Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Towaroznawstwo – nauka o jakości towarów Znaczenie i definiowanie jakości Cechy jakościowe towarów.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Towaroznawstwo – nauka o jakości towarów Znaczenie i definiowanie jakości Cechy jakościowe towarów."— Zapis prezentacji:

1 Towaroznawstwo – nauka o jakości towarów Znaczenie i definiowanie jakości Cechy jakościowe towarów

2 Towaroznawstwo – istota i zakres Towaroznawstwo – nauka zajmująca się badaniem i oceną właściwości użytkowych towarów oraz czynników wpływających na jakość. Towaroznawstwo – nauka o właściwościach towarów, metody ich badania i oceny, czynnikach, zjawiskach i procesach rzutujących na jakość i wartość użytkową, o właściwym ukształtowaniu jakości wyrobów w sferach: przedprodukcyjnej, produkcyjnej i poprodukcyjnej.

3 Zakres towaroznawstwa Wiedza o grupach towarowych i o poszczególnych towarach: - pochodzenie, poprawne nazewnictwo, zarys procesu technologicznego, właściwości, zastosowanie, asortyment handlowy, wymagania norm, metody badań i oceny, regulacje prawne.

4 Zakres towaroznawstwa, 2 Wiedza na temat kształtowania i oceny jakości: - teoria jakości, zapewnienie i zarządzanie jakością, optymalizowanie jakości, ocena jakości wyrobów finalnych.

5 Zakres towaroznawstwa, 3 Wiedza z zakresu logistyki i ochrony jakości: - opakowalnictwo towarów, oznaczenia towarów, ochrona jakości w transporcie, magazynowanie towarów.

6 Zakres towaroznawstwa, 4 Stosowanie i doskonalenie metod badań: - badanie jakości towarów, przekazywanie społeczeństwu wyników badań, doradztwo dla konsumentów.

7 Zakres towaroznawstwa, 5 Znajomość zagadnień ogólnych: - klasyfikacja towarów, normalizacja, akredytacja laboratoriów, zagadnienia ekologiczne, rzeczoznawstwo.

8 Elementy wiedzy o towarze Poprawne nazewnictwo, rozwój w sensie historycznym, pochodzenie w sensie geograficznym, zastosowane surowce i materiały, zarys procesu technologicznego, właściwości fizyczne, chemiczne, mikrobiologiczne i inne.

9 Elementy wiedzy o towarze, 2 Cechy sensoryczne, estetyczne, zastosowania, zagadnienia substytucji, normalizacja i normy, metody identyfikacji, metoda badania i oceny jakości, metody wykrywania wad i zafałszowań.

10 Elementy wiedzy o towarze, 3 Opakowanie, znakowanie, asortyment, klasyfikacja rodzajowa, warunki transportu, zasady magazynowania, kinetyka zmian jakości, logistyka, regulacje prawne związane z jakością towarów, recykling.

11 Towaroznawstwo obejmuje: Nauki przyrodniczo –techniczne - chemia, fizyka, mikrobiologia, technologia, materiałoznawstwo, nauki rolne i leśne, ekologia; Nauki ekonomiczne - ekonomia, ekonomika jakości, marketing, organizacja i zarządzanie, statystyczna kontrola jakości, kwalitologia, logistyka; Nauki prawne; Psychologia.

12 Definicje Definicja nominalna – wyjaśnienie znaczenia za pomocą znanych wyrazów. Definicja realna – wyliczenie istotnych cech definiowanego pojęcia. Jakość – ogół właściwości obiektu wiążących się z jego zdolnością do zaspokojenia potrzeb stwierdzonych i oczekiwanych.

13 Definicje, 2 Obiekt – to, co może być wyodrębnione i rozpatrywane. Obiektem może być np. działanie lub proces, wyrób, organizacja społeczna. Proces – zestaw wzajemnie powiązanych zastosowań i działań, które przekształcają stan wejściowy w wyjściowy. Wyrób – wynik działań lub procesów.

