Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

MARTA KAMIŃSKA - FELDMAN KATEDRA OSOBOWOŚCI WYDZIAŁ PSYCHOLOGII UW.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "MARTA KAMIŃSKA - FELDMAN KATEDRA OSOBOWOŚCI WYDZIAŁ PSYCHOLOGII UW."— Zapis prezentacji:

1 MARTA KAMIŃSKA - FELDMAN KATEDRA OSOBOWOŚCI WYDZIAŁ PSYCHOLOGII UW

2 JA JAKO PUNKT ODNIESIENIA W PERCEPCJI SPOŁECZNEJ WYKŁAD 7

3 Ja jako wyróżniony obiekt percepcji Różne efekty odnoszenia do Ja (Greenwald i Pratkanis, 1988) Greenwald opisał 4 zjawiska dotyczące związku Ja / pamięć: Efekt generowania przez Ja – informacje aktywnie tworzone przez uczącego się są łatwiej przypominane niż informacje przyswojone biernie. Efekt generowania przez Ja – informacje aktywnie tworzone przez uczącego się są łatwiej przypominane niż informacje przyswojone biernie. Efekt odnoszenia do Ja – informacje kodowane w powiązaniu z Ja są łatwiej przypominane niż informacje kodowane inaczej. Efekt odnoszenia do Ja – informacje kodowane w powiązaniu z Ja są łatwiej przypominane niż informacje kodowane inaczej. Efekt zaangażowania Ja – informacje kojarzone z długotrwałymi, niedokończonymi zadaniami są łatwiej wydobywane z pamięci niż informacje kojarzone z zadaniami ukończonymi. Efekt zaangażowania Ja – informacje kojarzone z długotrwałymi, niedokończonymi zadaniami są łatwiej wydobywane z pamięci niż informacje kojarzone z zadaniami ukończonymi. Efekt ubocznego generowania – informacje powiązane z osobami bliskimi są łatwiej przypominane. Efekt ubocznego generowania – informacje powiązane z osobami bliskimi są łatwiej przypominane.

4 Ja jako wyróżniony obiekt percepcji Wybrane przykłady badań różnych efektów odnoszenia do Ja: Rogers i in. (1977) – czy podane przymiotniki (np. przyjazny, nieśmiały) opisują Ja czy też nie. Rogers i in. (1977) – czy podane przymiotniki (np. przyjazny, nieśmiały) opisują Ja czy też nie. Bower i Gilligan (1977) – przypominanie sobie osobistych doświadczeń związanych z podanymi przymiotnikami. Bower i Gilligan (1977) – przypominanie sobie osobistych doświadczeń związanych z podanymi przymiotnikami. Banaji i in. (1983) – wspominanie osobistych doświadczeń, wyobrażanie sobie przedmiotów w otoczeniu zindywidualizowanym vs bezosobowym Banaji i in. (1983) – wspominanie osobistych doświadczeń, wyobrażanie sobie przedmiotów w otoczeniu zindywidualizowanym vs bezosobowym

5 Ja jako wyróżniony obiekt percepcji Teoretyczne interpretacje efektu odnoszenia do Ja Procesy kodowania – zadania odnoszące się do Ja wywołują bardziej złożone kodowanie asocjacyjne niż zadania odnoszące się do innych lub polegające na wydawaniu sądów semantycznych. A te złożone asocjacje powodują powstanie większej ilości szlaków asocjacyjnych, co jest wykorzystywane przy przypominaniu. Procesy kodowania – zadania odnoszące się do Ja wywołują bardziej złożone kodowanie asocjacyjne niż zadania odnoszące się do innych lub polegające na wydawaniu sądów semantycznych. A te złożone asocjacje powodują powstanie większej ilości szlaków asocjacyjnych, co jest wykorzystywane przy przypominaniu. Problem: dlaczego sądy dotyczące Ja są często wydawane szybciej niż inne sądy? Problem: dlaczego sądy dotyczące Ja są często wydawane szybciej niż inne sądy? Istniejąca struktura poznawcza – prototyp – Ja jest prototypem, do którego inne sądy są relatywizowane. Badania wykazały bowiem, że: Istniejąca struktura poznawcza – prototyp – Ja jest prototypem, do którego inne sądy są relatywizowane. Badania wykazały bowiem, że: coś jest oceniane szybciej, gdy bardziej podobne do prototypu, coś jest oceniane szybciej, gdy bardziej podobne do prototypu, reakcje fałszywego rozpoznania w stosunku do obiektów uprzednio nie prezentowanych a bardzo podobnych do prototypu. Problem: jak ta hipoteza ma się do zadań, gdzie przypominano sobie zdarzenia vs nie przypominano? reakcje fałszywego rozpoznania w stosunku do obiektów uprzednio nie prezentowanych a bardzo podobnych do prototypu. Problem: jak ta hipoteza ma się do zadań, gdzie przypominano sobie zdarzenia vs nie przypominano? Istniejąca struktura poznawcza – wewnętrzne wskazówki – Ja to zorganizowany system, będący w stanie dostarczyć wskazówek przydatnych przy zapamiętywaniu i przypominaniu. Materiał spostrzegany (i kodowany) jako jakoś odnoszący się do Ja zostaje powiązany z wewnętrznymi, najczęściej ukrytymi wskazówkami ze struktury Ja. A przy przypominaniu ponowne użycie tych wskazówek. Istniejąca struktura poznawcza – wewnętrzne wskazówki – Ja to zorganizowany system, będący w stanie dostarczyć wskazówek przydatnych przy zapamiętywaniu i przypominaniu. Materiał spostrzegany (i kodowany) jako jakoś odnoszący się do Ja zostaje powiązany z wewnętrznymi, najczęściej ukrytymi wskazówkami ze struktury Ja. A przy przypominaniu ponowne użycie tych wskazówek. Podsumowanie: Żadna z powyższych hipotez nie daje się w pełni obalić, a więc możemy mówić o zróżnicowanych efektach odnoszenia do Ja (różne mechanizmy). Podsumowanie: Żadna z powyższych hipotez nie daje się w pełni obalić, a więc możemy mówić o zróżnicowanych efektach odnoszenia do Ja (różne mechanizmy).

