach województw – 10,6%. Dla porównania przypomnijmy, że pod koniec 2006 r. odsetek osób w wieku 60 lat i więcej w populacji dorosłych (19 lat i więcej) wynosił 22,4%, zaś w zbiorowości obywateli mających bierne prawo wyborcze do Sejmu (powyżej 21 lat) – 23,9%. Dla porównania przypomnijmy, że pod koniec 2006 r. odsetek osób w wieku 60 lat i więcej w populacji dorosłych (19 lat i więcej) wynosił 22,4%, zaś w zbiorowości obywateli mających bierne prawo wyborcze do Sejmu (powyżej 21 lat) – 23,9%. W Senacie VII kadencji, w którym zasiadało na początku kadencji 17 senatorów (17%) w wieku 60 lat i więcej, zaś odsetek osób w takim wieku w populacji 30 lat i więcej (mającej bierne prawo wyborcze do Senatu) – to 29,3%. W Senacie VII kadencji, w którym zasiadało na początku kadencji 17 senatorów (17%) w wieku 60 lat i więcej, zaś odsetek osób w takim wieku w populacji 30 lat i więcej (mającej bierne prawo wyborcze do Senatu) – to 29,3%.

9 9 Społeczne uczestnictwo - obszar społecznej komunikacji Obecność seniorów w mediach jest niewspółmiernie mała do ich liczebności. Obecność seniorów w mediach jest niewspółmiernie mała do ich liczebności. Jeżeli nawet występują w informacjach czy w publicystyce – to najczęściej obsadzani są w stereotypowych rolach: Ubogiego, Schorowanego, Potrzebującego Opieki, Korzystającego z Publicznych Środków Jeżeli nawet występują w informacjach czy w publicystyce – to najczęściej obsadzani są w stereotypowych rolach: Ubogiego, Schorowanego, Potrzebującego Opieki, Korzystającego z Publicznych Środków Bardziej pozytywny obraz starszego człowieka można natomiast znaleźć w przekazach reklamowych, choć i tutaj ich autorzy odwołują się do stereotypu – Zażywnego Staruszka (lub Staruszki), dla którego właściwe są tylko dwa pola aktywności: rodzina i rekreacja. Bardziej pozytywny obraz starszego człowieka można natomiast znaleźć w przekazach reklamowych, choć i tutaj ich autorzy odwołują się do stereotypu – Zażywnego Staruszka (lub Staruszki), dla którego właściwe są tylko dwa pola aktywności: rodzina i rekreacja. Aktywność poznawcza czy działalność starszych na rzecz innych ludzi nie pojawiają się jako elementy społecznego wizerunku starości. Aktywność poznawcza czy działalność starszych na rzecz innych ludzi nie pojawiają się jako elementy społecznego wizerunku starości.

10 10 Społeczne uczestnictwo - obszar społecznej komunikacji Dostęp do nowoczesnych technologii ograniczany jest barierami o charakterze: - emocjonalno-psychicznym (strach przed nową technologią) - materialnym (brak dostępu do komputera lub łączy internetowych) - kompetencyjnymi (nieumiejętność pracy z komputerem) Tabela 2 Częstotliwość korzystania z Internetu osób w wieku lata w wybranych krajach europejskich w 2006 roku (w odsetkach) Kraj Codziennie lub prawie codzienniePrzynajmniej raz w tygodniu kobietymężczyźniKobietyMężczyźni UE Polska37610 Dania Islandia Francja Źródło: La vie des femmes et des hommes en Europe: Un portrait statistique, Eurostat, 2008, s. 217.

