Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Wspólna Polityka Rolna i Polityka Rozwoju Obszarów Wiejskich Wykład 5 Regionalne zróżnicowanie rolnictwa w krajach Unii Europejskiej Dominika Milczarek.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Wspólna Polityka Rolna i Polityka Rozwoju Obszarów Wiejskich Wykład 5 Regionalne zróżnicowanie rolnictwa w krajach Unii Europejskiej Dominika Milczarek."— Zapis prezentacji:

1 Wspólna Polityka Rolna i Polityka Rozwoju Obszarów Wiejskich Wykład 5 Regionalne zróżnicowanie rolnictwa w krajach Unii Europejskiej Dominika Milczarek

2 2 Zróżnicowanie w UE  Znaczne zróżnicowanie międzyregionalne rolnictwa zarówno we wszystkich regionach UE jak i w regionach poszczególnych państw;  Szczególnie wyraźne dla wskaźników społeczno- ekonomicznych oraz w zakresie efektywności rolnictwa i strukturze produkcji rolnej. Źródło danych regionalnych: Poczta, Kołodziejczyk, Baer w Zróżnicowanie regionalne gospodarki żywnościowej w Polsce w procesie integracji z Unią Europejską (2002), dane za 1997 r.

3 3 Zróżnicowanie społeczno-ekonomiczne  PKB per capita W latach nie uległa zmianie pozycja 5 regionów osiągających najwyższy poziom PKB na osobę Hamburg – 192,5% średniej UE, Brussels Gewest, Luksemburg, Ile-de-France, Bremen; Najniższe wartości PKB na osobę w Hiszpanii i południowej części Włoch Mezzogiorno – 59,2%-89,6% średniej UE; Najbardziej jednorodną zbiorowość tworzą regiony holenderskie i szwedzkie.

4 4 Zróżnicowanie regionalne w nowych krajach  51 spośród 53 wszystkich regionów w krajach kandydujących nie osiągnęło w 2000 r. 75% średniego poziomu PKB na mieszkańca UE (ok. 15,5 tys. euro). Oprócz Pragi i Bratysławy  Nowe kraje – 39 regionów.  Stopa bezrobocia w 2000 r. wyniosła średnio 12,5% (w UE 8,4) i wahała się od 6,6% na Węgrzech do 19,1% na Słowacji.

5 5 PKB w krajach kandydujących w 2000 r.

6 6 Regiony objęte Celem 1 i Celem 2 Źródło: EC:

7 7 Zróżnicowanie społeczno-ekonomiczne  Stopa bezrobocia Regionem-państwem o najniższej stopie bezrobocia jest Luksemburg (2,5%); Regiony o najwyższej stopie bezrobocia znajdują się w Hiszpanii (Andalucia – 32%), Włoszech (Calabria – 24,9%), ale i Niemcy (Sachsen-Anchalt – 20,6% w 1997 r.); Największe różnice regionalne występują w Hiszpanii (Navarra – 10%) i Włoszech (południowy region Campania a północne Trentino-Alto Adige – różnica 22 punktów procentowych).

8 8 Zatrudnienie w rolnictwie

9 9 Zróżnicowanie w sektorze rolnym  Udział zatrudnionych w rolnictwie Najwyższy odsetek zatrudnionych (20-43%) charakteryzuje rolnictwo większości regionów greckich; Najniższy wskaźnik mają regiony brytyjskie, niemieckie i belgijskie (poniżej 3%); Duże zróżnicowanie dla regionów Grecji (od 1% do 43,4%) i Hiszpanii (od 0,3% do 22,2%).

10 10 Udział rolnictwa w WDB

11 11 Zróżnicowanie w sektorze rolnym  Udział rolnictwa w tworzeniu wartości dodanej brutto Wysoki udział w większości regionów greckich (np. Peloponnisos – 19,8%), najniższy (poniżej 1%) głównie w regionach niemieckich; Największe zróżnicowanie regionalne w ramach państwa – w Hiszpanii i w Niemczech.

12 12 Produktywność pracy = wartość dodana brutto / zatrudniony

13 13 Zróżnicowanie w sektorze rolnym  Wydajność pracy Najwyższa wydajność pracy - regiony północno-zachodniej części UE (Danii, Belgii, Holandii, Niemiec, Francji, Luksemburga i Wielkiej Brytanii), najniższa – regiony części południowej (Hiszpanii, Portugalii i Grecji); Największe zróżnicowanie wewnątrz państw pomiędzy regionami występuje w regionach hiszpańskich i włoskich, a najmniejsze – belgijskich.

14 14 Przyjęcie nowych krajów spowodowało wzrost: Populacji o 28,2% - z 372,7 do 477,9 milionów. Obszaru o 35,5% - z 3,1 do 4,2 milionów km 2; Obszaru ziemi rolniczej o 44,5% - z 135,3 do 195,5 milionów hektarów; Zatrudnienia w rolnictwie o 137,3% - z 7,5 do 17,8 miliona osób. (Wilkin 2003)

15 15 Zróżnicowanie nowych krajów 1.Poziom rozwoju ekonomicznego (PKB per capita); 2.Wyniki ekonomiczne podczas okresu transformacji; 3.Wyniki zmian systemowych w gospodarce; 4.Znaczenie rolnictwa w gospodarce; 5.Struktura agrarna przed rozpoczęciem reform i obecnie; 6.Stopień „nastawienia pro-rynkowego” wśród rolników; 7.Konkurencyjność rolnictwa w porównaniu z UE; 8.Znaczenie rolnictwa na terenach wiejskich i w społeczeństwie.

