Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

3. Wiedza o języku Studia Podyplomowe Polski Język Migowy 2013-2014 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego Instytut Języka.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "3. Wiedza o języku Studia Podyplomowe Polski Język Migowy 2013-2014 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego Instytut Języka."— Zapis prezentacji:

1 3. Wiedza o języku Studia Podyplomowe Polski Język Migowy Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego Instytut Języka Polskiego UW Konsultacje (pok. 1): śr , sob (w dniach zjazdów) Strona przedmiotu szukaj pod:

2 Wykład 3: Aparat pojęciowy analizy tekstu. Poziomy struktury tekstu. 2

3 Program 1.Co to jest język naturalny? 2.Aparat pojęciowy analizy tekstu. 3.Poziomy struktury tekstu. 4.Podstawy morfologii. 5.Derywacja i gniazda słowotwórcze. 6.Fleksja polska. 7.Elementarz składni. 8.Świat znaczeń: podstawy leksykologii. Leksykografia. 9.Komunikacja językowa. 10.Zróżnicowanie języków świata. Typologia języków. 11.Inne.

4 4 1.Językoznawca opisuje kompetencję językową NSa, czyli buduje model JN. 2.Opis JN to jego gramatyka. 3.Dane empiryczne: korpus tekstów. 4.Znaki mają trzy poziomy struktury: [diakryt –] znak prosty – znak złożony. 5.Poziomy abstrakcji: okazy i typy. Przypomnienie

5 5 Empirysta ogląda próbki (okazy) widzi typy opisuje typy Procedury analityczne: segmentacja (= wyodrębnienie najprostszych składników) strukturyzacja (= uchwycenie konstrukcji) Główne techniki: substytucja hipotezy analogii Badania empiryczne

6 6 Jaświdziałwczorajżukazczarnymiskrzydełkami wtedyśmystanęliwpoprzekjezdni mójsynsięwszystkiegoboi żydkarabinnosi Segmentacja

7 7 Jaś widziałwczorajżukazczarnymiskrzydełkami Bo: On widziałwczorajżukazczarnymiskrzydełkami Jaś umarł Segmentacja

8 8 Jaświdziałwczorajżukazczarnymi skrzydełkami Bo: Jaświdziałwczorajżukazczarnymi nóżkami skrzydełkami = nóżkami Jaświdział wczoraj żukazczarnymiskrzydełkami Bo: Jaświdział przeddziesięciomadniami żukazczarnymiskrzydełkami wczoraj = przeddziesięciomadniami Segmentacja

9 9 Nie: Jaświdziałw czorajżukazczarnymiskrzydełkami Nie: Jaświdział wczorajżuka zczarnymiskrzydełkami Nie: Jaświdziałwczorajżukazczarnymiskrzydeł kami Segmentacja

10 10 wtedyśmy stanęli w poprzek jezdni -śmy... stanęli(nieciągłość) w poprzek (całość) mój syn się wszystkiego boi \ / się... boi (nieciągłość) żydka rabin nosi czy żyd karabin nosi Segmentacja

11 11 Postulat: staramy się dzielić na dwa... Technika substytucji. Równoważność dystrybucyjna = swobodna wymienność. Polowanie na opozycję – szukanie minimalnych różnic kształtu: par minimalnych. Segmentacja

12 12 małego, nowego, drugiego: mał- = now- = drugi- dzieciśpią, wszyscyśpią, czterykobietyśpią: dzieci = wszyscy = czterykobiety śpiiśpi, mamęiojca, wczorajiprzedwczoraj: ZDANIE + i + ZDANIE = RZECZOWNIK + i + RZECZOWNIK = PRZYSŁÓWEK + i + PRZYSŁÓWEK Hipoteza analogii

13 13 Szukamy różnic kształtu. Najmniejsza różnica: a.COŚ – NIC. b.cecha a – cecha nie-a a.Doniczka z pelargonią w oknie jako znak: możesz wejść. Opozycja DONICZKA : b.Znak drogowy skrzyżowanie z drogą z pierwszeństwem. Opozycja trójkąt równoramienny z podstawą u góry : nie-trójkąt równoramienny z podstawą o góry Taka opozycja: prywatywna. Polowanie na opozycje

14 14 1. Znaki zerowe (puste): Jaś- (bo: Jasia, Jasiowi, Jasiem,...) czytał- - (bo: czytałem, czytało, czytaliśmy,...) Końcówki zerowe (puste) umarł (bo: Jan umarł) Podmiot domyślny ale nie: wczoraj- (miałem czas) nie: że- (przyjdę, nie mówiłem) nie: za- (domem jest sad) Kłopoty z parami minimalnymi

15 15 2. Wariancja (= synomimia) Kształt1 Kształt2, ale Znaczenie1 = Znaczenie2 (profesorz)y – (profesor)owie (stoł)ów – (kosz)y – (szkół) – (kośc)i (nauczy)ciel – (gr)acz – (piek)arz – (łow)ca – (mont)er taksówkarz – złotówa – taryfiarz Masz czas? – Czy masz czas? Kłopoty z parami minimalnymi

16 16 Wariancja – zabezpieczenie systemu. Problem: które różnice kształtu są funkcjonalnie istotne (= relewantne)? Nieistotne (nierelewantne): profesorz- – profesor-; -owie – -y -ciel – -acz – -arz – -ca – -er Istotne (relewantne): nauczy- – gr- – pie- – łow- – mont -owie – -ów – -om... Kłopoty z parami minimalnymi

