Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Oligopol – konkurencja i współpraca Dr Irena Rumianowska Katedra Mikroekonomii i Ekonomii Instytucjonalnej UE Wrocław.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Oligopol – konkurencja i współpraca Dr Irena Rumianowska Katedra Mikroekonomii i Ekonomii Instytucjonalnej UE Wrocław."— Zapis prezentacji:

1 Oligopol – konkurencja i współpraca Dr Irena Rumianowska Katedra Mikroekonomii i Ekonomii Instytucjonalnej UE Wrocław

2 dr Irena Rumianowska2 Oligopol – konkurencja i współpraca 1. Podstawowe cechy oligopolu 2. Koncepcje ustalania wielkości produkcji w oligopolu 3. Cena w warunkach oligopolu –Ustalanie ceny metodą narzutu na koszty –Załamana krzywa popytu w oligopolu – stabilność cen –Przywództwo cenowe w oligopolu 4. Bariery wejścia i bariery wyjścia na rynkach oligopolistycznych –Koncepcja J.Baina, –Koncepcja rynków spornych. 5. Formy konkurencji rynkowej firm oligopolistycznych 6. Współpraca i porozumienia na rynkach oligopolistycznych –czynniki sprzyjające porozumieniom, –ciche porozumienie, –kartel, –konkurencja i porozumienia w świetle teorii gier.

3 dr Irena Rumianowska3 1. Właściwości rynku oligopolistycznego 1. Oligopol podaży - niewielu sprzedających i wielu kupujących. Każdy ze sprzedających posiada znaczny udział w rynku. Duopol - dwóch oferentów Oligopol popytu występuje - niewielu nabywców i wielu sprzedających. Oligopol popytu występuje - niewielu nabywców i wielu sprzedających. 2. Produkt oferowany na rynku może być: - jednorodny, nabywcy nie mają preferencji - oligopol homogeniczny, - zróżnicowany, nabywcy mają preferencje - oligopol heterogeniczny. 3. Ograniczone wejście na rynek i ograniczone wyjście z rynku. 4. Rynek nie jest doskonale przejrzysty. Producenci obserwują swoje poczynania i próbują przewidzieć decyzje konkurentów. Od nich uzależniają swoje decyzje o ilości i cenie oferowanego produktu. Każda firma, budując swoją strategię rynkową, musi liczyć się z reakcjami przedsiębiorstw konkurencyjnych.

4 dr Irena Rumianowska4 Właściwości rynku oligopolistycznego Wybór: konkurencja czy porozumienie? Wybór: konkurencja czy porozumienie? konkurowanie z rywalami prowadzące do uzyskanie dla siebie większego udziału w zyskach gałęzi. konkurowanie z rywalami prowadzące do uzyskanie dla siebie większego udziału w zyskach gałęzi. współzależność przedsiębiorstw może sprawić, że będą dążyć do porozumienia między sobą. współzależność przedsiębiorstw może sprawić, że będą dążyć do porozumienia między sobą. Oligopol bez porozumienia – przedsiębiorstwa nie zawierają żadnego porozumienia między sobą ani formalnego ani nieformalnego. Oligopol bez porozumienia – przedsiębiorstwa nie zawierają żadnego porozumienia między sobą ani formalnego ani nieformalnego. Oligopol z porozumieniem - uczestnicy porozumieli się (formalnie lub nieformalnie) co do ograniczenia konkurencji między sobą. Oligopol z porozumieniem - uczestnicy porozumieli się (formalnie lub nieformalnie) co do ograniczenia konkurencji między sobą.

5 dr Irena Rumianowska5 3. Ustalanie ceny metodą narzutu na koszt przeciętny Firmy mogą utrzymać w branży długookresową równowagę, ponieważ wejście na rynek jest utrudnione; Firmy mogą utrzymać w branży długookresową równowagę, ponieważ wejście na rynek jest utrudnione; Sposób ustalania ceny: Sposób ustalania ceny: P = AVC + GPM ; gdzie: GPM = AFC + NPM GPM – przeciętny zysk surowy GPM – przeciętny zysk surowy przeciętny koszt stały (AFC), przeciętny koszt stały (AFC), przeciętny zysk ekonomiczny (NPM). przeciętny zysk ekonomiczny (NPM). Warunki ustalania ceny tą metodą: Warunki ustalania ceny tą metodą: –Warunek maksymalizacji zysku: MC =MR cena ustalona metodą narzuty na koszt przeciętny może być tylko dla popytu elastycznego (MR>0); –Przeciętny koszt zmienny jest stały w długim okresie, –Przedsiębiorstwo zna elastyczność cenową popytu i ma pewność, ze poziom ceny będzie stały. –Zatem dla założonego narzutu n mamy: P = AVC (1+n) przy czym: przy czym:

6 dr Irena Rumianowska6 Koncepcja załamanej krzywej popytu (P.M.Sweezy, oraz R.L.Hall i C.J.Hitch) Koncepcja załamanej krzywej popytu tłumaczy zjawisko stabilności cen w warunkach oligopolu. Zmiany w kosztach produkcji nie powodują zmiany ceny.