14 Definicje, 3 Organizacja – spółka, korporacja, firma, przedsiębiorstwo lub instytucja publiczna lub prywatna, o własnych zadaniach i administracji albo jakakolwiek ich część samodzielna lub nie.

15 Definicje, 4 Cechy krytyczne (dyskwalifikujące) - cechy, których poziom, niezależnie od gatunku, klasy, jakości musi być utrzymany w określonych granicach pod rygorem całkowitej utraty wartości użytkowej (np. zanieczyszczenia mikrobiologiczne, sprawność hamulców w aucie, itp).

16 Definicje, 5 Cechy klasyfikujące - decydują o jakości lecz mogą ulegać stopniowaniu; - poziom tych cech decyduje o zaliczeniu wyrobu do odpowiedniej klasy jakościowej, gatunku.

17 Cechy określające jakość towaru Cechy mierzalne – można opisać liczbą i jednostką miary określoną w wyniku badań laboratoryjnych, np. masa, gęstość, zawartość tłuszczu.

18 Cechy określające jakość towaru, 2 Cechy niemierzalne – nie dają się zmierzyć za pomocą znanych środków pomiarowych i mogą być opisane słownie jako wynik porównania danego towaru z wzorem lub wyrażone w umownej punktacji, np. w ocenie sensorycznej.

19 Cechy określające jakość towaru, 3 Cechy techniczne - określają techniczne parametry konstrukcji i technologii wyrobu, decydujące o zamierzonych funkcjach wyrobu.

20 Cechy określające jakość towaru, 4 Do cech technicznych zalicza się: - wymiary geometryczne, - właściwości fizykochemiczne, - techniczne parametry działania (wydajność, sprawność, moc, itp.). Ich cechą znamienną jest to, że są mierzalne.

21 Cechy określające jakość towaru, 5 Cechy użytkowe - charakteryzują funkcjonalność, - dogodność i bezpieczeństwo użytkowania - oraz niezawodność wyrobu. Mierzalność cech użytkowych jest możliwa, ale metody badania ich natężenia najczęściej muszą być ustalane doraźnie.

22 Cechy określające jakość towaru, 6 Cechy estetyczne - charakteryzuje wygląd zewnętrzny i staranność wykończenia wyrobów, z uwzględnieniem wymogów i tendencji wzornictwa przemysłowego. Ta grupa cech jest najtrudniej mierzalna. Ich oceny są często wysoce subiektywne.

23 Cechy określające jakość towaru, 7 Cechy ekonomiczne: 1. koszty nabycia, 2. cecha kupna, 3. amortyzacja, 4. straty na skutek zagrożonego kapitału, 5. koszty eksploatacji, 6. koszty transportu, 7. zainstalowanie, 8. przechowanie, 9. konserwacja, 10. naprawa.

24 Cechy określające jakość towaru, 8 Wada - niespełnienie wymagań związanych z zamierzonym użytkowaniem. Funkcjonalność - charakterystyka jakościowa wyrobu określająca rodzaje funkcji i stopień ich spełnienia przez wyrób.

25 Cechy określające jakość towaru, 9 Trwałość - zdolność obiektu do wypełniania wymaganych funkcji w danych warunkach użytkowania i obsługiwania, aż do osiągnięcia stanu granicznego, po osiągnięciu którego obiekt z przyczyn technicznych, ekonomicznych, środowiskowych lub z powodu innych istotnych czynników jest nieprzydatny do dalszego użytkowania.

26 Cechy określające jakość towaru, 10 Jakość projektu - zwana również jakością typu lub jakością wzoru, to stopień trafności, w jakim przewidywania zawarte w dokumentacji technicznej odpowiadają wymaganiom odbiorców.

27 Cechy określające jakość towaru, 11 Jakość wykonania - wyraża stopień zgodności pomiędzy wytwarzanym obiektem, a wzorcem (prototypem lub dokumentacją projektową). Jakość wykonania wyraża stopień zrealizowania zadania technologicznego.