11 11 Opinie na temat traktowania ludzi starszych (CBOS, 2000, Polacy wobec ludzi starych i własnej starości) obojętnośćniechęć w rodzinie 21%5% wśród sąsiadów 25%4% w parafii 24%3% w sklepach 44%6% w placówkach służby zdrowia 41%11% w byłym miejscu pracy 31%7% w urzędach 45%14% ze strony ludzi młodych 52%17% w środkach komunikacji 51%15% na ulicy 59%11%

12 12 Społeczne uczestnictwo - wnioski i kluczowe rekomendacje Uczestnictwo ludzi starych w szeroko rozumianej sferze publicznej jest niezadowalające. Dotyczy to różnych wymiarów tego uczestnictwa: aktywności w strukturach politycznych i w strukturach społeczeństwa obywatelskiego, otwartości na problemy innych ludzi i gotowości do podejmowania na ich rzecz jakichś działań, obecności w mediach, przebywania w publicznej przestrzeni. Uczestnictwo ludzi starych w szeroko rozumianej sferze publicznej jest niezadowalające. Dotyczy to różnych wymiarów tego uczestnictwa: aktywności w strukturach politycznych i w strukturach społeczeństwa obywatelskiego, otwartości na problemy innych ludzi i gotowości do podejmowania na ich rzecz jakichś działań, obecności w mediach, przebywania w publicznej przestrzeni. Ograniczenie uczestnictwa ludzi starych w sferze publicznej nie wynikają z istnienia formalnych barier. Nie można zatem poprawić sytuacji poprzez zmianę prawa. Tym, co wymaga zmian są społeczne postawy – samych ludzi starszych i przedstawicieli młodszych pokoleń, a szczególnie przedstawicieli zawodów i kręgów opiniotwórczych. W projektowaniu przestrzeni publicznej należy w większym stopniu uwzględniać potrzeby i ograniczenia starszych osób. Ograniczenie uczestnictwa ludzi starych w sferze publicznej nie wynikają z istnienia formalnych barier. Nie można zatem poprawić sytuacji poprzez zmianę prawa. Tym, co wymaga zmian są społeczne postawy – samych ludzi starszych i przedstawicieli młodszych pokoleń, a szczególnie przedstawicieli zawodów i kręgów opiniotwórczych. W projektowaniu przestrzeni publicznej należy w większym stopniu uwzględniać potrzeby i ograniczenia starszych osób. Upowszechnienia wymaga tworzenie przez samorządy lokalnych i regionalnych Rad Seniorów, będących ciałami doradczo-konsultacyjnymi władz terenowych. Upowszechnienia wymaga tworzenie przez samorządy lokalnych i regionalnych Rad Seniorów, będących ciałami doradczo-konsultacyjnymi władz terenowych. Walka ze stereotypami - kampanie społeczne zmieniające wizerunek ludzi starych. Walka ze stereotypami - kampanie społeczne zmieniające wizerunek ludzi starych. Wprowadzenie nowych rozwiązań instytucjonalnych ułatwiających społeczne funkcjonowanie osób starszych np.. Rad Seniorów, Biura Seniorów Wprowadzenie nowych rozwiązań instytucjonalnych ułatwiających społeczne funkcjonowanie osób starszych np.. Rad Seniorów, Biura Seniorów Wzrost partycypacji osób starszych w podejmowaniu decyzji na szczeblu lokalnym nic o nas bez nas. Wzrost partycypacji osób starszych w podejmowaniu decyzji na szczeblu lokalnym nic o nas bez nas. Niezbędne nowe rozwiązania formalno-finansowe zachęcające uczelnie wyższe do prowadzenia w ramach ich struktur Uniwersytetów Trzeciego Wieku np. status wolnego słuchacza. Niezbędne nowe rozwiązania formalno-finansowe zachęcające uczelnie wyższe do prowadzenia w ramach ich struktur Uniwersytetów Trzeciego Wieku np. status wolnego słuchacza.


Pobierz ppt "1 Społeczne uczestnictwo osób starszych w Polsce. Analiza i rekomendacje działań. Prof. UW dr hab. Barbara Szatur-Jaworska Instytut Polityki Społecznej."

Podobne prezentacje


Reklamy Google