6 Ja jako wyróżniony obiekt percepcji Inne przykłady badań nad efektami odnoszenia do Ja Markus i Smith (1980) Markus i Smith (1980) Jarymowicz i Codol (1979) Jarymowicz i Codol (1979) Hardoin i Codol (1984) Hardoin i Codol (1984) Codol (1986) Codol (1986) Kamińska-Feldman (1988) Kamińska-Feldman (1988) Dunning i Cohen (1992) Dunning i Cohen (1992) Eiser i Stroebe (1972) Eiser i Stroebe (1972) Dunning i Hayes (1996) Dunning i Hayes (1996) Tesser (1988) Tesser (1988) Efekty odnoszenia do Ja a efekty odnoszenia do innych Efekty odnoszenia do Ja a efekty odnoszenia do innych

7 Specyfika przetwarzania różnych cech Ja Koncepcja H. Markus (1993) 1. Przetwarzanie informacji o sobie Koncepcja poznawcza – cechą charakterystyczną rozwijającego się Ja jest aktywna organizacja poznawcza Koncepcja poznawcza – cechą charakterystyczną rozwijającego się Ja jest aktywna organizacja poznawcza Ja bada się jako zbiór struktur wiedzy Ja bada się jako zbiór struktur wiedzy Ludzie różnią się między sobą, ponieważ różnią się ich struktury poznawcze Ludzie różnią się między sobą, ponieważ różnią się ich struktury poznawcze Jednostki mogą w różny sposób organizować i opisywać własne zachowanie Jednostki mogą w różny sposób organizować i opisywać własne zachowanie Myślenie o własnym zachowaniu wymaga schematów samego siebie lub struktur wiedzy wykształconych w celu zrozumienia, zintegrowania lub wyjaśnienia naszych zachowań w danej dziedzinie Myślenie o własnym zachowaniu wymaga schematów samego siebie lub struktur wiedzy wykształconych w celu zrozumienia, zintegrowania lub wyjaśnienia naszych zachowań w danej dziedzinie Schematy Ja kształtują się w wyniku wielokrotnych podobnych kategoryzacji i ocen zachowania dokonywanych przez nas samych i przez innych Schematy Ja kształtują się w wyniku wielokrotnych podobnych kategoryzacji i ocen zachowania dokonywanych przez nas samych i przez innych Schematy Ja podlegają rozwojowi Schematy Ja podlegają rozwojowi

