Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

DEFINICJE Definicja – krótkie określenie czegoś (można określać przedmiot lub wyraz lub wyrażenie). Czyli: definicja to określenie zmierzające do jednoznacznej.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "DEFINICJE Definicja – krótkie określenie czegoś (można określać przedmiot lub wyraz lub wyrażenie). Czyli: definicja to określenie zmierzające do jednoznacznej."— Zapis prezentacji:

1 DEFINICJE Definicja – krótkie określenie czegoś (można określać przedmiot lub wyraz lub wyrażenie). Czyli: definicja to określenie zmierzające do jednoznacznej charakterystyki jakiegoś przedmiotu (rzeczy) lub podające sposób rozumienia danego wyrażenia (nazwy, słowa) w jakimś języku. Definicje RealneNominalne Określamy przedmioty Definiujemy nazwy (Dom to budynek mieszkalny) (Nazwa dom znaczy tyle co [nazwa] budynek mieszkalny)

2 Rodzaje definicji ze względu na ich budowę. Definicja równościowa Klasyczna Nieklasyczna Definicja nierównościowa np. indukcyjne filologiczne słownikowe

3 Definicja równościowa klasyczna jest najbardziej standardową definicją, posiada bowiem najprostszą postać. człon definiowany = łącznik + człon definiujący (definiendum ) = (copula) + (definiens) A jest to B mające cechę C rodzaj najbliższy + różnica gatunkowa NP. Kwadrat jest to prostokąt równoboczny Człowiek jest to zwierzę rozumne Dom jest to budynek mieszkalny Zrzeszenie (jest) to zbiorowość zorganizowana Bursztyn jest to żywica skamieniała

4 Liczba parzysta jest to liczba naturalna podzielna przez 2 Liczba naturalna jest to liczba wymierna dodatnia Działalnością nazywamy szereg czynności związanych jednym zasadniczym celem Nie dociągać to tyle, co funkcjonować niezupełnie zadawalająco Uwaga! czasami skład definiens (w definicji klasycznej) musi być (jest) rozbudowany.

5 Kilka uwag historycznych Definicja klasyczna przez wieki (od Arystotelesa przez całe średniowiecze aż po nowożytność) uważana była za najbardziej właściwy sposób definiowania. Definitio fit per genus proximum et differentiam specificam. (Tłum. Definicja dochodzi do skutku za pośrednictwem rodzaju najbliższego i różnicy gatunkowej) Jednakże obecnie jest już jasne, że definicja niekoniecznie musi przybierać formę klasyczną.

6 Definicja równościowa nieklasyczna to taka, w której definiens wylicza zakresy nazw, których suma tworzy zakres definiendum. Ajest toB, lub C, lub D…. NP. Do zbóż zaliczamy pszenice, żyto, jęczmień, owies, kukurydze, grykę i proso. Funkcjonariuszem publicznym jest prokurator, sędzia, notariusz, poseł, senator, nauczyciel, lekarz itd. (aby poznać zbiór zupełny należałoby sprawdzić odpowiednią aktualną ustawę) Cyfry to następujące liczby: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9. Ajest toB, lub C, lub D…. NP. Do zbóż zaliczamy pszenice, żyto, jęczmień, owies, kukurydze, grykę i proso. Funkcjonariuszem publicznym jest prokurator, sędzia, notariusz, poseł, senator, nauczyciel, lekarz itd. (aby poznać zbiór zupełny należałoby sprawdzić odpowiednią aktualną ustawę) Cyfry to następujące liczby: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9. A jest to B, lub C, lub D

7 Zauważ, że nazwa równościowa wynika stąd, że zakres definiendum jest zamienny z zakresem definiensa! zakres definiendum = zakres definiens Zakres nazwy człowiek to tyle co zakres nazwy zwierzę rozumne. S – definiendum P - definiens Powiada się zatem, że definicje równościowe spełniają warunek przekładalności.

8 Definicje nierównościowe zakres definiendum zakresu definiens Np.. indukcyjne słownikowe

9 Definicja nierównościowa indukcyjna Metoda dociekania do takiej definicji polega na wymienianiu i porównywaniu różnych przypadków dla uzyskania myśli ogólnej. Indukcja = od szczegółu do ogółu Jak dojść indukcyjnie np. do definicji słowa wielkoduszny? Analizujemy (porównujemy) różne, konkretne przejawy wielkoduszności. 1.np. Sokratesa, Achillesa i Antygony def. Wielkoduszność to zachowanie równowagi ducha zarówno w pomyślnych, jak i niepomyślnych okolicznościach. 2. np. Matka Teresa z Kalkuty def. Wielkoduszność to działanie bezinteresowne i hojne, lekceważące trud własny i niebezpieczeństwa.

10 Uwaga Definicja indukcyjna zawsze jest narażona na błąd niepełności, tzn. nigdy nie zdołamy wyczerpać w przeglądzie wszystkich desygnatów danego terminu ogólnego. Dlatego definicje te nazywamy często również definicjami cząstkowymi.

11 Metoda dociekania do takiej definicji zwana niekiedy metodą słowotwórczą, polega na badaniu pochodzenia danego słowa. 1.Autohemoterapia Autos – sam,haima – krew,therapia – leczenie def. Autohemoterapia to tyle, co leczenie za pomocą własnej krwi. 2.Demokracja Demos – lud,kratia – władstwo def. Demokracja to tyle, co ludowładztwo (rządy ludu) 3.Tragedia Tragos – kozioł, odia – pienie def. Tragedia to tyle, co kozie pienie Definicja nierównościowa słownikowa I te definicje mają najczęściej charakter definicji cząstkowych.

