Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

2. Wiedza o języku Studia Podyplomowe Polski Język Migowy 2013-2014 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego Instytut Języka.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "2. Wiedza o języku Studia Podyplomowe Polski Język Migowy 2013-2014 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego Instytut Języka."— Zapis prezentacji:

1 2. Wiedza o języku Studia Podyplomowe Polski Język Migowy Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego Instytut Języka Polskiego UW Konsultacje (pok. 1): śr , sob (w dniach zjazd ó w) Strona przedmiotu szukaj pod:

2 Wykład 2: Aparat pojęciowy analizy tekstu. 2

3 Program 1.Co to jest język naturalny? 2.Aparat pojęciowy analizy tekstu. 3.Poziomy struktury tekstu. 4.Podstawy morfologii. 5.Derywacja i gniazda słowotwórcze. 6.Fleksja polska. 7.Elementarz składni. 8.Świat znaczeń: podstawy leksykologii. Leksykografia. 9.Komunikacja językowa. 10.Zróżnicowanie języków świata. Typologia języków. 11.Inne.

4 Przypomnienie 1.Językoznawstwo – nauka empiryczna. Dział semiologii. 2.Przedmiot: języki naturalne. 3.Znaki konwencjonalne. Opozycje. System. 4.Znaki proste i znaki złożone. Dwuklasowość. 5.Język – para. 6.Populacja rodzimych użytkowników. 7.Komunikacyjna uniwersalność języka naturalnego. 4

5 Modelowanie Jak opisać język naturalny strukturalnie? Model urządzenie funkcjonujące jak oryginał. Co jest tym oryginałem (= obiektem opisu)? Umowa: JN NS (rodzimy użytkownik). Co modelujemy? Kompetencję idealnego NSa, czyli umiejętność: a.odróżniania wyrażeń poprawnych od niepoprawnych, b.interpretowania ( rozumienia) wyrażeń poprawnych, c.wytwarzania wyrażeń poprawnych. 5

6 Poprawność a sensowność Zdanie poprawne nie musi być sensowne: Słowiki pokąsały nas po ołówku. Colorless green ideas sleep furiously. Umarł ten nieśmiertelny żonaty kawaler. Wyrażenie sensowne nie musi być zdaniem poprawnym: * Słowikie kląskać w ogrodu. * Kali, you is my baby... * Kupi pan pięć kilogramy cementu. 6

7 Opis (= model) języka naturalnego Opis JN to przy pewnych założeniach jego gramatyka. Jest konwencjonalny i arbitralny. Model to idealizacja: wyostrzenie uogólnienie uproszczenie Istnieje nieograniczenie wiele poprawnych modeli (= opisów) danego JN. 7

8 Dane empiryczne Opisywany obiekt to czarna skrzynka. Językoznawca potrzebuje danych empirycznych. Dane: teksty rzeczywiste, teksty preparowane, sądy rodzimego użytkownika o nich. Zbiór tekstów – korpus. 8

9 Korpusy tekstów Na przykład: PELCRA LOB Corpus BNC (British National Corpus)

10 Tekst Tekst – wytwór użytkownika języka: produkt kompetencji językowej. Rozróżnienie langue – parole (F. de Saussure) mowa – mówienie system – tekst 10

11 11 System:jeden jedyny abstrakcyjny zamknięty pozaczasowy Tekst: jeden z bardzo wielu dostępny zmysłom będący elementem zbioru otwartego zlokalizowany w czasie i przestrzeni linearny (???) Czy to ostatnie – wystarczająco ogólne? System a tekst

12 12 Teksty języka fonicznego: mówione pisane (śpiewane) brajlowskie owe sms-owe migane palcowane Reprezentują one odmiany diakrytyczne JN. Typologia tekstów

13 13 Teksty języka wizualno-przestrzennego: migane pisane: a. opisy (J. Hollak, T. Jagodziński, 1879, Słownik mimiczny dla głuchoniemych i osób z nimi styczność mających, Warszawa: Druk i nakład Instytutu Głuchoniemych) b. notacja Szczepankowskiego c. notacja hamburska d. SignWriting dotykowe Typologia tekstów

14 14 Znak ma: kształt (formę) treść (funkcję) Składniki kształtu znaku – cegiełki asemantyczne: diakryty. Hierarchia składników tekstu: diakryty znaki proste znaki złożone Poziomy znaku

15 15 Diakryty języka fonicznego: głoski, allofony, fonemy litery, grafemy sześciopunkty Ale także: elementy składowe cegiełek: piksele, krzywe, pociągnięcia pędzla,..., cechy artykulacyjne lub akustyczne,... Diakryty

16 16 Diakryty języka wizualno-przestrzennego: układ dłoni i palców (handshape) pozycja dłoni (palm orientation) miejsce artykulacji (location) ruch (movement): jego punkt wyjścia i dojścia, kierunek, zwrot sposób ruchu zatrzymanie (hold) (?) Diakryty

17 17 Ale także: parametry poszczególnych elementów diakrytycznych pewne elementy niemanualne elementy obce Jaki jest status tych elementów? Czy nie mają one znaczeń? Czy to nie są znaki? Granica między znakiem a diakrytem – nieostra, nieogólna, być może – nie do zdefiniowania... Diakryty

18 18 Cele: sporządzenie listy znaków prostych rekonstrukcja sieci opozycji [w tym: ograniczeń łączliwości]. Procedury analityczne: segmentacja strukturyzacja Modelowanie języka

19 19 Jednostki tekstu (= obiekty konkretne) reprezentują jednostki systemu (= obiekty abstrakcyjne) JT – okaz (token), JS – typ (type). Jakie JS są reprezentowane przez następujące JT: –mamami, mamami, MAMAMI, mamami –kot, kota, koty –kupić, napisać, jeść –Kto przyszedł?, Umrzesz ty., Wszyscy tu wczoraj rzygali. Okaz i typ

20 20 Jakie JS są reprezentowane przez następujące JT: –mamami, mamami, MAMAMI, mamami Okaz i typ

21 21 słowo mamami (różnie zapisane) (1 JS) (???) cztery warianty słowa mamami Okaz i typ

22 22 Jakie JS są reprezentowane przez następujące JT: –kot, kota, koty Okaz i typ

23 23 Pięć różnych form wyrazowych leksemu KOT (5 JS): a. mianownik, pojedyncza, b. dopełniacz, pojedyncza - lub biernik, pojedyncza c. mianownik, mnoga – biernik, mnoga – wołacz, mnoga Jeden leksem KOT (1 JS) Okaz i typ

24 24 Jakie JS są reprezentowane przez następujące JT: –kupić, napisać, jeść Okaz i typ

25 25 Forma wyrazowa o wartości bezokolicznik (1 JS) Formy trzech leksemów (3 JS) Okaz i typ

26 26 Jakie JS są reprezentowane przez następujące JT: –Kto przyszedł?, Umrzesz ty., Wszyscy tu wczoraj rzygali. Okaz i typ

27 27 Zdanie (1 JS) Trzy różne zdania (3 JS) Dwa zdania (2 JS) (O co tu chodzi???) Okaz i typ

28 28 1.Językoznawca opisuje kompetencję językową NSa, czyli buduje model JN. 2.Opis JN to jego gramatyka. 3.Dane empiryczne: korpus tekstów. 4.Znaki mają trzy poziomy struktury: [diakryt –] znak prosty – znak złożony. 5.Poziomy abstrakcji: okazy i typy. Podsumowanie


Pobierz ppt "2. Wiedza o języku Studia Podyplomowe Polski Język Migowy 2013-2014 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego Instytut Języka."

Podobne prezentacje


Reklamy Google