Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Podatek od spadków i darowizn Zob. P. Smoleń, Podatek od spadków i darowizn, w: Prawo podatkowe, red. P. Smoleń, W. Wójtowicz, Warszawa 2015, s.431-483.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Podatek od spadków i darowizn Zob. P. Smoleń, Podatek od spadków i darowizn, w: Prawo podatkowe, red. P. Smoleń, W. Wójtowicz, Warszawa 2015, s.431-483."— Zapis prezentacji:

1 Podatek od spadków i darowizn Zob. P. Smoleń, Podatek od spadków i darowizn, w: Prawo podatkowe, red. P. Smoleń, W. Wójtowicz, Warszawa 2015, s

2 Geneza podatku  Koncepcja podatku od spadków i darowizn wywodzi się z opłat pobieranych przy okazji różnorodnych czynności przenoszących własność.  Geneza stosowanych obecnie rozwiązań sięga czasów antycznych.  Pierwsze unormowania w zakresie opodatkowania nieodpłatnego nabycia majątku przyjęto w starożytnym Rzymie, gdzie podatek od spadków nałożony został na obywateli rzymskich ustawą lex Julia de vicesima hereditatum, uchwaloną w 6 r. n.e. z inicjatywy cesarza Augusta  Za pierwszą polską wersję tego podatku uznawany jest pobierany w drugiej połowie XVIII w. na terenie Korony i Litwy tzw. podatek od kaduków

3 Modele podatku W praktyce mogą występować trzy modele podatku od spadków:  podatek od ogólnej masy majątku;  podatek od udziałów poszczególnych nabywców;  model mieszany.

4 Podatek od ogólnej masy majątku  charakteryzuje się tym, że opodatkowaniu podlega cały nabywany majątek, pomija się przy tym szczegółowe aspekty stosunku łączącego zbywcę i nabywcę.  Kształtowanie wysokości świadczenia podatkowego następuje na poziomie ogólnej wartości nabywanego majątku, głównie poprzez stosowanie stawki podatkowej w zależności od wielkości dokonywanych transferów.  w literaturze przedmiotu określa się go mianem podatku rzeczowego

5 Podatek od udziałów poszczególnych nabywców  Podatek o charakterze osobistym,  Podatek pobierany jest u każdego nabywcy, z uwzględnieniem więzi rodzinnych (lub ich braku) łączących strony nieodpłatnego transferu majątku.  W sposób preferencyjny traktowane są przysporzenia majątkowe w ścisłym kręgu rodzinnym, przy czym reguła ta stanowi podstawowe kryterium, rozwijające fundamentalne założenia teoretyczne modelu

6 Model mieszany  łączy w swej konstrukcji oba powyższe typy podatków;  jest trudny do zastosowania w praktyce, prowadzi bowiem do znacznego skomplikowania poboru podatku od nieodpłatnego nabycia majątku;  wyjątkowo rzadko występuję we współczesnych systemach podatkowych.

7 Podatek od spadków i darowizn  Ustawa z r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.).  Jest to podatek typu majątkowego od przyrostu substancji (masy majątkowej).  Płatny jest bezpośrednio na rachunek właściwego organu podatkowego (naczelnik urzędu skarbowego) lub za pośrednictwem płatnika (notariusza)  Podatnikami są osoby fizyczne

8 Zakres podmiotowy  Charakterystyczną cechą podatku od spadków i darowizn jest oparcie jego konstrukcji na zasadzie podziału podatników na grupy podatkowe.  W aktualnym stanie prawnym podatnicy podatku od spadków i darowizn zostali podzieleni na trzy grupy podatkowe.  Przynależność do danej grupy uwarunkowana jest stopniem pokrewieństwa lub powinowactwa między np. spadkodawcą a spadkobiercą, zapisodawcą a zapisobiercą oraz darczyńcą i obdarowanym. Nie są istotne natomiast istniejące pomiędzy tymi osobami więzi natury majątkowej

9 Pierwsza grupa podatkowa  W pierwszej grupie znaleźli się najbliżsi członkowie rodziny spadkodawcy (zapisodawcy) czy darczyńcy.  Zaliczono do niej: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę oraz teściów.