12 Poprawny wybór definicji zależy głównie od tego, co definiujemy, tzn. jakie słowo czy wyrażenie tudzież przedmiot mamy do zdefiniowania. Zależy jednak również od tego, kto jest adresatem formułowanej przez nas definicji.

13 Do czego używamy definicji? Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów RP z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej § W ustawie lub innym akcie normatywnym formułuje sie definicje danego określenia, jeżeli: 1) dane określenie jest wieloznaczne; 2) dane określenie jest nieostre, a jest pożądane ograniczenie jego nieostrości; 3) znaczenie danego określenia nie jest powszechnie zrozumiałe; 4) ze względu na dziedzinę regulowanych spraw istnieje potrzeba ustalenia nowego znaczenia danego określenia.

14 Sprawozdawcze - zdaje sprawę z istniejącego (aktualnego bądź przeszłego) rozumienia jakiegoś wyrażenia w danym języku; np. "mieszkam w budynku zbudowanym z betonowych segmentów - czyli w bloku" to dziś znaczy w budynku wielomieszkaniowym dawniej kamienicy; (mogą być prawdziwe albo fałszywe) Projektujące - definicje te nadają znaczenie (ustalają znaczenie na przyszłość); o regulujące: licząc się z dotychczasowym rozumieniem pewnego wyrażenia nieostrego, definicja regulująca modyfikuje je tak, aby stało się ostre np. Dorosły człowiek – to osoba, która ukończyła 18 rok życia. o konstrukcyjne: wprowadza nowe wyrażenie do języka, nadając mu znaczenie. (bardzo często neologizmy (np. samochód, suwnica, itd..), ale też całkowita zmiana znaczenia, przy zachowaniu fizycznej postaci nazwy. Rodzaje definicji ze względu na ich zadania

15 A teraz to, co najważniejsze, czyli kilka słów o błędach, jakie popełniamy tworząc definicje 1.ignotum per ignotum 2.idem per idem 3.definicja za szeroka 4.definicja za wąska 5.błąd przesunięcia kategorialnego

16 1.ignotum per ignotum –nieznane przez nieznane (błąd pozaformalny) Każda definicja musi być dostosowana do odbiorcy! Błąd ten popełniamy, kiedy tłumacząc znaczenie terminu odbiorcy nieznanego, używamy do tego celu wyrażeń, których znaczenia są odbiorcy również nieznane. NP. Mechanika kwantowa (teoria kwantów) to teoria praw ruchu obiektów świata mikroskopowego. (Poszerza zakres mechaniki na odległości czasoprzestrzenne i energie, dla których przewidywania mechaniki klasycznej nie sprawdzały się.)

17 2. idem per idem - to samo przez to samo Inaczej błędne koło błąd ten popełnia definicja, w której wyrażenie definiowane występuje tak w definiendum, jak i w definiensie: np. 1. Logika to nauka o prawach logicznego myślenia. 2. Potomek osobnika a jest to dziecko osobnika a lub potomek dziecka osobnika a. 3. Student to osoba studiująca na uczelni wyższej.

18 3. definicja za szeroka - zakres definiens jest za szeroki względem zakresu definiendum (błąd nieadekwatności) Np.. 1. Sędzia to pracownik sądu. (Zakres nazwy pracownik sądu jest za szeroki względem zakresu nazwy sędzia). 2. Ołówek to przyrząd służący do pisania. 3. Krzesło to przedmiot użytku codziennego.

19 Np. 1. Kubek to takie naczynie służące do spożywania herbaty, które wykonane jest z materiału ceramicznego o kolorze żółtym. 2. Adwokat to pracownik kancelarii adwokackiej. 3. Student to osoba ucząca się na uniwersytecie. 3. definicja za wąska - zakres definiens jest za wąski względem zakresu definiendum (błąd nieadekwatności)

20 5. błąd przesunięcia kategorialnego, Występujący w definicjach, w których desygnaty definiendum i definiensa należą do odmiennych kategorii ontologicznych - jak choćby gdy próbujemy definiować rzeczy jako cechy albo relacje jako rzeczy; - Czyli w tym przypadku zakresy wykluczają się. Np. 1. Sprawiedliwość to tyle, co wszystkie uczynki sprawiedliwe. 2. Semantyka to relacja między znakiem a światem. 3. Biel to tyle, co rzecz biała.

21 Zadania 1.W definicji: Cięciwa to odcinek łączący dwa różne punkty okręgu Wskaż - definiens - definiendum - copula (łącznik) - rodzaj najbliższy - różnice gatunkową

22 2. Nazwij błędy popełnione przez następujące definicje realne: a)Samochód jest to pojazd poruszany motorem znajdującym się w jego wnętrzu. b)Samochód jest to środek lokomocji poruszany motorem benzynowym. c)Książka jest to zbiór kartek zadrukowanych i zeszytych. d)Naród jest to zbiór ludzi mówiących jednakowym językiem. e)Radcą prawnym jest osoba, która działa w charakterze radcy prawnego.

23 3.Znajdź genus proximum dla desygnatów wyrażeń: kłamstwo, rówieśnictwo, zemsta, utopia, argumentacja, slogan.

24 4. Przykładem jakiej definicji jest następująca definicja: Potomkami Stefana są jego dzieci oraz potomkowie jego dzieci a)Klasycznej b)Równościowej c)Indukcyjnej d)Projektującej


Pobierz ppt "DEFINICJE Definicja – krótkie określenie czegoś (można określać przedmiot lub wyraz lub wyrażenie). Czyli: definicja to określenie zmierzające do jednoznacznej."

Podobne prezentacje


Reklamy Google