8 Specyfika przetwarzania różnych cech Ja Koncepcja H. Markus (1993) 1. Przetwarzanie informacji o sobie (cd) Schematy Ja tworzą się wokół takich aspektów Ja, które odróżniają nas od innych, lub odnoszą się do takich dziedzin, w których możemy porównać się z innymi. Schematy Ja dotyczą tylko tych aspektów naszego zachowania, które są dla nas ważne lub w pewien sposób charakterystyczne Schematy Ja tworzą się wokół takich aspektów Ja, które odróżniają nas od innych, lub odnoszą się do takich dziedzin, w których możemy porównać się z innymi. Schematy Ja dotyczą tylko tych aspektów naszego zachowania, które są dla nas ważne lub w pewien sposób charakterystyczne W miarę rozwoju jednostka w coraz większym stopniu opisuje swoje zachowanie za pomocą przymiotników określających cechy (np. wrażliwa, inteligentna, przyjazna). Cechy schematowe Ja to cechy uważane przez podmiot za ważne i wysoce dla własnej osoby charakterystyczne, zaś cechy peryferyczne to cechy aschematowe uważane za mało ważne i charakteryzujące własną osobę w stopniu niewielkim. Określenia cech (szczególnie schematowych) służą jako środki wspomagające pamięć i narzędzia ułatwiające organizację dużej ilości materiału podobnego pojęciowo W miarę rozwoju jednostka w coraz większym stopniu opisuje swoje zachowanie za pomocą przymiotników określających cechy (np. wrażliwa, inteligentna, przyjazna). Cechy schematowe Ja to cechy uważane przez podmiot za ważne i wysoce dla własnej osoby charakterystyczne, zaś cechy peryferyczne to cechy aschematowe uważane za mało ważne i charakteryzujące własną osobę w stopniu niewielkim. Określenia cech (szczególnie schematowych) służą jako środki wspomagające pamięć i narzędzia ułatwiające organizację dużej ilości materiału podobnego pojęciowo

9 Specyfika przetwarzania różnych cech Ja Koncepcja H. Markus (1993) 2. Wpływ Ja na myślenie i pamięć Podmiot, który posiada wykształconą strukturę Ja lub schemat dotyczący określonej dziedziny: Podmiot, który posiada wykształconą strukturę Ja lub schemat dotyczący określonej dziedziny: przetwarza informacje o sobie z tej dziedziny szybciej i w sposób pewny przetwarza informacje o sobie z tej dziedziny szybciej i w sposób pewny stosunkowo lepiej pamięta zachowania w tej dziedzinie stosunkowo lepiej pamięta zachowania w tej dziedzinie łatwiej przewiduje zachowania w tej dziedzinie w przyszłości łatwiej przewiduje zachowania w tej dziedzinie w przyszłości nie ulega informacjom niezgodnym ze schematem nie ulega informacjom niezgodnym ze schematem ocenia nowe informacje przez pryzmat związku z tą dziedziną ocenia nowe informacje przez pryzmat związku z tą dziedziną 3. Unikatowość Ja 3. Unikatowość Ja Źródła: Źródła: żywość informacji o Ja żywość informacji o Ja powiązanie z afektem – dążenie do pozytywności Ja. Zmiany formy i treści schematów centralnych dla autodefinicji mogą wywołać afekt negatywny związany z własną osobą. powiązanie z afektem – dążenie do pozytywności Ja. Zmiany formy i treści schematów centralnych dla autodefinicji mogą wywołać afekt negatywny związany z własną osobą.

10 Specyfika przetwarzania różnych cech Ja Koncepcja M. Jarymowicz (1998) Na wizje Ja stanowiące tożsamość (osobistą) podmiotu składa się nie tylko to, co dla Ja wysoce charakterystyczne (cechy schematowe), ale także i to, co dla Ja specyficzne, odróżniające Ja od nie – Ja (przykłady badań: Codol, 1979, Jarymowicz i Codol, 1979) Na wizje Ja stanowiące tożsamość (osobistą) podmiotu składa się nie tylko to, co dla Ja wysoce charakterystyczne (cechy schematowe), ale także i to, co dla Ja specyficzne, odróżniające Ja od nie – Ja (przykłady badań: Codol, 1979, Jarymowicz i Codol, 1979) Trafność ocen podobieństwa specyficznych i niespecyficznych cech Ja Stopień zaniżania ocen podobieństwa różny w zależności od obiektów porównań: np. mniejszy, gdy chodzi o własną grupę odniesienia, a większy, gdy chodzi o anonimowych innych. Ale przejawy nietrafności ocen podobieństwa zróżnicowane wyłącznie w zakresie cech specyficznych. Stopień zaniżania ocen podobieństwa różny w zależności od obiektów porównań: np. mniejszy, gdy chodzi o własną grupę odniesienia, a większy, gdy chodzi o anonimowych innych. Ale przejawy nietrafności ocen podobieństwa zróżnicowane wyłącznie w zakresie cech specyficznych. Osoby z niską samooceną, niską samoakceptacją bądź pozostające w sytuacji zagrożenia znacznie bardziej cenią podobieństwo własnej osoby do innych (szczególnie w zakresie cech specyficznych – badanie Kwiatkowska, 1984) Osoby z niską samooceną, niską samoakceptacją bądź pozostające w sytuacji zagrożenia znacznie bardziej cenią podobieństwo własnej osoby do innych (szczególnie w zakresie cech specyficznych – badanie Kwiatkowska, 1984)


Pobierz ppt "MARTA KAMIŃSKA - FELDMAN KATEDRA OSOBOWOŚCI WYDZIAŁ PSYCHOLOGII UW."

Podobne prezentacje


Reklamy Google