10 Druga grupa podatkowa  W drugiej grupie umieszczono dalszą rodzinę spadkodawcy (zapisodawcy) czy darczyńcy, za którą uznano: zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków oraz małżonków rodzeństwa małżonków, a także małżonków innych zstępnych.

11 Trzecia grupa podatkowa  W trzeciej grupie ujęto pozostałych nabywców, czyli zarówno dalszych krewnych i powinowatych, jak i osoby obce, których żadna więź rodzinna nie łączy ze spadkodawcą (zapisodawcą), czy darczyńcą.

12 Podatnicy nabywający prawa majątkowe w drodze zasiedzenia  Podatnicy nabywający prawa majątkowe w drodze zasiedzenia nie są podzieleni na grupy podatkowe.  W ich przypadku pokrewieństwo bądź powinowactwo z dotychczasowym właścicielem nie ma żadnego znaczenia dla wymiaru podatku.

13 Zakresem przedmiotowym podatek od spadków i darowizn obejmuje nabycie własności rzeczy i praw majątkowych tytułem:  dziedziczenia, zapisu (zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego), polecenia testamentowego;  darowizny, polecenia darczyńcy;  zasiedzenia;  nieodpłatnego zniesienia współwłasności;  zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, powołania do spadku lub w postaci zapisu;  nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności

14 Przedmiot opodatkowania (c.d.)  przedmiot opodatkowania stanowi również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładcy na wypadek jego śmierci.  Dotyczy to także nabycia jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego oraz uzyskania w tytułem dziedziczenia środków zgromadzonych na indywidualnym koncie emerytalnym (indywidualnym koncie zabezpieczenia emerytalnego).

15 Podatkowi nie podlega:  nabycie własności rzeczy ruchomych znajdujących się w kraju lub praw majątkowych wykonywanych w Polsce, jeżeli w dniu nabycia ani nabywca, ani spadkodawca czy darczyńca nie byli obywatelami polskimi oraz nie mieli stałego miejsca zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej.  W sytuacji, gdy nabywcą jest polski obywatel lub osoba mająca w naszym kraju miejsce stałego pobytu, podlega on nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Oznacza to, że nawet wtedy, gdy nabywane rzeczy lub prawa majątkowe byłyby położone lub wykonywane za granicą, podatek i tak będzie pobierany w Polsce.

16 Podatkowi nie podlega:  uzyskanie w drodze dziedziczenia lub darowizny praw autorskich i praw pokrewnych oraz praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych. (Dotyczy to także wierzytelności wynikających z nabycia tych praw).  nabycie w drodze dziedziczenia środków z pracowniczego programu emerytalnego.  uzyskanie środków zgromadzonych na indywidualnym koncie emerytalnym lub rachunku członka otwartego funduszu emerytalnego.

17 Zwolnienia z opodatkowania Wśród obowiązujących aktualnie zwolnień wyróżnić można trzy zasadnicze grupy:  zwolnienia dotyczące szeroko rozumianej działalności rolniczej.  zwolnienia dotyczące nabycia wyłącznie w drodze dziedziczenia lub zapisu windykacyjnego określonych przedmiotów osobistych lub przedmiotów, które najczęściej są bardzo mocno związane z życiem i historią rodziny.  zwolnienia o charakterze mieszkaniowym.

18 Zwolnienia dotyczące działalności rolniczej  Z podatku zwolnione zostało nabycie własności i prawa użytkowania wieczystego gospodarstwa rolnego lub jego części. Preferencja ta nie obejmuje nabycia budynków mieszkalnych oraz budynków i urządzeń przeznaczonych na cele specjalistycznej produkcji rolnej  Zwolnienie to obejmuje wprawdzie wszystkich podatników, ale jest stosowane pod warunkiem kontynuowania działalności rolnej przez co najmniej 5 lat od dnia nabycia.  Bez względu na przynależność do grupy podatkowej zwolnieniu podlega również nabycie przez rolników pojazdów i maszyn rolniczych oraz części do nich.

