Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

MARTA KAMIŃSKA - FELDMAN KATEDRA OSOBOWOŚCI WYDZIAŁ PSYCHOLOGII UW.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "MARTA KAMIŃSKA - FELDMAN KATEDRA OSOBOWOŚCI WYDZIAŁ PSYCHOLOGII UW."— Zapis prezentacji:

1 MARTA KAMIŃSKA - FELDMAN KATEDRA OSOBOWOŚCI WYDZIAŁ PSYCHOLOGII UW

2 ROLA SCHEMATU JA (SAMOWIEDZY): O TWORZENIU SIĘ SAMOWIEDZY DROGĄ INTERPERSONALNĄ WYKŁAD 6

3 Asymetria atrybucyjna aktora i obserwatora zdarzeń (Brycz, 2004) Atrybucja interpersonalna – wnioskowanie o innych ludziach obserwując ich zachowania. Atrybucja interpersonalna – wnioskowanie o innych ludziach obserwując ich zachowania. Autoatrybucje – wnioskowanie o sobie na podstawie własnych zachowań. Autoatrybucje – wnioskowanie o sobie na podstawie własnych zachowań. Asymetria atrybucji aktora i obserwatora – cudze zachowania wyjaśniamy raczej czynnikami wewnętrznymi, a własne raczej zewnętrznymi. Asymetria atrybucji aktora i obserwatora – cudze zachowania wyjaśniamy raczej czynnikami wewnętrznymi, a własne raczej zewnętrznymi. Asymetria atrybucyjna aktor – obserwator to nie to samo co podstawowy błąd atrybucyjny Asymetria atrybucyjna aktor – obserwator to nie to samo co podstawowy błąd atrybucyjny

4 Asymetria atrybucyjna aktora i obserwatora zdarzeń (Brycz, 2004) Poznawcze i motywacyjne (Jones i Nisbett) Poznawcze i motywacyjne (Jones i Nisbett) Poznawcze: Poznawcze: dostęp do innego poziomu informacji, dostęp do innego poziomu informacji, różnice w procesie uwagi (zmiana perspektywy powoduje odwrócenie różnice w procesie uwagi (zmiana perspektywy powoduje odwrócenie efektu) efektu) Motywacyjne: odmienne typy motywacji Motywacyjne: odmienne typy motywacji obserwator – motywem zrozumienie, kontrolowanie i przewidywanie obserwator – motywem zrozumienie, kontrolowanie i przewidywanie zachowań innych. Także przewidywanie przez obserwatora przyszłej zachowań innych. Także przewidywanie przez obserwatora przyszłej rywalizacji z aktorem, co skłania obserwatora do silniejszych atrybucji rywalizacji z aktorem, co skłania obserwatora do silniejszych atrybucji osobowościowych. osobowościowych. aktor – skupiony na pożądanych konsekwencjach działań i uniknięcia aktor – skupiony na pożądanych konsekwencjach działań i uniknięcia wstydu, czy poczucia winy. Gdy działania wieńczy sukces, wynik wstydu, czy poczucia winy. Gdy działania wieńczy sukces, wynik przypisuje sobie, a gdy porażka, otoczeniu (egocentryczny błąd atrybucji). przypisuje sobie, a gdy porażka, otoczeniu (egocentryczny błąd atrybucji). Także motyw autoprezentacji. Także motyw autoprezentacji. Lingwistyczne źródło (Fiedler i wsp.): opis siebie (i innych lubianych osób w kategoriach konkretnych (epizodyczne, konkretne zdarzenia), zaś mniej znanych i nielubianych w kategoriach ogólniejszych (generalne atrybuty) Lingwistyczne źródło (Fiedler i wsp.): opis siebie (i innych lubianych osób w kategoriach konkretnych (epizodyczne, konkretne zdarzenia), zaś mniej znanych i nielubianych w kategoriach ogólniejszych (generalne atrybuty) Przyczyny atrybucji asymetrii aktor – obserwator

