Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Wstęp do językoznawstwa synchronicznego 3003-11A1WS Filologia polska, I rok * 2013/2014 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Wstęp do językoznawstwa synchronicznego 3003-11A1WS Filologia polska, I rok * 2013/2014 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego."— Zapis prezentacji:

1 Wstęp do językoznawstwa synchronicznego A1WS Filologia polska, I rok * 2013/2014 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego Instytut Języka Polskiego UW Konsultacje w pok. 1: środa Strona przedmiotu szukaj pod:

2 2 Kurs WJS spotkań. Zaliczenie: pisemny test wyboru (po ). Podstawa: materiał ćwiczeń i literatury obowiązkowej. Ocena: –aktywność (w tym: kartkówki) 5% –test75% –bonusy: zadania lingwistyczne, relacja z lektury, prezentacje20% Uwagi wstępne

3 3 Cele wprowadzenie w świat lingwistyki teoretycznej, pokaz narzędzi opisu lingwistycznego, przedstawienie zdyscyplinowanego opisu gramatycznego polszczyzny, informacja o działach i kierunkach językoznawstwa, języki świata i językoznawstwo XXI wieku.

4 4 Program 1.Przedmiot językoznawstwa. 2.Cechy definicyjne języka naturalnego. 3.Struktura języka I: słownik i morfologia.. 4.Struktura języka II: składnia. 5.Formalne rozumienie języka. Lingwistyka formalna i informatyczna. 6.Komunikacja językowa. 7.Podstawy leksykologii. Leksykografia. 8.Słowniki – analiza zawartości, klasyfikacja. 9.Zróżnicowanie języków świata. Podstawy typologii. 10.Typy badań lingwistycznych. 11.Kolokwium.

5 5 Literatura Obowiązkowa: EJO: Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, red. K. Polański. Wrocław Encyklopedia języka polskiego (poprzednio: Encyklopedia wiedzy o języku polskim), red. S. Urbańczyk, Wrocław 1991 (lub wyd. następne). Współczesny język polski, red. J. Bartmiński, [w:] Encyklopedia kultury polskiej XX w., t. 2, wyd. 2. Lublin 2001.

6 6 Bańko M., Z pogranicza leksykografii i językoznawstwa, Warszawa Grzegorczykowa R., Problem funkcji języka i tekstu w świetle teorii aktów mowy, [w:] Język a kultura IV, Wrocław Hockett Ch. F., Kurs językoznawstwa współczesnego, Warszawa Lyons J., Semantyka, t. 1, rozdz. III, Warszawa Milewski T., Językoznawstwo, Warszawa 1965 [lub wyd. następne].

7 7 Saloni Z., Świdziński M., Składnia współczesnego języka polskiego, wyd. 5., Warszawa 2001 [fragmenty]. Saussure F. de, Kurs językoznawstwa ogólnego, 22-36, 77-85, Warszawa 1961 (lub wyd. następne). Wierzbicka A., O języku – dla wszystkich, Warszawa Świdziński, M.: Elementy gramatyki opisowej języka polskiego, Warszawa 1997 [dostępne w internecie].

8 8 Świdziński, M., Rudolf, M.: Narzędzia informatyczne obsługi wielkich korpusów tekstów: wyszukiwarka Holmes, BPTJ 2006 [dostępne w internecie] Świdziński, M, Lingwistyka korpusowa w Polsce – źródła, stan, perspektywy. [W:] LingVaria, nr 1. Kraków Wierzbicka A., Genry mowy, [w:] Tekst a zdanie, red. T. Dobrzyńska, E. Janus, Warszawa Żmigrodzki P., Wprowadzenie do leksykografii polskiej, Katowice 2003.

9 9 Uzupełniająca: Aitchison J., Ziarna mowy. Początki i rozwój języka, Warszawa Apresjan Ju.D., Koncepje i metody współczesnej lingwistyki strukturalnej, Warszawa Bobrowski I., Gramatyka opisowa języka polskiego, t. 1., Kielce 1995, t. 2., Kielce Chomsky N., Zagadnienia składni ogólnej, Warszawa Grochowski M., Zarys leksykologii i leksykografii, Toruń Majewicz A., Języki świata i ich klasyfikowanie, Warszawa 1989.

10 10 Mecner, P., Elementy gramatyki umysłu, Warszawa Piotrowski T., Zrozumieć leksykografię, Warszawa Psycholingwistyka, red. J. B. Gleason i N. B. Ratner, Gdańsk 2005, r. 1, 8, 2, 10. Szupryczyńska M., Wstęp do językoznawstwa, Toruń Weinsberg A., Językoznawstwo ogólne, rozdz. I-III, Warszawa Zbiór zadań z językoznawstwa, przekł. i opracowanie W. Gruszczyński, Warszawa 1990.

11 11 Temat 1 Przedmiot językoznawstwa

12 12 Co to jest językoznawstwo? Przykładowe problemy lingwistyczne? Lingwistyka a świat: kiedy jesteś//byłeś lingwistą w życiu codzienym? Czy znasz jakiś software lingwistyczny?

13 13 Linki ……….. Holmes Słowniki: SJP Dor., Komputerowy słownik języka polskiego Świgra i Dendrarium

14 14 Terminy nieznane (lub niejasne):

15 15 forma wyrazowa leksem jednostka systemowa jednostka tekstowa przetwarzanie tekstu korpus znakowany lematyzacja interpretacja gramatyczna dehomonimizacja desynkretyzacja parsing rama walencyjna uzgodnienie paradygmat rekurencja

16 16 Językoznawstwo jako nauka Językoznawstwo to nauka ze względu na przedmiot: humanistyczna, ze względu na metodologię: empiryczna, ze względu na zastosowania: techniczna. Por. ang. Science – Art(s) – (the) Humanities Techniki badawcze zbliżają językoznawstwo do nauk przyrodniczych, a nawet technicznych.