19 Zwolnienia dotyczące nabycia przedmiotów osobistych  Podatnicy zaliczeni do I i II grupy podatkowej korzystają ze zwolnienia z opodatkowania nabycia przedmiotów wyposażenia mieszkania, pościeli, odzieży, bielizny oraz narzędzi pracy przeznaczonych do użytku w gospodarstwie domowym.  Osoby z I i II grupy podatkowej objęte zostały również zwolnieniem odnoszącym się do nabycia nieruchomości zabytkowych wpisanych do rejestru zabytków. Aby jednak zastosować to rozwiązanie, podatnicy ci muszą, zgodnie z obowiązującymi przepisami, zabezpieczać i konserwować nabyte nieruchomości.

20 Zwolnienia dotyczące nabycia przedmiotów osobistych  Bez względu na zakwalifikowanie podatnika do jednej z trzech grup podatkowych zwolnieniu podlega nabycie zabytków ruchomych i kolekcji wpisanych do rejestru zabytków, a także dóbr kultury użyczonych muzeum w celach naukowych lub wystawienniczych – z tym że okres wystawienia (użyczenia) nie może być krótszy niż 2 lata  Ograniczenia podmiotowego ustawa nie przewiduje również dla zwolnienia z podatku nabycia dzieł sztuki i rękopisów będących przedmiotem twórczości spadkodawcy oraz materiałów bibliotecznych, jeżeli spadkodawca zajmował się twórczością lub działalnością naukową, oświatową, artystyczną, literacką lub publicystyczną.

21 Zwolnienia dotyczące nabycia przedmiotów osobistych  zwolnieniem objęto nabycie w drodze dziedziczenia lub darowizny przez osoby tworzące rodzinę zastępczą lub prowadzącego rodzinny dom dziecka pieniędzy lub innych rzeczy pod warunkiem, że pieniądze te lub rzeczy w okresie 12 miesięcy od dnia ich otrzymania zostaną przeznaczone na cele bezpośrednio związane ze sprawowaniem pieczy zastępczej.

22 Zwolnienia o charakterze mieszkaniowym  Dla obdarowanych zaliczonych do I grupy podatkowej przewidziano zwolnienie z opodatkowania darowizn pieniędzy, a także innych rzeczy (np. materiałów budowlanych) do ustalonej wartości – na cele mieszkaniowe  Wartość tego zwolnienia uzależniona jest od liczby darczyńców, tzn. w zależności od tego czy jest to darowizna od jednej osoby, czy od większej ilości osób.  W obecnym stanie prawnym w przypadku darowizny od jednej osoby zwolnienie obejmuje kwotę 9637 zł. W sytuacji wystąpienia większej liczby darczyńców kwota ta jest dwukrotnie większa – zł. Stosując kwotę niepodlegającą opodatkowaniu, sumuje się darowizny dokonane w ciągu 5 lat od daty pierwszej z nich.

23 Zwolnienie o charakterze specjalnym  Od początku 2007 r. wprowadzono specjalne zwolnienie, które wyróżnia się na tle pozostałych zwolnień wyjątkowo szerokim zakresem przedmiotowym;  Od opodatkowania zwalnia się w całości – bez jakichkolwiek limitów co do wartości lub rodzaju majątku – wszelkie nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę;  Warunkiem zastosowania tej preferencji jest zgłoszenie faktu nabycia dóbr właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, a w przypadku dziedziczenia – w ciągu 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku.

24 Obowiązek podatkowy  Obowiązek podatkowy zasadniczo ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.  Moment powstania obowiązku podatkowego zależy od rodzaju czynności, na podstawie której nastąpiło nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych;  W przypadku gdy nabycie majątku nastąpiło w drodze dziedziczenia, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przyjęcia spadku. Jeżeli jednak nabycie spadku nie zostało zgłoszone do opodatkowania, ale zostało stwierdzone postanowieniem sądu, to obowiązek podatkowy powstaje nie z chwilą przyjęcia spadku, lecz z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku

25 Podstawa opodatkowania Podstawę opodatkowania stanowi czysta wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych, czyli wartość po potrąceniu określonych w ustawie długów i ciężarów.  Wartość tę ustala się według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu ich nabycia oraz cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego.  Od zasady tej przewidziany został wyjątek. Jeżeli bowiem przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, wówczas do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy z dnia dokonania wymiaru, a nie z daty nabycia. Jednocześnie odszkodowanie za ubytek z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy opodatkowania

26 Minimum wolne od podatku  Podstawę opodatkowania pomniejsza minimum wolne od podatku.  Wartość minimum uzależniona jest od przynależności nabywcy do jednej z grup podatkowych.  Dla każdej grupy przewidziana jest inna kwota minimum wolnego od opodatkowania.  Po przekroczeniu kwoty minimum – nie wlicza się jej do podstawy opodatkowania (tzw. minimum rozłączne).