5 Implikacje asymetrii aktor – obserwator dla procesów spostrzegania samego siebie Wiedza o innych ludziach – zawarta w systemie schematów społecznych. Owe schematy decydują o selekcji, interpretacji (np. atrybucji), wykorzystywaniu informacji społecznej w wydawaniu sądów i podejmowaniu decyzji. Trafność wydanego sądu zależy od zawartości schematów i stosowanych reguł rozwiązywania zadań społecznych. Wiedza o innych ludziach – zawarta w systemie schematów społecznych. Owe schematy decydują o selekcji, interpretacji (np. atrybucji), wykorzystywaniu informacji społecznej w wydawaniu sądów i podejmowaniu decyzji. Trafność wydanego sądu zależy od zawartości schematów i stosowanych reguł rozwiązywania zadań społecznych. Wiedza o sobie to specyficzna struktura poznawcza (Markus), teoria o sobie (Epstein), tendencyjny aparat kontroli informacji (Totalitarne ego Greenwald) Ale najbardziej popularny pogląd, że wiedza o sobie ma cechy schematu i stanowi strukturę poznawczą. Wiedza o sobie to specyficzna struktura poznawcza (Markus), teoria o sobie (Epstein), tendencyjny aparat kontroli informacji (Totalitarne ego Greenwald) Ale najbardziej popularny pogląd, że wiedza o sobie ma cechy schematu i stanowi strukturę poznawczą. Np. Koncepcja Markus, ale nie wyjaśnia ona mocy regulacyjnej jaką posiada samowiedza czerpana z przejawianych przez siebie zachowań – reakcji na sytuację społeczną i innych ludzi Np. Koncepcja Markus, ale nie wyjaśnia ona mocy regulacyjnej jaką posiada samowiedza czerpana z przejawianych przez siebie zachowań – reakcji na sytuację społeczną i innych ludzi

6 Implikacje asymetrii aktor – obserwator dla procesów spostrzegania samego siebie Koncepcja samowiedzy Toryego Higginsa (1996) spostrzeganie siebie w relacji do świata społecznego Samowiedza zawiera abstrakty własnych relacji ze światem oraz opis osobistych konsekwencji tych relacji Samowiedza zawiera abstrakty własnych relacji ze światem oraz opis osobistych konsekwencji tych relacji Samoregulacja pełni nadrzędną rolę i zawiaduje samowiedzą i jej zawartością Samoregulacja pełni nadrzędną rolę i zawiaduje samowiedzą i jej zawartością Nadrzędną funkcją samowiedy jest więc samoregulacja Nadrzędną funkcją samowiedy jest więc samoregulacja Reprezentacje wiedzy o sobie i relacjach Ja z obiektami społecznymi rozwijają się tylko na tyle, na ile służą funkcji samoregulacji Reprezentacje wiedzy o sobie i relacjach Ja z obiektami społecznymi rozwijają się tylko na tyle, na ile służą funkcji samoregulacji Celem samoregulacji przetrwanie tak fizyczne, jak i społeczne Celem samoregulacji przetrwanie tak fizyczne, jak i społeczne

7 Implikacje asymetrii aktor – obserwator dla procesów spostrzegania samego siebie Koncepcja samowiedzy Toryego Higginsa (1996) spostrzeganie siebie w relacji do świata społecznego (cd) Samowiedza to Ja przemyślane (self-digest) – przemyślane, bo zawiera abstrakty dużych ilości informacji, reguł warunkowych i wniosków (podręcznik o relacji między samym sobą a środowiskiem). Zmiana pytania Kim jestem? (samoopis) na pytanie Jakie są moje relacje ze światem? (to właśnie Ja przemyślane )

8 Implikacje asymetrii aktor – obserwator dla procesów spostrzegania samego siebie Koncepcja samowiedzy Toryego Higginsa (1996) spostrzeganie siebie w relacji do świata społecznego (cd) Ja przemyślane dzieli się na 3 różne autoprezentacje, spełniające 3 różne funkcje samoregulacji: Ja – instrumentalne, Ja – oczekiwane, Ja – monitorowane. Ja – instrumentalne – reprezentacja wskazująca, co nastąpi po moim danym zachowaniu, czy jaka będzie reakcja otoczenia, gdy stanę się osobą danego rodzaju. Ja – instrumentalne – reprezentacja wskazująca, co nastąpi po moim danym zachowaniu, czy jaka będzie reakcja otoczenia, gdy stanę się osobą danego rodzaju. Ja – oczekiwane – reprezentacja, której funkcja regulacyjna polega na zbieraniu informacji, jakich stanów doświadczy człowiek, gdy zaangażuje się w daną aktywność. Ja – oczekiwane – reprezentacja, której funkcja regulacyjna polega na zbieraniu informacji, jakich stanów doświadczy człowiek, gdy zaangażuje się w daną aktywność. Ja - monitorowane – bo samoregulacja polega też na ciągłym monitorowaniu rozbieżności między rzeczywistymi stanami Ja a pożądanymi stanami końcowymi. Pożądane stany Ja wyznaczają standard dla samooceny. Im silniejsze Ja – monitorowane, tym większa waga celów oraz dostępność związanych z nimi standardów oceniania siebie. Ja - monitorowane – bo samoregulacja polega też na ciągłym monitorowaniu rozbieżności między rzeczywistymi stanami Ja a pożądanymi stanami końcowymi. Pożądane stany Ja wyznaczają standard dla samooceny. Im silniejsze Ja – monitorowane, tym większa waga celów oraz dostępność związanych z nimi standardów oceniania siebie.