7 dr Irena Rumianowska7 Koncepcja załamanej krzywej popytu Firmy reagują na obniżki cen, dokonywane przez każdą z nich: 1/ Jeżeli jedna z firm podniesie cenę, to straci część nabywców na rzecz rywali, gdyż oni powstrzymają się od naśladowania jej. 1/ Jeżeli jedna z firm podniesie cenę, to straci część nabywców na rzecz rywali, gdyż oni powstrzymają się od naśladowania jej. 2/ Jeżeli firma zainicjuje obniżkę cen, to podobnie zachowają się pozostali konkurenci w obawie przed utratą nabywców na rzecz firmy obniżającej cenę. 2/ Jeżeli firma zainicjuje obniżkę cen, to podobnie zachowają się pozostali konkurenci w obawie przed utratą nabywców na rzecz firmy obniżającej cenę.

8 dr Irena Rumianowska8 Koncepcja załamanej krzywej popytu Krzywa popytu na produkty firmy załamuje się a krzywa przychodu marginalnego staje się nieciągła w punkcie załamania krzywej popytu. Krzywa popytu na produkty firmy załamuje się a krzywa przychodu marginalnego staje się nieciągła w punkcie załamania krzywej popytu. W obszarze nieciągłości linii MR przedsiębiorstwo nie reaguje na zmianę kosztów. Cena maksymalizująca zysk pozostaje stała. W obszarze nieciągłości linii MR przedsiębiorstwo nie reaguje na zmianę kosztów. Cena maksymalizująca zysk pozostaje stała.

9 dr Irena Rumianowska9 Przywództwo cenowe Przywództwo cenowe firmy dominującej Założenie: Założenie: w danej gałęzi istnieje przedsiębiorstwo - lider mające dominujący udział w rynku, w danej gałęzi istnieje przedsiębiorstwo - lider mające dominujący udział w rynku, pozostałe przedsiębiorstwa są małe. pozostałe przedsiębiorstwa są małe. Konsekwencje: Konsekwencje: przywódca ustala cenę dla całego rynku a pozostałe firmy sprzedają swoją produkcję po ustalonej cenie w takiej ilości jaką są zdolne po tej cenie zaoferować. przywódca ustala cenę dla całego rynku a pozostałe firmy sprzedają swoją produkcję po ustalonej cenie w takiej ilości jaką są zdolne po tej cenie zaoferować.

10 dr Irena Rumianowska10 Przywództwo cenowe Przywództwo cenowe firmy o niskich kosztach Przywództwo cenowe firmy o niskich kosztach Cenę rynkową wyznacza firma posiadające najniższe koszty wytwarzania; Cenę rynkową wyznacza firma posiadające najniższe koszty wytwarzania; Firmy, mające wyższe koszty, zmuszone są do sprzedawania swoich produktów po cenie wyznaczonej przez przywódcę; Firmy, mające wyższe koszty, zmuszone są do sprzedawania swoich produktów po cenie wyznaczonej przez przywódcę; Poziom zysku tych firm zależy od relacji pomiędzy ich kosztami produkcji a kosztami lidera. Poziom zysku tych firm zależy od relacji pomiędzy ich kosztami produkcji a kosztami lidera.

11 dr Irena Rumianowska11 Koncepcja barier wejścia w oligopolu - koncepcja J. Baina Rodzaje konkurencji w oligopolu: Rodzaje konkurencji w oligopolu: 1. konkurencja istniejąca obecnie, 2. konkurencja potencjalna (założenie: wejście wolne). Cena blokująca wejście na rynek - cena, której poziom nie jest atrakcyjny dla potencjalnych konkurentów. - cena, której poziom nie jest atrakcyjny dla potencjalnych konkurentów.

12 dr Irena Rumianowska12 Koncepcja barier wejścia w oligopolu - koncepcja J. Baina Warunek wejścia – narzut λ, który przedsiębiorstwa określają w stosunku do ceny równowagi doskonałej Warunek wejścia – narzut λ, który przedsiębiorstwa określają w stosunku do ceny równowagi doskonałej PE = LAC = LMC, PE = LAC = LMC, (narzut λ kształtuje cenę blokującą wejście na rynek) Cena blokująca wejście na rynek: Cena blokująca wejście na rynek: PL = PE (1+ λ )

13 dr Irena Rumianowska13 Koncepcja barier wejścia w oligopolu - koncepcja J. Baina Cena monopolowa P* - dla MR=LMC -maksymalizacja zysku monopolowego; zagrożenie wejścim nowych firm. Cena monopolowa P* - dla MR=LMC -maksymalizacja zysku monopolowego; zagrożenie wejścim nowych firm. PL1 – ustalona dla e>1 metodą narzutu na koszty, cena blokująca wejście na rynek; zapewnia zysk większy od zysku normalnego. PL1 – ustalona dla e>1 metodą narzutu na koszty, cena blokująca wejście na rynek; zapewnia zysk większy od zysku normalnego. PL2 – ustalona dla e<1; służy do zablokowania wejścia na rynek; osiąganie max zysku w długim okresie. PL2 – ustalona dla e<1; służy do zablokowania wejścia na rynek; osiąganie max zysku w długim okresie. PE=LAC=LMC; ochrona przed potencjalną konkurencją, zapewnia zysk normalny PE=LAC=LMC; ochrona przed potencjalną konkurencją, zapewnia zysk normalny