17 17 Nauka empiryczna Przedmiot opisu: pewien wycinek rzeczywistości. Cel opisu: zbudowanie teorii lub modelu. Przedmiot językoznawstwa (= wycinek rzeczywistości): język naturalny. Co to jest język (naturalny)? umiejętność ludzka??? urządzenie do komunikacji??? jakiś zbiór znaków???

18 18 Terminy wymagające objaśnienia: znak, system, dwuklasowość, grupa społeczna, komunikacja uniwersalna. Język naturalny – dwuklasowy system znaków wykorzystywany przez daną grupę społeczną do komunikacji uniwersalnej. Definicja

19 19 Znak Językoznawstwo dział semiologii. Znak: element rzeczywistości istotny nie ze względu na swoje cechy zewnętrzne, ale ze względu na inny element rzeczywistości, do którego się odnosi.

20 20 Znak jest przezroczysty semantycznie. Ma dwie strony: formę i treść. Dwa typy znaków: a. znaki naturalne, b. znaki konwencjonalne. Język naturalny pewien zbiór znaków.

21 21 System znaków System znaków (intuicyjnie): zbiór znaków konwencjonalnych obsługujący ten sam wycinek rzeczywistości. Opozycja: różnica formy, z którą korelowana jest ściśle określona różnica treści lub funkcji. [Seryjność opozycji: powtarzanie się danej różnicy formy w serii par znaków.] System znaków: zbiór znaków z opozycją.

22 22 Sygnalizacja kolejowa jako system znaków

23 23

24 24 Znaki drogowe jako system znaków 5 0 X

25 25 Język naturalny jako system znaków dom : domy, kot : koty, mysz : myszy,... kot : kota, murarz : murarza, monter : montera,... budować : budował, hodować : hodował, pracować : pracował,... budować : budowanie, grać : granie, słuchać : słuchanie,... w : we, od : ode, przez : przeze;...

26 26 Opozycje

27 27 Opozycje Poziome : Uniesione znaczy stój : jedź Poziome : Opuszczone znaczy Okrągłe niebieskie : Kwadratowe niebieskie..... Okrągłe niebieskie : Okrągłe czerwone..... Trójkątne : Kwadratowe..... Strzałka w prawo : Krzyżyk..... Plansza barwna : Plansza szara.....

28 28 Liczba pojedyncza : Liczba mnoga (= Liczba) Mianownik : Dopełniacz (= Przypadek) Bezokolicznik : Forma osobowa Czynność : Nazwa czynności

29 29 Dwuklasowość Znaki klasy A (pierwsza przymiarka)

30 30 dom, domy, kot, koty, mysz, myszy, kot, kota, murarz, murarza, monter, montera, budować, budował, hoduje, hodował, pracuje, pracował, budowanie, granie, słuchanie,...

31 31 Znaki klasy B

32 32 Murarz hoduje myszy. Pracował monter. budowanie murarza Czy jedziemy? Wczoraj padało. matki przełożone Pracował monter, ale ponieważ wczoraj padało, a murarz nie hoduje kota, budowanie murarza trwało parę godzin.

33 33 Dwie klasy znaków Klasa A: znaki proste słowa (uwaga: jest to rozwiązanie prowizoryczne). Zbiór znaków prostych słownik. Klasa B: znaki złożone: konstrukcje zbudowane ze znaków prostych lub złożonych. REKURENCJA!!!

34 34 Opozycje w zbiorze znaków złożonych Jedziemy. : Czy jedziemy?, Wczoraj padało. : Czy wczoraj padało?, Jaś śpi.: Czy Jaś śpi?,... lekarz dentysta : lekarz dentysty, panu Janowi : panu Jana, matki przełożone : matki przełożonych,... John hit Paul. : Paul hit John., The boy kissed the beggar. : The beggar kissed the boy., Garfield swallows Mickey. : Mickey swallows Garfield.,...

35 35 Zdanie oznajmujące : Zdanie pytajne (= Modalność) Fraza z apozycją : Fraza z dopełniaczem (= Typ podrzędnika)

36 36 Gramatyka Nie wszystkie kombinacje znaków dają poprawny znak złożony: * Murarz hoduje kot. * Pracował montera. * budowanie murarz * Jedziemy czy? * Wczoraj będzie padało. Definicja wszystkich poprawnych połączeń znaków: gramatyka.

37 37 Dwuklasowość System dwuklasowy znaków para:. Słownik: zbiór słów (prowizorycznie!) Gramatyka: zbiór instrukcji tworzenia // rozkładania wyrażeń.

38 38 Ograniczoność i uniwersalność Użytkownicy języka naturalnego: określona populacja (zwykle etniczna). Język naturalny komunikacyjnie nielokalny: służy do porozumiewania się o wszystkim. Język naturalny jest to dwuklasowy system znaków wykorzystywany przez daną grupę społeczną do komunikacji uniwersalnej.

39 39 Podsumowanie 1.Językoznawstwo – nauka empiryczna. Dział semiologii. 2.Przedmiot: języki naturalne. 3.Znaki konwencjonalne. Opozycje. System. 4.Znaki proste i znaki złożone. Dwuklasowość. 5.Język – para. 6.Populacja rodzimych użytkowników. 7.Komunikacyjna uniwersalność języka naturalnego.


Pobierz ppt "Wstęp do językoznawstwa synchronicznego 3003-11A1WS Filologia polska, I rok * 2013/2014 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego."

Podobne prezentacje


Reklamy Google