Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

System gospodarki odpadami w Szwecji i osiąganie poziomów odzysku Gdańsk 23 października 2014 Józef Neterowicz Radca Ambasady szwedzkiej w Polsce Ekspert.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "System gospodarki odpadami w Szwecji i osiąganie poziomów odzysku Gdańsk 23 października 2014 Józef Neterowicz Radca Ambasady szwedzkiej w Polsce Ekspert."— Zapis prezentacji:

1 System gospodarki odpadami w Szwecji i osiąganie poziomów odzysku Gdańsk 23 października 2014 Józef Neterowicz Radca Ambasady szwedzkiej w Polsce Ekspert ds. Ochrony Środowiska i Energii Odnawialnej Związku Powiatów Polskich Członek Rady Konsultacyjnej ds. Energii w Sejmie RP Prezes firmy Radscan Intervex Polska Sp. z o.o

2 Rewolucja w myśleniu „Potrzebujemy nowego sposobu myślenia” Albert Einstein

3 Szwecja w liczbach  9,4 mln mieszkańców  km 2  Odległość z południa Szwecji na północ Szwecji = odległości z południa Szwecji do Neapolu

4 Realizowana jest hierarchia postępowania z odpadami Unikać, minimalizować Powtórnie użyć Odzyskać jako surowiec Odzyskać energię Składować

5 Ważne etapy rozwoju  Późny wiek XIX: Epidemia cholery – początek gospodarki odpadami komunalnymi  Lata 50-te XX wieku: Powstały systemy centralnego ogrzewania  Lata 70-te i 80-te XX wieku: Kryzysy naftowe – odpady wykorzystywane do produkcji ciepła sieciowego

6 Ważne etapy rozwoju Odpady komunalne składowane rocznie na składowiskach (w tonach) Wprowadzenie odpowiedzialności producenta Obowiązek gminnych planów gospodarki odpadami Wprowadzenie podatku składowiskoweg o Zakaz składowania odpadów palnych na składowisku Zakaz składowania odpadów organicznych na składowisku i krajowy cel, dotyczący odpadów żywnościowych Obecnie trwający przegląd sytuacji w całym kraju

7 Rola gmin w.g. Unii Europejskiej. To gmina powinna zapewnić swoim mieszkańcom: Czyste środowisko naturalne (wodę,powietrze, ziemię) Tanie media potrzebne do życia (wodę,energię) Niskie koszty utylizacji ścieków i odpadów stałych Adekwatną do poziomu życia komunikację, Równy dostęp do ochrony zdrowia i nauki Bezpieczeństwo socjalne Bezpieczeństwo dla mienia i życia Maksymalne zrównoważenie w gospodarce zasobami i potrzebami

8 Gdzie realizuje się zrównoważenie Istotą optymalnego działania w gminie jest jak najbliższe zrównoważenie między zasobami i potrzebami. Do podstawowych miejsc (instalacji) w gminie istotnych dla procesu zrównoważenia są: Sieć ciepłownicza Źródła energii odnawialnej Składowisko odpadów komunalnych Oczyszczalnia ścieków, biogazownia Spalarnia odpadów komunalnych Transport miejski

9 Hammarby Sjöstad Sztokholm – częścią koncepcji Symbio – City = pełna równowaga między potrzebami a zasobami

10 Realizacja Gminy realizują swoje obowiązki w różny sposób, tworząc własną organizację gospodarki odpadami Administracja:  Prawie 50% gmin utworzyło gminne spółki gospodarki odpadami Odbiór odpadów komunalnych:  30% obsługa we własnym zakresie  70% umowa z prywatnymi operatorami Przetwarzanie odpadów komunalnych  35% obsługa we własnym zakresie  65% umowa z innymi operatorami, będącymi przeważnie własnością gmin

11 Ekonomika gospodarki odpadowej Odpady komunalne  Wszystkie koszty pokrywają gminne opłaty za wywóz śmieci (nie podatki)  O taryfach decyduje samodzielnie każdy zarząd gminy  Działalność niedochodowa  Opłaty mogą być zróżnicowane, aby zachęcić do segregowania u źródła na potrzeby recyklingu Odpady komunalne objęte odpowiedzialnością producenta:  Koszty pokrywa opłata, dodana do ceny każdego produktu

12 Odpady bytowe ponadgabarytowe Tradycyjne odpady bytowe Odpady zielone Odpady iebezpieczne Metal Szkło Papier, tektura,plastik Palne Recykling Recykling Unieszkodliwienie Kompost Energia cieplna i elektryczna lub biometan lub Gmina Opłata odpadowa Nawóz do rolnictwa Kaucja PET Puszki AL Recykling Segregacja Frakcja organiczna Reszta odpad ów Szkło Makulatura Baterie Świetlówki Spalarnia odpadów Biogazownia Gminne centrum segregacji i odzysku Unieszkodliwienie