27 Wartość minimum wolnego od podatku dla poszczególnych grup osób  jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy, minimum wynosi 9637 zł;  jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy, minimum wynosi 7276 zł;  jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy, minimum wynosi 4902 zł.

28 Podstawa opodatkowania przy zasiedzeniu  Przy nabyciu w drodze zasiedzenia podstawę opodatkowania stanowi wartość rzeczy bez odliczania długów i ciężarów.  Ustawa pozwala jednak na pomniejszenie podstawy o nakłady poniesione przez podatnika w okresie biegu zasiedzenia. Podkreślić przy tym należy, iż przy zasiedzeniu nie występuje trzystopniowy podział podatników, a także nie stosuje się minimum wolnego od opodatkowania

29 Skala podatkowa  Skala w podatku od spadków i darowizn nie jest jednolita. Rodzaj skali uzależniony jest od sposobu nabycia majątku.  Przy zasiedzeniu skala jest proporcjonalna, stawka stała i wynosi 7% podstawy opodatkowania.  W pozostałych przypadkach nabycia rzeczy i praw majątkowych skala jest progresywna, szczeblowana, a wysokość stawek uzależniona od przynależności podatnika do jednej z trzech grup podatkowych.

30 Stawki podatku  Najniższe stawki przewidziane są dla podatników zaliczonych do I grupy podatkowej. Wynoszą one od 3% do 7% podstawy opodatkowania.  Na znacznie wyższym poziomie ustalono je dla II grupy podatkowej – od 7% do 12% podstawy opodatkowania.  Najwyższe stawki występują w III grupie podatkowej. Wahają się one od 12% do 20% podstawy opodatkowania.

31 Ulga mieszkaniowa  Polega na tym, że do podstawy opodatkowania nie wlicza się wartości – do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m 2 – nabytego domu bądź lokalu mieszkalnego, a także spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu;  Osoby zaliczone do I grupy podatkowej mają prawo zastosować ją zarówno w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia, jak i darowizny lub polecenia darczyńcy;  Podatnikom z II i III grupy podatkowej ulga przysługuje tylko w wypadku nabycia w drodze dziedziczenia  Spadkobiercy będący w III grupie są nią objęci jedynie wtedy, gdy przez okres co najmniej 2 lat sprawowali opiekę nad spadkodawcą, na podstawie pisemnej umowy z podpisem notarialnie poświadczonym

32 Zasady płatności  Wymiar podatku oparty jest na zasadzie kumulacji przedmiotowej.  Stosowana jest ona wówczas, gdy nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz.  W takim wypadku do uzyskanego dotychczas majątku dolicza się wartości rzeczy i praw majątkowych nabytych od lub po tej osobie w okresie. 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie  Suma wartości otrzymanego majątku stanowi podstawę opodatkowania. Obliczony od niej podatek pomniejsza się o kwotę świadczenia podatkowego przypadającego od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych.

33 Tryb i warunki płatności  Podatnicy składają zeznania podatkowe właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 1 miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego.  W przypadku gdy przedmiot opodatkowania stał się współwłasnością podatników, mogą oni złożyć jedno wspólne zeznanie.  Na podstawie złożonego zeznania organ podatkowy wydaje decyzję ustalającą wysokość podatku.  Obowiązek składania zeznań podatkowych nie dotyczy przypadków, w których podatek pobierany jest przez płatnika (notariusza).


Pobierz ppt "Podatek od spadków i darowizn Zob. P. Smoleń, Podatek od spadków i darowizn, w: Prawo podatkowe, red. P. Smoleń, W. Wójtowicz, Warszawa 2015, s.431-483."

Podobne prezentacje


Reklamy Google