28 Cechy określające jakość towaru, 12 Jakość eksploatacji - wyraża stopień zgodności uzyskiwany między rzeczywistym przebiegiem procesu użytkowania oraz rzeczywistym przebiegiem procesu obsługowo- naprawczego, a zasadami zawartymi w dokumentacji techniczno-ruchowej oraz obsługowo-naprawczej obiektu.

29 Cechy określające jakość towaru, 13 Cechy ergonomiczne - określają stopień dostosowania wyrobu do anatomicznych, fizjologicznych i psychicznych cech jego użytkowników.

30 Cechy określające jakość towaru, 14 Cechy ekologiczne - określają wzajemne relacje produktu i środowiska naturalnego, z uwzględnieniem zużywania surowców i energii oraz uciążliwych odpadów produkcyjnych, konsumpcyjnych i pokonsumpcyjnych w postaci stałej, skażonych ścieków i emisji szkodliwych gazów.

31 Cechy określające jakość towaru, 15 Cechy ekologiczne określają relacje w odniesieniu do biocenoz i do człowieka. Wymierna ich ocena jest stosunkowo trudna. Wykorzystuje się przede wszystkim bilanse ekologiczne.

32 Cechy określające jakość towaru, 16 Cechy logistyczne - warunkują optymalne przepływy surowców, materiałów, towarów i związanych z nimi informacji. Szczególne znaczenie mają cechy wpływające na pakowanie, transport i magazynowanie towarów warunkujące koszty produkcji i obrotu.

33 Czynniki determinujące jakość towarów Czynniki natury technicznej - stanowią podstawę jakości wyrobów, gdyż rozwój nauki i techniki stwarza nowe możliwości w zakresie jakości. Czynniki natury technicznej warunkują jakość wyrobów w całym cyklu ich życia, a więc zarówno w sferze przedprodukcyjnej, w produkcji, jak i w sferze poprodukcyjnej.

34 Czynniki determinujące jakość towarów, 2 Czynniki natury ekonomicznej - uzewnętrzniają się w zaangażowaniu kapitału oraz w wyborze i tworzeniu warunków do najwłaściwszego wykorzystania możliwości, jakie stwarza współczesna technika. Wyrazem doceniania czynników natury ekonomicznej w produkcji jest polityka gospodarcza ukierunkowana na jakość, nazywana polityką projakościową.

35 Czynniki determinujące jakość towarów, 3 Czynniki natury psychologicznej – uwidaczniają się najczęściej jako reakcja na warunki pracy, układ bodźców materialnych i moralnych, stosunki międzyludzkie w zakładzie pracy itp. Docenione mogą się przyczyniać do bardzo znacznego podniesienia jakości produkcji i efektów ekonomicznych uzyskiwanych przez przedsiębiorstwo.

36 Czynniki determinujące jakość towarów, 4 Czynniki natury organizacyjnej - wiążą się z problemami sterowania jakością, kontroli jakości w przemyśle, odbioru jakościowego w handlu, itp.

37 Normalizacja i normy Normalizacja – działalność mająca na celu uzyskanie optymalnego stopnia uporządkowania w określonej dziedzinie przez ustalenie postanowień przeznaczonych do powszechnego i wielokrotnego stosowania, dotyczących istniejących lub możliwych do zaistnienia problemów technicznych.

38 Normalizacja i normy, 2 Norma – przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony przez upoważnioną jednostkę organizacyjną dokument ustalający zasady, wytyczne lub charakterystyki odnoszące się do różnych rodzajów działalności lub ich wyników i zmierzający do uzyskania optymalnego stopnia uporządkowania w określonej dziedzinie.

39 Metody badania jakości towarów 1.Organoleptyczne. 2.Laboratoryjne. 3.Doświadczalnego użytkowania.

40 Metody badania jakości towarów, 2 Metoda organoleptyczna – polega na dokonywaniu badania na podstawie wrażeń odbieranych za pomocą zmysłów: wzroku, węchu, słuchu, smaku, dotyku. Wyróżnia się: ocenę organoleptyczną, analizę sensoryczną.