13 Model ogólny systemu Gospodarstwa domowe lub przedsiębiorstwa Zapobieganie powstawaniu odpadów Odbiór i wywóz odpadów Punkty zbiórki odpadów Centrale recyklingu Odbiór z posesji Odzysk materiałowy Przetwarzanie biologiczne Odzysk energii Składowanie na wysypisku Nowe produkty: biogaz, nowe materiały, centralne ogrzewanie, energia elektryczna, bionawóz

14 Sortowanie odpadów jako część zrównoważenia Tylko sortowanie u źródła jest bezkosztowym sposobem na wydzielaniem frakcji do ponownego użycia Duże sortownie podwyższają koszt gospodarki odpadami zmniejszając ekonomiczne ramy dla finansowej efektywności dla spalarni odpadów Sortownie nie są alternatywa dla spalarni lecz wręcz muszą występować równolegle Najniższa wartość odpadu to wartość energii powstałej podczas jego spalenia

15 Świadomość społeczna – czynnik sukcesu Kluczowe informacje i narzędzia motywujące oraz ułatwiające współpracę: – Komunikacja – Opracowanie zrozumiałych systemów, ułatwiających właściwe postępowanie – Informacja zwrotna o rezultatach oraz jasny przekaz, że „to co ja robię, ma znaczenie” – Podkreślanie odpowiedzialności i znaczenia zaangażowania wytwórców odpadów

16 Zapobieganie powstawaniu odpadów w Szwecji Obecnie 99% odpadów to odzysk materiałowy lub energetyczny  większy nacisk na zapobieganie powstawaniu odpadów Informacja, wiedza i postępowanie to czynniki sukcesu Długa tradycja ponownego używania – pchli targ, sklepy z używanymi rzeczami, zbiórka w centralach recyklingu, itp. Największe wyzwanie: przerwanie powiązania między wytwarzaniem odpadów i wzrostem gospodarczym Przewiduje się podwojenie ilości wytwarzanych odpadów komunalnych w Szwecji w latach (szwedzki Urząd ds. ochrony środowiska) Przewiduje się wzrost ilości odpadów na świecie o 72 % w latach (What a Waste-A global review of Solid Waste Management, marzec 2012, Grupa Banku Światowego) Przewiduje się podwojenie ilości wytwarzanych odpadów komunalnych w Szwecji w latach (szwedzki Urząd ds. ochrony środowiska) Przewiduje się wzrost ilości odpadów na świecie o 72 % w latach (What a Waste-A global review of Solid Waste Management, marzec 2012, Grupa Banku Światowego)

17 System Szwedzki Odbiór posegregowanych u źródła odpadów z gospodarstw domowych  Odbiór z posesji  630 central recyklingu z z pracownikami obsługi na miejscu  bezobsługowych punktów selektywnej zbiórki odpadów Przetwarzanie i recykling odpadów w zależności od ich charakteru 58 zakładów przetwarzania odpadów organicznych  32 zakładów przetwarzających odpady na energię  79 składowisk odpadów

18 Produkty Odzysk materiałowy Odpady Spalanie Składowisk o odpadów Paliwo do pojazdów Bioga z Produkcja ciepła/chłodu Bionawozy Gospodarstw a rolne Oczyszczanie ścieków Fermentacja beztlenowa Produkcja energii elektryczn ej Inne paliwa Gospodarstw a domowe

19 Koszty stałe i ruchome kosztów produkcji energii el. w gr/kWh el. z różnych paliw w Szwecji bez podatków, VAT i subwencji państwowych

20 Wyjątkowe wyniki

21

22 Termiczne przekształcanie odpadów komunalnych w krajach Europy Zachodniej

23 Rozwój Beztlenowa fermentacja Spalanie z odzyskiem energii Składowanie Odzysk materiałowy

24 Centrale recyklingu

25 Biogazownia Zrównoważona gospodarka mediami i zasobami organicznymi współpraca wsi z miastem Odpady i uprawy rolnicze Paliwo CSGBiometan sieciowy lub ciepło sieciowe, energia elektryczna Frakcja biologiczna odpadów komunalnych Ciepło sieciowe Osad Nawóz naturalny Biogazownia

26 Produkcja biogazu i bionawozu W 2011 wyprodukowano 322 GWh paliwa samochodowego z odpadów żywnościowych, zastępując ok.30 mln litrów benzyny. Corocznie w Szwecji ton nawozów jest zastępowanych bionawozem.  Obecnie najbardziej rozwijająca się metoda przetwarzania  Odzysk energii poprzez produkcję biogazu stosowanego jako paliwo do pojazdów  Zawracanie substancji pokarmowych na pola uprawne poprzez produkcję bionawozu  Segregowanie u źródła i gwarancja jakości to słowa kluczowe