9 Implikacje asymetrii aktor – obserwator dla procesów spostrzegania samego siebie Koncepcja samowiedzy Toryego Higginsa (1996) spostrzeganie siebie w relacji do świata społecznego (cd) Silne Ja – przemyślane jest: dostępne – posiada duży potencjał aktywacji dostępne – posiada duży potencjał aktywacji angażujące – jednostki samowiedzy posiadają dużą siłę proceduralną angażujące – jednostki samowiedzy posiadają dużą siłę proceduralną spójne – siły proceduralne jednostek samowiedzy działają w tym samym kierunku spójne – siły proceduralne jednostek samowiedzy działają w tym samym kierunku Ja – przemyślane należy odróżnić od poczucia własnej wartości, które zawiera generalną ocenę siebie, w kategoriach aprobaty czy dezaprobaty. Słabe i silne Ja przemyślane nie przekłada się na stabilność poczucia własnej wartości

10 Implikacje asymetrii aktor – obserwator dla procesów spostrzegania samego siebie Motywy związane z Ja Sedikides (1993) uważa, że proces oceniania siebie może przebiegać trzema ścieżkami powiązanymi z trzema motywami, oraz rozważa, który z nich pełni dominującą rolę. Samoocenę więc poprzedza: zbieranie i ocena obiektywnych i trafnych informacji o sobie – motyw zrozumienia siebie, samopoznania. Kieruje zachowania człowieka na redukcję niepewności, co do własnych cech i zdolności. Niepewność redukują tylko obiektywne i trafne informacje (zadania diagnostyczne). zbieranie i ocena obiektywnych i trafnych informacji o sobie – motyw zrozumienia siebie, samopoznania. Kieruje zachowania człowieka na redukcję niepewności, co do własnych cech i zdolności. Niepewność redukują tylko obiektywne i trafne informacje (zadania diagnostyczne). pozytywne zabarwienie informacji o sobie – motyw podwyższenia własnej wartości, autowaloryzacji. Człowiek selektywnie szuka pochlebnych informacji o sobie i unika negatywnych (tendencyjność w spostrzeganiu) pozytywne zabarwienie informacji o sobie – motyw podwyższenia własnej wartości, autowaloryzacji. Człowiek selektywnie szuka pochlebnych informacji o sobie i unika negatywnych (tendencyjność w spostrzeganiu) zatwierdzanie, uzgadnianie i akceptowanie informacji o sobie – motyw autoweryfikacji zatwierdzanie, uzgadnianie i akceptowanie informacji o sobie – motyw autoweryfikacji Ludzie preferują stan zgodności między napływającymi informacjami a samowiedzą (więc ani walencja ani diagnostyczność nie odgrywa tu dużej roli). Ludzie preferują stan zgodności między napływającymi informacjami a samowiedzą (więc ani walencja ani diagnostyczność nie odgrywa tu dużej roli).

11 Implikacje asymetrii aktor – obserwator dla procesów spostrzegania samego siebie Motywy związane z Ja (cd) Higgins (1996) założył, że motywy służą regulacyjnej funkcji Ja – przemyślanego, pojawiają się i działają tak, by zwiększyć zdolność człowieka do regulacji stosunków z otoczeniem społecznym. Funkcja instrumentalna Ja łączy się z przewagą motywu samopoznania Funkcja instrumentalna Ja łączy się z przewagą motywu samopoznania Funkcja oczekiwanego Ja z motywami autowaloryzacji, samopoznania i autoweryfikacji Funkcja oczekiwanego Ja z motywami autowaloryzacji, samopoznania i autoweryfikacji Funkcja Ja monitorowanego z motywami autowaloryzacji i samopoznania Funkcja Ja monitorowanego z motywami autowaloryzacji i samopoznania Podsumowując: Najsilniejszą rolę regulacyjną pełni motyw autowaloryzacji, choć badacze podkreślają także wagę motywów poznawczych w dążeniu do zrozumienia siebie.


Pobierz ppt "MARTA KAMIŃSKA - FELDMAN KATEDRA OSOBOWOŚCI WYDZIAŁ PSYCHOLOGII UW."

Podobne prezentacje


Reklamy Google