17 = 17 Kłopoty z parami minimalnymi

18 18 3. Neutralizacja (= honomimia, wieloznaczność, polisemia) Kształt1 = Kształt2, ale Znaczenie1 Znaczenie2 dziewczyny: dop, poj – mian, mno – bier, mno – woł, mno od DZIEWCZYNA mam: dop, mno od MAMA; 1os, poj, ter od MIEĆ; 2os, poj, roz od MAMIĆ Strzeż kolegi ojca.: ojca (czyjego?) – kolegi (czyjego?) Neutralizacja opozycji – defekt systemu. Wszystkie JN mają ten defekt!!! Kłopoty z parami minimalnymi

19 Zepsuty semafor 19 Kłopoty z parami minimalnymi

20 20 Jaświdziałwczorajżukazczarnymiskrzydełkami Jaś widziałwczorajżukazczarnymiskrzydełkami widziałwczoraj żukazczarnymiskrzydełkami widział wczoraj żuka zczarnymiskrzydełkami Strukturyzacja

21 21 z czarnymiskrzydełkami czarnymi skrzydełkami czarn ymi skrzydełk ami skrzydeł k Strukturyzacja

22 22 Nie: Jaświdziałwczorajżuka zczarnymiskrzydełkami Nie: widział wczorajżukazczarnymiskrzydełkami Nie: żukaz(Nie ma wyrażenia *żukaz) czarnymiskrzydełkami Nie: zczarnymi(Nie ma wyrażenia *zczarnymi) skrzydełkami Nie: skrzydeł kami (Nie ma morfemu *kami) Strukturyzacja

23 23 Strukturyzacja

24 Z czego jest zrobiony (lub: robi się) tekst: a.z liter, głosek lub sylab,DIAKRYTY b.z morfemów,ZNAKI c.ze słów, d.z fraz, e.ze zdań, f.z wypowiedzeń? 24 Jednostki elementarne

25 Nasi nowi fleciści, których wysłano na urlop, powiedzieli swemu dyrygentowi, że nie wrócą. Ad a.: diakryty Litery n/a/s/i n/o/w/i f/l/e/c/i/ś/c/i k/t/ó/r/y/c/h w/y/s/ł/a/n/o n/a u/r/l/o/p 25 Jednostki elementarne

26 Głoski n/a/ś/i/n/o/v/i/f/l/e/ć/i/ś/ć/i/k/t/u/r/y/ /v/y/s/u,/a/n/o/n/a/ u,/u/r/l/o/p... Sylaby na/śi/no/vi/fle/ći/śći/ktu/ry /vy/su,a/no/na/u,ur/lop... Tekstu nie robi się z diakrytów!!! Opis diakrytów nie należy do gramatyki. 26 Jednostki elementarne

27 Ad b.-f. : znaki b.Morfemy nas/i now/i flec/iśc/i któr/ych wy/sła/no na urlop/ powiedzie/l/i/ sw/emu dyryg/ent/ow/i że nie wróc/ą c. Słowa Nasi nowi fleciści, których wysłano na urlop, powiedzieli swemu dyrygentowi, że nie wrócą. 27 Jednostki elementarne

28 Frazy d. (a) nasi nowi fleciści, których wysłano na urlop, powiedzieli swemu dyrygentowi, że nie wrócą d. (b) nasi nowi fleciści, których wysłano na urlop 28 Jednostki elementarne

29 nasi nowi fleciści nowi fleciści których wysłano na urlop na urlop swemu dyrygentowi 29 Jednostki elementarne

30 Zdania e. nasi nowi fleciści, których wysłano na urlop, powiedzieli swemu dyrygentowi, że nie wrócą, których wysłano na urlop, że nie wrócą 30 Jednostki elementarne

31 Znak złożony to konstrukcja. Podstawowy problem: łączliwość. Dwa typy konstrukcji: -konstrukcje morfologiczne, -konstrukcje składniowe. Gramatyka JN typu polszczyzny: - morfologia, - składnia. 31 Znaki złożone

32 MORFOLOGIA Tematy: fleci+śc- wy+sła- [SŁOWOTWÓRSTWO] dyryg+ent- Formy wyrazowe: nas+i fleciśc+i któr+ychFLEKSJA wysła+no urlop+ 32 Konstrukcje morfologiczne

33 SKŁADNIA Frazy: onasi nowi fleciści, których wysłano na urlop, onasi nowi fleciści októrych wysłano na urlop onowi fleciści [Ale także: nasi nowi fleciści których wysłano na urlop ] 33 Konstrukcje składniowe

34 Zdania: onasi nowi fleciści, których wysłano na urlop, powiedzieli swemu dyrygentowi, że nie wrócą októrych wysłano na urlop oże nie wrócą 34 Konstrukcje składniowe

35 35 Problemy : a.diakryty a znaki b.cecha a element c.znaki proste a znaki złożone d.linearność a przestrzenność e.elementy językowe a pozajęzykowe Problemy opisu tekstu wizualno-przestrzennego

36 36 1.Główne zadanie lingwisty: szukanie opozycji. 2.Rozbieżności między kształtem a znaczeniem: znak zerowy, wariancja i neutralizacja. 3.Dwa typy konstrukcji (czyli: znaków złożonych): konstrukcje morfologiczne i konstrukcje składniowe. 4.Frazy a zdania. 5.Gramatyka języka polskiego obejmuje morfologię (słowotwórstwo i fleksję) oraz składnię. Diakryty nie należą do gramatyki! 6.Języki wizualno-przestrzenne to pewien typ języka naturalnego. Podsumowanie


Pobierz ppt "3. Wiedza o języku Studia Podyplomowe Polski Język Migowy 2013-2014 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego Instytut Języka."

Podobne prezentacje


Reklamy Google