27 Energia użytkowa z odpadów  Produkcja ta zapewnia ok. 20% całego ciepła sieciowego w Szwecji, pokrywa zapotrzebowanie domostw  Produkcja energii elektrycznej odpowiada potrzebom gospodarstw domowych  Zaawansowany i bezpieczny system oczyszczania spalin  Większość pozostałości poprodukcyjnych może podlegać recyklingowi Całkowita produkcja energii w 2011: Ciepło sieciowe: 13,5 TWh Energia elektryczna: 2 TWh (łącznie z odpadami przemysłowymi)

28 To tutaj odzyskuje się energię ze skraplania spalin Tradycyjna spalarnia odpadów komunalnych w Szwecji

29 Efektywne spalanie odpadów komunalnych

30 Odpady – to zasoby

31 Od wysypisk śmieci do nowoczesnych zakładów recyklingu

32 Opłata za wywóz odpadów Średnia opłata roczna w 2011 dla gospodarstwa domowego: Domy jednorodzinne: 240 EUR Mieszkania: 150 EUR Średnia opłata dzienna dla gospodarstwa domowego

33 Koszty gospodarki odpadami komunalnymi w 2010 r., średnio

34 Środki sterowania  Cele ekologiczne  Rozporządzenia rządowe, zakazy i podatki, np.:  Podatek wysypiskowy (od 2000)  Zakaz składowania odpadów palnych na wysypisku od 2002  Zakaz składowania odpadów organicznych na wysypisku od 2005  Zróżnicowane taryfy za odpady komunalne  Gminne plany i przepisy dotyczące gospodarki odpadami  Informacja i komunikacja

35 Ważne czynniki sukcesu Gospodarka odpadami to usługa publiczna Jasny podział ról i odpowiedzialności umożliwia niezbędne inwestycje Jasne krajowe cele ekologiczne wskazujące kierunek działania. Długoterminowe regulacje prawne i ekonomiczne instrumenty sterowania Współpraca pomiędzy gminami Współpraca wewnątrz gminy (wydziały zajmujące się odpadami, energią, gospodarką wodno-ściekową, planowaniem przestrzennym, itp.) Współpraca między sektorem publicznym i prywatnym Skupienie uwagi na komunikacji i zaangażowaniu społeczeństwa

36 Szwedzka wizja to zero odpadów! BNPBNP Wzrost gospodarczy Wytworzone odpady Cele długoterminowe do roku 2020:  Przerwanie powiązania między wytworzonymi odpadami i wzrostem gospodarczym  Zdecydowane przesunięcie w górę hierarchii postępowania z odpadami

37 37 W. Rogalski Środowisko Przeciwdziałanie zmianie klimatu Możliwe ścieżki wzrostu koncentracji CO 2 Źródło: Raport IPCC 2007

38 38 W. Rogalski Środowisko Przeciwdziałanie zmianie klimatu Wysokość emisji według sektorów

39 39 W. Rogalski Środowisko Unieszkodliwianie odpadów – Europa Źródło: Dr hab. T. Pająk

40 40 W. Rogalski Środowisko Bioodpady – System Wiedeński Kompostowanie Odpady ogrodnicze i czyste odpady roślinne z gospodarstw domowych Fermentacja beztlenowa (biogaz) Odpady kuchenne z restauracji, zanieczyszczone odpady roślinne z gospodarstw domowych Spalanie biomasy Drewno naturalne Odpady organiczne Spalanie Kompostowanie Fementacja (Biogaz) Działalność komunalna Systemy te nie rywalizują ze sobą – uzupełnianie, nie konkurecja Odpady organiczne, które nie mogą być poddane recyklingowi pozostają w odpadach komunalnych i zostają wykorzystane termicznie

41 41 W. Rogalski Środowisko Spalanie odpadów – spalarnia rusztowa Spittelau Wiedeń

42 42 W. Rogalski Środowisko Spalanie odpadów – nowe spalarnie (Austria - Wiedeń)

43 Wnioski ze Szwecji Polityka ku niezależności energetycznej samorządów to przede wszystkim znakomty środek do: - zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego państwa - zmniejszania bezdobocia - podniesienia komfortu życia mieszkańców - zmniejszenia strat przesyłu energii - minimalizacji ryzyka awarii przesyłu - spełnianienia dyrektyw unijnych Impulsem często rewitalizacji zdewastowanych terenów – służy równoważniu potrzeb i zasobów w Symbio - City

44 Przesłanie „Największym zagrożeniem dla ludzkości nie jest zło czynione przez złych ludzi tylko bierność tych dobrych” Martin L. King

45 D ziękuję za uwagę ! Telefon: jozef. Nie bądźmy bierni !


Pobierz ppt "System gospodarki odpadami w Szwecji i osiąganie poziomów odzysku Gdańsk 23 października 2014 Józef Neterowicz Radca Ambasady szwedzkiej w Polsce Ekspert."

Podobne prezentacje


Reklamy Google