16 16 Zróżnicowanie nowych krajów  Przeciętny udział rolnictwa w PKB w krajach Europy środkowo-wschodniej (10 krajów) wynosi 6% waha się od 14,5% w Bułgarii i 12,6% w Rumunii do 3,2% w Słowenii i 3,3% w Polsce;  W wyniku transformacji systemowej oraz prowadzonych polityk rolnych, produkcja rolnicza spadła do 30-40% poziomu z końca lat 80-tych w krajach nadbałtyckich, do 70% na Węgrzech i 90% w Polsce (Wilkin 2003).

17 17 Przyczyny spadku produkcji rolniczej:  Upadek tradycyjnych powiązań z rynkami RWPG;  Zmniejszenie dochodów ludności i subsydiów;  Dominacja monopolistycznych przedsiębiorstw sektora przetwórczego i dystrybucji;  Negatywne relacje cen czynników produkcji i produktów końcowych;  Proces prywatyzacji i restrukturyzacji;  Kapitał społeczny;  Zerwanie dotychczasowych powiązań pomiędzy gospodarstwami a sektorem czynników produkcji i skupu produktów;  Problemy z finansowaniem i kredytowaniem działalności rolniczej (Źródło: Trzeciak-Duval 1999)

18 18 Polityka wspierania rolnictwa Faza 1 Wysokie wsparcie we wszystkich krajach, oprócz Węgier i Polski Faza 2 Spadek wsparcia w wyniku spadku wsparcia z budżetu państwa, obniżonej protekcji handlowej i wprowadzenia restrykcyjnej polityki makroekonomicznej Faza 3 Od lat wzrost wsparcia

19 19 Wskaźnik wsparcia producentów rolnych (PSE) OECD: Producer Support Estimate (PSE) Procentowy wskaźnik określający wielkość transferu środków pieniężnych od konsumentów i podatników do producentów rolnych (poprzez dotacje, ochronę rynku, obniżone podatki)

20 20 Wskaźnik wsparcia producentów rolnych (%PSE) Źródło: Kwieciński 2005

21 21 Wskaźnik wsparcia producentów rolnych (%PSE) Czechy Estonia Węgry Łotwa Litwa Polska Słowacja Rumunia UE OECD Źródło: OECD

22 22 Zróżnicowanie regionalne w nowych krajach  Udział rolnictwa w wartości dodanej brutto Najwyższy (na poziomie NUTS-2) charakteryzował Litwę (10,4%) i regiony węgierskie (7,8%); a najniższe – Słowenię (4,1%), Łotwę (4,3%) i regiony słowackie; Duże zróżnicowanie regionalne w Polsce (od 1,3% w woj. śląskim do 11,2% w woj. podlaskim) i w Czechach (od 0,1% w regionie praskim do 9,1% w regionie Jihozapad).

23 23 Zróżnicowanie regionalne w nowych krajach  Udział zatrudnionych w rolnictwie ogółem Najwyższa wartość w Polsce (woj. lubelskie 46,2%) a najniższe w Czechach (region praski – 0,3%); Wysoki odsetek zatrudnionych charakteryzuje rolnictwo litewskie (21%).

24 24 Zróżnicowanie regionalne w nowych krajach  Względna wydajność pracy w rolnictwie Najwyższa wydajność w rolnictwie węgierskim i czeskim; Jednocześnie regiony węgierskie charakteryzowały się największymi dysproporcjami (od 37,2% do 185,1%); Najniższą wydajnością charakteryzowało się województwo małopolskie (9,7%); W Polsce najwyższy wskaźnik osiągnięty został w woj. zachodniopomorskim (40,4%).

25 25 Priorytety związane z WPR  Wpływ wyników transformacji sektora rolnego;  Wszystkie kraje Europy środkowo-wschodniej mają wystarczający potencjał i są zainteresowane zwiększaniem produkcji rolnej;  Kraje z przewagą dużych komercyjnych gospodarstw i wysokim stopniem koncentracji ziemi - kontynuacja tradycyjnego wsparcia;  Kraje o dużym udziale ludności wiejskiej oraz przewadze małych gospodarstw - wyważona polityka rolna i polityka rozwoju obszarów wiejskich.

26 26 Pytania do dyskusji:  Jakie zmiany we WPR byłyby pożądane biorąc pod uwagę specyficzne uwarunkowania krajów kandydujących?  Jak bardzo i na jakich polach różnią interesy i oczekiwania obecnych krajów UE i krajów kandydujących dotyczące przyszłej WPR?  Jakie są główne doświadczenia z akcesji i okresów przedakcesyjnych, które powinny być wykorzystane w tworzeniu polityki rolnej dla powiększonej UE?


Pobierz ppt "Wspólna Polityka Rolna i Polityka Rozwoju Obszarów Wiejskich Wykład 5 Regionalne zróżnicowanie rolnictwa w krajach Unii Europejskiej Dominika Milczarek."

Podobne prezentacje


Reklamy Google