Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Wstęp do językoznawstwa synchronicznego 3003-11A1WS Filologia polska, I rok * 2013/2014 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Wstęp do językoznawstwa synchronicznego 3003-11A1WS Filologia polska, I rok * 2013/2014 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego."— Zapis prezentacji:

1 Wstęp do językoznawstwa synchronicznego A1WS Filologia polska, I rok * 2013/2014 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego Instytut Języka Polskiego UW Konsultacje w pok. 1: środa Strona przedmiotu szukaj pod:

2 2 Program 1.Przedmiot językoznawstwa. 2.Cechy definicyjne języka naturalnego. 3.Formalne rozumienie języka. Lingwistyka formalna i informatyczna. 4.Komunikacja językowa. 5.Struktura języka I: słownik i gramatyka. 6.Struktura języka II: składnia. 7.Podstawy leksykologii. Leksykografia. 8.Słowniki – analiza zawartości, klasyfikacja. 9.Zróżnicowanie języków świata. Podstawy typologii. 10.Typy badań lingwistycznych. 11.Kolokwium.

3 3 Temat 2 Cechy definicyjne języka naturalnego

4 4 Modelowanie Jak opisać JN strukturalnie? Model urządzenie funkcjonujące jak oryginał. Co jest tym oryginałem (= obiektem opisu)? Umowa: JN NS. Co modelujemy? Kompetencję idealnego NSa, czyli umiejętność: a.odróżniania wyrażeń poprawnych od niepoprawnych, b.interpretowania ( rozumienia) wyrażeń poprawnych, c.wytwarzania wyrażeń poprawnych.

5 5 Poprawność a sensowność Zdanie poprawne nie musi być sensowne: Wyrażenie sensowne nie musi być zdaniem poprawnym:

6 6 Poprawność a sensowność Ten kawaler ma za żonę bezdzietną matkę. Wyrażenie sensowne nie musi być zdaniem poprawnym:

7 7 Poprawność a sensowność Ten kawaler ma za żonę bezdzietną matkę. Wyrażenie sensowne nie musi być zdaniem poprawnym: *Kali nie bać tygrys.

8 8 Opis (= model) języka naturalnego Opis JN to przy pewnych założeniach jego gramatyka. Jest konwencjonalny i arbitralny. Model to idealizacja: wyostrzenie uogólnienie uproszczenie Istnieje nieograniczenie wiele poprawnych modeli (= opisów) danego JN.

9 9 Dane empiryczne Opisywany obiekt to czarna skrzynka. Językoznawca potrzebuje danych empirycznych. Dane: teksty rzeczywiste, teksty preparowane, sądy NSa o nich. Zbiór tekstów – korpus.

10 10 Korpusy tekstów Jaki udział prasy w korpusie? to jest Poliqarp? Rozwiąż skrót! PELCRA??? LOB CorpusCo to? Gdzie? Kiedy? BNC (British National Corpus).....

11 11

12 12

13 13

14 14

15 15

16 16 Tekst Tekst – wytwór NSa: produkt kompetencji językowej. Rozróżnienie langue – parole (F. de Saussure) mowa – mówienie system – tekst

17 17 System a tekst System:jeden jedyny abstrakcyjny zamknięty pozaczasowy Tekst: jeden z bardzo wielu dostępny zmysłom będący elementem zbioru otwartego zlokalizowany w czasie i przestrzeni linearny

18 18 Teksty i ich typologia Teksty: mówione pisane (śpiewane) brajlowskie owe sms-owe Reprezentują one odmiany diakrytyczne JN.

19 19 Dwu-(trój-)poziomowość znaku Znak ma: kształt (formę) treść (funkcję) Składniki kształtu znaku – cegiełki asemantyczne: diakryty. Hierarchia składników tekstu: diakryty znaki proste znaki złożone

20 20 Jan pije od wczoraj.

21 21 Diakryty Diakryty języka naturalnego: głoski, allofony, fonemy litery, grafemy sześciopunkty Ale także: elementy składowe cegiełek: piksele, krzywe, pociągnięcia pędzla,..., cechy artykulacyjne lub akustyczne,...

22 22 Zadanie empirysty: analiza tekstu Cele: sporządzenie listy znaków prostych, rekonstrukcja sieci opozycji, [w tym: ograniczeń łączliwości]. Procedury analityczne: segmentacja, substytucja, hipotezy analogii.

23 23 Okaz i typ Jednostki tekstu (= obiekty konkretne) reprezentują jednostki systemu (= obiekty abstrakcyjne) JT – okaz (token), JS – typ (type). Jakie JS są reprezentowane przez następujące JT: –mamami, MAMAMI, mamami –kot, kota, kotu –kupić, napisać, jeść –Kto przyszedł?, Umrzesz ty., Wszyscy tu wczoraj rzygali.

24 24 Badania empiryczne Empirysta ogląda próbki (okazy) widzi typy opisuje typy

25 25 Segmentacja Jaświdziałwczorajżukazczarnymiskrzydełkami wtedyśmystanęliwpoprzekjezdni żydkarabinnosi

26 26 Substytucja Równoważność dystrybucyjna (swobodna wymienność). Polowanie na opozycję – szukanie par minimalnych.