41 Metody badania jakości towarów, 3 Ocena organoleptyczna – to najogólniej pojęta ocena jakości towaru wykonana za pomocą zmysłów. Analiza sensoryczna – to ocena jakości dokonywana za pomocą jednego lub kilku zmysłów z zastosowaniem odpowiednich metod w warunkach zapewniających dokładność i prawidłowość wyników, wyrażana przez osoby o uprzednio sprawdzonej wrażliwości sensorycznej.

42 Metody badania jakości towarów, 4 Wrażliwość sensoryczna – zdolność odwzorowania bodźców zewnętrznych, np. barwy, kształtu, konsystencji, zapachu, smaku i innych za pomocą zmysłów. Próg wrażliwości sensorycznej – najmniejsze dostrzegane wrażenie zmysłowe, wywołane bardzo słabym bodźcem. Im niższy jest próg wrażliwości sensorycznej, tym większa jest wrażliwość sensoryczna.

43 Rzetelność oceny organoleptycznej Wpływ następujących czynników: stan zdrowia badającego, stan psychiczny i stopień zmęczenia fizjologicznego badającego, warunki otoczenia, pomieszczenia, temperatura, czas trwania badania, sposób wykonywania badań, wrażliwość zmysłowa, światło oświetlające badany towar.

44 Obiektywność i powtarzalność wyników Wzorce porównawcze (np. wzorce barwy, dźwięku, konsystencji, itp.); prosta aparatura pomocnicza (np. lupa, prześwietlacz, kamerton, palnik gazowy, itp.), proste odczynniki chemiczne wywołujące reakcje barwne (np. jodyna - wykrywanie skrobi, fluoroglucyna - wykrywanie ścieru drzewnego w papierze, lakmus - oznaczanie odczynu płynów, alizarol - oznaczanie stopnia zakwaszenia mleka, itp.).

45 Metody laboratoryjne Dają wyniki wyrażalne liczbowo, co pozwala na dokładną i ścisłą charakterystykę jakości towaru. Metody te dzieli się na: - fizyczne, - fizyko-chemiczne, - chemiczne, - mikrobiologiczne, - instrumentalne.

46 Wyróżnienia Metody ogólne – wspólne dla pewnych grup towarowych, np. poziom gęstości, kwasowość, lepkość. Metody specjalne – dostosowane do badań konkretnych towarów, np. oznaczenie tłuszczu w mleku.

47 Metody fizyczne Mierzenie towarów, ważenie, oznaczanie gęstości, oznaczanie temperatury topnienia, oznaczanie lepkości, mikroskopia, refraktometria, kalorymetria, badania mechaniczne.

48 Metody chemiczne Stosuje się przy badaniu substancji towaru, tj. zarówno do określenia podstawowych grup składników, jak i do ustalenia obecności środków zanieczyszczających, substancji świadczących o niewłaściwym stanie świeżości, domieszek ciał konserwujących, itp.

49 Metody mikrobiologiczne Nieodzowne przy ocenie przydatności wody do celów spożywczych, jak również przy ocenie, wielu artykułów żywnościowych, a zwłaszcza mleka i przetworów mięsnych. Metody mikrobiologiczne stosowane są również przy ocenie niektórych towarów nieżywnościowych.

50 Metody instrumentalne Umożliwiają przeprowadzenie wielokierunkowych badań i oznaczeń, określających różne właściwości towarów. W analizie instrumentalnej wykorzystuje się metody optyczne, elektro-chemiczne i chromatograficzne. Do badania służy aparatura, której elementami są urządzenia elektroniczne sprzężone z komputerami.

51 Metody kontroli jakości Kontrola stuprocentowa – może być stosowana, gdy: z przeznaczenia towaru wynika konieczność takiej kontroli, koszty takiej kontroli są z ekonomicznego punktu widzenia uzasadnione, badania nie powodują uszkodzeń wyrobu.

52 Metody kontroli jakości, 2 Kontrola wyrywkowa – powinna być przeprowadzona, gdy: nie ma technicznego, ani ekonomicznego uzasadnienia kontroli stuprocentowej, w wyniku sprawdzenia jakości wyrobu następuje jego zniszczenie lub taka zmiana jego właściwości, która powoduje, że staje się on nieprzydatny do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem.