14 dr Irena Rumianowska14 Koncepcja barier wejścia w oligopolu - koncepcja J. Baina Przedsiębiorstwa działające w oligopolu w długim okresie tworzą bariery wejścia na rynek. Przedsiębiorstwa działające w oligopolu w długim okresie tworzą bariery wejścia na rynek. Bariery niezamierzone: Bariery niezamierzone: –produkcyjne (niskie koszty,) –handlowe (następstwo różnicowania produktu) Bariery zamierzone: Bariery zamierzone: – różnicowanie produktu, – niski koszt produkcji, – korzyści skali, – wysoki koszt wejścia na rynek (dostęp do pożądanego kapitały finansowego).

15 dr Irena Rumianowska15 Teoria rynków spornych (W.J.Baumol, J.C.Panzar, R.W.Wiling) Problem: potencjalna konkurencja a blokowanie wejścia na rynek. Problem: potencjalna konkurencja a blokowanie wejścia na rynek. Teza: Na rynkach konkurencji oligopolistycznej możliwe jest osiąganie efektywności gospodarczej właściwej dla rynków konkurencji doskonałej jeżeli są on rynkami doskonale spornymi. Teza: Na rynkach konkurencji oligopolistycznej możliwe jest osiąganie efektywności gospodarczej właściwej dla rynków konkurencji doskonałej jeżeli są on rynkami doskonale spornymi. Rynek o nieograniczonej swobodzie wejścia i wyjścia - rynkiem w pełni konkurencyjny, w rozumieniu konkurencji potencjalnej. Rynek o nieograniczonej swobodzie wejścia i wyjścia - rynkiem w pełni konkurencyjny, w rozumieniu konkurencji potencjalnej. Rynki doskonale sporne – rynki, na których firmy nie ponoszą kosztów zatopionych. Rynki doskonale sporne – rynki, na których firmy nie ponoszą kosztów zatopionych. Koszty zatopione (sunk cost) - koszty, które ponosi firma przy wejściu do branży, których nie mogłaby odzyskać przy opuszczaniu branży. Koszty zatopione (sunk cost) - koszty, które ponosi firma przy wejściu do branży, których nie mogłaby odzyskać przy opuszczaniu branży.

16 dr Irena Rumianowska16 Teoria rynków spornych Na rynku doskonale spornym każda firma będzie postępować zgodnie z regułami obowiązującymi w warunkach konkurencji doskonałej. Na rynku doskonale spornym każda firma będzie postępować zgodnie z regułami obowiązującymi w warunkach konkurencji doskonałej. Większość realnych rynków charakteryzuje się niewysokim stopniem sporności, silniejszymi bądź słabszymi barierami wejścia i wyjścia - możliwość realizacji zysku ponadnormalnego Większość realnych rynków charakteryzuje się niewysokim stopniem sporności, silniejszymi bądź słabszymi barierami wejścia i wyjścia - możliwość realizacji zysku ponadnormalnego

17 dr Irena Rumianowska17 Współpraca w warunkach oligopolu Formy współpracy w oligopolu: fuzja przedsiębiorstw działających na tym samym lub innym rynku, fuzja przedsiębiorstw działających na tym samym lub innym rynku, porozumienie kartelowe, porozumienie kartelowe, zmowy dotyczące przywództwa cenowego. zmowy dotyczące przywództwa cenowego. Zmowa - tajne lub jawne porozumienie między przedsiębiorstwami funkcjonującymi na danym rynku, która ma na celu uniknięcie wzajemnej konkurencji. Zmowa może dotyczyć między innymi: Zmowa - tajne lub jawne porozumienie między przedsiębiorstwami funkcjonującymi na danym rynku, która ma na celu uniknięcie wzajemnej konkurencji. Zmowa może dotyczyć między innymi: ustalania cen, ustalania cen, wielkości produkcji i sprzedaży, wielkości produkcji i sprzedaży, podziału rynków zbytu i zaopatrzenia, podziału rynków zbytu i zaopatrzenia, wspólnej akcji tworzenia barier wejścia dla nowych konkurentów rzeczywistych bądź potencjalnych. wspólnej akcji tworzenia barier wejścia dla nowych konkurentów rzeczywistych bądź potencjalnych. Kartel oznacza porozumienie lub współdziałanie przedsiębiorstw (bądź państw-producentów) danej gałęzi dotyczące ustalania poziomu ceny i udziałów w rynku poszczególnych uczestników. Kartel oznacza porozumienie lub współdziałanie przedsiębiorstw (bądź państw-producentów) danej gałęzi dotyczące ustalania poziomu ceny i udziałów w rynku poszczególnych uczestników.


Pobierz ppt "Oligopol – konkurencja i współpraca Dr Irena Rumianowska Katedra Mikroekonomii i Ekonomii Instytucjonalnej UE Wrocław."

Podobne prezentacje


Reklamy Google