27 27 Kłopoty z parami minimalnymi 1.Znaki zerowe Ale: żeby, *że- *wczoraj- Czytał- -

28 28 2.Wariancja (= synomimia) Kształt1 Kształt2, ale Znaczenie1 = Znaczenie2

29 29 (profesorz)y – (profesor)owie taksiarz – złotówa – taryfiarz - taryfa Masz czas? – Czy masz czas? Wariancja – zabezpieczenie systemu. Problem: które różnice kształtu są funkcjonalnie istotne (= relewantne)?

30 30 =

31 31 3.Neutralizacja (= honomimia, wieloznaczność, polisemia) Kształt1 = Kształt2, ale Znaczenie1 Znaczenie2

32 32 dziewczyny mam Strzeż kolegi ojca. Neutralizacja opozycji – defekt systemu. Wszystkie JN mają ten defekt!!!

33 33 Zepsuty semafor

34 34 Hipoteza analogii

35 35 Strukturyzacja

36 36 Problem składników elementarnych Z czego jest zrobiony (lub: robi się) tekst: a.z liter, głosek lub sylab,DIAKRYTY b.z morfemów,ZNAKI c.ze słów, d.z fraz, e.ze zdań, f.z wypowiedzeń?

37 37 Nasi nowi fleciści, których wysłano na urlop, powiedzieli swemu dyrygentowi, że nie wrócą. Ad a.: diakryty, czyli litery głoski sylaby

38 38 Tekstu nie robi się z diakrytów!!! Opis diakrytów nie należy do gramatyki.

39 39 Ad b.-f.: znaki Morfemy Słowa

40 40 Frazy a. onasi nowi fleciści, których wysłano na urlop, opowiedzieli oswemu dyrygentowi o, że nie wrócą b. onasi nowi fleciści o, których wysłano na urlop

41 41 onasi onowi fleciści onowi ofleciści októrych owysłano ona urlop ona ourlop oswemu odyrygentowi

42 42 Zdania nasi nowi fleciści, których wysłano na urlop, powiedzieli swemu dyrygentowi, że nie wrócą, których wysłano na urlop, że nie wrócą

43 43 Konstrukcje Znak złożony to konstrukcja. Podstawowy problem: łączliwość. Dwa typy konstrukcji: -konstrukcje morfologiczne, -konstrukcje składniowe. Gramatyka JN typu polszczyzny: - morfologia, - składnia.

44 44 Konstrukcje morfologiczne Tematy: SŁOWOTWÓRSTWO Formy wyrazowe: FLEKSJA

45 45 Konstrukcje składniowe Frazy: SKŁADNIA Zdania:SKŁADNIA

46 46 Podsumowanie 1.Językoznawca opisuje kompetencję językową NSa, czyli buduje model JN. 2.Opis JN to jego gramatyka. 3.Dane empiryczne: korpus tekstów. 4.Znaki mają trzy poziomy struktury: [diakryt –] znak prosty – znak złożony. 5.Poziomy abstrakcji: okazy i typy. 6.Rozbieżności między kształtem a znaczeniem: wariancja i neutralizacja. 7.Dwa typy konstrukcji (czyli: znaków złożonych): konstrukcje morfologiczne i konstrukcje składniowe. 8.Gramatyka języka polskiego obejmuje morfologię i składnię.

47 47 Polish and English Language Corpora for Research and Applications POLyInterpretation Query And Retrieval Processor KWIC – KeyWord In Context

48 Co z tą homonimią? 130. Wziętą metresę spod Serocka jedna księżniczka kapadocka, ledwie obrosła w piórka, wydała za pół-Turka, żeby wyciągnąć Serock z błocka. 48 Homonimia w życiu

49 130. Wziętą metresę spod Serocka jedna księżniczka kapadocka, ledwie obrosła w piórka, wydała za pół-Turka, żeby wyciągnąć Serock z błocka. 12 : Homonimia w życiu

50 130. Wziętą metresę spod Serocka jedna księżniczka kapadocka, ledwie obrosła w piórka, wydała za pół-Turka, żeby wyciągnąć Serock z błocka. 14 : Homonimia w życiu

51 268. Degenerat z osady Wysoka żonie swojej nie wybił dziś oka. Jednym bowiem z opuchniętą twarzą widać słabo. Jak więc uwarzą rosół z córki, gdy skrzepnie posoka? 51 Homonimia w życiu

52 268. Degenerat z osady Wysoka żonie swojej nie wybił dziś oka. Jednym bowiem z opuchniętą twarzą widać słabo. Jak więc uwarzą rosół z córki, gdy skrzepnie posoka? 17 : Homonimia w życiu

53 408. Pewien łobuz z Tuluzy wkłada zwykle rajtuzy, śpiesząc do zamtuza, których jest Tuluza pełna – od tam po śluzy. 53 Homonimia w życiu

54 408. Pewien łobuz z Tuluzy wkłada zwykle rajtuzy, śpiesząc do zamtuza, których jest Tuluza pełna – od tam po śluzy. 11 : Homonimia w życiu


Pobierz ppt "Wstęp do językoznawstwa synchronicznego 3003-11A1WS Filologia polska, I rok * 2013/2014 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego."

Podobne prezentacje


Reklamy Google