53 Metody kontroli jakości, 3 Aby móc popranie ocenić jakość surowca, półproduktu lub wyrobu podczas jego wytwarzania, należy zastosować metody statystyczne do pobierania prób, badań doświadczalnych i kontroli jakości końcowej wytworzonego produktu.

54 Metody statystyczne Wykorzystywane w badaniach jakości towarów. Polegają na losowym pobieraniu do badań określonej części partii wyrobu z wykorzystywaniem metod statystyki matematycznej do określenia prawdopodobnej jakości towarów.

55 Zasady pobierania próbek Próbką nazywa się część partii towarów, która jest bezpośrednio poddana badaniom i na podstawie której określa się jakość całej partii towaru. Partię towaru ocenia się na podstawie analizy jakości próbki.

56 Rodzaje pobierania próbek Próbka pierwotna - część partii pobrana jednorazowo z jednego miejsca towaru nie opakowanego lub z jednego opakowania jednostkowego. Próbką pierwotną może być zawartość szufli, rury zgłębnikowej, pipety, łyżki, itp.

57 Rodzaje pobierania próbek, 2 Próbka jednostkowa - łączna ilość próbek pierwotnych pobranych z jednego opakowania jednostkowego. Opakowanie jednostkowe jest to każda postać opakowania zawierającego produkt i powtarzająca się jako część partii, np. worek jutowy, bela, skrzynka, beczka.

58 Rodzaje pobierania próbek, 3 Próbka ogólna - łączna ilość próbek pierwotnych lub jednostkowych pobranych z całej partii towaru. Próbka ogólna jest przeznaczona do otrzymania próbki średniej. Próbka średnia – część próbki ogólnej uzyskana przez wydzielenie i przeznaczenie do badań laboratoryjnych.

59 Rodzaje pobierania próbek, 4 Zasady pobierania próbek są zawarte w umowach handlowych opartych bądź na normach, bądź na dokładnych instrukcjach dotyczących tej czynności w odniesieniu do poszczególnych artykułów.

60 Rodzaje pobierania próbek, 5 Próbki należy pobierać w sposób losowy. Każda część partii, dobra czy zła, powinna mieć jednakowe szanse znalezienia się w próbce. Próbki pobiera się z różnych miejsc partii, bez względu na związane z tym trudności.

61 Rodzaje pobierania próbek, 6 Pobieranie próbek powinno się odbywać w warunkach nie wpływających na zmianę własności produktu i w jak najkrótszym czasie. Szczególną ostrożność należy zachować przy pobieraniu próbek z artykułów higroskopijnych, łatwo utleniających się, zawierających substancje lotne.

62 Rodzaje pobierania próbek, 7 W wypadku towarów opakowanych, przed przystąpieniem do pobierania próbek, sprawdza się zgodność opakowania i oznakowania z obowiązującymi normami lub warunkami umowy. Próbki pobiera się z opakowań nieuszkodzonych.

63 Rodzaje pobierania próbek, 8 Przed pobraniem próbek opakowanie należy oczyścić, by nie zanieczyścić próbki. Produkt w opakowaniach uszkodzonych zostawia się do dyspozycji stron, gdyż zniszczenie opakowania może pociągać za sobą zniszczenie produktu.

64 Rodzaje pobierania próbek, 9 Ważne jest przygotowanie próbki średniej. Przygotowanie tej próbki z materiałów sypkich, brylastych i w kawałkach polega na dokładnym rozdrobnieniu, wymieszaniu i podzieleniu. Przy produktach sypkich należy postępować podobnie, nie stosując mielenia. W przypadku materiałów płynnych i półpłynnych wymaga się dokładnego wymieszania.

65 Rodzaje pobierania próbek, 10 Średnie próbki laboratoryjne powinny być przechowywane w czystych, suchych i wolnych od zanieczyszczeń opakowań z zamknięciami. Opakowania wielkościowo powinny być dopasowane do wielkości próbek. Próbkę w opakowaniu należy zabezpieczyć przez lakowanie, plombowanie.

66 Na każdym opakowaniu z próbką średnią należy zamocować nalepkę zawierającą: Nazwę produktu i klasę jakości, nazwę producenta, datę produkcji i nr partii, wielkość partii, przewidywane badania laboratoryjne, datę i miejsce pobrania próby, nr próby, nr opakowania z którego próba pochodzi (w przypadku pobierania prób z beczek, silosów lub cystern), nr specyfikacji, listu przewozowego lub innego dokumentu określającego dostawcę, a przy dostawach wagonowych nr wagonu, nazwisko i podpis osób pobierających próbę.

67 Dodatkowe informacje Wilgotność bezwzględna powietrza to liczba gramów pary wodnej znajdującej się w 1m 3 powietrza. Im wyższa temperatura, tym więcej może znajdować się pary wodnej w powietrzu nie osiągając stanu nasycenia i możliwości jej skroplenia.

68 Dodatkowe informacje, 2 Wilgotność względna – to wyrażony w procentach stopień nasycenia pary wodnej w stosunku do możliwie największej wilgotności przy danej temperaturze.

69 Czynniki biotyczne Mikroorganizmy (dezynfekcja), owady (dezynsekcja), gryzonie (deratyzacja).

70 Zagrożenia chemiczne Występujące w surowcach (np. solanina w ziemniaku), obecne w wyniku zabiegów agrotechnicznych, zootechnicznych oraz weterynaryjnych ( pozostałości pestycydów), celowo dodane w procesie technologicznym (dodatki funkcjonalne), dostające się przypadkowo w procesie technologicznym (smary),

71 Zagrożenia chemiczne, 2 Pozostałości środków myjących i dezynfekujących, obecne w wyniku wykorzystania terenów ekologicznie zagrożonych (metale toksyczne), mikrotoksyny i toksyny bakteryjne, skażenia radiologiczne, dodane świadomie w celu zafałszowania.

72 Zagrożenia fizyczne i źródła ich pochodzenia Szkło z opakowań słoików, żarówek, drewno z palet(skrzynek), kamienie, piasek, z tynku, ze stopu, metale z maszyn, urządzeń, narzędzi, plastik z palet, maszyn, urządzeń, opakowań.

73 Zagrożenia fizyczne i źródła ich pochodzenia, 2 kości, ości, pestki z surowców, różne świadome lub nieświadome inne ciała obce w wyniku zaniedbań personelu, np. włosy, guziki, ozdoby.

74 Zarządzanie jakością Wszystkie działania z zakresu zarządzania które decydują o polityce jakości, celach i odpowiedzialności, a także ich realizacji w ramach systemu jakości za pomocą takich środków jak: planowanie, sterowanie, zapewnienie i doskonalenie jakości.

75 Zarządzanie jakością, 2 Odpowiedzialność w zarządzaniu jakością spoczywa na wszystkich szczeblach zarządzania, lecz kierować nim musi najwyższe kierownictwo. Jego wdrożenie wymaga zaangażowania członków organizacji konsumenckich. W zarządzaniu jakością istotne znaczenie mają względy ekonomiczne.

76 Zapewnienie jakości Wszystkie planowane i systematyczne, a także jeśli to konieczne, udowodnione działania realizowane w ramach systemu jakości, służące do wzbudzenia należytego zaufania co do tego, że obiekt spełnia wymagania jakościowe.

77 Kształtowanie produktu Wszelkie czynności zmierzające do uzyskiwania wyrobu o określonych cechach, także jego opakowania i znaku towarowego.

78 Kształtowanie produktu, 2 Kształtowanie produktu rozpoczyna się od powstania pomysłu produktu, jego oceny i analizy, hipotetycznych kosztów i rynków zbytu, oceny projektu i prototypu. Trwa aż do momentu wyprodukowania wyrobu o żądanych cechach.

79

80


Pobierz ppt "Towaroznawstwo – nauka o jakości towarów Znaczenie i definiowanie jakości Cechy jakościowe towarów."

Podobne prezentacje


Reklamy Google